Prawda

Czwartek, 9 lutego 2023 - 11:10

« Poprzedni Następny »


Po prostu nie mogę się doczekać, aby znów wyruszyć w trasę


Athayde Tonhasca Júnior 2022-10-27

Pióra tego indyjskiego pawia (Pavo cristatus) czyli jego tren stanowiłyby problem, gdyby pawia ścigał tygrys w ich rodzimym indyjskim lesie © Paul Lakin, Wikimedia Commons.
Pióra tego indyjskiego pawia (Pavo cristatus) czyli jego tren stanowiłyby problem, gdyby pawia ścigał tygrys w ich rodzimym indyjskim lesie © Paul Lakin, Wikimedia Commons.

Publikacja O powstawaniu gatunków w 1859 roku jest bezsprzecznie jednym z najważniejszych momentów w historii nauki. Teoria ewolucji drogą doboru naturalnego Charlesa Darwina i Alfreda Russela Wallace'a wywołała takie zamieszanie, że jeden z innych pomysłów zawartych w książce nie wzbudził większego zainteresowania w momencie publikacji. Po pierwsze, Darwin poświęcił tylko nieco ponad jedną stronę sugestii, że ewolucja nie zawsze jest wytworem walki o byt, ale czasami jest napędzana przez dobór płciowy. Lub, używając słów samego Darwina, przez „walkę między samcami o posiadanie samic”.

Darwina dręczył fakt, że dobór naturalny nie potrafił wyjaśnić oczywistych różnic między samcami (producentami wielu małych komórek rozrodczych lub gamet – plemników) a samicami (producentami mniejszej liczby większych gamet – jaj) u wielu stworzeń. Dlaczego miałoby tak być, że samce lwów mają grzywy, samce jeleni mają masywne poroże, wiele samców ptaków ma jasne i kolorowe upierzenie, podczas gdy ich żeńskie odpowiedniki nie mają żadnej lub mają stonowane wersje tych cech? Co gorsza, wydaje się, że niektóre cechy utrudniają przeżycie, a zatem nie mogą być wyjaśnione przez dobór naturalny. Darwin dał upust swojej irytacji w liście do amerykańskiego botanika Asy Gray: „widok trenu pawia przyprawia mnie o mdłości za każdym razem, gdy na niego patrzę”.


Ale brak uwagi nie trwał długo, ponieważ Darwin rozwinął teorię doboru płciowego w kolejnej książce: O pochodzeniu człowieka (1871). Pisał w niej, że cechy niektórych osobników (samców lub samic) dają im przewagę nad osobnikami tej samej płci wyłącznie w kwestii reprodukcji, mimo że cechy te mogą być niekorzystne dla przeżycia. Dla psychologa Geoffreya Millera „dobór naturalny polega na życiu wystarczająco długo, aby móc się rozmnażać; dobór płciowy polega na przekonywaniu innych do kojarzenia się z tobą”.


[Jerry A Coyne: Uwaga dla czytelników: wielu biologów, w tym ja, postrzega dobór płciowy jako podzbiór doboru naturalnego; oba obejmują powtarzalną, zróżnicowaną reprodukcję wariantów genów zależnie od wpływu, jaki wywierają na swoich nosicieli („nośniki”)]


O pochodzeniu człowieka Darwin chciał przedstawić dowody na to, że zasady ewolucyjne – w tym dobór płciowy – mają zastosowanie do ludzi. Ta karykatura z magazynu „Fun” (1872) kpi z jego pomysłów. Podpis głosi: To znowu kłopoty naszej małpy – żeński potomek morskiej żachwy: „Darwinie, mów, co chcesz o człowieku; ale chciałbym, żebyś zostawił moje emocje w spokoju ”:



Dobór płciowy miał działać na dwa sposoby: poprzez bezpośrednią rywalizację między samcami (lub rzadziej między samicami), tak aby konkurenci stawali się więksi i zdobywali efektowne ozdoby lub broń, albo przez wybór samic (lub rzadziej przez wybór samców), gdzie wybierani są partnerzy na podstawie ich postrzeganych zalet jako materiału rodzicielskiego. W przypadku pawia samica wybrałaby samca z najbardziej ekstrawaganckim trenem, który wskazuje na witalność, zdrowie, umiejętności przetrwania i tak dalej. Pokazując swój barwny wachlarz, samiec sygnalizuje samicy, że jej potomstwo miałoby większe szanse na przeżycie, gdyby był ich tatą.


Rysunek z O pochodzeniu człowieka, przedstawiający samca (u góry) i samicę chrząszcza o trafnej nazwie Atlas (Chalcosoma atlas):



Dla Darwina różnice morfologiczne między samcami i samicami (dymorfizm płciowy) są oczekiwanymi konsekwencjami doboru płciowego. Od tego czasu dowody sugerują, że selekcja nie oparta na rywalizacji wewnątrzpłciowej lub wyborze partnera może również prowadzić do dymorfizmu płciowego. Na przykład u niektórych ptaków różnice między samcami a samicami w morfologii dziobu wydają się być wynikiem odmiennych nawyków żerowania (np. Tomotani i in., 2022). Obecny pogląd jest taki, że dymorfizmy płciowe, wyrażone jako różnice w wyglądzie, wewnętrznej morfologii i funkcjach biologicznych, są wynikiem wszystkich nacisków selekcyjnych – doboru naturalnego i jego podgrupy, doboru płciowego – na samców i samice.


W przypadku wielu bezkręgowców samice są większe od samców, prawdopodobnie dlatego, że samice muszą składać dużo jaj i bronić potomstwa; w przypadku ptaków i ssaków wielkość jest przesunięta w kierunku samców, co jest prawdopodobnym wynikiem konkurencji między samcami: Samica (po lewej) i samiec pająka bananowego (Argiope appensa) © Sanba38 ; po prawej: Samiec słonia morskiego północnego (Mirounga angustirostris) górujący nad samicą i szczenięciem © Mike Baird, Wikimedia Commons


Dymorfizm płciowy jest jedną z najbardziej rozpowszechnionych cech niektórych roślin i wielu zwierząt, a jego konsekwencje są daleko idące. Dla nas, ludzi, poza oczywistymi różnicami w wielkości, masie mięśniowej i rozmieszczeniu tłuszczu, mężczyźni i kobiety różnią się ryzykiem zarażenia się niektórymi chorobami, wchłanianiem leków, odpowiedzią na terapie i szczepienia i tak dalej. Dlatego coraz częściej od badaczy zajmujących się zdrowiem wymaga się rozróżnienia płci badanych w badaniach klinicznych (np. Willingham, 2022).


Naturalnie, dymorfizm płciowy występuje również u pszczół i przejawia się przede wszystkim w ich haplodiploidalnym systemie determinacji płci, w którym z niezapłodnionych jaj powstają samce, a z jaj zapłodnionych samice. Ale dymorfizm pszczół wyraża się również w szeregu cech, takich jak rozmiar ciała, morfologia, ubarwienie, fizjologia i zachowanie, wszystkie atrybuty związane z rolami, jakie każda płeć odgrywa w przetrwaniu gatunku. Samice zajmują się budową gniazd i dostarczaniem czerwiu; w przypadku gatunków społecznych, takich jak pszczoła miodna (Apis spp.) i trzmiele (Bombus spp.), utrzymują i bronią gniazda. Samce natomiast kierują się jednym głównym celem: poszukiwaniem samic i kopulowaniem z nimi. Nie mają więc struktur przenoszących pyłki ani żądeł. Ten dość wąski plan życiowy nie pomógł reputacji samców, których nazwano leniwymi, jadącymi na gapę dawcami nasienia. Ale trutnie (samce pszczół miodnych) pomagają w utrzymaniu ula w dobrym stanie, a samce wielu gatunków są lepszymi zapylaczami niż ich żeńskie odpowiedniki.


Tylne nogi samca (L) i samicy pszczoły, które mają skopę (szczoteczkę) – skupisko sztywnych włosów do zbierania pyłku © Chelsey Ritner, Exotic Bee ID, USDA:



Samce wielu gatunków pszczół mają jeszcze jedną cechę, która może być istotna dla ochrony gatunku przed zaburzeniami siedliska: są niepowstrzymanymi wędrowcami.


Większość pszczół jest samotnicza (każda samica buduje własne gniazdo) i filopatryczna, co oznacza tendencję do pozostawania lub powrotu do miejsca swojego pochodzenia. Samice wolą gniazdować w pobliżu miejsca urodzenia, ponieważ gdzie indziej może brakować pożywienia lub dobrych miejsc do gniazdowania – po co ryzykować z nieznanym? Ta tendencja do pozostawania w miejscu może skutkować ogromnymi skupiskami gniazd (np. łusarek lucernowy, Nomia melanderi). Ale filopatria prowadzi do chowu wsobnego, co nie wróży dobrze przyszłości populacji. Samce jednak, które nie mają domu ani potomstwa, którymi muszą się opiekować, mogą odlecieć w poszukiwaniu partnera poza starą, nudną okolicę. Pociąg seksualny jest regulowany przez feromony, a samce niektórych gatunków, takich jak lepiarki wiosenne (Colletes cunicularius) wykazują preferencję dla zapachów wytwarzanych przez samice z innych populacji (Vereecken i in., 2007).


Samiec lepiarki wiosennej szukający miłości gdzie indziej © Aiwok, Wikimedia Commons:



Pszczoła cukrowa (Tetragonula carbonaria), bezżądły gatunek endemiczny dla Australii, wykazuje zdolności samców do rozpraszania się. Wędrują średnio 2-3 km od swoich gniazd, co jest ponad dwukrotnie większym zasięgiem od samic, aby znaleźć partnerkę; niektóre samce pokonują 20 km, około 30 razy więcej niż zasięg samic (Garcia Bulle Bueno i in., 2022). Rozproszenie na duże odległości powoduje, że samce przenoszą materiał genetyczny z jednej populacji do drugiej, co jest szczególnie ważne, jeśli siedlisko gatunku zostało rozdzielone przez działalność człowieka.


Pszczoła cukrowa © Ken Walker, Museum Victoria, Wikimedia Commons.



Rolę wędrówek samców w zmniejszaniu skutków chowu wsobnego wywnioskowano ze struktury genetycznej populacji pszczoły gipsowej (Colletes inaequalis) w siedlisku miejskim/podmiejskim w Nowym Jorku, USA (López-Uribe i in., 2015). Pszczoła ta jest samotnikiem, ale samice gniazdują blisko siebie w skupiskach do 100 gniazd/m2. Pobrane pszczoły miały większe podobieństwo genetyczne w skupiskach gniazdowych niż pszczoły wybrane losowo, co jest oczekiwaną konsekwencją filopatrii. Nie było jednak śladów chowu wsobnego wśród 11 skupisk gniazdowych rozłożonych na około 40 km2, co jest wskazówką na wymianę genetyczną między nimi. Co więcej: w skupiskach gniazd samice były genetycznie bardziej powiązane niż samce, co jest oznaką migracji z różnymi rozmiarami migracji zależnie od płci. Te analizy DNA elegancko sugerują, że samce są głównymi arbitrami przepływu genetycznego wśród nierównych populacji pszczół gipsowych.


Samica pszczoły gipsowej przy wejściu do swojego gniazda. B: Agregacja gniazdowa © López-Uribe et al., 2015.



Dymorfizm płciowy przypisywano w dużej mierze konkurencji wewnątrzgatunkowej, często w postaci samców walczących ze sobą o samicę lub możliwość wyboru samic. Ale dymorfizm płciowy ma stronę kooperacyjną: pozwala samcom i samicom specjalizować się w tym, co robią najlepiej, czy to w opiece nad młodymi, znajdowaniu pożywienia, obronie terytorium i tak dalej. W przypadku pszczół samce robią swoje, włócząc się dookoła. A to skutkuje zmniejszeniem stopnia chowu wsobnego gatunku.

 

Reader’s wildlife photos

Why Evolution Is True, 24 października 2022

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska

 

Athayde Tonhasca Júnior jest brytyjskim entomologiem.


Skomentuj Wyślij artykuł do znajomego: Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1379 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

W nowej książce jest słuszna krytyka idei, że są lepsze i gorsze gatunki, ale jest także błędne twierdzenie, że gatunki nie są realne   Coyne   2023-02-06
Kolczatki wydmuchują bąbelki śluzu z nosa, żeby się ochłodzić   Coyne   2023-02-02
Mali i zręczni influencerzy   Tonhasca Júnior   2023-01-31
Dowody na ewolucję: Bezwłose zwierzęta mają martwe geny na sierść   Coyne   2023-01-23
Krew, znój, łzy i pot   Tonhasca Júnior   2023-01-19
Bąkojady czyszczą nosorożce   Coyne   2023-01-18
Mózg używa geometrii hiperbolicznej   Novella   2023-01-16
O wspaniały nowy świecie   Tonhasca Júnior   2023-01-12
Ciepło zabija. Zimno zabija wielu więcej   Jacoby   2023-01-09
Po co badać przestrzeń kosmiczną?   Jacoby   2023-01-04
Rdzenni Amerykanie żądają doczesnych resztek pumy z Griffith Park   Coyne   2023-01-03
Świetny artykuł o epigenetyce   Coyne   2022-12-30
Śmiało podążaj tam, gdzie nie dotarł jeszcze żaden owad   Tonhasca Júnior   2022-12-28
Rzecz o splątaniu nauki i wiary   Koraszewski   2022-12-26
Pradawny ekosystem zrekonstruowany przy użyciu skamieniałego DNA   Coyne   2022-12-19
Rozważania heretyckiego mediewisty o historii, wartościach i zdumiewającej głupocie   Landes   2022-12-16
Ewolucyjne ślepe zaułki i lepkie urządzenia: botanik Darwin   Tonhasca Júnior   2022-12-14
Ewolucja nie idzie prostą drogą   Novella   2022-12-08
Geny i języki   Novella   2022-11-26
Uporczywa obecność religijnego mitu   Winegard   2022-11-24
Znaleziono skrytkę posągów z brązu   Novella   2022-11-23
W oparach zrównoważonej ignorancji   Koraszewski   2022-11-21
10 twierdzeń działaczy walczących w Afryce z GMO o tym, dlaczego postępy w biotechnologii upraw powinny zostać odrzucone – i dlaczego są one błędne   Maina   2022-11-17
List otwarty do wszystkich oszołomów   Novella   2022-11-03
Po prostu nie mogę się doczekać, aby znów wyruszyć w trasę   Tonhasca Júnior   2022-10-27
Czy mizoandria może być zakaźna?   Tonhasca Júnior   2022-10-24
Niezwykła fizjologia hibernujących niedźwiedzi   Coyne   2022-10-22
Cuchnąca pułapka i przytulna kryjówka   Tonhasca Júnior   2022-10-21
Obraz Izraela na amerykańskich uniwersytetach   Mansour   2022-10-19
Kenia aprobuje GMO po 10 latach zakazu   Maina   2022-10-18
Pangenom jedwabnika morwowego   Novella   2022-10-14
Czy Samolubny gen zaszkodził publicznemu rozumieniu biologii?   Coyne   2022-10-13
Nieokrzesani goście   Tonhasca Júnior   2022-10-11
Niezrozumienie równości   Winegard   2022-10-07
Zyski klimatyczne to „niewygodna prawda” — nie wszystkie wiadomości o środowisku są złymi wieściami   Lomborg   2022-10-06
Gorzko-słodki, uzależniający lek   Tonhasca Júnior   2022-09-30
Przeciwko autentyczności   Winegard   2022-09-27
Biomedyczne znaczenie płci (i jej binarnej natury)   Coyne   2022-09-22
Mózgi neandertalczyków   Novella   2022-09-20
Oszuści i oszukani w grze w zapylanie   Tonhasca Júnior   2022-09-15
Po raz kolejny “Scientific American” wypacza biologię, a teraz także historię, by podeprzeć swoją ideologię   Coyne   2022-09-14
Upadek czasopisma “Nature”   Winegard   2022-09-08
Instynkt macierzyński i “New York Times”   Coyne   2022-09-07
Ćmy ze złym public relations   Tonhasca Júnior   2022-09-05
Studenci Uniwersytetu Ghany debatują nad wykorzystaniem upraw GMO w ich kraju   Gakpo   2022-09-02
“Scientific American” poświęca się polityce, a nie nauce; odmawia publikowania krytycznych analiz swoich fałszywych lub wprowadzających w błąd twierdzeń   Coyne   2022-09-01
Dysonansy poznawcze: czekolada a muszki, wino a osy   Júnior   2022-08-29
Patrick Matthew: prawdziwy autor idei doboru naturalnego?   Coyne   2022-08-26
Odporny na choroby, genetycznie modyfikowany maniok zapowiada przełom w Kenii   Maina   2022-08-25
Niekochane, ale czasem pożyteczne   Tonhasca Júnior   2022-08-23
Trwałość laktazy w populacjach pijących mleko: ponowna ocena klasycznej historii z ewolucji człowieka   Coyne   2022-08-19
Pierwszy znany drapieżnik: nowo opisana skamieniałość   Coyne   2022-08-16
Nie karm mózgu śmieciowym jedzeniem   Bhogal   2022-08-10
Kot Mehitabel pisze w “Science”   Coyne   2022-08-09
Nauka o wolności: rozmowa z Anną Kryłow   i Anna Kryłow   2022-08-06
Pierwsze dowody kopalne na opiekę nad lęgiem i niezwykły przypadek asymetrii kierunkowej   Coyne   2022-08-05
Badania dowodzą, że fakty nie mają znaczenia: jak propaganda wykorzystuje i normalizuje antysemityzm     2022-08-03
Horyzontalny transfer genów u owadów: jest rozpowszechniony, ale co to znaczy?   Coyne   2022-08-02
Dokonane w Afryce badanie genomu fasolnika egipskiego oznacza krok naprzód w dywersyfikacji światowego zaopatrzenia w żywność   Karavolias   2022-08-01
Grupy anty-GMO przegrywają sprawę sądową w Nigerii    i Nkechi Isaak   2022-07-30
Raz jeszcze: czy rasy są tylko społecznym konstruktem bez naukowego lub biologicznego znaczenia?   Coyne   2022-07-28
„New Yorker” pisze o hoacynie, sugeruje, że koncepcja Darwina drzew ewolucyjnych może być urojeniem   Coyne   2022-07-25
Nazistowscy lekarze i dzisiejsi antysemici: redefinicja etyki, żeby usprawiedliwić prześladowania Żydów     2022-07-18
Carl Sagan i wolność wątpienia   Jacoby   2022-07-18
Jak Darwin spowodował globalne ocieplenie swoją teorią doboru płciowego   Coyne   2022-07-16
Dieta mieszana misiów i innych   Júnior   2022-07-14
Londyńskie Natural History Museum popełnia błąd naturalistyczny - wielokrotnie   Coyne   2022-07-11
Nigeria gotowa na spełnienie oczekiwań rolników     2022-07-08
Szczepionki przeciwko grypie związane ze zmniejszonym ryzykiem choroby Alzheimera   Novella   2022-07-07
Nowoczesność Darwina: w O powstawaniu jest antycypacja neutralnej teorii i przerywanej równowagi   Coyne   2022-07-06
Pinker: “Wojna o ewolucję jest także wojną kulturową”   Coyne   2022-07-05
Raz jeszcze: błędny artykuł o tym, dlaczego teoria ewolucji jest przestarzała   Coyne   2022-07-04
Niech Moc będzie z pszczołą   Júnior   2022-06-28
Dramatyczny wzrost cen paliw kopalnych jest bolesny, ale daje niewielkie korzyści w walce z globalnym ociepleniem   Lomborg   2022-06-25
Efekt grupy – paskudny błąd poznawczy   Novella   2022-06-22
Nasiona z edytowanymi genomami będą miały przystępną cenę   Maina   2022-06-15
„Zapylisz mnie!”: nachalni bohaterowie świata roślin   Júnior   2022-06-11
Agroekologia zmienia biednych farmerów w biedniejszych   Muhumuza   2022-06-09
Kartofel z Matką Boską w jednej klapie i Karolem Marksem w drugiej   Koraszewski   2022-06-06
Jak nasze wspomnienia są powiązane   Novella   2022-06-04
Wielka Brytania dąży do zezwolenia na edytowanie genów   Novella   2022-06-02
„Grubogłowi przedsiębiorcy pogrzebowi w noc żywych trupów”   Júnior   2022-05-31
Coraz mniejsza część głównych plonów roślin jadalnych na świecie idzie na wyżywienie głodnych, a coraz więcej wykorzystuje się do celów niespożywczych     2022-05-28
Naukowiec z Ghany: “Afryka potrzebuje GMO bardziej niż reszta świata”   Gakpo   2022-05-26
GMO i edytowanie genów: jaka jest różnica?   Karavolias   2022-05-23
Toksyczny nektar, czyli ostrożnie z tureckim miodem   Júnior   2022-05-20
Kolejna nieudana i podyktowana ideologią próba wykazania, że płeć u ludzi nie jest binarna   Coyne   2022-05-18
Brian Charlesworth o błędach nowego artykułu rzekomo pokazującego, że fundamentalne założenie ewolucji neodarwinowskiej jest błędne   Coyne   2022-05-16
Trutnie i inni fruwający panowie   Junior   2022-05-13
Wygnanie z uniwersyteckiego świata – dwa lata później   Winegard   2022-05-10
Życie kwitnące po śmierci   Junior   2022-05-05
Organiczne środki owadobójcze są szkodliwe dla pożytecznych owadów     2022-04-30
Oxitec rozszerza próby z komarami GMO, by zredukować szerzenie się malarii   Conrow   2022-04-28
Słowa w wosku zapisane   Tonhasca Junior   2022-04-26
Rodzice, szkoła, państwo: kultura niskich oczekiwań   Koraszewski   2022-04-25
Nowoczesne ulepszanie roślin uprawnych przyjmuje historyczne podejście   Karavolias   2022-04-20
Pierwsza spożywcza roślina GMO w Ghanie   Baffour-Awuah   2022-04-16
Indie zwalniają edytowanie genów z wymaganej dla GMO oceny bezpieczeństwa   Paranjape   2022-04-11
Metamorfozy    Júnior   2022-04-09
Rolnicy nie mogą uprawiać tego, na co ich nie stać   Ongu   2022-04-07

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Pogrzebać złudzenia Oslo


Kilka poważnych...


Przeciwko autentyczności


Nowy ateizm


Lomborg


„Choroba” przywrócona przez Putina


„Przebudzeni”


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa

Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Małgorzata, Andrzej, Henryk