Prawda

Wtorek, 17 wrzesnia 2019 - 11:02

« Poprzedni Następny »


Sobotnia lekcja genetyki: ciołek matowy gynandromorf


Jerry A. Coyne 2017-09-23

“Gynandromorfy” są zwierzętami, które są po części męskie, po części żeńskie, a te części są ostro oddzielone; nie są „obojnackie”. Zarówno Matthew, jak ja pisaliśmy już o tych anomaliach (patrz tutaj i tutaj) i, jak wyjaśniamy (przeczytajcie również ten dłuższy artykuł), takie mozaiki wynikają zazwyczaj z utraty chromosomu płci podczas rozwoju zarodkowego, czego rezultatem są części męskie i żeńskie. Jak to działa zależy od systemu determinacji płci.

Matthew przysłał mi tego tweeta entomologa Gila Wizena:

Gil Wizen @wizentrop

One of the most amazing bilateral gynandromorphs I have ever seen, a Dorcus stag beetle. Right - male side; Left - female side https://twitter.com/X6OMD_beetle/status/905823212025462784 ;…

10:39 PM - Sep 8, 2017

Co podkreśla zdjęcie poniżej. 

Przyjrzyjcie się uważnie:



“Gynandromorfy” są zwierzętami, które są po części męskie, po części żeńskie, a te części są ostro oddzielone; nie są „obojnackie”. Zarówno Matthew, jak ja pisaliśmy już o tych anomaliach (patrz tutaj i tutaj) i, jak wyjaśniamy (przeczytajcie również ten dłuższy artykuł), takie mozaiki wynikają zazwyczaj z utraty chromosomu płci podczas rozwoju zarodkowego, czego rezultatem są części męskie i żeńskie. Jak to działa zależy od systemu determinacji płci. 


U muszki owocowej Drosophila i wielu owadów drugorzędowe cechy płciowe (te cechy, które powodują, że wyglądamy, albo jak “mężczyzna”, albo “kobieta”) zależą od stosunku chromosomów X do autosomów (chromosomów nie związanych z płcią). Jeśli jesteś XX i masz normalny zestaw par chromosomów, to stosunek X-ów do autosomów wynosi 1 i wyglądasz jak kobieta. Jeśli jesteś XY, ten stosunek wynosi 0,5 i wyglądasz jak mężczyzna. Jeśli jednak żeński zarodek traci jeden X na jakimś etapie rozwoju, potomne komórki będą XO (“O” “nie Y”) i ten stosunek wyniesie 0,5 – męski. Tak więc, komórki tracące X i ich potomstwo będą dawać męskie części ciała, podczas gdy pierwotna tkanka XX będzie dawała żeńskie części ciała. (XO męscy są jednak bezpłodni, ponieważ nie mają chromosomu Y, niezbędnego dla męskiej płodności.)


Jeśli jedna z pierwszych dwóch komórek traci X, to dokładnie połowa ciała będzie męska, a połowa żeńska: podzielą się pośrodku. To daje “dwustronny gynandomorfizm”, który widywałem mniej więcej raz do roku, kiedy zajmowałem się codziennym oglądaniem muszek. Tak to wygląda:



Samce są mniejsze od samic, a więc części po prawej stronie ciała powyżej, które straciły X, są mniejsze niż te po lewej (proszę zauważyć krótsze skrzydła). Muszka ma również męską pigmentację po prawej (ciemna pigmentacja na tylnym odwłoku) i typowo żeńskie paski po lewej. „Grzebień płciowy” (kępka sztywnej szczeciny na przednich odnóżach, używana prawdopodobnie do przytrzymywania samicy podczas kopulacji)  znajduje się na krótszym, prawym odnóżu, ale nie na lewym. 


Tutaj jest zdjęcie prawdziwej muszki gynandromorfa (źródło tutaj):





Męska połowa ma białe oczy, ponieważ pierwotna samica była heterozygotą i miała recesywny allel na chromosomie X, który eliminuje pigmentację oczu: była Ww, gdzie “w” jest recesywnym, „białym” allelem. Chromosom X zawierający allel W został utracony po prawej stronie ciała, dając męską połowę XO, w której ekspresji uległ allel w. Proszę zauważyć krótsze skrzydła i ciemniejsza pigmentację po prawej stronie. Po odwróceniu muchy widać, że połowa jej genitaliów jest żeńska, a druga połowa męska.


Można używać tej techniki do badania, gdzie w ciele “produkowane” są męskie feromony i zachowania. Nie będę wdawać się tu w szczegóły tej techniki (autorstwa Seymoura Benzera), ale przykład takiej pracy, którą robiłem z moim studentem Ryanem Oyama, można zobaczyć tutaj. (To był sprytny eksperyment, ale pomysł badania specyficznych dla płci substancji chemicznych i zachowań był Benzera).


Wróćmy do ciołka matowego: prawdopodobnie powstał w ten sam sposób, jak muszka powyżej: przez utratę chromosomu X przez żeński zarodek. Większość chrząszczy ma ten sam rodzaj determinacji płci przez stosunek X/autosom jak ma Drosophila, więc utrata chromosomu X w części chrząszcza daje męskie drugorzędowe cechy płciowe. U ciołka matowego powyżej X prawdopodobnie zaginął na etapie dwóch komórek, więc lewa strona stała się samcem, a prawa pozostała samicą.


Najwyraźniejszą różnicę w ich budowie widać w żuwaczkach: prawa strona ma typowo duże i straszące żuwaczki samca, podczas gdy po lewej stronie są mniejsze żuwaczki samicy. Prawdopodobnie są tam inne różnice między stronami, których nie widać na zdjęciu, jak na przykład kształt genitaliów. Takie „podzielone” zwierzęta są bardzo wyraźnym pokazem różnic płci, a – w tym wypadku – różnica żuwaczek powstała prawdopodobnie przez dobór płciowy.


Dorcus
jest z rodziny jelonkowatych (Lucanidae), a nazwa “jelonkowate” pochodzi od żuwaczek samców, które wyglądają jak poroża. Używają ich do walk o samice lub o dobre terytoria godowe (rodzaj doboru płciowego zwanego „konkurencją między samcami”. Tutaj można zobaczyć, jak wyglądają te bitwy (nie sądzę, by chrząszcze rzeczywiście raniły się wzajemnie):

 


Saturday genetics lesson: a gynandromorph stag beetle

Why Evolution Is True, 9 września 2017

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Jerry A. Coyne


Profesor (emeritus) na wydziale ekologii i ewolucji University of Chicago, jego książka "Why Evolution is True" (Polskie wydanie: "Ewolucja jest faktem", Prószyński i Ska, 2009r.) została przełożona na kilkanaście języków, a przez Richarda Dawkinsa jest oceniana jako najlepsza książka o ewolucji.  Jerry Coyne jest jednym z najlepszych na świecie specjalistów od specjacji, rozdzielania się gatunków.  Jest wielkim miłośnikiem kotów i osobistym przyjacielem redaktor naczelnej.

 

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 999 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Kameleon przekazuje różne informacje różnymi częściami ciała   Yong   2013-12-14
Paradoksalne cechy genetyki inteligencji   Ridley   2013-12-18
Wielki skandal z biopaliwami   Lomborg   2013-12-19
Przedwczesna wiadomość o śmierci samolubnego genu   Coyne   2013-12-22
Czy jest życie na Europie?   Ridley   2013-12-22
Nowa data udomowienia kotów: około 5300 lat temu – i to w Chinach   Coyne   2013-12-26
Na Zeusa, natura jest przeżarta rują i korupcją   Koraszewski   2013-12-26
Proces cywilizacji   Ridley   2013-12-28
Jak karakara wygrywa z osami   Cobb   2013-12-29
Żebropławy, czyli dziwactwa ewolucji   Coyne   2013-12-30
Czy może istnieć sztuka bez artysty?    Wadhawan   2013-12-30
Zderzenie mentalności   Koraszewski   2014-01-01
Skrzydlaci oszuści i straż obywatelska   Young   2014-01-02
Delfiny umyślnie narkotyzują się truciznami rozdymków   Coyne   2014-01-04
Długi cień anglosfery   Ridley   2014-01-05
Ciemna materia genetyki psychiatrycznej   Zimmer   2014-01-06
Co czyni nas ludźmi?   Dawkins   2014-01-07
Twoja choroba na szalce   Yong   2014-01-08
Czy mamut włochaty potrzebuje adwokata?   Zimmer   2014-01-09
Pradawne rośliny kwitnące znalezione w bursztynie   Coyne   2014-01-10
Ratując gatunek możesz go niechcący skazać   Yong   2014-01-11
Ewolucja ukryta w pełnym świetle   Zimmer   2014-01-13
Koniec humanistyki?   Coyne   2014-01-15
Jak poruszasz nogą, która kiedyś była płetwą?   Yong   2014-01-16
Jak wyszliśmy na ląd, kość za kością   Zimmer   2014-01-19
Twoja wewnętrzna mucha   Cobb   2014-01-22
Ukwiał żyje w antarktycznym lodzie!   Coyne   2014-01-25
Dlaczego poligamia zanika?   Ridley   2014-01-26
Wspólne pochodzenie sygnałów płodności   Cobb   2014-01-28
Ewolucja i Bóg   Coyne   2014-01-29
O delfinach, dużych mózgach i skokach logiki   Yong   2014-01-30
Dziennikarski „statek upiorów” Greg Mayer   Mayer   2014-01-31
Dlaczego leniwce wypróżniają się na ziemi?   Bruce Lyon   2014-02-02
Moda na kopanie nauki   Coyne   2014-02-03
Neandertalczycy: bliscy obcy   Zimmer   2014-02-05
O pochodzeniu dobra i zła   Coyne   2014-02-05
Sposób znajdowania genów choroby   Yong   2014-02-07
Czy humaniści boją się nauki?   Coyne   2014-02-07
Kiedy zróżnicowały się współczesne ssaki łożyskowe?   Mayer   2014-02-10
O przyjaznej samolubności   Koraszewski   2014-02-12
Skąd wiesz, że znalazłeś je wszystkie?   Zimmer   2014-02-15
Nauka odkrywa nową niewiedzę o przeszłości   Ridley   2014-02-18
Żyjące gniazdo?   Zimmer   2014-02-19
Planeta tykwy pospolitej   Zimmer   2014-02-21
Nowe niezwykłe skamieniałości typu “Łupki z Burgess”   Coyne   2014-02-22
Dziennik z Mozambiku: Pardalota   Naskręcki   2014-02-23
Wskrzeszona odpowiedź z kredy na “chorobę królów”   Yong   2014-02-26
Dziennik z Mozambiku: Sybilla     2014-03-01
Spojrzeć ślepym okiem   Yong   2014-03-02
Intelektualne danie dnia  The Big Think   Coyne   2014-03-04
Przeczołgać się przez mózg i nie zgubić się   Zimmer   2014-03-05
Gdzie podziewają się żółwiki podczas zgubionych lat?   Yong   2014-03-10
Supergen, który maluje kłamcę   Yong   2014-03-14
Idea, którą pora oddać na złom   Koraszewski   2014-03-15
Zwycięstwa bez chwały   Ridley   2014-03-17
Twarde jak skała   Naskręcki   2014-03-18
Pasożyty informacyjne   Zimmer   2014-03-19
Seymour Benzer: humor, historia i genetyka   Cobb   2014-03-21
Kto to był Per Brinck?   Naskręcki   2014-03-23
Potrafimy rozróżnić między przynajmniej bilionem zapachów   Yong   2014-03-25
Godzina Ziemi czyli o celebrowaniu ciemności   Lomborg   2014-03-27
Słonie słyszą więcej niż ludzie   Yong   2014-03-30
Niebo gwiaździste nade mną, małpa włochata we mnie   Koraszewski   2014-03-31
Wielkoskrzydłe   Naskręcki   2014-04-02
Najstarsze żyjące organizmy   Coyne   2014-04-03
Jak zmienić bakterie jelitowe w dziennikarzy   Yong   2014-04-06
Eureka! Sprytne wrony to odkryły   Coyne   2014-04-07
Sukces upraw GM w Indiach   Lomborg   2014-04-09
Wirus, który sterylizuje owady, ale je pobudza   Yong   2014-04-12
Przystosować się do zmiany klimatu   Ridley   2014-04-14
Jeden oddech, który zmienił planetę   Naskręcki   2014-04-16
Najgorsze w karmieniu komarów jest czekanie   Yong   2014-04-17
Kłopotliwa podróż w przyszłość   Ridley   2014-04-19
Pierwsze spojrzenie na mikroby współczesnych łowców zbieraczy     2014-04-23
Seksizm w nauce o jaskiniowych owadach   Coyne   2014-04-26
Musza bakteria zaprasza inne muszki na uczty owocowe   Yong   2014-04-27
Zachwycający rabuś, który liczy sto milionów lat   Cobb   2014-04-28
Mądrość (małych) tłumów   Zimmer   2014-04-29
Tak bada się ewolucję inteligencji u zwierząt   Yong   2014-05-02
Fantastyczna mimikra tropikalnego pnącza   Coyne   2014-05-03
Dlaczego większość zasobównie wyczerpuje się   Ridley   2014-05-04
Pomidory tworzą pestycydy z zapachu swoich sąsiadów   Yong   2014-05-07
Potrawy z pasożytów   Zimmer   2014-05-08
Technologia jest często matką nauki, a nie odwrotnie   Ridley   2014-05-09
Montezuma i jego flirty   Coyne   2014-05-11
Insekt dziedziczy mikroby z plemnika taty   Yong   2014-05-12
Polowanie na nietoperze   Naskręcki   2014-05-14
Zmień swoje geny przez zmianę swojego życia   Coyne   2014-05-15
Obrona śmieciowego DNA   Zimmer   2014-05-17
Gdzie są badania zwierzęcych wagin?   Yong   2014-05-20
Niemal ssaki   Naskręcki   2014-05-21
Zobaczyć jak splątane są gałęzie drzewa   Zimmer   2014-05-23
Dlaczego ramiona ośmiornicy nie plączą się   Yong   2014-05-24
Niezwykły pasikonik szklany   Naskręcki   2014-05-27
Wąż zgubiony i ponownie odnaleziony   Mayer   2014-05-28
Niespodziewani krewni mamutaków   Yong   2014-05-30
Trochę lepszy  świat   Ridley   2014-05-31
Tam, gdzie są ptaki   Mayer   2014-06-01
Ewolucja, ptaki i kwiaty   Coyne   2014-06-02
Jestem spełniony   Naskręcki   2014-06-04

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk