Piątek, 18 wrzesnia 2020 - 12:50

« Poprzedni Następny »



Andrzej Koraszewski 2014-02-28

Consumerism does not enjoy a favourable press, never mind a pulpit. Scholars, journalists, and priests are feverishly engrossed in their laptops looking for words of condemnation for people who instead of bowing humbly before “values” and giving sacrifices to gods are rushing to a “temple of Satan” and buying material things.

            Priests are thundering the loudest. But scholars do not let the grass grow under their feet either. “What contemporary thinkers describe as consumerism seems to be something more than merely a modern modification of hedonism and utilitarianism. The consumer model is based on an anthropocentric, secular vision of the human being, a conqueror and master of nature,” writes Antonina Sebasta, an associate professor at the Institute of Philosophy and Sociology of the Papal Academy in Krakow.


            The whole problem can be viewed from another standpoint: anybody can make a pot, but people want to have pots suitable to the dignity of their status. A shepherd should not eat grass like his sheep. One can wash a poor man's feet from time to time, under the condition that the poor man does not demand shoes; meanwhile capitalists are building parking spaces in front of supermarkets and, tempting them with luxuries, are robbing their souls.


Priests of faith or exalted intellect unite their attacks on consumerism with bold criticism of a too-speedy development of science and technology. Usually those scholarly opinions are uttered by very well-nourished people who have access to the best medical care and who do not show disdain towards any achievement of science and technology which can aid their comfort and, what is more important, for dissemination of their superstitions. (The internet is a threat to the layman, but nobody mentions the threat from religious pornography.)


From his private jet, loaded with latest electronics, a religious leader condemns the consumer society and calls for spiritual rebirth: “Man must not be sacrificed on the altar of a machine...”


Since the time when Cain killed Abel we have gone a long way from hunting and  gathering and living only on the bounty of nature; we have learned better and better how to produce things that make our lives easier. The process of accumulating knowledge and skills has been accompanied by another process - perfecting the art of seizing the work of others. It could be suspected that Abel was saintly, but not a saint, and his rams were fat, because all too often (and not without the owner’s knowledge) they were causing damage. His spiritual heirs are no longer playing at animal husbandry, they are ordering the delivery of sacrificial lambs and God forbid that their fleece should be only like the fleeces of other lambs destined for sale or for home consumption.


Recently I read that during the last ten centuries one statement has always been true: the church was corrupt and the middle classes were rising. Well, in some countries the middle class grew faster, in others slower, and here there is a correlation with both the degree of the church’s demoralization and the potency of incestuous relationships between the altar and the throne. The increase of the middle class has always stirred anxiety among the shepherds. 


A very old recipe for an Easter cake begins with these words: “set twelve wenches to beating the eggs”. I do not think that those egg-beating wenches had a sense of their “Human Destiny” or dignity. Today eggs are beaten by a kitchen mixer run on electricity. To be sure, the Christian doctrine says that suffering ennobles, but those who proclaim this theory in their hour of need invariably demand anaesthetic, and don’t even have a tooth pulled without it. Inventions have allowed us to change the quality of our lives. Not only have they allowed the production of a food surplus, the social division of labour, or saving the sick, but even the rise of culture and arts.


To the outrage of many religious and secular shepherds, machines have liberated (and not enslaved) huge masses and allowed them an existence a bit more comfortable and less full of suffering. Shepherds call it consumerism and condemn it from the summits of their spiritual development. An old Polish proverb, "Give a peasant manure, and not a watch", is  repeated with relish to this day by numerous representatives of Polish intelligentsia. Of course, they are extraordinarily democratic, they just do not like it that the janitor has the same, or a better, TV, computer, or car. In the old days you wouldn’t meet the hoi-polloi in the same shop as people from high society. This ideal world got coarsened no end.


A populace brought up on Jesuitical morality, does not believe that you can grow rich on honesty and sometimes holds the opinion that it is better to be without bread than day after day see how the baker becomes richer. Also the shepherd prefers to see hungry, ill and suffering people who come to his temple to beg God’s mercy, than well-nourished and serene people who -on top of everything - are instructed in  book-keeping.


Secular shepherds (usually with a sociologist’s diploma) look with loathing not only on consumerism, but also on mass culture. As co-creators of mass culture they do everything to ensure that this culture does not differ from their image of it, and at the same time that it should give the means both of the creation of elite culture and of such symbols of status that ensure that the shepherd can be distinguished from his sheep. Outstanding intellectuals, in their role as newspapers editors, mindful of their popularity, do not hesitate to replace scientific information with horoscopes, and an interview with a scientist with an interview with a crystal-gazer. Sage professors, without any pangs of conscience, work full-time in three places, drastically curtailing their efforts in places they think they are ennobling with their names alone.


To be sure, it is capitalists who supply goods bought by the much-loved poor, but we should not think that the left is blameless. One could imagine that communism delivered only noble poverty, but reading what others have to say I am coming to the conclusion that I’m wrong. In a homily delivered on 23 April 2005 Bishop Stanislaw Wielgus of Plock in Poland, said: “In the last century in Western societies Christianity and higher values were eliminated from public life methodically and according to plan. Egotistical hedonism was propagated. Secularization and a leftist worldview were encouraged. Universities, schools, mass media, social organizations of different kinds, etc. were taken over by freemasons, neomarxists and atheistic liberals.”


I suspect that the bishop is wrong. During the last century the West rather ignored religion, and it was persecuted in the East, but maybe I’m wrong and in reality it was the other way round. We can indeed observe the process of secularization in Western societies; however, it was not carried out by indoctrination based on the Jesuit model (which was done in the USSR and in the Soviet sphere of influence) but marginalizing religion was rather a consequence of the growth of general affluence and many different forms of the citizen’s participation in social life.


In a way, a dislike of consumerism is justified here because it really demoralizes the believers who - given a choice – often don’t choose what the shepherds are recommending. By the way, the most consumerist nation in the modern world is the United States of America. It was there (and not, as Bishop Wielgus supposes, in the circles of atheists and Marxists) that patterns of what the clergy and some sociologists call consumerism have grown. Who knows, maybe it is worthwhile to recall a tiny fragment from the history of consumerism.


We should start with St Thomas More and his Utopia. The English thinker and politician was honestly afraid that sheep were going to eat England. He was also afraid that the populace could slip out from the care of its shepherds. In his ideal state he imagined an order that would later be called a primitive communism. Sheep, however, did not eat England, and the populace did not manage to slip wholly from the care of their shepherds. But the middle class had grown, which meant the systematic growth of the number of consumers who bought goods they needed with money. Capitalism, even in its initial stages, differed from the feudal and Catholic economy, preferring a mass clientele over forced labour. Centuries later the Russian Communists would use the crystal clear advice of St Thomas more often than the not so clear instructions of Karl Marx.


St Thomas More was beheaded, maybe not so much for his opinions about free trade, as for his opinion about the King’s consecutive marriages. Nevertheless his publications, his political activity, and even his death became a part of the complicated debates about free trade. He might be recognized as a martyr in the fight against consumerism, which is so unhealthy for the soul.


Of course, neither St Thomas More nor any other fervent preachers concerned themselves with the consumerism of the leisure classes, and works devoted to the greedy (as Bishop Wielgus would put it) consumption by the aristocracy and the clergy (not to mention the Vatican) do not take up too much space in the libraries of theological seminaries. The consumerism of the leisured classes does not threaten moral values, but the consumerism of artisans decidedly does. Every man to his trade, and remember that it is excessive to buy colourful clothing for your children. To buy something that the bishop already has is a serious sin; to buy something that even a bishop doesn’t have yet is a deadly sin.


Let us return to the United States, where we can see such bizarre co-joining of religiosity and consumerism. I have just got a new selection of Alistair Cooke’s Letter from America and I’ve found a letter dated 25 July 1997 under the intriguing title “The End of Civilization”. On the previous Friday, Cooke wrote, the F. W. Woolworth’s chain of American shops, one of the cornerstones of American consumerism, closed down.


In this letter Alistair Cooke wonders about the singularity of the year 1879. It was a year when a Scottish immigrant, Robert Gair, who made paper bags, invented a machine to produce cheap cardboard cartons. It increased his productivity from 50 paper bags to 7,500 cartons per hour. A saloon keeper in Dayton, Ohio, invented a cash register, which not only added the sum of daily transactions, but also allowed a client to see what sum the clerk was putting into the machine. Telephones already existed, and in the whole of the United States there were about 50,000 of them. It was an extraordinary luxury and a symbol of status. An electrical engineer concocted a company switchboard that allowed the number of telephones to increase. Ten years later there were over a quarter of a million of telephones. In the same year, says Cooke, a dairy in New York started to deliver milk in bottles, so going to the shop with a jug ended (and in the 1950s in Poland I still used to go for milk with a jug). In December 1879 Thomas Edison announced that he had invented a light bulb and that electric light would become so cheap that only the rich would be able to afford candles.


In the same year, in a small town in the state of New York, a shop assistant, 27, tried to convince the shopkeeper to put the same price - five cents - on all the goods. The shopkeeper thought about this slightly crazy idea and told him to try it. Frank Woolworth borrowed $400 from a businessman and opened a shop. The business failed, but the businessman, who carefully observed the experiment, gave him another loan and the advice to price some goods at five cents and some at ten cents. This time it worked.


Young Mr. Woolworth, writes Cooke, had a strange ambition: to build a chain of self-service stores where poor people could have access to a whole range of goods for the lowest price possible. His charitable passion appeared to be extraordinarily profitable. He died in 1919 and left his heirs over a thousand big stores in the United States and hundreds more in other countries.


Those ideas from 1879 had one thing in common - to enable people to buy goods they previously could not afford. (Thus a concern exactly opposite to the one that gives sleepless nights to those opposed to consumerism.) Another common feature of these ideas was that their proponents had started their careers as poor people. Edison’s school education ended after three months. They knew perfectly well what it meant not to be able to afford necessities and, as Woolworth liked to repeat, they were seeking a way to “apply democracy to human needs and desires”.


Automobiles were for the rich but, writes Cooke, Henry Ford invented the assembly line and made the first car intended for everybody. The ambition of an American watchmaker was to make a good watch that would not cost more than a dollar. Europeans, or rather the European elite, looked at all this with astonishment and often with dislike. People like Woolworth were undermining the social order and were changing status symbols into things anybody could have. Today advertisements assail me with proposals to buy an imitation Rolex, as well as a cheap charter to Greece or Italy, a cheap car or computer. In the field of tools consumerism made a revolution too, bringing closer universal ownership of means of production that would astonish Karl Marx.


“Democracy in satisfying human needs is not a prospect which alarms me,” writes Alistair Cooke in his letter from America, "this American impulse lifted millions out of a threadbare living, and gave them a better material life than all the generations before them". And he concludes, winking at the youngest: “Never forget, children, that if it hadn’t been for Thomas Edison, you’d be watching television by candlelight.”


Alistair Cooke is one of my journalistic heroes, and while living in London my wife and I listened every Sunday morning to his letter from America, going to a car boot sale afterwards to browse among old books. We treated it as a religious ritual - so much more interesting than homilies with curses heaped on consumerism.


"...the time has come to gather the fruits of those actions, and they are,”  continued Bishop Wielgus in his homily, “the collapse of all authority, nihilism, the decline of  religious life, the disintegration of the family, the crisis of marriage, abortions on an astronomical scale, criminal tests on human embryos, corruption, the younger generation’s loss of a meaning of life, extreme egotistical individualism and greedy consumerism, and finally, the decline of civic activity and responsibility...”  In my small town more and more children have computers at home, nearly all have mobile phones and are able to let their parents know where they are, and their clothes and books are colourful. Forgotten are the days, when you had to go outside to relieve yourself. These children use much more soap and water, and they also have more to eat. I do understand that some opponents to consumerism might find it alarming.

Dobrzyn, September 2005

Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj

Hili: Idę na obchód mojego terytorium. 
Ja: A może najpierw zjesz coś w domu?


Przyjemności seksu
i jagód
Matt Ridley

Nasi przodkowie spędzili co najwyżej kilkaset lat w miastach. Przedtem, spędzili miliony lat na wiecznej wycieczce kempingowej, większość z tego w Afryce. Nic dziwnego, że ludzi łatwiej przestraszyć wężem niż samochodem, głęboką wodą niż prędkością, pająkami niż pistoletami. Jesteśmy w większym stopniu przystosowani do środowiska, w którym wyewoluowaliśmy, niż do tego, które obecnie zamieszkujemy.  

To niedopasowanie wyjaśnia całkiem dużo naszych obecnych problemów i Adam Hart, entomolog i prezenter, postanowił zobaczyć, jak dalece i jak przekonująco to niedopasowanie można wyjaśnić.


Izrael nie jest
naszym wrogiem
Khaled Abu Toameh

Rosnąca liczba Arabów, szczególnie tych, którzy żyją w Zatoce, mówi, że wreszcie zrozumieli, że Izrael nie jest wrogiem muzułmanów i Arabów. Taka zmiana opinii była widoczna jeszcze zanim Zjednoczone Emiraty Arabskie i Bahrajn podpisały porozumienie pokojowe z Izraelem podczas ceremonii w Białym Domu 15 września. Za zdjęciu od lewej do prawej: premier Netanjahu, prezydent Trump, minister spraw zagranicznych ZEA, Abdullah bin Zajed Al-Nahjan, minister spraw zagranicznych Bahrajnu, Abdullatif al-Zajani, 15 września 2020 r. (Zdjęcie: zrzut z ekranu z relacji telewizyjnej.)

Rosnąca liczba Arabów, szczególnie tych, którzy żyją w Zatoce, mówi dziś, iż wreszcie zrozumieli, że Izrael nie jest wrogiem muzułmanów i Arabów. Taka zmiana opinii była widoczna jeszcze zanim Zjednoczone Emiraty Arabskie i Bahrajn podpisały porozumienie pokojowe z Izraelem podczas ceremonii w Białym Domu, 15 września. Jest to bezpośredni rezultat ekspansjonistycznych ambicji Iranu i Turcji wobec świata arabskiego i opinia panująca wśród Arabów, że te dwa państwa stanowią poważne zagrożenie ich bezpieczeństwa narodowego.

Blue line

Prośba o pokorę
od Benjamina Franklina
Jeff Jacoby


Siedemnastego września 1787 roku Konwencja Konstytucyjna w Filadelfii zakończyła pracę. Pierwotnie zwołana, by zaproponować poprawki dla pełnych wad Artykułów Konfederacji, delegaci szybko zmienili biegi, decydując się na stworzenie całkowicie innego systemu rządzenia. Przez niemal cztery miesiące wyczerpujących debat, naszkicowali coś zupełnie nowego: Konstytucję Stanów Zjednoczonych. 15 września tekst został spisany na pergaminie. Dwa dni później dokument przedstawiono delegatom do zaaprobowania.
Wielu Amerykanów słyszało historię kobiety, która podeszła do Benjamina Franklina, kiedy delegaci po obradach wychodzili z Independence Hall i zapytała: „No jak, doktorze, co dostaliśmy, republikę czy monarchię?” Słynna jest odpowiedź Franklina: „Republikę, jeśli potraficie ją utrzymać”. Dużo głębsze jednak niż ta luźno rzucona odpowiedź są mniej znane słowa, jakie wypowiedział nieco wcześniej tego dnia w swoim niezwykłym, końcowym przemówieniu do uczestników Konwencji. Jego przesłanie o politycznym kompromisie i intelektualnej skromności jest tym, co nasze, tak gniewnie bezkompromisowe i nieskromne społeczeństwo powinno dziś usłyszeć.


„Czarny Wrzesień”
pół wieku temu i teraz
Alberto M. Fernandez


Jest ciekawym zbiegiem okoliczności, że podpisanie porozumienia pokojowego z państwami Zatoki Arabskiej – Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi i Bahrajnem – a Izraelem odbywa się w połowie września 2020 r., 50 lat od “Czarnego Września”, początku wojny lat 1970-1971 miedzy palestyńskimi frakcjami a Haszymidzkim Królestwem Jordanii. Było to ważne wydarzenie w historii Bliskiego Wschodu i historii palestyńsko-jordańskiej, ale wielu czuje się z nim niewygodnie – nigdzie bardziej niż w samej Jordanii z palestyńską większością populacji, a nawet od 1999 roku, palestyńską królową.

Blue line

Zamordowanie amerykańskiego
“bluźniercy” w Pakistanie
Raymond Ibrahim

29 lipca amerykański obywatel, Tahir Naseem, został zamordowany na pakistańskiej sali sądowej podczas procesu o bluźnierstwo, oskarżony, między innymi, o „uwłaczanie Koranowi i Prorokowi Mahometowi”. Morderca, 15-letni Faisal Khan, dla wielu Pakistańczyków jest bohaterem. Radykałowie już poprzednio grozili zamordowaniem adwokatów i osób, które publicznie bronią ludzi oskarżonych o bluźnierstwo. Dwóch ludzi, broniących Asię Bibi, kiedy była w więzieniu, ministra ds. mniejszości  Szahbaza Bhattiego i gubernatora Pundżabu, Salmana Taseera, zamordowano w 2011 roku. (Na zdjęciu: Tahir Nassem w chwilę po zamachu, źródło Wiki.)

Niedawne morderstwo rzuciło "na nowo światło na pakistańskie prawa o bluźnierstwie”.  29 lipca 2020 roku Tahir Naseem, 57-letni obywatel USA, został zastrzelony na sali sądowej podczas rozprawy o zwolnienie za kaucją w procesie o bluźnierstwo, oskarżony, jak donosił Reuters, między innymi, o „uwłaczanie Koranowi i Prorokowi Mahometowi” - Chociaż jego nastoletni zabójca został zatrzymany i oskarżony o morderstwo, dla wielu ludzi w Pakistanie jest on wielkim bohaterem.

"Faisal Khan, 15-letni Pakistańczyk, promiennie uśmiecha się podczas wspólnych zdjęć z prawnikami i policjantami. Na ulicach tysiące ludzi nazywa go ‘świętym wojownikiem’. Jego tytuł  do chwały? Zastrzelenie w sądzie Amerykanina oskarżonego o bluźnierstwo".


Porozumienie Abrahamowe
- ostry zakręt historii
Andrzej Koraszewski

Podpisanie porozumień o nawiązaniu stosunków dyplomatycznych między Zjednoczonymi Emiratami Arabskim i Bahrajnem a Izraelem. Waszyngton, 15 września 2020. (Zdjęcie - zrzut z ekranu)

Słowo przełom może być irytujące, kto wie, co z tego przełomu się wyłoni? Zakręt jest lepszym określeniem, widzimy zmianę kierunku, ale nie mamy pojęcia, co się za tym zakrętem kryje. Podpisanie umowy pokojowej między Izraelem a dwoma krajami arabskimi Zatoki to już zdumiewające. Zapowiedź podobnych umów z kilkoma innymi krajami arabskimi, to tylko zapowiedź. Zignorowanie apelu Autonomii Palestyńskiej przez Ligę Arabską było jak wybuch potężnej bomby. Zamiast stanowczego NIE dla normalizacji, państwa arabskie powiedziały NIE państwom osi (oporu). Przedstawiciele Organizacji Wyzwolenia Palestyny, Hamasu i Islamskiego Dżihadu pospiesznie spotkali się w Bejrucie, żeby porozumieć się w sprawie wzajemnej przyjaźni i współpracy i pokłonić ostatniej desce ratunku, czyli Iranowi.


Niewolnictwo: czy jest monopol
na cierpienie?
Amir Taheri 

W 2016 roku Michelle Obama powiedziała, że budzi się co rano w Białym Domu myśląc, że jest to „dom zbudowany przez niewolników”. Jednak Biały Dom był gruntownie przebudowany w 1902 roku i otrzymał obecny kształt w 1950 roku, na długo po zniesieniu niewolnictwa w Stanach Zjednoczonych w 1865 roku i przyznaniu byłym niewolnikom obywatelstwa w 1869 roku. (Zdjęcie z Twittera Białego Domu)

Czy zachodnie kraje, a szczególnie Stany Zjednoczone i Wielka Brytania, zawdzięczają swoje bogactwo czarnym niewolnikom z Afryki?
To i pokrewne pytania krążą od lat, a ostatnio nabrały nowego życia dzięki marszom protestacyjnym w USA i w Europie. W 2009 roku na międzynarodowym seminarium w Evian, którego gospodarzem był ówczesny prezydent Francji, Nicholas Sarkozy, słuchaliśmy w zdumieniu jak amerykański pastor, Jesse Jackson, mówił, że afrykańscy niewolnicy zbudowali Amerykę jako dom, który okazał się być więzieniem.  


Kulturowe wojny
w szkołach w Kalifornii
Lyn Julius

Nie wszyscy amerykańscy Żydzi przyjechali z Europy, wielu z nich to uchodźcy z krajów arabskich, Iranu i Turcji.

Uniwersytety już ignorują lub wypaczają historię Mizrachijczyków, chyba że mizrachijskich Żydów można użyć jako broni przeciwko aszkenazyjskim Żydom. Teraz grozi im wymazanie z programów szkolnych.

Trwa walka o serca i umysły kalifornijskich dzieci.

Propozycja programu szkolnego przedstawiona w 2019 roku spotkała się z protestami grup żydowskich i innych mniejszości, kiedy okazało się, że dział “ludy bliskowschodnie” przedstawiał tylko Arabów-Amerykanów. Niemniej 60 procent dzieci w szkołach publicznych z korzeniami na Bliskim Wschodzie należy do nie-arabskich mniejszości: chrześcijańskich Koptów, Asyryjczyków, Ormian, Berberów – i Żydów.   


„Moje życie
jest klęską”
Andrzej Koraszewski 

Dziś mija 20 rocznica śmierci Jerzego Giedroycia. Niektórzy nazywali go Księciem, dla wielu z nas to był po prostu Redaktor. Tak, Redaktor z dużej litery. On sam uważał, że prawdziwy redaktor nie powinien zajmować się pisaniem swoich artykułów, że jego rolą jest szukanie dobrych piór, inspirowanie, tworzenie linii pisma, które nie powinno mieć znamion partyjności. Przeciwnie, winno być forum starcia idei, łączyć sprawy polityczne z gospodarką i szeroko pojętą kulturą. Dla polskich pisarzy, którzy znaleźli się na emigracji był zbawieniem. Pozwalał istnieć, docierać do kraju. Stworzył miejsce, w którym najlepsza literatura emigracyjna miała swoje centrum.


Turecki prezydent
zapowiada wojnę
Z materiałów MEMRI

Turecki prezydent, Recep Tayyip Erdoğan, powiedział w przemówieniu z 30 sierpnia 2020 r. w Ankarze, że Turcja nie jest społeczeństwem z armią, ale “narodem, który sam jest armią […] nie ma siły, która może stanąć na drodze tego kraju”.  Powiedział, że Turcja nie zawaha się przed poświęceniem męczenników w walce przeciwko swoim wrogom. Erdoğan zapytał, czy narody Grecji, Francji i pewnych krajów Afryki Północnej i Zatoki są gotowe do uczynienia tych samych poświęceń z powodu ich „chciwych i niekompetentnych przywódców”. Oświadczył, że Turcja nigdy nie była kolonizatorem, że jest to raczej cywilizacja, która zdobywa serca. Erdoğan dodał, że fakt, iż Turcję wysuwa się na czoło negatywnych opinii jest oznaką faszyzmu i wrogości jej przeciwników.

Blue line

Pożegnanie lata, czyli
prywatne drzewo życia
Lucjan Ferus

Niepostrzeżenie minęło lato „zanim człowiek zdążył się obejrzeć”, jak mawiała moja babcia, kiedy jeszcze byłem małym chłopcem (co mnie wtedy niezmiernie dziwiło, gdyż ja w żadnym wypadku nie odczuwałem tego szybkiego tempa upływającego czasu). Teraz wcale się jej nie dziwię, samemu doświadczając owego irytującego wrażenia. Co z tego, iż wiem jaki jest za to odpowiedzialny mechanizm psychologiczny, i że można to łatwo wytłumaczyć za pomocą prostego rachunku, skoro i tak co roku to odczucie nieodmiennie powtarza się, a nawet nasila z wiekiem?


Przegląd wiadomości
w drodze na zakupy
Andrzej Koraszewski 

Płonący ośrodek Moria na wyspie Lesbos. (Zrzut z ekranu z Youtube.)

Do sklepu nie jest daleko, trzysta, może trzysta pięćdziesiąt metrów, przy ładnej pogodzie sympatyczny spacer. Spotkany sąsiad pyta o zdrowie, narzeka na własne, skręca w Robotniczą, więc można wrócić myślami do przeglądu wiadomości. Słowo „basta” pisane cyrylicą, białoruskie protesty budzą podziw i skłaniają do pytań, na które długo nie będzie odpowiedzi. Jakie są rzeczywiste proporcje postaw i poglądów w białoruskim społeczeństwie? Ile siły użyje dyktator w obronie swojej władzy, jak zachowa się Rosja? Chwilowo można tylko odczuwać podziw dla białoruskiej opozycji, dla jej strategii, podziw dla białoruskich kobiet.

Blue line

Czy można falsyfikować
naukowe teorie?
Jerry A. Coyne 

Hurra, Ziemia nie jest płaska. 

Prowokacyjny tytuł artykułu (poniżej) w “Scientific American” fizyka Mano Singhama, jest, jak sądzę, głęboko niesłuszny. Koncepcja, że nauka postępuje naprzód przez eliminację niepoprawnych wyjaśnień (a to jest właśnie falsyfikacja), wydaje mi się nie tylko dobrą strategią, ale taką, która historycznie rzecz biorąc działała znakomicie. Powiedzenie, że jest to mit, jest więcej niż błędem. 


Gdzie postawić granicę
Jonathan S. Tobin

Jacob Blake Sr., ojciec Jacoba Blake’a, który został postrzelony przez policję w Kenosha, 23 sierpnia 2020.

Joe Biden spotkał się ze zwolennikiem bluzgającego nienawiścią Farrakhana, którego syn został postrzelony przez policję. Dlaczego ci, którzy tropią Donalda Trumpa w kwestii antysemityzmu, nie uważają tego za sprawę, o której warto mówić?

Co stałoby się, gdyby prezydent Donald Trump postanowił spotkać się z rodziną ofiary postrzelenia i okazało się, że ojciec ofiary jest neonazistą? Byłaby to wiadomość na pierwsze strony wiodących gazet i dyskutowano by o tym bez przerwy w CNN i MSNBC. Niezależnie od okoliczności incydentu uznano by, że takie spotkanie pokazuje obojętność Trumpa na nienawiść. I słusznie.

Co by się stało, gdyby jego oponent, były wiceprezydent, Joe Biden zrobił dokładnie to samo? Media głównego nurtu zignorowałyby to. Tych, którzy podnosiliby tę sprawę, piętnowano by jako prowokatorów “prawicowego skrzydła” lub potępiano ich za próby dzielenia kraju według rasy.


Palestyńscy przywódcy
są skorumpowani
Khaled Abu Toameh

Reakcje mieszkańców ZEA na palestyńską kampanię podżegania  przeciwko Zjednoczonym Emiratom Arabskim są kolejną oznaką rosnącego rozczarowania wielu obywateli Zatoki palestyńskimi przywódcami i palestyńską sprawą. Na zdjęciu: Przedstawiciel ZEA stoi obok samolotu pasażerskiego El Alu, w masce z trzema flagami, 31 sierpnia 2020. (Zdjęcie: Nir Elias)

Podczas gdy palestyńscy przywódcy nadal potepiają Zjednoczone Emiraty Arabskie za zgodę na normalizację stosunków z Izraelem, obywatele Emiratów odpowiedzieli przez odrzucenie oskarżenia, że ZEA zdradziły tak meczet Al-Aksa, jak Jerozolimę i sprawę palestyńską. Głównym komunikatem, jaki obywatele ZEA i innych państw Zatoki wysyłają Palestyńczykom i pozostałym Arabom i muzułmanom, jest coś w rodzaju: “Nikogo nie zdradziliśmy. Mamy mądrego przywódcę, który postanowił zrobić to, co jest dobre dla jego kraju, dla Palestyńczyków i dla wszystkich Arabów i muzułmanów. Wy, Palestyńczycy, musicie pozbyć się waszych skorumpowanych przywódców”.


Cypr: 46 lat
tureckiej okupacji
Uzay Bulut

Co przychodzi na myśl ludziom, kiedy słyszą „Cypr”? Piękny kraj wyspiarski, na Morzu Śródziemnym? Wymarzone miejsce na urlop? Ciepła pogoda i malownicze plaże? To wszystko jest prawdą. Jednak ten mały i wytrwały kraj ma także mroczną i tragiczną historię – historię ukształtowaną przez turecką okupację od 1974 roku.

Cypr zdobył niepodległość od Wielkiej Brytanii w 1960 roku, ale pełna niepodległość na całej wyspie nie trwała długo. Latem 1974 roku turecka armia dwukrotnie najechała na północny Cypr – najpierw 20 lipca, a potem 14 sierpnia, dokonując etniczno-religijnej czystki i zbrodni przeciwko ludzkości w akcji terroryzowania greckich Cypryjczyków i wypchnięcia ich na południe.  


Inna twarz polskiego
Andrzej Koraszewski

Kiedy opozycyjna partia postanowiła wystawić w wyborach parlamentarnych Klaudię Jachirę powiedziałem, że to może być dobry pomysł. Żona spojrzała na mnie wzrokiem kobiety nieprzekonanej, a ja nie upierałem się, bowiem nie mam kwalifikacji proroka, więc moja uwaga nie miała charakteru wizji przyszłości. 


W Iraku też mówią
o normalizacji
Elder of Ziyon

„Sotal Iraq” (Głos Iraku) była jak dotąd jedną z najbardziej konsekwentnie antysemickich witryn informacyjnych w świecie arabskim. 


Jest rzeczą absolutnie szokującą zobaczenie w tej gazecie artykułu, który jest nie tylko pojednawczy wobec Żydów, ale także otwarty na możliwość normalizacji stosunków między Irakiem i Izraelem.  


Autor artykułu, Hamed Szehab, pisze najpierw o historii opuszczenia Iraku przez Żydów:


Naukowe pismo “Nature”
przystaje do Przebudzonych
Jerry A. Coyne

Groza wdziera się w świat nauki, bowiem dwa najbardziej prestiżowe na świecie pisma naukowe, “Nature” i “Science”, przystają do Przebudzonych. A rozumiem przez to, że akceptują zasady Krytycznej Teorii Przebudzenia, które są ewidentnie nienaukowe.


Normalizacja może stworzyć
„Nowy Bliski Wschód”
Vic Rosenthal

Irańczycy obiecują, że nawet jeśli cały świat zapomni o Palestynie, oni nie zapomną.

Główną rzeczą, jaką trzeba wiedzieć o normalizacji stosunków między Izraelem a Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi, jest to, że Iran, Turcja, Autonomia Palestyńska, Hamas, IfNotNowJewish Voice for Peace, i inni wrogowie państwa żydowskiego są temu przeciwni.  

Przeciwnicy umowy lubią nazywać ją “zdradą Palestyńczyków”. Nie jest, raczej jest zdradą OWP i Hamasu, organizacji, które są najgorszą rzeczą, jak przydarzyła się palestyńskim Arabom od czasu nazistowskiego muftiego, Amina al-Husseiniego.

Blue line

Milczenie ONZ i UE wobec
łamania praw człowieka
Majid Rafizadeh

Według Amnesty International wśród ofiar tortur systematycznie stosowanych przez irański reżim są 10-letnie dzieci. „Ofiary mają często zakrytą twarz.. są bite, kopane i chłostane; bite pałkami, gumowymi rurami, nożami … podwieszane lub zmuszane do przyjmowania przez długi czas  wywołujących ból pozycji; pozbawione wystarczającej żywności i wody pitnej…” (Zdjęcie: Navid Afkari (w środku) i jego dwaj bracia.)

Irański reżim znacząco nasilił łamanie praw człowieka. Organizacja Narodów Zjednoczonych i Unia Europejska, które prawią kazania o prawach człowieka, całkowicie zamknęły oczy na skandaliczne działania tego reżimu.

Według niedawnego raportu Amnesty International, opublikowanego 2 września, różne gałęzie władz Iranu, włącznie z systemem sądowniczym, organami ochrony porządku publicznego i ministerstwem wywiadu biorą udział w tych zbrodniach.  


Kiedy Palestyńczyk
wreszcie się obudzi?!
Hani Al-Dahiri

Po otwarciu bezpośrednich połączeń telefonicznych mieszkańcy ZEA otwarcie i masowo komunikują się z Izraelczykami.

Patrzymy ze współczuciem na palestyńskich braci, których politycy kupczyli ich sprawą przez ponad 60 lat. Ci politycy pilnowali, by sprawa pozostawała gorąca i nigdy nie osiągnęła żadnego rozwiązania. Sabotowali negocjacje i odrzucali wszystkie inicjatywy pokojowe, czy to przedstawiane przez stronę izraelską, czy przez innych międzynarodowych pośredników.

Palestyńscy politycy długo robili to kosztem swojego ludu, żeby ciągnąć zyski z konfliktu i taka sytuacja istnieje do dnia dzisiejszego.


Wybór ostatecznej
Tomasz Witkowski

Klinika Dignitas została założona w 1998 roku przez szwajcarskiego prawnika Ludwiga Minelli, działacza praw człowieka.

„Siostra mojej mamy była w czasie II Wojny Światowej łączniczką AK. Wykonywała bardzo niebezpieczną konspiracyjną robotę. Jak sama mówiła nie bała się śmierci tylko tortur. Była mało odporna na ból i obawiała się, że kogoś wyda, że zdradzi ważne informacje. Jakimś sposobem weszła w posiadanie kapsułki z cyjankiem potasu. Użyła trucizny, kiedy Gestapo otoczyło jej dom, a wcześniej podpaliła jedno z pomieszczeń (prawdopodobnie niszcząc w ten sposób jakieś dokumenty)”, Ta, znaleziona w interenecie, relacja jest jedną z setek.


nad Arabią Saudyjską
Jeff Jacoby

“Kolejny kamień milowy. Izraelski samolot pasażerski przeleciał w poniedziałek przez przestrzeń powietrzną Arabii Saudyjskiej w pierwszym, bezpośrednim (nie towarowym), locie między Izraelem a Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi”, napisał „Times of Israel”. “Lot El Al 971, z delegacjami wysokiego szczebla izraelską i USA poleciał na wschód, przez całą niemal długość terytorium Arabii Saudyjskiej, by dotrzeć do Abu Zabi. Był to pierwszy raz, kiedy izraelski samolot otrzymał pozwolenie królestwa na użycie jego przestrzeni powietrznej”. Czasy się zmieniają.

Dorastać we wszechświecie

Czy istnieją
„głęboko niewierzący”?
Lucjan Ferus

Kogo bać się najbardziej
podczas „powstania”?
Jonathan S. Tobin

Polio zlikwidowane
w Afryce
Steven Novella

Wielki krok naprzód
dla światowego pokoju
Richard Kemp 

Obietnica i zagrożenia
pokoju w Sudanie
Alberto M. Fernandez

Harvard zaprasza
palestyńskiego negacjonistę
Dov Lipman

Ludzie są grzeszni, ale
Kościół (na pokaz) jest święty
Marcin Kruk

Arabski antysemityzm
za europejskie pieniądze
Andrzej Koraszewski 

Czy wyrazy ludzkiej twarzy
są uniwersalne?
Jerry A. Coyne 

Zgraja „proizraelskiej
surowej miłości”
Seth J. Frantzman 

Niech żyje
Jerzy Łukaszewski

Niektórzy Palestyńczycy
popierają pokój
Khaled Abu Toameh

Kogo bije
Andrzej Koraszewski

Krótka historia europejskich
obserwatorów w Gazie
Gerald M. Steinberg

Refleksje sprzed lat:
„Łaska boska” i inne
Lucjan Ferus

Blue line

Wzmacnianie układu odpornościowego

Wykluczenie Tajwanu z WHO

Drzazgę źle się czyta

Sześć lat


Papież Franciszek


Pseudonaukowa histeria...

Panstwo etc

Biły się dwa bogi

 Forma przejściowa

Wstęga Möbiusa

Przemysł produkcji kłamstw

Jesteś tym, co czytasz,

Radykalne poglądy polityczne



Allah stworzyl

Uprzednie doświadczenie

Żydowski exodus

PRL Chrystusem narodów

Odrastające głowy hydry nazizmu

Homeopatia, wibracje i oszustwo

Żołnierz IDF

Prawo powrotu

Mózg i kodowanie predyktywne

Nocna rozmowa

WSzyscy wiedza

Nieustający marsz

Oświecenie Pinker

Alternatywna medycyna zabija

Kobiety ofiarami


modyfikowana pszenica

Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk