Prawda

Czwartek, 26 maja 2022 - 19:16

« Poprzedni Następny »


Religia – nauka, odwieczna wojna


Jerry A. Coyne 2015-05-23


Podczas gdy w kręgach naukowych i religijnych obwieszczono koniec napięć między wiarą i faktami, konflikt nadal ma ogromny wpływ na politykę opieki zdrowotnej, na życie polityczne i na środowisko. W amerykańskich księgarniach pojawiła się już nowa książka Jerrego A.Coyne’a Faith vs. Fact, Why Science and Religion are incompatible. Poniżej prezentujemy jego własne podsumowanie tej książki.

Ciągle słyszymy, że wojna między nauką i religią jest zakończona, że strony doszły do porozumienia. „Akomodacjoniści” zarówno po religijnej, jak i naukowej stronie zapewniają nas, że nie ma konfliktu, że nauka i religia zajmują się odrębnymi sferami dociekań (nauka bada fizyczny świat, religia zajmuje się metafizyką, moralnością i wartościami) i nawet w jakiś sposób mogą pomagać sobie wzajemnie poprzez bliżej nieokreślony „dialog”. Pamiętajmy – słyszymy często – że istnieje wielu religijnych naukowców (dwóch znanych jest z mojej dziedziny, Francis Collins, dyrektor Krajowego Instytutu Zdrowia, a zarazem ewangelikanin, oraz Kenneth Miller, pobożny katolik a zarazem biolog na Brown University) tak więc, jak można mówić o jakimś konflikcie?             


Jednak mimo tych zapewnień proch nie osiadł. Po co byłby ten zalew publikacji akomodacjonistów, gdyby problem był dawno rozwiązany? Dlaczego 55 procent Amerykanów  uparcie twierdzi, że “nauka i religia są często w konflikcie”? Jak to jest, że z wszystkich Amerykanów tylko 10 procent to agnostycy lub ateiści, jednak te proporcje rosną do 62 procent wśród wszystkich naukowców na „elitarnych” uniwersytetach oraz do 93 procent wśród członków National Academy of Sciences? W badaniu przeprowadzonym w 2006 roku  64 procent Amerykanów stwierdziło, że jeśli nauka jest sprzeczna z jakąś zasadą ich wiary, raczej odrzucają naukę na rzecz wiary. Najwyraźniej nadal są tarcia między nauką i religią, nawet jeśli niektórzy naukowcy zostawiają swoją wiarę za drzwiami laboratoriów.          


W rzeczywistości konflikt między nauką i religią – przynajmniej jeśli idzie o dominujące w Ameryce religie abrahamowe – jest głęboki, endemiczny i mało prawdopodobne, aby został rozwiązany. Jest tak dlatego, że jest to konflikt między wiarą a faktami – bitwa w odwiecznej wojnie między rzeczywistością a przesądami.    


Dlaczego koncentrujemy uwagę na konflikcie pomiędzy religią i nauką, a  nie na, powiedzmy, konflikcie między sportem i nauką, czy biznesem a nauką? Jest tak dlatego, że zarówno nauka, jak i religia zajmują się określaniem, co jest prawdą we wszechświecie, aczkolwiek religia ma również inne cele. Ambicje nauki są dobrze znane, jest rzeczą równie ważną zauważenie, że religia w ogromnym stopniu bazuje na orzekaniu, co jest prawdą; na twierdzeniach o istnieniu i naturze bogów, o tym czego twój bóg od ciebie oczekuje, o zdarzeniach cudownych, i o tym czy istnieją wieczne dusze, niczym nie zdeterminowana wolna wola i życie pozagrobowe.                


Większość teologów uznaje zależność wiary od faktów. Jak pisał znany amerykański badacz religii, Ian Barbour, “Tradycja religijna jest przede wszystkim sposobem życia, a nie zbiorem abstrakcyjnych idei. Jednak sposób życia zakłada przekonania o charakterze rzeczywistości i nie może się utrzymać, jeśli te przekonania nie są już wiarogodne.” Niemal wszystkie wiary zawierają jakieś przekonania o rzeczywistości, z których nie wolno zrezygnować. Podstawowym twierdzeniem chrześcijaństwa jest, na przykład to, że Jezus był boskim odkupicielem, którego akceptacja otwiera nam drogę do życia wiecznego. Według badań instytutu Harrisa z 2013 roku, dominujące są następujące przekonania o faktach: 63 procent Amerykanów wierzy, że dusza będzie dalej istniała po śmierci, 57 procent wierzy, że Jezus narodził się z dziewicy, 58 procent wierzy w istnienie diabła i piekła.      


Podczas gdy zarówno nauka, jak religia twierdzą, że badają co jest prawdą, jednak tylko nauka dysponuje metodą usuwania tego, co fałszywe. W efekcie widzimy tu konflikt, który jest niemożliwy do przezwyciężenia. Nauka to nie tylko zajęcie lub zestaw faktów, ale, co ważniejsze, zestaw kognitywnych i praktycznych narzędzi, stworzonych do poznawania brutalnej rzeczywistości i przezwyciężania ludzkiej potrzeby wiary w to, co byśmy chcieli, aby było prawdą lub co znajdujemy emocjonalnie satysfakcjonujące. Tych narzędzi jest wiele, w tym obserwacje natury, specjalistyczna krytyka, powtarzalność rezultatów, a przede wszystkim hegemonia wątpliwości i krytycyzmu. Najlepszą charakterystykę nauki jaką znam przestawił fizyk, Richard Feynman: “Pierwsza zasada, nie dać się oszukać, a siebie najłatwiej oszukać. Więc musisz być bardzo ostrożny pod tym względem”.  


Dla odmiany religia nie ma metody badania swoich twierdzeń o tym, co jest prawdą, ponieważ te twierdzenia bazują na starożytnych tekstach, objawieniach, dogmatach, a przede wszystkim na wierze, na przekonaniach bez wystarczających dowodów. Czy jest jeden Bóg, czy wielu? Czy chce, żebyśmy pracowali w soboty? Czy istnieje życie po śmierci? Czy Jezus był synem Boga? Problem polega oczywiście na tym, że wiara nie ma metody rozstrzygnięcia, co jest prawdą. To jest, przywołując Feynmana, zinstytucjonalizowany sposób oszukiwania samego siebie.  Religia, podobnie jak nauka, wygłasza twierdzenia na temat rzeczywistości, następnie jednak przechodzi w pseudonaukę, odrzucając wszystkie niewygodne dowody i ubezpieczając swoje twierdzenia przed jakimikolwiek testami. Zestaw narzędzi nauki jest i pozostanie jedyną metodą ustalenia, co jest rzeczywiste, czy to na polu biologii, fizyki, historii czy archeologii. Religia daje poczucie wspólnoty  i może wspierać moralność, ale nie dostarcza prawdy.          


A jeśli nauka i religia są nie do pogodzenia, jakie szkody to powoduje? Największa szkoda wynika z czegoś, co jest przyrodzone w większości wyznań religijnych – prozelityzm. Jeśli masz oparty na religii kodeks zachowań, związany z wiarą w absolutne prawdy, wieczne nagrody i wieczne kary, masz tendencję do narzucania tych prawd innym. Najbardziej oczywistymi obiektami są dzieci, które są indoktrynowane przez rodziców ich wiarą. To prowadzi nie tylko do psychologicznych szkód, ale również do krzywd fizycznych. Na przykład, w Ameryce, z 50 stanów, w 43 stanach są prawa chroniące rodziców przed oskarżeniem, jeśli ich chore dziecko dozna szkód z powodu odmowy bazującej na nauce opieki medycznej, w przypadku, gdy wybrali leczenie wiarą.  Religijne powody pozwalają w 48 stanach na rezygnację ze szczepień dzieci. Konsekwencje łatwo przewidzieć, dzieci zupełnie niepotrzebnie chorują, a niektóre z nich umierają. Jesteśmy wszyscy współwinni temu, że istnieje ustawodawstwo oparte na niekwestionowanym szacunku dla religii.          


Istnieje również „horyzontalny” prozelityzm, czyli narzucanie innym opartych na religii przekonań poprzez naciski polityczne. To prowadziło do opartej na religii opozycji wobec takich zjawisk jak globalne ocieplenie, używania prezerwatyw jako środka chroniącego przed AIDS, czy w  kwestii aborcji. Mało prawdopodobne, abyśmy mieli z tymi naciskami do czynienia, gdyby ludzie przedkładali rozum nad wiarą.     


W sumie, zarówno w nauce, jak i w życiu codziennym, zawsze jest dobrze, aby siła naszych przekonań była proporcjonalna do dowodów, które je wspierają. To właśnie jest podstawą nauki w odróżnieniu od religii. Jak pisał filozof Walter Kauffman: “Przekonania bez dowodów nie są cnotą, otwierają śluzy dla wszelkich form przesądów, uprzedzeń i szaleństwa.”


Faith vs. Fact: Why Science and Religion are Incompatible
jest już dostępna w sprzedaży.


Science - Religion: A Centuries old War Rages On

The Scientist, 19 maja 2015

Tłumaczenie: Andrzej Koraszewski



Jerry A. Coyne

Profesor na wydziale ekologii i ewolucji University of Chicago, jego książka "Why Evolution is True" (Polskie wydanie: "Ewolucja jest faktem", Prószyński i Ska, 2009r.) została przełożona na kilkanaście języków, a przez Richarda Dawkinsa jest oceniana jako najlepsza książka o ewolucji.  Jerry Coyne jest jednym z najlepszych na świecie specjalistów od specjacji, rozdzielania się gatunków.  Jest wielkim miłośnikiem kotów i osobistym przyjacielem redaktor naczelnej.

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nowy ateizm i krytyka religii

Znalezionych 771 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Operacja specjalna o kryptonimie „Arka i potop” (III)   Ferus   2022-05-22
Operacja specjalna o kryptonimie „Arka i potop” (II)   Ferus   2022-05-15
Operacja specjalna o kryptonimie „Arka i potop”   Ferus   2022-05-08
Marzenie o bezbożnym państwie   Koraszewski   2022-05-04
Moje (po)wielkanocne refleksje   Ferus   2022-05-01
Niepotrzebna ziemska sprawiedliwość   Ferus   2022-04-24
Alternatywna koncepcja zbawienia (II)   Ferus   2022-04-18
Alternatywna koncepcja zbawienia   Ferus   2022-04-17
Bądźmy uczniami Chrystusa? (II)   Ferus   2022-04-10
Bądźmy uczniami Chrystusa?   Ferus   2022-04-03
Słabość ateizmu czy religii?   Ferus   2022-03-27
Pytania do Boga   Ferus   2022-03-20
Retoryczne pytanie: „Gdzie był Bóg?”   Ferus   2022-03-13
Wojna pod znakiem krzyża     2022-03-11
Będzie zadowoleni (po śmierci)!   Ferus   2022-03-06
Niewiarygodna „prawdziwość” religii   Ferus   2022-02-20
Błędna analogia o wybaczaniu   Ferus   2022-02-13
Deizm antytezą teizmu? (II)   Ferus   2022-02-06
Deizm antytezą teizmu?   Ferus   2022-01-30
Jezus z uczniami w zbożu   Ferus   2022-01-23
Pierwszy krytyk bożego dzieła (VI)   Ferus   2022-01-16
Pierwszy krytyk dzieła bożego (V)   Ferus   2022-01-09
Hashtag „też odchodzę”   Koraszewski   2022-01-03
Wspomnienie: „Czego sobie życzyłem na nadchodzący 2014 r.?”.   Ferus   2022-01-02
Tradycja powinna się zmieniać pod wpływem praw człowieka   Igwe   2021-12-30
Bóg się rodzi i islmofobia w kafkowskim świecie   Koraszewski   2021-12-26
(Nie)zwykła opowieść wigilijna. Czyli moja nocna, niedokończona rozmowa z psem.   Ferus   2021-12-26
Jacek Tabisz o nowym humanizmie    Tabisz   2021-12-21
Pierwszy krytyk bożego dzieła (IV)   Ferus   2021-12-19
Pierwszy krytyk bożego dzieła (III)   Ferus   2021-12-12
Pierwszy krytyk bożego dzieła (II)   Ferus   2021-12-05
Pierwszy krytyk bożego dzieła   Ferus   2021-11-28
Paradoksalne „Dzięki Bogu” (II)   Ferus   2021-11-21
Paradoksalne „Dzięki Bogu”.   Ferus   2021-11-14
Absurdalna awersja wierzących do ateizmu   Ferus   2021-11-07
Refleksje sprzed lat: „Fikcyjna walka dobra ze złem” i inne   Ferus   2021-10-31
Atak ateizmu na ludzki rozum? (III)   Ferus   2021-10-24
Pytanie bez odpowiedzi   Łukaszewski   2021-10-18
Atak ateizmu na ludzki rozum? II.   Ferus   2021-10-17
Nasila się dżihadystyczne ludobójstwo chrześcijan w Nigerii   Ibrahim   2021-10-16
Atak ateizmu na ludzki rozum?!   Ferus   2021-10-10
Idea, która wyprowadziła rozum na manowce   Ferus   2021-10-03
"Time Magazine” i zachodnie podejście do islamizmu   Mahmoud   2021-10-02
Powolne odrzucanie religijnego mitu   Koraszewski   2021-09-27
Duchowni czy wyrachowani biznesmeni w sutannach?   Ferus   2021-09-26
Kościół zdeprawowany i mamoną silny   Koraszewski   2021-09-22
Turecki ateista zamordowany 31 lat temu   Bulut   2021-09-18
Naturalne czy sztucznie wykreowane religie?   Ferus   2021-09-12
Bogowie popkultury.Czyli jakimi religijnymi stereotypami „karmi” nas telewizja.   Ferus   2021-09-05
Ojciec święty, święty Paweł i teologia zastąpienia    Koraszewski   2021-08-30
(Nie)Fachowe pośrednictwo religijne.Czyli nieudana próba połączenia sprzecznych ze sobą zachowań.   Ferus   2021-08-29
Chora koncepcja Boga/bogów   Ferus   2021-08-22
W oparach ateizmu z czasu przeszłego   Koraszewski   2021-08-19
Islam – religia pokoju   Koraszewski   2021-08-16
Rozum i Wiara (XVIII)   Ferus   2021-08-15
Kult jednostki i bunt umysłu zniewolonego   Pandavar   2021-08-10
Biblia, kobiety i Bóg? (III)   Ferus   2021-08-08
Bezduszna duchowość ateistów   Koraszewski   2021-08-03
Most nad przepaścią (III)   Ferus   2021-08-01
Most nad przepaścią (II)   Ferus   2021-07-25
Most nad przepaścią   Ferus   2021-07-18
Chrześcijańskie stanowisko wobec rozdziału Kościoła i państwa   Koraszewski   2021-07-17
Czy ateizm może być nauczany jako religia?   Koraszewski   2021-07-12
Bajka o „zagubionej owcy” i cwanych „pasterzach duchowych”   Ferus   2021-07-11
Biblia, kobiety i Bóg? (II)   Ferus   2021-07-04
Ekumeniczne spotkanie apostatów   Koraszewski   2021-06-29
Czy wolno krytykować muzułmanów?   Pandavar   2021-06-28
Targniecie się na życie wieczne?   Ferus   2021-06-27
Dwa różne Dekalogi   Ferus   2021-06-20
Pasterze i ich bezwolne owce, czyli paradoksy „duchowego pasterzowania”   Ferus   2021-06-13
Biblia, kobiety i Bóg? Czyli co takiego Bóg chce powiedzieć czytelnikom Pisma Świętego?   Ferus   2021-06-06
Jest człowieczeństwo i jest muzułmańskie człowieczeństwo   Pandavar   2021-06-03
Żałoba bez złudzeń   Igwe   2021-05-26
Bezbożne „Ranczo” (II)   Ferus   2021-05-23
Ateista i „zatroskany głos rozsądku”   Ferus   2021-05-16
Obraza uczuć religijnych. Czyli co obraża osoby wierzące, a co nie, choć może powinno?   Ferus   2021-05-09
„Szczepionkowa” hipoteza powstania religii   Ferus   2021-05-02
Książka Lucjana Ferusa   Koraszewski   2021-04-26
Kłamiemy, gdyż taką mamy naturę? Czyli „względna równowaga między prawdą a fikcją”.   Ferus   2021-04-25
Duchowa służba zdrowia. Czyli oblicze Boga zatroskanego Miłosierdziem.   Ferus   2021-04-18
Poświąteczna refleksja. Kiedy mity traktowane są jako rzeczywistość.   Ferus   2021-04-11
Nieautoryzowany wywiad z Bogiem   Ferus   2021-04-04
Miecz czy Rozum? Czyli jak uczy historia religii: na jedno wychodzi!   Ferus   2021-03-28
Diabelskie zwierciadło jest winne złu?   Ferus   2021-03-21
Dziewuchy dziewuchom tu i tam   Koraszewski   2021-03-16
Irracjonalne „objawienia boże” (II)   Ferus   2021-03-14
Irracjonalne „objawienia boże”   Ferus   2021-03-07
Groza umiarkowanego islamizmu   Chesler   2021-03-04
Hartowanie ciała i hart ducha   Ferus   2021-02-28
Bezbożne „Ranczo”.Czyli nie jest dobrze, iż wierni mało wiedzą o religii, czy raczej bardzo dobrze?   Ferus   2021-02-21
Uciekinierzy z bastionu fałszywych świętości (IV)   Ferus   2021-02-14
Uciekinierzy z bastionu fałszywych świętości (III)   Ferus   2021-02-07
Uciekinierzy z bastionu fałszywych świętości (II)   Ferus   2021-01-31
Uciekinierzy z bastionu fałszywych świętości   Ferus   2021-01-24
Bajkowe dziedzictwo religii. Czyli wspaniała, ale też przerażająca potęga wyobraźni.   Ferus   2021-01-17
Bóg, ojczyzna, nędza i zniewolenie   Koraszewski   2021-01-14
Opatrzność Boża, a szczepienia na COVID-19   Ferus   2021-01-03
W Gazie Hamas jest Grinchem, który ukradł Boże Narodzenie   Fitzgerald   2020-12-31
Episkopat Polski w sprawie szczepionek zaleca: róbta co chceta   Koraszewski   2020-12-30
Bożonarodzeniowa koniunkcja planet. Czyli coroczna „koniunkcja” religii z nauką.   Ferus   2020-12-27

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

„Przebudzeni”


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk