Prawda

Niedziela, 26 czerwca 2022 - 14:07

« Poprzedni Następny »


Genetyka jest dobra dla ciebie


Matt Ridley 2015-09-21


Po piętnastu latach od pierwszego zsekwencjonowania genomu człowieka przybliża się inżynieria genetyczna ludzi. Czy będzie to oznaczać „dzieci na zamówienie” i bogatych wygrywających na loterii życia od samego początku? I czy kiedykolwiek zatrzymamy to ześlizgiwanie się po równi pochyłej na drodze do odgrywania Pana Boga? Moje odpowiedzi brzmią: nie i mam nadzieję, że nie. Mimo złowieszczych przepowiedni niemal nic, tylko dobro, wynikło jak dotąd z technologii genetycznej i dowiedliśmy, że nie ześlizgujemy się po śliskim zboczu: idziemy ostrożnie.

Obecne podniecenie dotyczy redagowania genów. Precyzyjny sposób robienia tego, zwany CRISPR-cas9, jest ostatnim krzykiem mody wśród ubranych na biało użytkowników pipetek. W zeszłym tygodniu pięć wiodących instytucji prowadzących badania medyczne w Wielkiej Brytanii (należy poinformować, że jeden z nich, Academy of Medical Sciences, zaliczył mnie do swoich członków) wydało wspólne oświadczenie popierające ostrożne używanie tej nowej techniki na komórkach ludzkich do badań i potencjalnych terapii. Uznali nawet, że może nadejść dzień, kiedy pojawią się uzasadnione żądania używania tej nowej techniki do zarodków w taki sposób, że zmiany będą potem dziedziczone.


W ciągu ostatnich czterdziestu lat sześć razy mieliśmy bioetyczne niepokoje. Pierwszym było odkrycie w połowie lat 1970. jak wykonywać genetyczną inżynierię bakterii i spowodowało to głośne debaty o ryzyku wojny biologicznej i wypadków. Sami naukowcy narzucili moratorium i zebrali się na konferencji, by ustalić reguły. Dzisiaj ta technika jest używana rutynowo, praktycznie nigdy nie została nadużyta i uratowała lub polepszyła życie milionom ludzi: na przykład, chorzy na cukrzycę używają ludzkiej insuliny wyprodukowanej przez genetycznie zmanipulowaną bakterię, która zawiera ludzki gen. Okazało się to lepsze niż się obawiano.


Drugie: odkrycie pod koniec lat 1970. jak zapładniać ludzkie jajeczka w probówce wywołało równie zatrwożone debaty o tym, co może to znaczyć dla rozmnażania ludzi – jak na przykład wyszukiwanie wysoko cenionych jednostek, by zostały ojcem lub matką ich dzieci. W rzeczywistości technika ta jest używana nie po to, by pomóc ludziom w posiadaniu dzieci innych ludzi, ale by pomóc im na posiadanie ich własnych dzieci.


Trzecie: w latach 1990. naukowcy zaczęli modyfikować geny roślin. Przeciwnicy przedstawili perspektywę przerażających zagrożeń dla naszej żywności i dla środowiska. Niemniej ludzie i zwierzęta zjedli już tryliony genetycznie modyfikowanych posiłków bez żadnych problemów zdrowotnych. Uprawy GMO obniżyły użycie środków owadobójczych, podniosły plony i dostarczyły zdrowszej żywności. Dzisiejszym skandalem nie są szkody uczynione przez uprawy genetycznie modyfikowane, ale cierpienie, którego nie pozwolono złagodzić z powodu irracjonalnego sprzeciwu. Nawet jeśli nadal niepokoisz się, musisz przyznać, że okazało się to lepsze niż się obawiano.


Czwarte: na przełomie tysiącleci naukowcy rozwinęli techniki klonowania ssaków i niektórzy z nas znaleźli się na rozmaitych talk show, dyskutując, kiedy próżni plutokraci sklonują siebie albo swoje ulubione zwierzęta domowe i jakie jest zagrożenie dla moralności. W rzeczywistości, klonowanie okazało się pomocne tylko w bardzo niewielu sytuacjach laboratoryjnych, ale poza jednym czy dwoma dość nieszkodliwymi sklonowaniami ulubionego zwierzaka, nie było używane do frywolnych celów. Okazało się lepsze niż się obawiano.


Piąte: naukowcy zsekwencjonowali genom człowieka, zidentyfikowali powodujące choroby mutacje i zaczęli oferować diagnostykę przedimplantacyjną, by uniknąć sprowadzania na świat ludzi z mukowiscydozą lub chorobą Huntingtona. Krytycy niepokoili się, że ludzie użyją tej techniki do tworzenia „dzieci na zamówienie”, które będą znakomitymi pianistami lub matematykami. Niemniej popyt na taką selekcję pozytywną okazał się minimalny, częściowo dlatego, że zidentyfikowanie specyficznych genów dla specyficznych cech jest trudne – i pokazuje złe rozumienie tego, jak działa genom – a częściowo dlatego, że okazuje się, iż ludzie chcą dzieci takich jak oni, nie zaś jakichś półbogów. Ponadto, dobra edukacja nadal jest znacznie lepszym sposobem dania dziecku dobrego startu. Okazało się to lepsze niż się obawiano.


Szóste: naukowcy odkryli, jak używać wirusów do wstawiania nowych genów w żywą tkankę, żeby wyleczyć pewne choroby śmiertelne – tak zwaną terapię genową. Wczesne próby na ludziach przy użyciu retrowirusów wywoływały raka i zostały zarzucone. Ale bezpieczniejsza terapia genowa lentiwirusami okazała się obecnie zdolna do ratowania życia, tak jak terapia dla dzieci z niedoborem odporności i użyto jej w ponad 700 różnych próbach. Okazało się to lepsze niż się obawiano.


Punktacja jest więc sześć do zera dla optymistów. Cukrzyca, dzieci z in vitro, pszczoły w uprawach GMO, rodzice, którzy są nosicielami mukowiscydozy lub choroby Huntingtona, niemowlęta z poważnym niedoborem odporności – wszyscy oni odnieśli korzyści. Od dziesięcioleci już było możliwe użycie technik genetycznych do wojny biologicznej i tworzenia „dzieci na zamówienie”; to się nie zdarzyło.


Jak pokazuje reakcja na niepowodzenie wczesnej terapii genowej, zbocze nie jest tak śliskie jak się obawiano. Idziemy nim bardzo ostrożnie, cofając się, jeśli jest to konieczne i oceniając sprawy przy każdym kroku. Ludzie chcą używać tych technik do leczenia chorób, nie do eugeniki. Wiedza genetyczna nie podważyła moralności i szacunku dla życia człowieka. Wszystko to nie dowodzi, że w przyszłości te techniki nie zostaną nadużyte, ale musi coś znaczyć.


Najnowsza technika redagowania genów zwraca uwagę, bo jest o tyle bardziej precyzyjna i skuteczna niż poprzednie sposoby zmieniania genów. Jej pierwszym użyciem prawdopodobnie będzie terapia genowa – wydobycie komórek T pacjentów z rakiem, zredagowanie genów tych komórek do walki z rakiem i ponowne ich wstrzyknięcie – ale także do tego jest jeszcze daleka droga. Prace nad genami linii zarodkowej są jeszcze bardziej odległe. Niektórzy naukowcy wzywają do moratorium na choćby eksperymentalne używanie CRISPR-cas9 na zarodkach, aż przedyskutujemy wszystkie implikacje moralne.


To byłby błąd. Jak pokazały genetycznie modyfikowane rośliny, moratorium jest tępym instrumentem – łatwym do narzucenia i trudnym do usunięcia, kiedy okazuje się, że robi więcej szkód niż pożytku, szczególnie w epoce mediów społecznościowych.


Eksperymenty dają wiedzę do osadzenia debat w rzeczywistości. Dobrym przykładem jest niedawna debata o donacji mitochondrialnej, technice wypracowanej w laboratorium zanim dostała pozwolenie na użycie na pacjentach, gdzie wkrótce może zapobiegać strasznym chorobom degeneracyjnym. Kiedy debatowano etykę użycia tej metody, pod ręką były wyniki siedmiu lat eksperymentów, by odpowiedzieć na zadawane pytania. Moratorium oznaczałoby debatę w mrokach ignorancji.


Zawsze powinniśmy iść ostrożnie, ale powinniśmy także znajdować pociechę w naprawdę niezwykłych osiągnięciach technologii genetycznych w łagodzeniu większej ilości cierpienia ludzkiego niż odważaliśmy się mieć nadzieję i w powodowaniu mniejszej ilości złych skutków, niż obawialiśmy się.


Piewsza publikacja w Times.

Genetics is good for you

Rational Optimist, 13 września 2015

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Matt Ridley


Brytyjski pisarz popularnonaukowy, sympatyk filozofii libertariańskiej. Współzałożyciel i b. prezes International Centre for Life, "parku naukowego” w Newcastle. Zrobił doktorat z zoologii (Uniwersytet Oksfordzki). Przez wiele lat był korespondentem naukowym w "The Economist". Autor książek: The Red Queen: Sex and the Evolution of Human Nature (1994; pol. wyd. Czerwona królowa, 2001, tłum. J.J. Bujarski, A. Milos), The Origins Of Virtue (1997, wyd. pol. O pochodzeniu cnoty, 2000, tłum. M. Koraszewska), Genome (1999; wyd. pol. Genom, 2001, tłum. M. Koraszewska), Nature Via Nurture: Genes, Experience, and What Makes us Human (także jako: The Agile Gene: How Nature Turns on Nurture, 2003), Rational Optimist 2010.

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj




Komentarze
2. postępy nauki i religia mieczysławski 2015-09-21
1. Grzebanie w DNA J. Grobelny 2015-09-21


Nauka

Znalezionych 1306 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Wielkie zdarzenie oksydacyjne   Novela   2021-04-09
Kiedy panika klimatyczna zlewa się z kulturą anulowania   Lomborg   2021-04-06
Czy wykształceni ludzie są bardziej antysemiccy?   Albert Cheng i Ian Kingsbury   2021-04-05
Nieoczekiwana historia i cudowny sukces szczepionek   Ridley   2021-03-31
Innowacja jest geograficznie zlokalizowanym i chwilowym zjawiskiem   Ridley   2021-03-29
Czy gąbki są najbliższymi krewnymi pozostałych zwierząt?   Coyne   2021-03-26
Kilka lekcji z rosyjskiej rewolucji. Jak kuszący radykalny nihilizm prowadzi do ekstremizmu   Geifman   2021-03-22
Wracamy do raju?   Łukaszewski   2021-03-18
Ślimakowi morskiemu odrasta tułów z odciętej głowy, czyli “autotomia z kleptoplastią”   Coyne   2021-03-15
Ewolucyjne korzyści udawania ofiary   Clark   2021-03-11
Ludzie i wymieranie megafauny   Novella   2021-03-10
Banany edytowane przez CRISPR   Novella   2021-03-02
Nikczemne grzyby naśladują kwiaty trawy, by ułatwić własne rozmnażanie się   Coyne   2021-02-26
Co zabiło megafaunę Ameryki Północnej?   Novella   2021-02-25
Stresy i nowe szczepy wirusa   Ridley   2021-02-12
EWOLUCJA wirusa Covid-19   Coyne   2021-02-10
Czy „toksyczna kobiecość” jest główną przyczyną bojów o społeczną sprawiedliwość?   Coyne   2021-02-08
Najmniejszy gad (i owodniowiec) świata: BARDZO mały kameleon   Coyne   2021-02-05
Dlaczego kocimiętka i matatabi doprowadzają koty do szaleństwa? Grupa badaczy mówi, że te rośliny mogą chronić je przed komarami   Coyne   2021-02-02
Bądźcie sceptyczni wobec wideo pokazujących “skutki uboczne” szczepionki   Novella   2021-01-28
Szaleństwo odnawialnej energii   Ridley   2021-01-23
Głębia ludzkiej historii   Novella   2021-01-19
Dlaczego szczepionki mRNA mogą zrewolucjonizować medycynę?   Ridley   2021-01-02
Szczepionka mRNA na koronawirusa: świadectwo ludzkiej pomysłowości i mocy nauki   Coyne   2021-01-01
Dziwaczny rodzaj rasistowskiego patriarchatu   Arora   2020-12-31
Centrala muszek owocowych: Bloomington Drosophila Stock Center   Coyne   2020-12-29
Pierwszy raport o używaniu narzędzi przez pszczoły: rodzimy gatunek używa grudek łajna, by odeprzeć drapieżne szerszenie   Coyne   2020-12-23
Nie – żadne chi nie istnieje   Novella   2020-12-21
Moc nauki dostarczyła najlepszej możliwej wiadomości w tym koszmarnym roku   Ridley   2020-12-18
Szczątkowa cecha ptaków, która mogła być funkcjonalna u przodków: zdalne wyczuwanie drgań dziobem (nadal czynne u kiwi)   Coyne   2020-12-16
Paradoks wielce niedoskonałego dobra   Koraszewski   2020-12-11
Nasiona roślin ewoluują, by upodobnić się odchodów antylopy, a oszukane żuki gnojowe odtaczają i zagrzebują nasiona   Coyne   2020-12-10
AI – asystent lekarza   Novella   2020-12-09
Czy problem zwijania białka został rozwiązany?   Coyne   2020-12-05
„Gryzoń skunksowy”, który żuje trujące rośliny i wypluwa truciznę na swoje futro   Coyne   2020-12-02
Intensywne zbieranie leczniczej rośliny przez ludzi prowadzi do ewolucji nowych kolorów liści i kwiatów   Coyne   2020-11-28
Jak ewoluuuje altruizm?   Coyne   2020-11-25
Filozof zainfekowany efektem potwierdzenia wyjaśnia, dlaczego ewolucja dowodzi Boga   Coyne   2020-11-23
Według nowych badań są cztery gatunki pingwinów białobrewych, a nie tylko jeden   Coyne   2020-11-19
Gra w łajdactwo, by zrozumieć łajdaków   Novella   2020-11-18
Ewolucja psów   Novella   2020-11-09
Genomowa i ewolucyjna analiza wymarłego kota szablozębnego   Coyne   2020-10-31
Zakład Simon-Ehrlich po 40 latach   Gale L. Pooley   2020-10-23
Używające narzędzi mrówki budują struktury, by spijać roztwór cukru w pojemnikach, nie topiąc się   Coyne   2020-10-22
Czego pandemia nauczyła nas o nauce?   Ridley   2020-10-19
Przeddarwinowscy “darwiniści”   Berry   2020-10-16
Covid 19 może przejmować kontrolę nad receptorami bólu, uśmierzając ból i podnosząc szerzenie się choroby: możliwy rezultat doboru naturalnego   Coyne   2020-10-15
Znowu wrzawa, że “teoria ewolucji wywrócona”, ale jak zwykle, robią z igły widły   Coyne   2020-10-13
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 4. Rzekome znaczenie dryfu genetycznego w ewolucji   Coyne   2020-10-09
Chromosomy Y ludzi, neandertalczyków i denisowian   Novella   2020-10-08
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 3. Rzekome znaczenie epigenetyki w ewolucji   Coyne   2020-10-07
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 2. Rzekome nieistnienie gatunków   Coyne   2020-10-05
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 1. Genetyczna plastyczność    Coyne   2020-10-03
“New Scientist”: Darwin jednak miał rację    Coyne   2020-10-01
Uprawy GMO i wzrost plonów   Novella   2020-09-28
Książka o psychologii ewolucyjnej, która pokazuje wartość tej dziedziny – ale nie wartość memów   Coyne   2020-09-22
Przyjemności seksu i jagód   Ridley   2020-09-18
Czy można falsyfikować naukowe teorie? Naukowiec odpowiada, że “nie”   Coyne   2020-09-12
Naukowe pismo “Nature” przystaje do Przebudzonych twierdząc, że zarówno płeć, jak gender są niebinarne   Coyne   2020-09-09
Wybór ostatecznej wolności   Witkowski   2020-09-07
Polio zlikwidowane w Afryce   Novella   2020-09-05
Czy wyrazy ludzkiej twarzy są uniwersalne w okazywaniu emocji?   Coyne   2020-09-02
Barwny erudyta J.B.S. Haldane   Coyne   2020-08-28
Modelowanie zbijania się pingwinów cesarskich w gromadę: każdy dostaje równie dużo ciepła   Coyne   2020-08-25
Jak algorytmy wpływają na twoje życie   Novella   2020-08-24
Z okazji dziewięćdziesiątych urodzin Thomasa Sowella   Jacoby   2020-08-22
Prawdziwie długa szyja: 6-metrowy wodny gad z triasu z szyją długości 2,7 metra   Coyne   2020-08-19
Wątrobiane duszki   Novella   2020-08-17
Rozrzedzanie krwi bez groźby krwawienia   Novella   2020-08-14
Nowy raport: Bakteria po stu milionach lat nadal żywa!   Coyne   2020-08-08
Modlitwa to nie jest lekarstwo   Nowella   2020-08-07
Maleńki, 10-centymetrowy dinosaur, który zjadał owady   Coyne   2020-08-06
Piękny skoczek, który upodabnia się do mrówki   Coyne   2020-08-03
Urodziny Rosalind Franklin!   Cobb   2020-07-31
Kondor wielki: ptak, który rzadko kiedy macha skrzydłami   Coyne   2020-07-28
Czy ludzie byli w Nowym Świecie ponad 30 tysięcy lat temu?   Coyne   2020-07-26
Oszaleć na punkcie nietoperzy w czasach korony i politykierstwa   Collins   2020-07-25
Dwa gatunki dały zdolną do życia hybrydę, mimo że rozeszły się 150 milionów lat temu   Coyne   2020-07-23
Niccolo Tartaglia jego tajemnica   Jacoby   2020-07-20
Akcja afirmatywna w wieloetnicznym narodzie   Hyams   2020-07-17
Dekolonizacja ewolucji (i Darwina) była nieunikniona   Coyne   2020-07-15
Filtr mózgu (czyli czego nie widzimy)   Novella   2020-07-14
Homeopatia jest bezwartościowa a czasami szkodliwa   Novella   2020-07-10
Pięć błędnych wyobrażeń o ewolucji: jedno jest wątpliwe, jedno niesłuszne   Coyne   2020-07-08
Wiecznie kurczący się tranzystor i wynalezienie Google   Ridley   2020-07-06
Postmodernizm: filozofia, która stoi za naszymi wojnami kulturowymi i postępującym nihilizmem   Hill   2020-07-02
Bodźce do innowacji w końcu pokonają COVID-19   Ridley   2020-06-27
Maleńkie stworzenia morskie budują olbrzymie, fantastyczne domy, by chronić się i zdobywać pokarm   Coyne   2020-06-25
Rośliny uprawne z edytowanym genomem pomagają farmerom i środowisku   Ridley   2020-06-20
Czy klucz do COVID można znaleźć w rosyjskiej pandemii?   Ridley   2020-06-18
Skąd więc wziął się ten wirus?   Ridley   2020-06-16
Nowe dane o tym, jak działają grzyby „mrówek zombie”   Coyne   2020-06-15
Czy brytyjski naukowy establishment popełnił największy błąd w historii?   Ridley   2020-06-13
Błysk światła w mroku   Sheagren   2020-06-12
Poczucie pewności napędza efekt potwierdzenia   Novella   2020-06-08
Czy możemy zobaczyć osobowość?   Novella   2020-06-05
Rozwiązanie dla obecnego kryzysu   Ridley   2020-06-02
Lokalizacja funkcji wykonawczych   Novella   2020-05-30
Przestańcie wierzyć w naukę   Greenfield   2020-05-28
Ewolucyjne korzenie sztuki   Koraszewski   2020-05-27

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

„Przebudzeni”


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk