Prawda

Niedziela, 5 maja 2024 - 03:56

« Poprzedni Następny »


Krytyczne myślenie i aktywny humanizm w Afryce w epoce Internetu


Leo Igwe 2017-07-14


Nie można przecenić potrzeby nauczania krytycznego myślenia w Afryce, ponieważ jest to region, w którym najbardziej przejawiają się ciemne i destrukcyjne skutki dogmatu, zabobonu i ślepej wiary. Niezdolność  kwestionowania twierdzeń i wierzeń leży u samych podstaw rozlewu krwi na tle religijnym, zabijania czarownic i mordów rytualnych, które dręczą Afrykę. Niestety, powoli wkraczająca masowa edukacja jak dotąd nie zmieniła mentalności ludzi. Księża, pastorzy, imamowie, znachorzy, mężowie boży nadal sprawują rząd dusz i żerują na powszechnych lękach, ignorancji i łatwowierności. 


W Kenii „prorok” Owuor twierdzi, że wskrzesił z martwych kobietę. W Ghanie tradycyjny szaman doznał poważnych ran, kiedy testował magiczny talizman chroniący przed kulami. W Afryce Południowej pastor nakazał wiernym jeść trawę i pić Dettol. Używają środków owadobójczych jako „leku” wspomagającego uzdrawianie wiarą. Pastor Bushiri twierdził, że chodził nad ziemią. W Nigerii informowano o latających czarownicach wpadających na   kościoły lub wiaty przystanków autobusowych i zamieniających się w kota lub ptaka.


Niepokoi, że ludzie to wszystko akceptują. Umiejętność krytycznego myślenia jest dla Afryki i Afrykańczyków sprawą niezbędną. W dobie Internetu przydała by się aplikacja wspomagająca krytyczne myślenie, narzędzie pozwalające przesiewać góry informacji, którymi codziennie jesteśmy karmieni. Taka aplikacja, na przykład pod nazwą iSceptyk, inspirowałaby wątpliwości, pomagała zadawać pytania, wzmacniała ciekawość i pomagałaby ustrzegać się przed oszustwem.        


Wszyscy jesteśmy zdolni do sceptycyzmu, młodzi, starzy, czarni i nieczarni, wykształceni i prości, religijni i niereligijni. Wszyscy możemy kwestionować opinie i koncepcje. Należymy do gatunku zwierząt stawiających pytania. Kwestionowanie nadzwyczajnych twierdzeń jest naszą naturą. Twierdzę, że krytycyzm jest w naszym DNA. Dzieci kipią ciekawością i zadają tysiące pytań. Niestety te naturalne skłonności są dławione w procesie wychowania.            


Wszystko co widzimy, na ulicy, w telewizji, w Internecie, co słyszymy w domu, czy od przyjaciół, co czytamy w gazetach skłania do zadawania pytań. Nieustannie borykamy się z odróżnianiem prawdy i kłamstwa, rzeczywistości i złudzenia. Relacje o zdarzeniach przeszłych, czy teraźniejszych, przewidywania przyszłości, to wszystko prowokuje do dyskusji.


Często zastanawiamy się, czy za kulisami wydarzeń nie kryją się ukryci sprawcy, wspólnicy rabusiów lub morderców. Domyślamy się ukrytych aktorów i próbujemy zrozumieć ich role. Ludzki umysł chce zrozumieć rzeczywistość i często nie jest usatysfakcjonowany informacją, którą otrzymał. Sceptycyzm to element naszego pragnienia lepszego zrozumienia.         


Umysł ludzki zadaje pytania, by ustalić, wyjaśnić, zweryfikować lub zdobyć więcej informacji. Na przykład, niektórzy ludzie mają pytania dotyczące pism świętych. Pytają: kto napisał Biblię? Czy Allah naprawdę podyktował Koran? Czy duchy mogą mówić? Umysł gotuje się od pytań dotyczących przekonań i tradycji. Czy człowiek może zamienić się w węża? Czy ludzie „latają” nocami jak czarownice? Dlaczego nocami? Dlaczego nie mogą latać za dnia?


