Prawda

Piątek, 9 grudnia 2022 - 03:15

« Poprzedni Następny »


Mózgi neandertalczyków


Steven Novella 2022-09-20


Neandertalczycy (Homo neanderthalensis) są najbliższymi ewolucyjnymi kuzynami współczesnego człowieka (Homo sapiens). W rzeczywistości są tak bliscy, że toczyła się debata na temat tego, czy są naprawdę odrębnym gatunkiem od ludzi, czy też podgatunkiem (Homo sapiens neanderthalensis), ale wydaje się, że ostatnio konsensus przesunął się w kierunku tego pierwszego. Nie są naszymi przodkami – ludzie nie wyewoluowali z neandertalczyków (tak samo jak my nie wyewoluowaliśmy od współczesnych szympansów). Mamy raczej wspólnego przodka z neandertalczykami, który żył około 700 000 lat temu.

Neandertalczycy dominowali w Europie od około 400 000 do 40 000 lat temu, a ich bliscy krewni, denisowanie, w Azji. Przez długi czas istnieli obok współczesnych ludzi, ale potem zniknęli. Prawdopodobnie nie ma jednego prostego powodu, dla którego tak się stało. Prawdopodobnie było wiele czynników – nieco konkurencji, nieco krzyżowania się i niezależne przyczyny upadku neandertalczyków, które być może nie miały nic wspólnego z ludźmi. Ale częścią tego pytania jest odrębne, ale powiązane pytanie – czy współcześni ludzie są w jakiś sposób z natury lepsi od neandertalczyków? Czy wygraliśmy z nimi, bo byliśmy lepsi?

 

Na to pytanie trudno odpowiedzieć na podstawie samych dowodów kopalnych. Neandertalczycy byli bardziej wytrzymali niż ludzie i mieli mózgi, które były równie duże (jak na masę ciała, co oznacza, że w rzeczywistości były nieco większe). Być może zastąpienie neandertalczyków przez ludzi było ubocznym efektem. A może neandertalczycy byli lepiej przystosowani do europejskiej epoki lodowcowej, a współcześni ludzie mieli przewagę w cieplejszym klimacie?

 

Ale jest bardziej bezpośrednie pytanie niż ostateczne siły ewolucyjne – czy współcześni ludzie byli mądrzejsi od neandertalczyków? Aby odpowiedzieć na to pytanie, możemy użyć dowodów biologicznych lub kulturowych. W drugiej kolejności przejdę do dowodów biologicznych, omawiając ostatnie badania, które mogą rzucić istotne światło na tę kwestię. Ale najpierw spójrzmy na dowody kulturowe.

 

Wciąż jest tu wiele kontrowersji, ale możemy odrzucić dawne postrzeganie neandertalczyków jako głupich brutali. Byli mniej więcej tak inteligentni jak współcześni ludzie, używali wyrafinowanego zestawu narzędzi i byli skutecznymi myśliwymi. Debata dotyczy tego, czy istniała jakakolwiek znacząca różnica w inteligencji i czy to wystarczyło, aby zapewnić przewagę w przetrwaniu. Wiele uwagi poświęcono różnym kamiennym narzędziom wczesnych ludzi i neandertalczyków.

 

Ludzie robili delikatniejsze i bardziej skomplikowane kamienne narzędzia. Byli w stanie wykonać długie ostrza, podczas gdy narzędzia tnące neandertalczyków miały głównie kształt dysku. Jednak dłuższe ostrza mogły nie być bardziej funkcjonalne, a w rzeczywistości grubsze ostrza mogły być trwalsze. Jest jednak jedna zaleta, możliwość przymocowania długiego ostrza do drewnianego drzewca w celu zrobienia włóczni. Ponownie toczy się debata na temat tego, jak ważne byłoby to z punktu widzenia przewagi konkurencyjnej, ale jest to odrębne od pytania, czy bardziej skomplikowane ostrza reprezentują wyższą inteligencję.

 

Ludzie byli też bardziej kreatywni niż neandertalczycy. Początkowo myśleliśmy, że neandertalczycy nie tworzyli żadnej sztuki, ale oczywiście wniosek ten opiera się na braku dowodów. Zmieniło się to w momencie, gdy odkryliśmy sztukę neandertalską – wydaje się, że to oni narysowali pierwsze malowidła naskalne. Mimo to Homo sapiens tworzyli znacznie więcej i bardziej zróżnicowaną sztukę niż ich neandertalscy kuzyni. Dlatego ludzie wydają się być bardziej pomysłowi niż neandertalczycy.

 

Jednak dowody kulturowe są pośrednie. Możliwe, że współcześni ludzie nie byli z natury mądrzejsi od neandertalczyków, ale po prostu trafili na pewne innowacje kulturowe, które miały pozytywne sprzężenie zwrotne prowadzące ostatecznie do całego nowoczesnego społeczeństwa. Wydaje się jednak mało prawdopodobne, aby było to czysto kulturowe. Neandertalczycy mieli identyczny zestaw narzędzi przez ponad 100 000 lat, dopóki nie zniknęli. Nigdy nie rozwinęli języka pisanego ani rolnictwa. Współcześni ludzie wydają się bardziej innowacyjni.

 

A co z dowodami biologicznymi? Jak powiedziałem, neandertalczycy faktycznie mieli większe mózgi niż ludzie, chociaż proporcjonalne do ich większego ogólnego rozmiaru ciała. Ich mózgi rozwijały się dłużej, aby osiągnąć ten większy rozmiar. Ale rozmiar mózgu nie koreluje bezpośrednio z inteligencją, ponieważ mózgi robią coś więcej niż tylko poznanie.

 

Na przykład badanie z 2013 roku porównujące czaszki ludzi i neandertalczyków wykazało, że większa część mózgu neandertalczyka była poświęcona kontroli motorycznej i przetwarzaniu sensorycznym, pozostawiając mniej tkanki mózgowej przeznaczonej na wyższe funkcje poznawcze. Potrzebowali więcej mózgu, aby kontrolować swoje większe ciała, ale nie mieli płatów czołowych tak dużych jak ludzie.

 

Mamy teraz również dowody genetyczne, co prowadzi nas do nowych badań. Być może nawet ważniejsza niż całkowita wielkość mózgu, gdy próbujemy wywnioskować inteligencję, jest gęstość neuronów – ile neuronów mózgu jest obecnych w danej objętości? Nowe badanie dotyczy wersji białka TKTL1. Wersja znaleziona u współczesnych ludzi powoduje większą neurogenezę, zwłaszcza w korze czołowej, niż wersja powszechna u neandertalczyków. Dlatego ludzie prawdopodobnie mają większą gęstość neuronów w wyższych obszarach poznawczych mózgu niż ich neandertalscy kuzyni.

 

Ponownie, samo to nie odpowiada na pytanie ewolucyjne, ale prawdopodobnie nie jest bez znaczenia. Patrząc na wszystkie dowody, jest jasne, że neandertalczycy byli bardzo bystrzy i nie byli aż tak prymitywni jak ich przedstawiano w przeszłości. Mieli zaawansowane narzędzia i początki sztuki. Ponadto mieszali swoje geny ze współczesnymi ludźmi. Ale wydaje się również, że współcześni ludzie mieli intelektualną przewagę nad neandertalczykami.

 

Ciekawe, co stałoby się z kulturą neandertalską, gdyby nigdy nie wymarła lub nie musiała konkurować ze współczesnymi ludźmi. Czy nadal tkwiliby w epoce kamienia łupanego? Być może współcześni ludzie ewoluowali neurologicznie poza pewien krytyczny próg, umożliwiając rozwój kultury technologicznej. Czy było to nieuniknione, a przynajmniej bardzo prawdopodobne, biorąc pod uwagę ewolucję hominidów? A może istnieje wiele światów ze stworzeniami, które mają inteligencję na poziomie neandertalczyka, ale nigdy nie przekraczają krytycznego progu rozwoju cywilizacji technologicznej?

 

Neanderthal Brains

NeuroLogica Blog, 9 września 2022

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Steven Novella 

Neurolog, wykładowca na Yale University School of Medicine. Przewodniczący i współzałożyciel New England Skeptical Society. Twórca popularnych (cotygodniowych) podkastów o nauce The Skeptics’ Guide to the Universe. Jest również dyrektorem Science-Based Medicine będącej częścią James Randi Educational Foundation (JREF), członek Committee for Skeptical Inquiry (CSI) oraz członek założyciel Institute for Science in Medicine. Prowadzi blog Neurologica.
 

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1362 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Ewolucja nie idzie prostą drogą   Novella   2022-12-08
Geny i języki   Novella   2022-11-26
Uporczywa obecność religijnego mitu   Winegard   2022-11-24
Znaleziono skrytkę posągów z brązu   Novella   2022-11-23
W oparach zrównoważonej ignorancji   Koraszewski   2022-11-21
10 twierdzeń działaczy walczących w Afryce z GMO o tym, dlaczego postępy w biotechnologii upraw powinny zostać odrzucone – i dlaczego są one błędne   Maina   2022-11-17
List otwarty do wszystkich oszołomów   Novella   2022-11-03
Po prostu nie mogę się doczekać, aby znów wyruszyć w trasę   Tonhasca Júnior   2022-10-27
Czy mizoandria może być zakaźna?   Tonhasca Júnior   2022-10-24
Niezwykła fizjologia hibernujących niedźwiedzi   Coyne   2022-10-22
Cuchnąca pułapka i przytulna kryjówka   Tonhasca Júnior   2022-10-21
Obraz Izraela na amerykańskich uniwersytetach   Mansour   2022-10-19
Kenia aprobuje GMO po 10 latach zakazu   Maina   2022-10-18
Pangenom jedwabnika morwowego   Novella   2022-10-14
Czy Samolubny gen zaszkodził publicznemu rozumieniu biologii?   Coyne   2022-10-13
Nieokrzesani goście   Tonhasca Júnior   2022-10-11
Niezrozumienie równości   Winegard   2022-10-07
Zyski klimatyczne to „niewygodna prawda” — nie wszystkie wiadomości o środowisku są złymi wieściami   Lomborg   2022-10-06
Gorzko-słodki, uzależniający lek   Tonhasca Júnior   2022-09-30
Przeciwko autentyczności   Winegard   2022-09-27
Biomedyczne znaczenie płci (i jej binarnej natury)   Coyne   2022-09-22
Mózgi neandertalczyków   Novella   2022-09-20
Oszuści i oszukani w grze w zapylanie   Tonhasca Júnior   2022-09-15
Po raz kolejny “Scientific American” wypacza biologię, a teraz także historię, by podeprzeć swoją ideologię   Coyne   2022-09-14
Upadek czasopisma “Nature”   Winegard   2022-09-08
Instynkt macierzyński i “New York Times”   Coyne   2022-09-07
Ćmy ze złym public relations   Tonhasca Júnior   2022-09-05
Studenci Uniwersytetu Ghany debatują nad wykorzystaniem upraw GMO w ich kraju   Gakpo   2022-09-02
“Scientific American” poświęca się polityce, a nie nauce; odmawia publikowania krytycznych analiz swoich fałszywych lub wprowadzających w błąd twierdzeń   Coyne   2022-09-01
Dysonansy poznawcze: czekolada a muszki, wino a osy   Júnior   2022-08-29
Patrick Matthew: prawdziwy autor idei doboru naturalnego?   Coyne   2022-08-26
Odporny na choroby, genetycznie modyfikowany maniok zapowiada przełom w Kenii   Maina   2022-08-25
Niekochane, ale czasem pożyteczne   Tonhasca Júnior   2022-08-23
Trwałość laktazy w populacjach pijących mleko: ponowna ocena klasycznej historii z ewolucji człowieka   Coyne   2022-08-19
Pierwszy znany drapieżnik: nowo opisana skamieniałość   Coyne   2022-08-16
Nie karm mózgu śmieciowym jedzeniem   Bhogal   2022-08-10
Kot Mehitabel pisze w “Science”   Coyne   2022-08-09
Nauka o wolności: rozmowa z Anną Kryłow   i Anna Kryłow   2022-08-06
Pierwsze dowody kopalne na opiekę nad lęgiem i niezwykły przypadek asymetrii kierunkowej   Coyne   2022-08-05
Badania dowodzą, że fakty nie mają znaczenia: jak propaganda wykorzystuje i normalizuje antysemityzm     2022-08-03
Horyzontalny transfer genów u owadów: jest rozpowszechniony, ale co to znaczy?   Coyne   2022-08-02
Dokonane w Afryce badanie genomu fasolnika egipskiego oznacza krok naprzód w dywersyfikacji światowego zaopatrzenia w żywność   Karavolias   2022-08-01
Grupy anty-GMO przegrywają sprawę sądową w Nigerii    i Nkechi Isaak   2022-07-30
Raz jeszcze: czy rasy są tylko społecznym konstruktem bez naukowego lub biologicznego znaczenia?   Coyne   2022-07-28
„New Yorker” pisze o hoacynie, sugeruje, że koncepcja Darwina drzew ewolucyjnych może być urojeniem   Coyne   2022-07-25
Nazistowscy lekarze i dzisiejsi antysemici: redefinicja etyki, żeby usprawiedliwić prześladowania Żydów     2022-07-18
Carl Sagan i wolność wątpienia   Jacoby   2022-07-18
Jak Darwin spowodował globalne ocieplenie swoją teorią doboru płciowego   Coyne   2022-07-16
Dieta mieszana misiów i innych   Júnior   2022-07-14
Londyńskie Natural History Museum popełnia błąd naturalistyczny - wielokrotnie   Coyne   2022-07-11
Nigeria gotowa na spełnienie oczekiwań rolników     2022-07-08
Szczepionki przeciwko grypie związane ze zmniejszonym ryzykiem choroby Alzheimera   Novella   2022-07-07
Nowoczesność Darwina: w O powstawaniu jest antycypacja neutralnej teorii i przerywanej równowagi   Coyne   2022-07-06
Pinker: “Wojna o ewolucję jest także wojną kulturową”   Coyne   2022-07-05
Raz jeszcze: błędny artykuł o tym, dlaczego teoria ewolucji jest przestarzała   Coyne   2022-07-04
Niech Moc będzie z pszczołą   Júnior   2022-06-28
Dramatyczny wzrost cen paliw kopalnych jest bolesny, ale daje niewielkie korzyści w walce z globalnym ociepleniem   Lomborg   2022-06-25
Efekt grupy – paskudny błąd poznawczy   Novella   2022-06-22
Nasiona z edytowanymi genomami będą miały przystępną cenę   Maina   2022-06-15
„Zapylisz mnie!”: nachalni bohaterowie świata roślin   Júnior   2022-06-11
Agroekologia zmienia biednych farmerów w biedniejszych   Muhumuza   2022-06-09
Kartofel z Matką Boską w jednej klapie i Karolem Marksem w drugiej   Koraszewski   2022-06-06
Jak nasze wspomnienia są powiązane   Novella   2022-06-04
Wielka Brytania dąży do zezwolenia na edytowanie genów   Novella   2022-06-02
„Grubogłowi przedsiębiorcy pogrzebowi w noc żywych trupów”   Júnior   2022-05-31
Coraz mniejsza część głównych plonów roślin jadalnych na świecie idzie na wyżywienie głodnych, a coraz więcej wykorzystuje się do celów niespożywczych     2022-05-28
Naukowiec z Ghany: “Afryka potrzebuje GMO bardziej niż reszta świata”   Gakpo   2022-05-26
GMO i edytowanie genów: jaka jest różnica?   Karavolias   2022-05-23
Toksyczny nektar, czyli ostrożnie z tureckim miodem   Júnior   2022-05-20
Kolejna nieudana i podyktowana ideologią próba wykazania, że płeć u ludzi nie jest binarna   Coyne   2022-05-18
Brian Charlesworth o błędach nowego artykułu rzekomo pokazującego, że fundamentalne założenie ewolucji neodarwinowskiej jest błędne   Coyne   2022-05-16
Trutnie i inni fruwający panowie   Junior   2022-05-13
Wygnanie z uniwersyteckiego świata – dwa lata później   Winegard   2022-05-10
Życie kwitnące po śmierci   Junior   2022-05-05
Organiczne środki owadobójcze są szkodliwe dla pożytecznych owadów     2022-04-30
Oxitec rozszerza próby z komarami GMO, by zredukować szerzenie się malarii   Conrow   2022-04-28
Słowa w wosku zapisane   Tonhasca Junior   2022-04-26
Rodzice, szkoła, państwo: kultura niskich oczekiwań   Koraszewski   2022-04-25
Nowoczesne ulepszanie roślin uprawnych przyjmuje historyczne podejście   Karavolias   2022-04-20
Pierwsza spożywcza roślina GMO w Ghanie   Baffour-Awuah   2022-04-16
Indie zwalniają edytowanie genów z wymaganej dla GMO oceny bezpieczeństwa   Paranjape   2022-04-11
Metamorfozy    Júnior   2022-04-09
Rolnicy nie mogą uprawiać tego, na co ich nie stać   Ongu   2022-04-07
Rośliny zmodyfikowane: odkłamać opinię o GMO   Conrow   2022-04-07
Odmowa szczelinowania jest szaleństwem   Ridley   2022-04-02
Jak wirusy chorób układu oddechowego ewoluują, by stać się łagodniejsze   Ridley   2022-03-22
Czy globalne ocieplenie może być dla nas dobre?   Ridley   2022-03-03
Południowa Afryka powinna przemyśleć regulacje dotyczące genetycznie modyfikowanych roślin   i Priyen Pillay   2022-03-01
Dlaczego środowiskowcy stanowią większą przeszkodę dla skutecznej polityki klimatycznej niż negacjoniści?   Boudry   2022-02-21
O figach i osach   Júnior   2022-02-18
Pień liczący 40 tysięcy lat przekazany Maorysom zamiast nauce   Coyne   2022-02-14
Propaganda anty-GMO obraża drobnych farmerów w Afryce i w Azji   Gakpo   2022-02-08
Jak “tubylcza medycyna” różni się od medycyny   Coyne   2022-02-07
Biotechnologia podnosi plony wysokobiałkowego afrykańskiego pochrzynu   Wetaya   2022-02-04
Spadanie w przepaść   Turski   2022-01-27
Czy koniki morskie coś nam mówią o LGBT? Błąd naturalistyczny popełniony przez Sussex Wildlife Trust   Coyne   2022-01-25
Ojczyznę wolną (od GMO) zachowują pany   Koraszewski   2022-01-22
Namawianie roślin, żeby podjęły ryzyko   Karavolias   2022-01-20
Czy uczenie się metodą prób i błędów jest „nauką”?   Coyne   2022-01-14
Czy gaz i energia jądrowa są “zielone”   Novella   2022-01-12

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Pogrzebać złudzenia Oslo


Kilka poważnych...


Przeciwko autentyczności


Nowy ateizm


Lomborg


„Choroba” przywrócona przez Putina


„Przebudzeni”


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa

Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Małgorzata, Andrzej, Henryk