Prawda

Piątek, 9 grudnia 2022 - 03:57

« Poprzedni Następny »


Trwałość laktazy w populacjach pijących mleko: ponowna ocena klasycznej historii z ewolucji człowieka


Jerry A. Coyne 2022-08-19

Egipskie malowidło (Źródło: Wikimedia Commons)
Egipskie malowidło (Źródło: Wikimedia Commons)

Klasyczna opowieść o „koewolucji genów i kultury” u ludzi – pogląd, że nasze zachowanie zmieniło naciski selekcyjne, które na nas oddziaływały – to ewolucja „trwałości laktazy” (LP) w ciągu ostatnich czterech tysięcy lat. LP to cecha, która pozwala spożywać dużo mleka lub produktów mlecznych bez odczuwania skutków ubocznych w postaci niestrawności, wzdęć lub biegunki.


Oczywiście małe dzieci są w stanie tolerować mleko podczas karmienia, ale po odstawieniu od piersi wiele z nich nie toleruje już mleka – nie tolerują laktozy (LI).


Uzyskanie LP, która umożliwia picie mleka i spożywanie produktów mlecznych w wieku dorosłym bez złego wpływu, opiera się na pojedynczych mutacjach w regionie kontrolnym genu produkującego laktazę, cukier znajdujący się w mleku. Mutacje te powstały osobno, ale dopiero po rozpoczęciu przez ludzi działalności „pasterskiej”: picia mleka od udomowionych owiec, kóz i krów. A mutacje działają tak, że laktaza jest włączona nawet po odstawieniu od piersi. (Nie wiadomo, dlaczego ludzie wyłączają gen po odstawieniu od matki, ale przypuszczalnie wiąże się to z metabolicznymi kosztami produkcji enzymu, którego nie używali nasi przodkowie, którzy nie pili mleka do około 10 000 lat temu – kiedy rozpoczęło się rolnictwo i udomowienie zwierząt.)


Na podstawie analizy skamieniałego DNA stwierdzono, że mutacje LP zaczęły rozprzestrzeniać się w Europie (począwszy od dzisiejszej Turcji) około 4000 lat temu. Tak więc klasyczna historia – ta, której uczyłem na zajęciach z ewolucji – mówi, że ludzie zaczęli pić mleko hodowanego bydła, a to dawało korzyść zachowaniu zdolności do aktywnego trawienia mleka nawet po odstawieniu od piersi. Ergo, dobór naturalny ze względu na korzyści odżywcze mleka doprowadził do rozprzestrzeniania się mutacji LP, ponieważ ich nosiciele mogli mieć lepsze zdrowie (ergo więcej potomstwa) niż osoby, które wyłączają enzym po odstawieniu od piersi.


Prowadzi to do „koewolucji”, która obejmuje klasyczną opowieść ewolucyjną: zmiana ludzkiego zachowania (chów zwierząt na mleko) doprowadziła do selekcji pod kątem trwałości enzymu trawiącego mleko, a tym samym do ewolucji genetycznej. Teza o „koewolucji” jest zgadywaniem, że zdolność do trawienia mleka bez skutków ubocznych spowodowała, że ludzie hodowali jeszcze więcej zwierząt mlecznych, intensyfikując dobór na posiadanie LP, a więc częstotliwość genu LP stale wzrastała.


Nowy artykuł w „Nature”, który jest reklamowany w mediach społecznościowych, sprzeciwia się tej klasycznej historii, sugerując, że jest ona bardziej złożona, niż wcześniej sądzono. Chociaż nowe wyniki są reklamowane jako obalające wcześniejszą historię, tak naprawdę nie są. Nadal widzimy ewolucję genetyczną człowieka, promowaną przez zmiany w kulturze, a picie mleka nadal daje korzyści reprodukcyjne. Nowa część historii polega po prostu na tym, że ta korzyść reprodukcyjna nie pojawia się stale (jak sądzono wcześniej), ale głównie w czasach głodu i chorób, kiedy ci, którzy nie mogli strawić laktozy, byli w bardzo niekorzystnej sytuacji, ponieważ biegunka spowodowana nietolerancją laktozy przyczyniała się do śmierci osób chorych lub niedożywionych. To pewien zwrot w głównej historii, ale nie obala jej całkowicie. Nadal istnieje związek między kulturą a ewolucją człowieka, LP nadal ma przewagę reprodukcyjną, która prowadzi do doboru naturalnego i ewolucji genetycznej naszego gatunku. Różnica polega na tym, jak i kiedy działa dobór (patrz „Podsumowanie” na dole).


Kliknij na link pod zrzutem ekranu poniżej, aby przeczytać, lub możesz pobrać plik PDF tutaj. „Nature” uznała to za godne  dwóch  artykułów w News and Views w tym samym numerze: (tutaj i tutaj).


https://www.nature.com/articles/s41586-022-05010-7?WT.ec_id=NATURE-202207&sap-outbound-id=C7565B59C905142462E69862AE42A07DF9B5A59B
https://www.nature.com/articles/s41586-022-05010-7?WT.ec_id=NATURE-202207&;sap-outbound-id=C7565B59C905142462E69862AE42A07DF9B5A59B

Najpierw autorzy przedstawiają rozprzestrzenianie się spożycia produktów mlecznych na poniższym rysunku (im bardziej czerwony kolor, tym więcej mleka w Eurazji). Oszacowano to na podstawie częstości występowania glinianych skorup, które zawierały pozostałości mleka. Do 1500 roku p.n.e. używanie mleka było praktycznie powszechne.


Caption (from Nature): Interpolated time slices of the frequency of dairy fat residues in potsherds (colour hue) and confidence in the estimate (colour saturation) using two-dimensional kernel density estimation. Bandwidth and saturation parameters were optimized using cross-validation. Circles indicate the observed frequencies at site-phase locations. The broad southeast to northeast cline of colour saturation at the beginning of the Neolithic period illustrates a sampling bias towards earliest evidence of milk use. Substantial heterogeneity in milk exploitation is evident across mainland Europe. By contrast, the British Isles and western France maintain a gradual decline across 7,000 years after first evidence of milk about 5500 BC. Note that interpolation can colour some areas (particularly islands) for which no data are present.
Caption (from Nature): Interpolated time slices of the frequency of dairy fat residues in potsherds (colour hue) and confidence in the estimate (colour saturation) using two-dimensional kernel density estimation. Bandwidth and saturation parameters were optimized using cross-validation. Circles indicate the observed frequencies at site-phase locations. The broad southeast to northeast cline of colour saturation at the beginning of the Neolithic period illustrates a sampling bias towards earliest evidence of milk use. Substantial heterogeneity in milk exploitation is evident across mainland Europe. By contrast, the British Isles and western France maintain a gradual decline across 7,000 years after first evidence of milk about 5500 BC. Note that interpolation can colour some areas (particularly islands) for which no data are present.

Jednym z powodów, dla których autorzy wątpią w klasyczną historię, jest to, że podczas gdy picie mleka przez dorosłych rozpoczęło się około 10 000 lat temu, gen LP (określony na podstawie sekwencjonowania „kopalnego DNA”) nie rozprzestrzenił się szeroko aż do około 4000 lat temu. Dlaczego? Mutacja LP jest dominująca, co oznacza, że mogła rozprzestrzenić się bardzo szybko, ponieważ nawet nosiciele jednej kopii mieliby przewagę reprodukcyjną. Ta czasowa dysproporcja doprowadziła autorów do zaproponowania alternatywnych hipotez dotyczących rozprzestrzeniania się alleli LP (jest ich kilka).


Ponadto, gdy autorzy próbowali skorelować częstość występowania allelu LP z częstością używania mleka (wyjaśnienie klasyczne), nie znaleźli żadnej korelacji – ten wzór był nie do odróżnienia od ogólnego wzrostu częstości w Europie niezależnie od spożycia mleka.


Jeszcze jeden zestaw danych doprowadził do nowej hipotezy. Jest to obserwacja, że osoby z LI w Wielkiej Brytanii i Chinach mogą nadal pić dużo mleka bez odczuwalnego wpływu na zdrowie lub reprodukcję (w Chinach ostatnio rozpowszechniło się picie mleka). Oczywiście teraz jest inaczej niż 4000 lat temu, ale jedna z różnic doprowadziła do dwóch hipotez autorów: rozprzestrzenianie się allelu LP było szczególnie silnie promowane w czasach prehistorycznych przez występowanie głodu i chorób – w tym chorób pochodzących często od zwierząt, udomowionych lub tych, które kręcą się wokół osad. (Jak zauważają autorzy: „około 61% znanych i około 75% pojawiających się dzisiaj chorób zakaźnych u ludzi pochodzi od zwierząt”).


Autorzy postawili więc dwie hipotezy, mechanizm kryzysowy i mechanizm chroniczny. Oto ich opis hipotez, które przetestowali (moje podkreślenia):

Biorąc pod uwagę powszechną prehistoryczną eksploatację mleka pokazaną tutaj i jej stosunkowo łagodne skutki dzisiaj u zdrowych osobników LNP, proponujemy dwa powiązane mechanizmy ewolucji LP. Po pierwsze, jak postulowano w sygn.24 szkodliwe konsekwencje zdrowotne spożywania pokarmów o wysokiej zawartości laktozy przez osoby z LNP byłyby dotkliwe podczas głodu, prowadząc do wysokiej, ale epizodycznej selekcji faworyzującej LP. Dzieje się tak dlatego, że biegunka wywołana laktozą może zmienić się ze stanu dokuczliwego w śmiertelny u osób poważnie niedożywionych, a jest większe prawdopodobieństwo konsumowania produktów mlecznych o wysokiej zawartości laktozy (niesfermentowane), gdy zostaną wyczerpane inne źródła pożywienia. To nazywamy „mechanizmem kryzysowym”, który przewiduje, że naciski na selekcję LP byłyby większe w czasach niestabilności przetrwania. Drugi mechanizm dotyczy zwiększonego obciążenia patogenami — zwłaszcza chorób odzwierzęcych — związanych z rolnictwem oraz zwiększoną gęstością i mobilnością populacji. Śmiertelność i zachorowalność z powodu ekspozycji na patogeny byłyby wzmocnione przez niewielkie skutki zdrowotne LNP u osób spożywających mleko – szczególnie biegunkę – z powodu utraty płynów i innych zaburzeń jelitowych, co prowadzi do zwiększonej selekcji na LP Nazywamy to „mechanizmem chronicznym”, który przewiduje, że presja selekcyjna LP wzrosłaby wraz z większą ekspozycją na patogeny.

Innymi słowy, korzyść reprodukcyjna wynikająca z posiadania allelu LP pochodziła z niekorzystnej sytuacji reprodukcyjnej (poprzez śmierć) osób z nietolerancją laktozy w czasach głodu i chorób.


Przetestowali obie hipotezy, korelując wskaźniki głodu i chorób wydedukowane na podstawie dowodów archeologicznych i paleontologicznych:


Mechanizm kryzysowy:
 „Niestabilność egzystencji” lub głód oceniano na podstawie prehistorycznych fluktuacji liczebności populacji, co, jak twierdzą autorzy, jest skorelowane z prawdopodobieństwem głodu (nie dostarczają żadnych dowodów na to ostatnie przypuszczenie). Ale korelacja daje znacznie lepsze dopasowanie do wzorca częstości alleli LP niż założenie jednolitej selekcji w czasie i przestrzeni.


Mechanizm chroniczny
: Autorzy postawili hipotezę, że częstotliwość chorób będzie korelować z prawdopodobieństwem „zoonoz” (chorób odzwierzęcych), co samo w sobie koreluje z czasową zmiennością gęstości zasiedlenia. Te dane, które według mnie byłyby skorelowane z „prehistorycznymi fluktuacjami wielkości populacji” powyżej, również wyjaśniały częstości występowania alleli LP lepiej niż założenie jednorodnego doboru.


Oczywiście nie ma powodu (i autorzy to mówią), by oba mechanizmy nie mogły działać razem. Co ciekawe, wskaźniki zagęszczenia zwierząt domowych nie wspierały „mechanizmu chronicznego”, chociaż pomiary proporcji dzikich zwierząt wokół ludzi to robiły. Oznacza to, że jeśli „mechanizm chroniczny” jest poprawny, ludzie łapali choroby nie od koni, psów, bydła lub owiec, ale od dzikich zwierząt (być może przy okazji ich zjadania).


Inne hipotezy, o których autorzy wspominają, ale których nie przetestowali, obejmują „picie mleka jako płynu stosunkowo wolnego od patogenów”, co pozwala na „wcześniejsze odstawienie od piersi, a tym samym zwiększenie płodności”. Dodam, że jeśli choroby są tu przyczyną, to nie muszą pochodzić bezpośrednio od przebywających w pobliżu zwierząt, ale zarazki mogą się rozpowszechniać przez picie skażonej wody, dając przewagę tym, którzy wolą mleko. Ale nie da się tego ocenić na podstawie danych archeologicznych.


Podsumowanie
: Na ostatniej stronie artykułu autorzy twierdzą, że obalili dominującą narrację:

Dominującą narracją na temat koewolucji mleczarstwa i LP jest mechanizm pozytywnego napędu, w którym częstotliwość LP wzrosła dzięki korzyściom żywieniowym i unikaniu negatywnych kosztów zdrowotnych związanych z konsumpcją mleka, ułatwiając rosnące poleganie na mleku, co dalej napędzało selekcję LP. Nasze odkrycia sugerują inny obraz. Spożycie mleka nie rosło stopniowo przez cały okres neolitu europejskiego z początkowo niskich poziomów, ale było raczej powszechne na początku w niemal całej populacji LNP. Pokazujemy, że skala użycia mleka w czasach prehistorycznych nie pomaga wyjaśnić trajektorii częstotliwości alleli LP w Europie, a zatem nie może również uwzględniać intensywności selekcji. Ponadto pokazujemy, że status LP ma niewielki wpływ na współczesne spożycie mleka, śmiertelność lub płodność, a konsumpcja mleka ma niewielki lub żaden szkodliwy wpływ na żyjące obecnie, zdrowe osoby.

Zamiast tego twierdzą, że znajdują poparcie dla wzrostu alleli LP zarówno w okresach głodu, jak i szczególnej ekspozycji na patogeny.


Cóż, dane są danymi, a ich wskaźniki lepiej pasują do tych danych niż klasyczna hipoteza – „dominująca narracja”. Nadal nie jestem przekonany, że wybrane przez nich czynniki, które mają wskazywać na głód lub choroby, są faktycznie skorelowane z samym głodem i chorobami, ale inni badacze z pewnością będą się w to zagłębiać.


Chcę natomiast podkreślić, że jeśli praca Eversheda in. jest poprawna, nadal nie obala historii „koewolucji” genów i kultury. „Koewolucja” nadal istnieje, fakt, że zmiana w ludzkiej kulturze wpłynęła na naszą ewolucję, a także fakt, że picie mleka zapewniało wyższą sprawność reprodukcyjną nadal pozostają. Zmieniła się tylko natura doboru. To prawda, że jest to znaczące rozszerzenie zrozumienia historii, ale słuchając mediów – społecznościowych lub innych – można by pomyśleć, że „klasyczna narracja” jest całkowicie błędna. Nie jest. Zasadniczo jest to nadal poprawne, ale sposób działania doboru może różnić się od tego, jaki zakładaliśmy. Media uwielbiają opowieści o tym, że „scenariusze ewolucji są złe”, i to wydaje się nadawać ton przynajmniej niektórym tekstom, jakie widziałem w wiadomościach i mediach społecznościowych.

 

___________________________

Reference: Evershed, R.P., Davey Smith, G., Roffet-Salque, M. et al. 2022. Dairying, diseases and the evolution of lactase persistence in EuropeNaturehttps://doi.org/10.1038/s41586-022-05010-7


Lactase persistence in populations that drink milk: a classic story of human evolution re-evaluated

Why Evolution Is True, 29 lipca 2022

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Jerry A. Coyne

Emerytowany profesor na wydziale ekologii i ewolucji University of Chicago, jego książka "Why Evolution is True" (Polskie wydanie: "Ewolucja jest faktem", Prószyński i Ska, 2009r.) została przełożona na kilkanaście języków, a przez Richarda Dawkinsa jest oceniana jako najlepsza książka o ewolucji.  Jerry Coyne jest jednym z najlepszych na świecie specjalistów od specjacji, rozdzielania się gatunków. Jest również jednym ze znanych "nowych ateistów" i autorem książki "Faith vs Fakt" (wydanej również po polsku przez wydawnictwo "Stapis)". Jest wielkim miłośnikiem kotów i osobistym przyjacielem redaktor naczelnej.

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1362 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Ewolucja nie idzie prostą drogą   Novella   2022-12-08
Geny i języki   Novella   2022-11-26
Uporczywa obecność religijnego mitu   Winegard   2022-11-24
Znaleziono skrytkę posągów z brązu   Novella   2022-11-23
W oparach zrównoważonej ignorancji   Koraszewski   2022-11-21
10 twierdzeń działaczy walczących w Afryce z GMO o tym, dlaczego postępy w biotechnologii upraw powinny zostać odrzucone – i dlaczego są one błędne   Maina   2022-11-17
List otwarty do wszystkich oszołomów   Novella   2022-11-03
Po prostu nie mogę się doczekać, aby znów wyruszyć w trasę   Tonhasca Júnior   2022-10-27
Czy mizoandria może być zakaźna?   Tonhasca Júnior   2022-10-24
Niezwykła fizjologia hibernujących niedźwiedzi   Coyne   2022-10-22
Cuchnąca pułapka i przytulna kryjówka   Tonhasca Júnior   2022-10-21
Obraz Izraela na amerykańskich uniwersytetach   Mansour   2022-10-19
Kenia aprobuje GMO po 10 latach zakazu   Maina   2022-10-18
Pangenom jedwabnika morwowego   Novella   2022-10-14
Czy Samolubny gen zaszkodził publicznemu rozumieniu biologii?   Coyne   2022-10-13
Nieokrzesani goście   Tonhasca Júnior   2022-10-11
Niezrozumienie równości   Winegard   2022-10-07
Zyski klimatyczne to „niewygodna prawda” — nie wszystkie wiadomości o środowisku są złymi wieściami   Lomborg   2022-10-06
Gorzko-słodki, uzależniający lek   Tonhasca Júnior   2022-09-30
Przeciwko autentyczności   Winegard   2022-09-27
Biomedyczne znaczenie płci (i jej binarnej natury)   Coyne   2022-09-22
Mózgi neandertalczyków   Novella   2022-09-20
Oszuści i oszukani w grze w zapylanie   Tonhasca Júnior   2022-09-15
Po raz kolejny “Scientific American” wypacza biologię, a teraz także historię, by podeprzeć swoją ideologię   Coyne   2022-09-14
Upadek czasopisma “Nature”   Winegard   2022-09-08
Instynkt macierzyński i “New York Times”   Coyne   2022-09-07
Ćmy ze złym public relations   Tonhasca Júnior   2022-09-05
Studenci Uniwersytetu Ghany debatują nad wykorzystaniem upraw GMO w ich kraju   Gakpo   2022-09-02
“Scientific American” poświęca się polityce, a nie nauce; odmawia publikowania krytycznych analiz swoich fałszywych lub wprowadzających w błąd twierdzeń   Coyne   2022-09-01
Dysonansy poznawcze: czekolada a muszki, wino a osy   Júnior   2022-08-29
Patrick Matthew: prawdziwy autor idei doboru naturalnego?   Coyne   2022-08-26
Odporny na choroby, genetycznie modyfikowany maniok zapowiada przełom w Kenii   Maina   2022-08-25
Niekochane, ale czasem pożyteczne   Tonhasca Júnior   2022-08-23
Trwałość laktazy w populacjach pijących mleko: ponowna ocena klasycznej historii z ewolucji człowieka   Coyne   2022-08-19
Pierwszy znany drapieżnik: nowo opisana skamieniałość   Coyne   2022-08-16
Nie karm mózgu śmieciowym jedzeniem   Bhogal   2022-08-10
Kot Mehitabel pisze w “Science”   Coyne   2022-08-09
Nauka o wolności: rozmowa z Anną Kryłow   i Anna Kryłow   2022-08-06
Pierwsze dowody kopalne na opiekę nad lęgiem i niezwykły przypadek asymetrii kierunkowej   Coyne   2022-08-05
Badania dowodzą, że fakty nie mają znaczenia: jak propaganda wykorzystuje i normalizuje antysemityzm     2022-08-03
Horyzontalny transfer genów u owadów: jest rozpowszechniony, ale co to znaczy?   Coyne   2022-08-02
Dokonane w Afryce badanie genomu fasolnika egipskiego oznacza krok naprzód w dywersyfikacji światowego zaopatrzenia w żywność   Karavolias   2022-08-01
Grupy anty-GMO przegrywają sprawę sądową w Nigerii    i Nkechi Isaak   2022-07-30
Raz jeszcze: czy rasy są tylko społecznym konstruktem bez naukowego lub biologicznego znaczenia?   Coyne   2022-07-28
„New Yorker” pisze o hoacynie, sugeruje, że koncepcja Darwina drzew ewolucyjnych może być urojeniem   Coyne   2022-07-25
Nazistowscy lekarze i dzisiejsi antysemici: redefinicja etyki, żeby usprawiedliwić prześladowania Żydów     2022-07-18
Carl Sagan i wolność wątpienia   Jacoby   2022-07-18
Jak Darwin spowodował globalne ocieplenie swoją teorią doboru płciowego   Coyne   2022-07-16
Dieta mieszana misiów i innych   Júnior   2022-07-14
Londyńskie Natural History Museum popełnia błąd naturalistyczny - wielokrotnie   Coyne   2022-07-11
Nigeria gotowa na spełnienie oczekiwań rolników     2022-07-08
Szczepionki przeciwko grypie związane ze zmniejszonym ryzykiem choroby Alzheimera   Novella   2022-07-07
Nowoczesność Darwina: w O powstawaniu jest antycypacja neutralnej teorii i przerywanej równowagi   Coyne   2022-07-06
Pinker: “Wojna o ewolucję jest także wojną kulturową”   Coyne   2022-07-05
Raz jeszcze: błędny artykuł o tym, dlaczego teoria ewolucji jest przestarzała   Coyne   2022-07-04
Niech Moc będzie z pszczołą   Júnior   2022-06-28
Dramatyczny wzrost cen paliw kopalnych jest bolesny, ale daje niewielkie korzyści w walce z globalnym ociepleniem   Lomborg   2022-06-25
Efekt grupy – paskudny błąd poznawczy   Novella   2022-06-22
Nasiona z edytowanymi genomami będą miały przystępną cenę   Maina   2022-06-15
„Zapylisz mnie!”: nachalni bohaterowie świata roślin   Júnior   2022-06-11
Agroekologia zmienia biednych farmerów w biedniejszych   Muhumuza   2022-06-09
Kartofel z Matką Boską w jednej klapie i Karolem Marksem w drugiej   Koraszewski   2022-06-06
Jak nasze wspomnienia są powiązane   Novella   2022-06-04
Wielka Brytania dąży do zezwolenia na edytowanie genów   Novella   2022-06-02
„Grubogłowi przedsiębiorcy pogrzebowi w noc żywych trupów”   Júnior   2022-05-31
Coraz mniejsza część głównych plonów roślin jadalnych na świecie idzie na wyżywienie głodnych, a coraz więcej wykorzystuje się do celów niespożywczych     2022-05-28
Naukowiec z Ghany: “Afryka potrzebuje GMO bardziej niż reszta świata”   Gakpo   2022-05-26
GMO i edytowanie genów: jaka jest różnica?   Karavolias   2022-05-23
Toksyczny nektar, czyli ostrożnie z tureckim miodem   Júnior   2022-05-20
Kolejna nieudana i podyktowana ideologią próba wykazania, że płeć u ludzi nie jest binarna   Coyne   2022-05-18
Brian Charlesworth o błędach nowego artykułu rzekomo pokazującego, że fundamentalne założenie ewolucji neodarwinowskiej jest błędne   Coyne   2022-05-16
Trutnie i inni fruwający panowie   Junior   2022-05-13
Wygnanie z uniwersyteckiego świata – dwa lata później   Winegard   2022-05-10
Życie kwitnące po śmierci   Junior   2022-05-05
Organiczne środki owadobójcze są szkodliwe dla pożytecznych owadów     2022-04-30
Oxitec rozszerza próby z komarami GMO, by zredukować szerzenie się malarii   Conrow   2022-04-28
Słowa w wosku zapisane   Tonhasca Junior   2022-04-26
Rodzice, szkoła, państwo: kultura niskich oczekiwań   Koraszewski   2022-04-25
Nowoczesne ulepszanie roślin uprawnych przyjmuje historyczne podejście   Karavolias   2022-04-20
Pierwsza spożywcza roślina GMO w Ghanie   Baffour-Awuah   2022-04-16
Indie zwalniają edytowanie genów z wymaganej dla GMO oceny bezpieczeństwa   Paranjape   2022-04-11
Metamorfozy    Júnior   2022-04-09
Rolnicy nie mogą uprawiać tego, na co ich nie stać   Ongu   2022-04-07
Rośliny zmodyfikowane: odkłamać opinię o GMO   Conrow   2022-04-07
Odmowa szczelinowania jest szaleństwem   Ridley   2022-04-02
Jak wirusy chorób układu oddechowego ewoluują, by stać się łagodniejsze   Ridley   2022-03-22
Czy globalne ocieplenie może być dla nas dobre?   Ridley   2022-03-03
Południowa Afryka powinna przemyśleć regulacje dotyczące genetycznie modyfikowanych roślin   i Priyen Pillay   2022-03-01
Dlaczego środowiskowcy stanowią większą przeszkodę dla skutecznej polityki klimatycznej niż negacjoniści?   Boudry   2022-02-21
O figach i osach   Júnior   2022-02-18
Pień liczący 40 tysięcy lat przekazany Maorysom zamiast nauce   Coyne   2022-02-14
Propaganda anty-GMO obraża drobnych farmerów w Afryce i w Azji   Gakpo   2022-02-08
Jak “tubylcza medycyna” różni się od medycyny   Coyne   2022-02-07
Biotechnologia podnosi plony wysokobiałkowego afrykańskiego pochrzynu   Wetaya   2022-02-04
Spadanie w przepaść   Turski   2022-01-27
Czy koniki morskie coś nam mówią o LGBT? Błąd naturalistyczny popełniony przez Sussex Wildlife Trust   Coyne   2022-01-25
Ojczyznę wolną (od GMO) zachowują pany   Koraszewski   2022-01-22
Namawianie roślin, żeby podjęły ryzyko   Karavolias   2022-01-20
Czy uczenie się metodą prób i błędów jest „nauką”?   Coyne   2022-01-14
Czy gaz i energia jądrowa są “zielone”   Novella   2022-01-12

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Pogrzebać złudzenia Oslo


Kilka poważnych...


Przeciwko autentyczności


Nowy ateizm


Lomborg


„Choroba” przywrócona przez Putina


„Przebudzeni”


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa

Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Małgorzata, Andrzej, Henryk