Taka aplikacja zwracałaby uwagę na fakt, że chociaż ludzie mają wiarę, mają także wątpliwości. Warto zauważyć, że ludzie nie wątpią dokładnie w ten sam sposób. Odnoszą się różnie do różnych kwestii. Sprawy dotykają nas na różne sposoby i kwestionujemy je z różnym natężeniem pasji i ciekawości tego jak jest naprawdę.


Wątpliwości mają więc powiązania między treścią a zamiarem. Nasze pytania odzwierciedlają osobiste doświadczenia, frustracje i oczekiwania. Nasze wątpliwości są równie unikatowe jak my. Ale te uczucia mogą być uśpione. Potrzebujemy czasem pomocy, by obudzić je i aktywnie użyć myśli krytycznej, i tu wkracza aplikacja, która inspiruje wątpliwości.


Inspirująca Wątpliwość: coś, co podkreśla znaczenie motywowania ludzi do zadawania pytań. Chociaż wątpienie jest dla nas naturalne, możemy uciekać od sceptycyzmu. Sztukę kwestionowania można jednak stymulować; można ją prowokować bezpośrednio lub pośrednio. Przeczytana informacja może wzbudzić ciekawość i człowiek zaczyna zadawać pytania. Pytania także prowokują pytania.


Wiele lat temu, w 1994 r., starałem się o posadę nauczyciela w Ibadan, w południowozachodniej Nigerii. Dyrektor szkoły obejrzał moje podanie, w którym była również moja data urodzenia, i zapytał: Czy to twój prawdziwy wiek? Właściwie chciał zapytać: Czy to twoja rzeczywista data urodzenia? Kompletnie zaskoczyło mnie to pytanie. Patrzyłem na niego przez chwilę i zapytałem: a co jest prawdziwym wiekiem? Zrozumiał, że  jego pytanie było niejasne i odpowiedział z uśmiechem: „No cóż, ja tylko pytam”.


Do czasu spotkania tego człowieka nie wiedziałem, że człowiek może podać nieprawdziwy wiek lub datę urodzenia. Nie wiedziałem, że w Nigerii nazywają to „wiekiem oficjalnym”. Wydawało mi się to nie do pomyślenia.


Jak widać, pytania prowokują pytania. Wątpliwości wywołują wątpliwości. To spotkanie spowodowało, że zacząłem wątpić w podawany wiek ludzi. Od tego czasu, kiedy ktoś mówi mi, w jakim jest wieku, zastanawiam się: czy to jest prawdziwy wiek? Czy to jest prawdziwa data urodzenia? A z tego wypływają dalsze pytania: Czy to jest prawdziwe świadectwo? Czy to jest prawdziwe nazwisko? Czy to jest prawdziwy dyplom? Czy to jest prawdziwa narodowość? Czy to jest prawdziwy ojciec lub matka? Czy to jest rzeczywiście ich dziecko? Dzisiaj, kiedy mam do czynienia z ludźmi, poświęcam dużo czasu na sprawdzanie rzeczywistości.


Ludzie mogą mieć wątpliwości co do sprawy lub projektu; co do wieku, kwalifikacji i tożsamości człowieka. Można mieć pytania dotyczące zmiany pracy, zaakceptowania przyjaźni lub małżeństwa, przeniesienia się do innego kraju, zaczęcia nowego biznesu, przyłączenia się do grupy, wpłacenia pieniędzy na jakąś sprawę itd. Można jednak mieć opory przed wyrażeniem swoich wątpliwości. Czasami konieczna jest zachęta, by ludzie zadali pytania i ujawnili swoje podejrzenia. Ten program podkreśla potrzebę krytycznego myślenia i dociekliwości. Zaprasza nas do motywowania ludzi: dzieci, rodzeństwa, rodziców lub rówieśników, współpracowników, rodzinę lub członków społeczności, by otwarcie wyrazili swoje zastrzeżenia i odrębne zdanie.


Ta aplikacja może być w nas, skłaniać nas do nagradzania krytycznego myślenia, nie zaś do karania go. Ci, którzy wątpią i kwestionują powinni być chwaleni i wysławiani. Sceptycy powinni być honorowani. Powinny być nagrody dla tych, którzy zadają najwięcej pytań. Powinny być nagrody dla tych, którzy zadają trudne pytania po wykładzie. Jednak, jak powiedział Bertrand Russel, są ludzie, którzy wolą umrzeć niż myśleć.


Chociaż kwestionowanie jest częścią natury ludzkiej, samo wątpienie jest czymś, co można wpoić innym. Krytyczne myślenie jest wyuczonym procesem. Ta umiejętność może być przekazywana. Kwestionowanie twierdzeń i zachowań nie jest cechą, która z łatwością objawia się samoistnie. Czasami trzeba hodować i kultywować ten zwyczaj, bo ludzie mogą postanowić nie badać lub nie zadawać pytań w sprawie pewnych kwestii i twierdzeń.


Ta aplikacja zaprasza nas, byśmy uczyli ludzi wątpić i uczyć innych myślenia krytycznego. Możemy dawać ludziom instrukcje, by stawiali wyzwania twierdzeniom, analizowali przekonania, tradycje kulturowe i religijne. Sztuka krytycznego myślenia powinna być wprowadzona jako przedmiot w szkole podstawowej i w gimnazjum. Ludzie od dzieciństwa powinni uczyć się, jak kwestionować i jak wątpić.


Musimy nauczyć dzieci, by zadawały takie pytania jak: Skąd to wiesz? Jakie są na to dowody? Czy to jest pewne? Dlaczego mam wierzyć? Czy możesz tego dowieść? Tak jak uczymy ludzi grzeczności, prowadzenia samochodu, gotowania, gry w piłkę nożną i tenisa, powinniśmy ich także uczyć, jak kwestionować idee i krytycznie badać twierdzenia i wiarę. Także kiedy ludzi uczymy wątpienia, nadal mogą odmawiać wyrażania swoich myśli.


Ludzie boją się okazywania swoich wątpliwości. Musimy uczyć otwartego informowania o wątpliwościach. Jeśli nie powiesz o swoich wątpliwościach, nikt o  nich nie będzie wiedział.  Nikt nie będzie liczył się z tymi krytycznymi myślami lub ideami, jeśli nie będą znane. Bez komunikowania takich myśli, zawarte w nich idee będą stracone. W pierwszym rzędzie traci sam wątpiący, ponieważ niewyrażone wątpliwości mają skutek dławiący i duszący. Wyrażenie wątpliwości jest oczyszczające i pozwala wiele wyjaśnić. 


Ponadto, informowanie innych o naszych wątpliwościach, podsyca ich zdolność prezentacji swoich opinii. Wyrażanie krytycznych myśli jest wzajemną stymulacją intelektualną.


Czasami ludzie sądzą, że tylko oni są niepewni. Bardzo często słyszałem westchnienie ulgi humanistów, ateistów lub sceptyków, że nie tylko oni wątpią w pewne koncepcje i przekonania. Ludzie, którzy po raz pierwszy pojawiają się na spotkaniach sceptyków/humanistów, mówią często: „A ja myślałem, że jestem jedynym, który tak myśli”. Mówią to po usłyszeniu, jak inni dzielą się swoimi wątpliwościami i niewiarą, i mówią publicznie i otwarcie to, co myśleli prywatnie. Ta aplikacja i-sceptyk zachęca nas, byśmy oznajmili światu, że wątpimy, byśmy z dumą nosili oznakę krytycznego myślenia, sceptycyzmu i racjonalizmu. Jest tak, ponieważ wątpienie jest jedną z najcenniejszych cech ludzkich. Jest to oznaka, że ludzie nie zaakceptują bezmyślnie wszystkiego, co im mówią.


Mówcie głośno o swoich wątpliwościach. Także tym, których to nie obchodzi, bo może od tej chwili zacznie ich obchodzić. Mogą was zaskoczyć reakcje takie jak: „Też w to wątpię”. „Też w to nie wierzę”. „Podejrzewałem to”. “Też sądzę, że ten prorok to oszust”. “Cała koncepcja życia pozagrobowego nigdy nie miało to dla mnie sensu”. Kilku moich chrześcijańskich przyjaciół powiedziało mi, że nie wierzą w istnienie piekła i diabła. Jeden powiedział, że nie wierzy, by Biblia była słowem Boga.


Jeśli samemu nie mówi się o swoich krytycznych myślach, można nigdy nie usłyszeć takich reakcji. W rzeczywistości można nigdy nie spotkać innych wątpiących, jeśli człowiek nie dzieli się otwarcie i publicznie swoimi sceptycznymi myślami. Nie zachowujcie wątpliwości dla siebie, ogłaszajcie je, publikujcie je, powiedzcie przyjacielowi i powiedzcie sąsiadowi: „Wątpię w to”.


Internetowe Wątpliwości: W dzisiejszym świecie Internet odgrywa ogromną rolę. Wręcz zaprasza, żeby wyrażać swoje wątpliwości on-line. Przed nastaniem Internetu przestrzeń wyrażania własnych myśli krytycznych była ograniczona. Wielu ludzi, którzy wątpili, nie formułowało swoich myśli na piśmie.


Ta sytuacja zmieniła się z nastaniem Internetu. Technologia informatyczna wyzwoliła wątpliwości i stworzyła platformę dla wątpiących. Dostarczyła przestrzeni do wyrażania sceptycznych idei.


Żeby pokazać, jak bardzo Internet może być kluczowy dla wyrażania naszych wątpliwości,  odwiedźcie któreś z forum on line. Nigeryjczycy, Ghańczycy i Kenijczycy mocują się z wątpliwościami i krytycznymi ideami. Ktoś, kto martwił się wzrostem ateizmu w Nigerii, zamieścił następujący komentarz w Nairaland:

“Właśnie czytałem post w Nairaland kilka minut temu, którego tematem było, co stanowi bogobojną osobę. Ktoś skomentował, dodając, że jest ateistą. Widziałem wielu ateistów w mediach społecznościowych w Nigerii i martwi mnie, że jest ich tak dużo w dzisiejszych czasach. Czy ludzie mówią teraz, że nie ma Boga?


Czy ludzie chcą powiedzieć, że nie wierzą w stwórcę wszechświata? Jak zaistnieli, skoro nie wierzą w Boga? Bóg stworzył nas wszystkich i to mówi Biblia. O co chodzi z tymi ateistami? Chcę zrozumieć, dlaczego ktoś dochodzi do wniosku, że nie ma Boga. To mnie poważnie zdumiewa. Potrzebuję odpowiedzi”.

Internet dostarcza platformy dla wierzących i niewierzących, umożliwia publiczne zadawanie pytań i wyrażanie wątpliwości. Internet stał się narzędziem szukania odpowiedzi dla tych wszystkich, których zdumiewa i kłopocze ateizm lub teizm. Używajcie go; używajcie Internetu. Digitalizujcie wasze wątpliwości!


Zakończenie: Wątpienie jest cechą inteligentnego i aktywnego umysłu. Bertrand Russel napisał, że problemem ze światem jest to, że głupcy są absolutnie pewni, podczas gdy inteligentni zawsze mają wątpliwości. Kwestionowanie naświetla, budzi i oświeca. Krytyczne myślenie ma potencjał ratowania życia, pieniędzy i czasu. Może pomóc zmniejszyć szkody z powodu cierpienia i eksploatacji, jakich doświadcza wielu ludzi w całej Afryce.


Krytyczne myślenie jest najpotężniejszą bronią przeciwko autorytaryzmowi, tyranii i oszustwu. Jest niezbędne dla aktywnego humanizmu i bramą do interesującego życia, ponieważ krytyczne analizowanie twierdzeń ujawnia i odsłania prawdę. Przez kwestionowanie wiary uwalniamy umysł od kajdan dogmatu. Odsłaniamy to, co jest ukryte przed innymi: co rodzice ukrywają przed dziećmi, dzieci przed dorosłymi, przywódcy przed tymi, którym przewodzą, nauczyciele przed uczniami, duchowni przed świeckimi, mężczyźni przed kobietami i kobiety przed mężczyznami.


Równocześnie, wątpienie rozwija naszą wiedzę. Kwestionowanie niepokoi i wytrąca z równowagi, szczególnie tych, którzy twierdzą, że posiadają absolutna prawdę lub niedający się zmienić paradygmat wiedzy.


Wątpliwości są zwiastunem nowego, nowej wiedzy, wskazówek, spostrzeżeń i odkryć. Krytyczne dociekanie jest cechą kreatywnych, pomysłowych i wynalazczych umysłów. Wątpienie jest nieocenionym narzędziem, potrzebnym do przesiania masy informacji, dezorientujących i sprzecznych twierdzeń oraz przekonań, z jakimi stykamy się codziennie.


W czasach, kiedy słyszymy szalone i nieodpowiedzialne twierdzenia o ludziach wskrzeszonych ze zmarłych i zamienionych w ptaki, kozy i węże, aplikacja i-sceptyk jest cennym zasobem.


I-sceptyka można użyć skutecznie do uporania się z polującymi na demony i czarownice i do propagowania sprawy humanizmu i krytycznego myślenia. Następnym razem, kiedy natkniesz się na handlarza zabobonami, przekonaniami religijnymi lub nadnaturalnymi, czy to on line, czy w realnym życiu, powiedz mu wyraźnie: wątpię w twoje twierdzenia! Pokaż mi dowody.

 

iDoubt: Critical Thinking and Active Humanism in Africa in an Internet Age

Modern Ghana, 7 lipca 2017

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Leo Igwe


Sekretarz Nigeryjskiego Ruchu Humanistycznego, działacz Center for Inquiry w Nigerii, członek IHEU i Atheist Alliance International. Jest redaktorem "Humanist Inquirer" i autorem wielu artykułów wolnomyślicielskich. Większość swojego czasu poświęca ratowaniu dzieci oskarżanych o czary.


Skomentuj Tipsa en vn Wydrukuj




Komentarze
2. Szkoda.. MEF 2017-07-14
1. Szalona odwaga MEF 2017-07-14


Nowy ateizm i krytyka religii

Znalezionych 906 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Nauka dyskutowania o niczym   Coyne   2014-09-20
Kolejne kopniaki dla ateistów w “Slate”   Coyne   2014-01-18
Czy Bóg jest kręgowcem bez substancji?   Coyne   2014-06-26
Islamscy radykałowie zabili kolejnych medyków   Coyne   2014-01-13
Portret wielkiego agnostyka   Coyne   2013-12-14
Czy Bóg jest bezcielesną osobą?   Coyne   2014-03-16
Najgłupsze dokopywanie ateistom w tym roku   Coyne   2014-04-21
Całun Turyński: Dlaczego religia jest pseudonauką   Coyne   2014-02-24
Podobno obrona ewolucji stała się właśnie trudniejsza. A juści.   Coyne   2016-09-30
Biblia źródłem moralności? Żartujesz sobie!   Coyne   2014-09-10
Uzdrawianie wiarą zabija dzieci   Coyne   2014-11-19
Zgodność między nauką i religią? Wolne żarty.   Coyne   2015-02-09
Religia, “Playboy” i Frank Sinatra   Coyne   2014-08-27
Filozof gromi ateistów z głupich powodów   Coyne   2014-06-10
Tak, jest wojna między nauką a religią   Coyne   2018-12-29
“Atlantic” rozważa ważką kwestię: czy wczesne homininy miały dusze?   Coyne   2015-10-05
“Newsweek” bezkrytycznie chwali brazylijskiego chirurga fantomowego -  i wychwala inne czary-mary   Coyne   2016-03-12
“New York Times” głosi fałszywą przyjaźń między nauką i religią   Coyne   2023-03-30
Australijski arcybiskup odmawia informowania o pedofilii księży i ich ofiarach   Coyne   2018-04-12
Najbardziej szalony grant Templetona jak dotąd: Ewolucja i “ofiarna miłość”   Coyne   2020-01-20
Skąd Jezus wziął swoje DNA? Spór między katolikami a ewangelikami   Coyne   2023-01-25
Kolejny wierny twierdzi, że nauka oparta jest na wierze   Coyne   2016-03-15
List Einsteina kwestionujący religię, biblię i ideę Boga jest znowu na sprzedaż   Coyne   2018-10-19
Niewolą, gwałcą, ale to wina Zachodu   Coyne   2015-08-31
Religia – nauka, odwieczna wojna   Coyne   2015-05-23
O Faith Versus Fact w “Inference”   Coyne   2016-02-26
Nie wiedzieliście? Bóg jest pytaniem, nie zaś odpowiedzią!   Coyne   2016-04-23
Psy nie idą do Nieba   Coyne   2015-11-06
Czy chrześcijaństwo było kluczowe dla rozwoju nauki?   Coyne   2015-09-24
W obronie Sama Harrisa   Coyne   2016-05-09
Brawo dla Ariana Fostera: pierwszego, czynnego, zawodowego sportowca w USA, który przyznaje, że jest ateistą   Coyne   2015-08-14
Brat Tayler o Reza Aslanie   Coyne   2016-06-06
Nowa książka Jasona Rosenhouse’a z krytyką Inteligentnego Projektu   Coyne   2022-07-02
Kompilacja z BuzzFeed: Jak ateiści znajdują sens życia?   Coyne   2015-08-24
Pogodzenie nauki i religii?   Coyne   2018-12-21
Zdobywca nagrody Templetona i jego nonsensy w „Scientific American”   Coyne   2019-03-28
Artykuł w ”New York Times”: Nauka może uczyć się od religii   Coyne   2019-02-20
Absolwent teologii mówi o naszej rzekomej potrzebie dalszych studiów teologicznych zanim zaczniemy krytykować religię   Coyne   2015-06-12
Islamistyczna teologia gwałtu   Coyne   2015-08-26
Niespodzianka! National Public Radio zachwala zatwardziały ateizm, broni myśli, że życie ateisty ma sens   Coyne   2016-01-30
Karta islamofobii pozostaje w grze   Coyne   2016-05-02
Zaakceptować terror islamski jako nową normalność?   Darwish   2017-06-16
Niektóre obawy dotyczące islamu są całkowicie racjonalne   Dawkins   2024-03-12
Chłopiec kaznodzieja   Dawkins   2017-04-19
Dobre i złe powody, by wierzyć   Dawkins   2014-07-24
Ostre światło nauki   Dennett   2014-07-01
Dzięki dobroci!   Dennett   2015-01-07
Religia zdrowego rozsądku   Dennett   2016-08-01
Kościół katolicki i jego cuda   Edamaruku   2017-08-28
Wychowywanie dżihadystów: drabina radykalizacji i jej antidotum   Fares   2017-06-03
Boże, zbaw nas od religii!   Farhi   2014-12-19
Gdyby Bóg istniał, miałby się z czego tłumaczyć   Fatah   2014-07-22
Droga do wolności   Feldner   2014-02-24
Islamscy towarzysze podróży w drodze do bigoterii i masowych mordów   Fernandez   2017-04-23
Koptofobia   Fernandez   2016-03-13
Doradztwo religijne i religioznawcze XII   Ferus   2015-04-26
Fałszywi prorocy. Część X.   Ferus   2018-01-07
Hipoteza Boga kontra nauka   Ferus   2019-07-21
Człowiek w labiryncie iluzji (III)   Ferus   2018-03-25
Bajkowe dziedzictwo religii. Czyli wspaniała, ale też przerażająca potęga wyobraźni.   Ferus   2021-01-17
Człowiek w labiryncie iluzji. Suplement.   Ferus   2018-04-22
Myślowe szlaki   Ferus   2015-06-21
Wspomnienie: „Czego sobie życzyłem na nadchodzący 2014 r.?”.   Ferus   2022-01-02
Przekleństwo nieskończonych możliwości (II)   Ferus   2022-12-18
Jezus z uczniami w zbożu   Ferus   2022-01-23
Epigoni: inna wersja upadku człowieka w raju   Ferus   2024-02-04
Dziecko i jego I Komunia Święta   Ferus   2019-06-09
Człowiek w labiryncie iluzji (Część V)   Ferus   2018-04-08
O jakości naszych bogów   Ferus   2017-02-26
Refleksje sprzed lat: „W obronie kobiet”   Ferus   2020-11-01
Cyrograf   Ferus   2015-01-17
Zbłąkane dzieci matki Natury (IV)   Ferus   2022-10-16
Atak ateizmu na ludzki rozum? (III)   Ferus   2021-10-24
Alternatywna forma ateizmu   Ferus   2023-12-24
Credo ateisty (XII)   Ferus   2023-03-12
Nieautoryzowany wywiad z Bogiem   Ferus   2021-04-04
Azyl ignorancji, Część IX.   Ferus   2017-03-26
Sumienny ojciec chrzestny   Ferus   2015-03-29
Credo Ateisty (XIII)   Ferus   2023-03-19
Operacja specjalna o kryptonimie „Arka i potop”   Ferus   2022-05-08
Uduchowiony erotyzm bogów i wyznawców   Ferus   2019-09-08
Credo sceptyka. Część  XI.   Ferus   2023-07-02
Duchowa służba zdrowia. Czyli oblicze Boga zatroskanego Miłosierdziem.   Ferus   2021-04-18
Płaska Ziemia: kwestia wiedzy czy wiary? (II)   Ferus   2019-01-27
Alternatywna koncepcja zbawienia (II)   Ferus   2022-04-18
Credo sceptyka. Część XII.   Ferus   2023-07-09
Rozum uskrzydlony wiarą (III)   Ferus   2018-09-30
Duchowni czy wyrachowani biznesmeni w sutannach?   Ferus   2021-09-26
Mój racjonalny ateizm.Czyli w czym upatruję siłę areligijnych poglądów.   Ferus   2024-01-28
Dyspensa zwalniająca wiernych z myślenia   Ferus   2020-10-25
Trzystu wybitnych i Biblia   Ferus   2016-07-24
Alternatywna koncepcja zbawienia   Ferus   2022-04-17
Fałszywi prorocy. Część  IV. Suplement.   Ferus   2017-11-26
Deizm antytezą teizmu? (II)   Ferus   2022-02-06
Bogowie jak ludzie: bogowie na niby   Ferus   2018-06-10
Fikcja uznawana za Prawdę (II)   Ferus   2020-03-22
Rozum i WiaraCzyli takie sobie rozmowy o religijnych „prawdach” i problemach z nimi związanych.   Ferus   2015-11-01
Eksperci od „prawdziwej” wolności i grzechu   Ferus   2019-01-06
Moja ambiwalentna krytyka religii III.   Ferus   2017-10-22
Potęga mitówGwiazda betlejemska   Ferus   2015-12-20

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Lekarze bez Granic


Wojna w Ukrainie


Krytycy Izraela


Walka z malarią


Przedwyborcza kampania


Nowy ateizm


Rzeczywiste łamanie


Jest lepiej


Aburd


Rasy - konstrukt


Zielone energie


Zmiana klimatu


Pogrzebać złudzenia Oslo


Kilka poważnych...


Przeciwko autentyczności


Nowy ateizm


Lomborg


„Choroba” przywrócona przez Putina


„Przebudzeni”


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Małgorzata, Andrzej, Henryk