Prawda

Środa, 13 listopada 2019 - 23:58

« Poprzedni Następny »


O delfinach, dużych mózgach i skokach logiki


Ed Yong 2014-01-30


W 2012 r. zespół chińskich naukowców pokazał, że gen o nazwie ASPM przeszedł przez okresy przyspieszonej ewolucji w dwóch różnych grupach zwierząt – u wielorybów i delfinów oraz u nas. Wnioski  ich badań wydawały się sensowne. Wiele wcześniejszych badań już pokazało, że ASPM jest jednym z kilku genów, które wpływają na wielkość mózgu u naczelnych.


Od kiedy nasi przodkowie oddzielili się od szympansów, nasza wersja ASPM zmieniała się z niewiarygodną szybkością i wykazuje oznaki intensywnej ewolucji adaptacyjnej. Ludzie, u których ten gen jest wadliwy, cierpią na mikrocefalię – zaburzenie rozwojowe, charakteryzujące się posiadaniem bardzo małego mózgu. Być może ten gen odegrał ważną rolę w ewolucji naszych dużych mózgów.


Wydaje się prawdopodobne, że zrobił coś podobnego u wielorybów i delfinów (waleni). One są także bardzo inteligentne, a ich mózgi są bardzo duże. W porównaniu do typowego zwierzęcia tej samej wielkości mózgi delfinów są 4-5 razy większe niż można by oczekiwać, a nasze są 7 razy większe. Zespół chiński pod kierownictwem Shixia Xu wyciągnął wniosek, że „ewolucja konwergentna może leżeć u podstaw obserwacji podobnych nacisków selekcyjnych działających na gen ASPM u waleni i naczelnych”.


To było uwodzicielskie. Ja z pewnością dałem się uwieść. W bezkrytycznym doniesieniu o tym badaniu napisałem: “Wydaje się, że zarówno naczelne, jak walenie – intelektualiści wagi ciężkiej w świecie zwierzęcym – mogą zawdzięczać swoje rozdęte mózgi zmianom w tym samym genie”.


Wielu innych naukowców zachowało sceptycyzm – sprawdźcie komentarze do mojego oryginalnego postu – i wydaje się, że mieli rację. Trzech badaczy brytyjskich Stephen Montgomery, Nicholas Mundy i Robert Barton – opublikowali teraz odpowiedź na analizę Xu i stwierdzają, że jest wadliwa. „Jest to całkowicie prawdopodobnie brzmiąca hipoteza, ale nie przetestowali jej zbyt dobrze” – mówi Montgomery.  


W oryginalnej pracy zespół Xu badał, jak zmienił się ASPM u 14 gatunków waleni i 18 innych ssaków, włącznie z naczelnymi i hipopotamami. ASPM koduje białko ale nie wszystkie zmiany w tym genie  wpływają na budowę białka. Te „mutacje synonimiczne” są w praktyce milczące. Inne „nie synonimiczne mutacje” istotnie zmieniają białko i prowadzą do dramatycznych efektów (takich jak małogłowie). Zespół chiński twierdził, że kilka rodzin waleni miało wysoki odsetek mutacji nie synonimicznych w stosunku do synonimicznych w ASPM – wymowny znak ewolucji adaptacyjnej.


Zespół Montgomery’ego miał jednak dwa problem z tym wnioskiem. Po pierwsze, jest on statystycznie słaby. Po drugie, nie jest to unikatowe dla waleni. Zespół Xu  przyglądał się głównie grupom posiadającym duże mózgi, jak walenie i naczelne, ale trójka Brytyjczyków znalazła dokładnie tę samą sygnaturę doboru u innych ssaków, włącznie z takimi, które mają mózgi przeciętnych rozmiarów. „Wygląda na to, że ASPM ewoluował adaptacyjnie  u wszystkich ssaków” – mówi Montgomery. „Może być tak, że ASPM jest ogólnym celem doboru w epizodach ewolucji mózgu i nie jest specyficzny dla dużych mózgów”.


Zespół Xu nie sprawdził również, czy zmiany, jakie znaleźli w ASPM były rzeczywiście związane z różnicami w mózgach waleni. Jeśli gen zmienia się szybko pod wpływem doboru naturalnego, czy przekłada się to na równie szybkie zmiany w wielkości mózgu? Zespół chiński nigdy nie zajął się tą kwestią. Zrobił to zespół Montgomery’ego i ich odpowiedzią jest gromkie „nie”.


“Trochę nam przykro, że się ich czepiamy, ponieważ jest to dość częsty problem – mówi Montgomery. – Ludzie wybierają gen do analizy, ponieważ jest powiązany z czymś interesującym. Odkrywają, że jest w nim jakiś wzór ewolucyjny i wnioskują, że robi on to, co myśleli, że robi. To jest argument błędnego koła”.


“Po tych analizach należy przeprowadzić prace eksperymentalne (jeśli to możliwe), albo traktować je z ostrożnością, jeśli nie jest to wykonalne – mówi Graham Coop z University of California, Davis.  „W najlepszym wypadku takie badania służą tylko do tworzenia hipotez o roli danego genu w ewolucji fenotypu”. Jest tak, ponieważ większość genów spełnia wiele funkcji – „jesteśmy wielkimi ignorantami co do tych ról i tego jak różnią się one w organizmach”.


Na przykład ASPM nie jest „genem mózgu”. Tworzy cząsteczki struktur, które pomagają komórkom w równym dzieleniu się. Zostaje on włączony w komórkach embrionalnych, które tworzą neurony, jeśli więc nie działa prawidłowo, powstaje mniej neuronów i osobniki mają małe mózgi. Ale ASPM włącza się także w innych częściach ciała.


Jak Vincent Lynch wskazał w komentarzu do mojego wcześniejszego postu, ASPM wpływa na rozwój jąder:


“Ten związek mózg-jądra opisano w laboratorium Svantego Pääbo. Wymienili mysi i ludzki gen ASPM, chyba po to, żeby wyhodować superinteligentny szczep myszy i ze zdziwieniem stwierdzili, że nic się nie stało. Pudło…  Zamiast jednak odkryć rolę ASPM jako czynnika przyczynowego wzrostu mózgu w ludzkiej linii rodowej, autorzy ci odkryli, że ASPM był niezbędny dla płodności męskiej (co wywołało liczne dowcipy) i zasugerowali, że oznaka doboru obserwowana u ludzi i innych naczelnych jest przypuszczalnie związana z rolą, jaką odgrywa w jądrach. Od dawna wiadomo, że wiele genów, które ulegają ekspresji w jądrach, ewoluuje szybko, wiele pod wpływem jakiegoś rodzaju doboru pozytywnego”.


Być może więc szybka ewolucja ASPM u naczelnych jest bardziej kwestią jaj niż mózgownicy. Niemniej zespół Montgomery’ego faktycznie odkrył, że zmiany ASPM u naczelnych są związane z różnicami w rozmiarach ich mózgów, ale nie ich jąder.


Te sprzeczne wyniki ilustrują, jak ważne jest staranne testowanie hipotez, nie zaś znajdowanie pojedynczych faktów, które wyglądają dobrze razem, i zespajanie ich domysłami. Jest to cenne ostrzeżenie zarówno dla naukowców, jak i dziennikarzy.  


Źródło:
Montgomery, Mundy & Barton. 2013. ASPM and mammalian brain evolution: a case study in the difficulty in making macroevolutionary inferences about gene–phenotype associations. Proceedings of the Royal Society B http://dx.doi.org/10.1098/rspb.2013.1743


On dolphins big brains shared genes and logical leaps

Not Exactly Rocket Science, 22 stycznia 2014

Tłumaczenie M.K. (Konsultacja polskiego tłumaczenia dr Karol Zub.)



Ed Yong 

Mieszka w Londynie i pracuje w Cancer Research UK. Jego blog „Not Exactly Rocket Science” jest próbą zainteresowania nauką szerszej rzeszy czytelników poprzez unikanie żargonu i przystępną prezentację.
Strona www autora


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1030 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Granice „przeskoczenia” progu opłacalności   Lomborg   2019-11-13
Dlaczego nie żyjemy w epoce post-prawdy   Pinker   2019-11-11
Śledząc pochodzenie człowieka   Novella   2019-11-09
Skamieniałe trylobity idące gęsiego. Ale dlaczego to zrobiły?   Coyne   2019-11-06
Saga o złotym ryżu   Novella   2019-11-04
Kolejne badanie rolnictwa organicznego   Novella   2019-11-02
Fabrizio Benedetti pyta: “Czy badania placebo wzmacniają pseudonaukę?”     2019-11-01
Nathaniel Comfort raz jeszcze: nauka nie czyni postępów (czy może robi to?)   Coyne   2019-10-31
Pochwała jednoznaczności   Witkowski   2019-10-29
Stare i nowe  troski o bezpieczeństwo żywnościowe   Ongu   2019-10-28
Powrót Adama i Ewy jako rzeczywistych ludzi, jak proponuje kolejna pseudonaukowa teoria   Coyne   2019-10-25
Pradawne przechowywanie żywności   Novella   2019-10-24
Artykuł w naukowym piśmie ”Nature” dyskredytuje naukę i „scjentyzm”, kwestionuje wartości Oświecenia   Coyne   2019-10-22
Błogosławieni ci, którzy wycofują   Jacoby   2019-10-19
Pro-life czyli czarodziej z Krotoszyna   Koraszewski   2019-10-18
Biologia rozwoju ujawnia ewolucyjną historię   Novella   2019-10-15
Niebezpieczne życie antropologa   Blackwell   2019-10-12
Swędzikami jesień się zaczyna   Łopatniuk   2019-10-11
Jak wieloryb stracił swoje geny   Coyne   2019-10-10
Używanie sztucznej inteligencji do diagnozy   Novella   2019-10-08
Niespodzianka! Koty są tak samo przywiązane do swojego personelu jak psy i niemowlęta   Coyne   2019-10-05
Oburzenie, stronniczość i niestabilność prawdy   Novella   2019-10-04
O zmianie klimatu: ludzkość nie jest „nikczemna”   Lomborg   2019-10-03
Postmodernizm wyjaśniony i krytykowany   Coyne   2019-09-30
Uzdrawianie kryształami   Novella   2019-09-26
Kolejna rewolucja w rolnictwie   Novella   2019-09-24
Opory przeciwko szczelinowaniu są oparte na ideologii, a nie na nauce   Jacoby   2019-09-23
St Paul Island część 5   Lyon   2019-09-21
Co to jest czerwona rtęć?   Novella   2019-09-20
Jaka sztuka siedzi w naszych genach i czy to aby nie kicz?   Koraszewski   2019-09-19
Fałszywe wspomnienia i Fake News   Novella   2019-09-18
Kolejna próba odrzucenia teorii Darwina   Coyne   2019-09-17
Choroba zielonych mięśni   Łopatniuk   2019-09-14
”Sygnalizowanie cnoty” może nas irytować. Cywilizacja byłaby jednak bez niego niemożliwa    Miller   2019-09-13
Foka Weddela wygryza w lodzie otwory do oddychania   Coyne   2019-09-12
DNA i Loch Ness   Novella   2019-09-11
Nowa i ważna czaszka hominina z Etiopii   Coyne   2019-09-10
St Paul Island, Część 4   Lyon   2019-09-06
Biały jak śnieg, żółciutki jak kaczuszka   Łopatniuk   2019-09-04
Pingwiny geje? Nie tak szybko   Coyne   2019-09-03
Czego może nas nauczyć była zwolenniczka antyszczepionkowców, Kelley Watson-Snyder     2019-08-30
Bezzbożowa karma dla psa   Novella   2019-08-29
Odrażające życie płciowe pingwinów białookich   Coyne   2019-08-28
Badanie akupunktury jako terapii na dławicę piersiową   Novella   2019-08-23
Pradawna gigantyczna papuga z Nowej Zelandii: metr wysokości i waga 7 kilogramów!   Coyne   2019-08-22
Alaska — nurniczki i obopólny dobór płciowy   Lyon   2019-08-20
Zła nauka promuje organiczne jabłka   Novella   2019-08-19
Gąsienica zmienia kolor, żeby dopasować się do podłoża nie używając oczu: potrafi widzieć skórą!   Coyne   2019-08-16
Pseudonaukowa histeria to nie jest dobra odpowiedź na klimatyczne wyzwania   Lomborg   2019-08-14
GMO i model deficytu wiedzy   Novella   2019-08-12
Po raz pierwszy użyto edytowania genów CRISPR do leczenia zaburzenia genetycznego – anemii sierpowatej   Coyne   2019-08-08
Maskonury z wyspy St. Paul na Alasce   Lyon   2019-08-07
Zbieg okoliczności czy prawo wielkich liczb?   Novella   2019-08-06
I pijcie łzy moje, czyste rzęsiste   Łopatniuk   2019-08-03
Kształtowanie opinii o nauce i medycynie   Novella   2019-08-02
Nowe badanie dotyczące zwrotu zgubionych portfeli: ludzie na świecie są uczciwsi niż myślisz, ale czytelnik wyliczył, że uczciwość jest większa w mniej religijnych krajach   Coyne   2019-08-01
Praktykowanie medycyny bez uprawnień nie jest wolnością słowa   Novella   2019-07-31
Radujcie się, Ziemia staje się zieleńsza   Ridley   2019-07-30
Spiski wokół ptaków   Novella   2019-07-29
Matt Meselson opisuje swój najsłynniejszy eksperyment (z Frankiem Stahlem)   Coyne   2019-07-26
Niemający rozeznania filozof twierdzi, że gatunki nie istnieją   Coyne   2019-07-23
Więcej złych wiadomości dla dilerów witamin   Novella   2019-07-22
Starożytny ptak z nadzwyczaj długim palcem   Coyne   2019-07-19
YouTube i szarlataneria leczenia raka dietą   Novella   2019-07-18
“Współczesny” Homo sapiens mógł być w Eurazji aż 210 tysięcy lat temu   Coyne   2019-07-17
Hodowanie mini-mózgów z komórek macierzystych   Novella   2019-07-15
Szczepionka HPV działa. Koniec kropka     2019-07-13
Efekt przechodnia   Novella   2019-07-11
Prątkiem w raka, czyli co ma gruźlica do raka pęcherza   Łopatniuk   2019-07-06
Opowieści o nauce zastępują fikcję w Teatrze Narodowym Ugandy   Ongu   2019-07-05
Pleśń w przestrzeni kosmicznej   Novella   2019-07-03
Pterozaury: Czy umiały latać od razu po wykluciu się?   Coyne   2019-07-02
Ludziom rosną rogi? – Złe informowanie o nauce   Novella   2019-07-01
Przemysł ”wellness”   Novella   2019-06-28
Nazywanie zmiany klimatu ”katastrofalną” utrudnia znalezienie realnych odpowiedzi   Lomborg   2019-06-26
Olbrzymie straszyki mają zostać ponownie wprowadzone na wyspę Lord Howe   Coyne   2019-06-25
Amonit (i masa innych stworzeń) znaleziona w birmańskim bursztynie   Coyne   2019-06-21
Ślubowanie o zniesieniu grzechu   Ridley   2019-06-20
Nowe informacje o dzieciach CRISPR   Novella   2019-06-17
Słonie mają fantastyczny węch (lepszy niż psy): są jedynymi zwierzętami, które potrafią rozróżnić inne ilości pokarmu tylko po zapachu   Coyne   2019-06-14
Indyjscy farmerzy wysiali ziarna GMO w proteście obywatelskiego nieposłuszeństwa     2019-06-13
Chcąc zadowolić antyaborcjonistów administracja Trumpa tnie finansowanie badań medycznych przy użyciu tkanki płodowej   Coyne   2019-06-11
Triumf Mao: Światowa Organizacja Zdrowia oficjalnie akceptuje szarlatanerię tradycyjnej chińskiej medycyny     2019-06-04
Ale jak to bezbarwnikowy?   Łopatniuk   2019-06-01
Na zdrowie: izraelscy naukowcy warzą piwo na ”wskrzeszonych” drożdżach sprzed 5000 lat     2019-05-31
Skąd wiemy to, co wiemy?   Novella   2019-05-28
Samice bonobo (ale nie samice szympansów) pomagają swoim synom w zdobywaniu partnerek   Coyne   2019-05-25
Dlaczego ludzie sprzeciwiają się technologiom, które zmniejszają szkody?   Ridley   2019-05-24
Nowa praca o nielotnych chruścielach rażąco przesadzona i wypaczona w popularnych mediach   Coyne   2019-05-22
Trenowanie sztucznej inteligencji, żeby widziała jak człowiek   Novella   2019-05-21
A polać wielką wodą…   Cipiur   2019-05-18
Wykrywanie kłamstw w mózgu   Novella   2019-05-17
Walka o zachowanie bioróżnorodności   Ridley   2019-05-15
Niezwykły przypadek mimikry: skaczący pająk naśladuje gąsienicę   Coyne   2019-05-14
Selektywnie stosowana koncepcja tabula rasa i ideologicznie motywowane nieporozumienia   Cory Clark   2019-05-09
Dlaczego szarlatani nie powinni nadzorować sami siebie     2019-05-08
Kiedy naukowcy nie tolerują odmiennego zdania   Weber   2019-05-07
Przegapione odkrycia w historii nauki   Ridley   2019-05-02
W obronie scjentyzmu   Winegard   2019-04-30
Akupunktura kwantowa   Novella   2019-04-23

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk