Prawda

Wtorek, 23 maja 2017 - 18:50

« Poprzedni Następny »


Youtube

Najnowsze filmy
Najczęściej oglądane
youtube - ikona

O jakości naszych bogów


Lucjan Ferus 2017-02-26

Wikimedia CommonsJoseph Highmore - The Angel of Mercy
Wikimedia Commons

Joseph Highmore - The Angel of Mercy



Tytuł niniejszego tekstu nawiązuje do traktatu Cycerona „O naturze bogów”, jednakże użyte w nim słowo „naszych” ma sugerować, iż chodzi w nim nie tyle o bogów stworzonych ludzką wyobraźnią (bo to dotyczy wszystkich bogów), lecz niektórych bogów współczesnych religii. Natomiast nie o realne byty,mieszkające w niebie, co doistnienia których, już starożytni myśliciele mieli wiele wątpliwości. Skąd wziął się pomysł napisania tego tekstu? Otóż dzięki pomocy jednego ze stałych Czytelników, który w komentarzu do mojego tekstu podał link do filmiku na You Tubie. Dowiedziałem się z niego paru ciekawych rzeczy, a przedstawiał on mężczyznę prowadzącego wykład o Allahu – Bogu islamu (z niewielkimi skrótami):


„Bóg islamu chce aby ludzie grzeszyli. Allah rozpaczliwie potrzebuje grzechów ludzi. I rzeczywiście: Allah nam grozi, że jeśli nie będziemy popełniać grzechów, to nas zgładzi! /../ Przytaczam wam wasze źródła. To jest to zbiór hadisów Sachih Muslim, hadis nr 6921: „Wysłannik Allaha powiedział: „Gdybyście nie popełniali grzechów, wtedy Allah by was unicestwił i zastąpił innymi ludźmi, którzy by grzeszyli, a następnie prosiliby go (Allaha) o przebaczenie, a on sam by im przebaczał”.


Następny hadis /../ nr 6622: „Wysłannik Allaha powiedział: „Na niego, w którego ręku jest moje życie; gdybyście nie popełniali grzechów, wtedy Allah by was unicestwił i zastąpił ludźmi, którzy by grzeszyli, następnie prosili go o przebaczenie, a on by im przebaczał”. /../ prorok przysięga, że to jest prawda! I mówi, że jeśli nie będziecie grzeszyć, wtedy Allah was unicestwi! Dlaczego? Ponieważ Allah chce abyście grzeszyli, tak, aby okazać wam przebaczenie, a jeśli nie będziecie grzeszyć, wtedy Allah nie może okazać wam przebaczenia, a więc chce abyście grzeszyli /../ aby móc pokazać jakim przebaczającym jest Bogiem i poczuć się jak pełne bóstwo.

 

A więc pamiętajcie: wasz Bóg jest zależny od ludzi, ze względu na swoje przymioty. On jest zależny od ludzi i potrzebuje ich aby coś zrobić i jest skłonny do unicestwienia ludzi, /../ Dopóki nie pogwałcą jego praw i nie dopuszczą się grzechu przeciwko niemu, tak aby mógł powiedzieć: „Ach, ale ja przebaczam!”. Taki jest właśnie ten wasz bóg. Bóg, który chce aby ludzie grzeszyli. Bardzo różni się ten Allah od Boga, o którym czytamy w Biblii”.   

Myślę, iż powyższe zakończenie: „Bardzo różni się ten Allah od Boga, o którym czytamy w Biblii”, może być doskonałą okazją do zastanowienia się nad JAKOŚCIĄ naszych bogów.A zatem: co takiego dziwnego, a jednocześnie szokującego znajduje się w informacjach z tego wykładu? Przede wszystkim chyba to, że Bóg – u nas, to synonim dobroci, sprawiedliwości, miłości i wszelkiej doskonałości– tam, nakazujeswym wyznawcom (grożąc im przy okazji), aby grzeszyli,.. by miał realne powody do przebaczania im tychże grzechów.

 

Mnie to akurat nie dziwi (później wyjaśnię dlaczego), natomiast dziwnym wydaje mi się to, że ów muzułmański prorok w taki całkowicie pozbawiony skrupułów sposób, odsłania ukryte mechanizmy działaniaswojej religii, które dla jej własnego dobra (a raczej dla dobra tych, którzy w jej imieniu panują nad umysłami mas) powinny być okryte tajemnicą przed wiernymi. Cóż takiego bulwersującego mówi ów Bóg?: „Ta religia żyje z grzechu moich wyznawców, więc nie potrzebni mi są dobrzy ludzie: bezgrzeszni i doskonali moralnie. Jakiż pożytek  mógłbym z nich mieć, skoro nie dawaliby mi żadnej okazjido przebaczania im win i grzechów, oraz możliwości darowania im kary? Żaden! Po co mi zatem tacy wyznawcy?!”.

 

Jeśli komuś wydaje się obrazoburcze takie zachowanie jednego z naszych bogów, to znaczy, że nie poznał jeszcze, czy też nie odkrył prawdziwego sensujednego z aspektówidei Boga, jak i religii, które posługują się tą ideą. Dla porównania i pokazania, że ów pomysł ma różne wariantyi szersze zastosowanie, niż tylko w islamie, pozwolę sobie zacytować fragmenty doktryny religii katolickiej. Religii, która poznała i wyartykułowała takie oto prawdy:  

„Bóg działa w świecie nieustannie. Jest przyjętą tezą przez wszystkich teologów kat., że Bóg współdziała nie tylko w utrzymaniu w istnieniu, ale także w każdej czynności stworzeń. /../ Bóg współdziała w akcie fizycznym grzechu /../ Bez dopuszczenia zła moralnego – czyli grzechu – na świecie, nie ujawniłby się ten przymiot boży, któremu na imię Miłosierdzie. /../ Dopiero na przykładzie grzesznej ludzkości, grzesznego człowieka, ujawniło się miłosierdzie Boga przebaczającego. /../ Zło moralne w ostatecznym wyniku, służy również celowi wyższemu: chwale bożej,która się uzewnętrznia przede wszystkim w jego miłosierdziu przez przebaczanie, wtórnie zaś w sprawiedliwości przez karę” (100 dowodów na istnienie Boga  bp Z.J.Kraszewski). 

Bóg, którego te prawdy dotyczą, to Jezus Chrystus, a dokładniej biorąc Trójca Święta: Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty. Co z nich wynika? To, że Bóg tej religii współdziała nie tylko w każdejczynności swych stworzeń, ale też współdziała w akcie fizycznym grzechu. Czemu to czyni, zamiast mu przeciwdziałać? Ponieważ gdyby nie dopuścił do zaistnienia na świecie zła moralnego, czyli grzechu, jego stworzenia – ludzie, nie mieliby okazji poznać pięknego przymiotu bożego: miłosierdzia. Dopiero dzięki istnieniu grzesznej ludzkości,mogło ujawnić się miłosierdzie Boga przebaczającego  jej grzechy.

 

W taki sposób, Bóg tej religii zrealizował ów wyższy cel, zapewniający muchwałę pośród swych stworzeń. Polegał on na tym, iż stwarzając grzesznego człowieka, zapewnił sobie mnóstwo nieustannych okazji do przebaczaniaswym wyznawcom popełnianych grzechów, dzięki czemu mógł okazywać im swe miłosierdzie, będące uzewnętrznieniem swojej chwały.

 

Jest to prawie to samo, co w przypadku Allaha, lecz sformułowane w taki sposób, że przeciętny wierzący i tak nie zorientuje się, o co w tym wszystkim chodzi. A różnicajest w istocie niewielka (ale jednak znacząca). Tamten Bóg wydaje się mieć problem ze zbyt doskonałymi jak na jego potrzeby stworzeniami, które nie spełniają jego ZANIŻONYCH oczekiwań, jeśli chodzi o uzewnętrznianie swej grzesznej natury. Mimo tego, że będąc wszechmocnym Bogiem, mógł ten problem rozwiązać w o wiele prostszy sposób i to już dużo, dużo wcześniej kiedyludzie pojawili się na świecie.

 

Natomiast biblijny Bóg Jestem, Który Jestem, czyli późniejszy Jahwe, rozwiązał ten problem w bardziej wyrafinowany sposób i to już na samym początku rodzaju ludzkiego. Stworzył po prostu ludzi z grzeszną naturąi na dodatek… obarczył ichodpowiedzialnością za ten stan rzeczy, jak i winąza wszelkie zło istniejące w swoim dziele. Gdyby nie był to jego wcześniej pomyślany plan (czego już ludziom nie wyjawił), mógłby to naprawić poprzez potop. Jednak fakt, że na protoplastów „odrodzonej” ludzkości przeznaczył Noego z rodziną, którzy także mieli naturę skażoną grzechem, świadczy o tym, że wcale nie chciał aby ludzie byli lepsi.

 

Wyraźnie widać, iż w tych obu przypadkach decydującą rolę odgrywa pewna (rzekomo) piękna cecha Boga, którą jest miłosierdzie,okazywane jego stworzeniom – ludziom, poprzez przebaczanieim win i grzechów. Wynika z powyższego, iż jest ono dla Boga tak wielką chlubą i chwałą,że podporządkował mu całe swoje dzieło, włącznie z ludźmi. Już w pewnej powieści z XIX w. (później w sztuce)porównano biblijnego Boga do chirurga, który chcąc zapewnić sobie pacjentów, wpierw ludzi okaleczał i ranił, by potem ich leczyć, obłudnie się nad nimi litując. Bardzo trafna analogia, choć nie oddająca skali perfidiitego zjawiska.

 

O cóż w istocie chodzi w tym ciekawym problemie teologicznym? Biblia przekonuje wiernych, iż Bóg w niej przedstawiony jest wszechmogący, wszechwiedzący, wszechobecny w swym dziele i nieskończenie miłosierny. Inaczej mówiąc: mający nieskończone iniczym nieograniczone możliwości,o czym świadczy choćby to, że stwarzał słowem „Niech się stanie!”, nasz niewyobrażalnie wielki Wszechświat, i to zaledwie w ciągu 6 dni roboczych. Co prawda odpoczywał potem w siódmym dniu, ale to chyba normalne po takim wyczynie, czyż nie? Każdy to przyzna po tygodniu ciężkiej pracy.

 

I tenże Bóg – choć z racji na swe atrybuty mógł stworzyć doskonałych protoplastów rodzaju ludzkiego,by potem cała ludzkość była taka sama – zaaranżował taką sytuację w raju, aby swoje stworzenia obciążyć winąza wszelkie zło istniejące w jego dziele, a nie jego Stwórcę. Czy można ją rozumieć tak, jak tłumaczą to wierzący, iż Bóg musiał ukaraćludzi, bo sprzeciwili się jego zakazowi, a karą za grzech jest śmierć?Otóż nie! Wcale nie musiał, gdyż karze tylko ten, kto nie może zapobiec niechcianym wydarzeniom. Bóg znając przyszłośćswojego dzieła, wiedział już nieskończenie wcześniej, co się wydarzy w wykreowanej przez siebie rzeczywistości, więc karanie ludzi wynikało z jego planu, a nie z konkretnej potrzeby.

 

Poza tym, czy Bóg nie powinien dać w prezencie swym rozumnym stworzeniom wiedzy na temat dobra i zła, by mogli sami stanowić o swym losie i dokonywać właściwych wyborów moralnych? Czy to nie dziwne, że za to, czego teraz uczą wiernych religie, pierwsi ludzie w raju zostali nie tylko ukarani śmiertelnością,ale też wszystkie ich przyszłe pokolenia?  Że jedną z ważniejszych cech, jakie powinna posiadać istota rozumna – umiejętność rozróżniania dobra i zła, nie dostaliśmy dobrowolnie od swego Stwórcy, lecz wbrew jego woli? Czy to dobrze świadczy o naszym Bogu?

 

To zależy tylko od punktu widzenia: od priorytetówjakie Bóg uznał za właściwe w swych relacjach ze stworzeniami. Jeśliby przyjąć założenie, iż doskonałypod każdym względem Stwórca, powinien stworzyć równie doskonałe stworzenia, to w tej sytuacji zachowanie biblijnego Boga byłoby całkowicie niepojęte i nielogiczne. Jeśliby zaś przyjąć, iż Bóg po to stworzył ludzi, aby mu służylido realizacji jego dalekosiężnych planów (czyli, by mógł poprzez nich osiągnąć wyższy cel: chwałę bożą,która się uzewnętrznia poprzez przebaczanieludziom grzechów), to ten rajski epizod będzie całkiem uzasadniony.

 

Zastanawiające jest, dlaczego dla Boga jest takie ważne MIŁOSIERDZIE? I to na tyle, że stanowi o jego chwale? Logicznie biorąc, większą chlubę i chwałę powinno mu przynieść stworzenie istot doskonałych i wolnych (czyli niezależnych od jego opieki), którym nie potrzebne byłoby do niczego jego miłosierdzie, prawda? Jeśli bowiem stworzenie jest doskonałe, to i nie grzeszy, a więc jego Stwórca nie ma powodów do przebaczania mu czegokolwiek. Czy zatem u Boga – zamiast owego miłosierdzia – najpiękniejszą cechą nie powinna być np. TROSKA o doskonałość u swych stworzeń, które potrafią same dać sobie radę w życiu, bez jego nieustannej pomocy i opieki?

 

Biorąc na tzw. „zdrowy rozum”, tak właśnie powinno być. Dlaczego tak nie jest? Ponieważ kiedy wierni zwracają się do swego Boga z prośbami o przebaczenie, są ZALEŻNI od niego i od jego wspaniałomyślności. Tworzy się wtedy łańcuch podporządkowania i zależności w relacji człowiek, a jego Bóg. Dlatego jest to takie istotne dla naszych bogów. A także to, iż religie dopasowały swoje dogmaty do zastanej rzeczywistości (a nie odwrotnie), a ta pokazuje przecież wyraźnie, iż człowiekowi daleko jest do doskonałości. Zatem Bóg, który jest skory do przebaczania ludziom grzechów (lub do tolerowania ich), jest bardziej wiarygodny i logiczny, niż ten radujący się z doskonałości swych stworzeń,.. której one nie posiadają.

 

Jeśli owo miłosierdzie miałoby być priorytetową cechą naszego Stwórcy, to wychodzi z tego kardynalne ZAKŁAMANIE owego problemu. Bo co z tego, że Bóg jest ponoć wszechmocny, wszechwiedzący i wszechobecny w swoim dziele? Co z tego, że dzięki tym atrybutom mógłby stworzyć doskonałe istoty – skoro uważa on, że jego najpiękniejszą i najcenniejszą cechą jest miłosierdzie, przejawiające się w przebaczaniu swym stworzeniom grzechów? Czy można mu się dziwić, że mając to na uwadze – stwarza ułomne i grzeszne istoty, bo dzięki temu będzie miał wiele okazji do uzewnętrzniania swej pięknej cechy – miłosierdzia, którego okazywanie ludziom przysparza mu chluby i chwały?

 

Tylko czy w tej sytuacji owo rzekome „miłosierdzie” nie jest wyrafinowanym i perfidnym okrucieństwem ze strony Boga, pozbawionym krzty litości (o miłości nawet nie wspominając) dla jego stworzeń – ludzi? Skoro był w stanie i mógł z łatwością stworzyć ich doskonałych i nieśmiertelnych, a nie uczynił tego, by móc zrealizować potrzebę przebaczania im grzechów, to jakież jest to „miłosierdzie” z jego strony? Okupione na dodatek perfidnie zaplanowanym kłamstwem, obarczającym człowieka winą za zło w dziele bożym. Otóż to!

 

Zatem wyrafinowanie biblijnego Boga Jahwe jest o wiele wyższej klasy, niż prymitywne apele Allaha do swych wyznawców, aby grzeszyli ile się da. Nie, nie! Bóg Jahwe nie namawia swych wiernych do grzeszenia, a wręcz przeciwnie. Każe być im dobrymi, albo wręcz doskonałymi moralnie,.. mimo posiadania przez nich grzesznej natury. W czym tkwi perfidia tego zachowania? Jak wiadomo „natura ciągnie wilka do lasu”, co oznacza, iż ludzie – mając naturę skażoną skłonnościami do czynienia zła i nieprawości – i tak będą raczej wybierali zło, grzech i nieprawość, a nie dobro, prawdę i uczciwość. W tej sytuacji boże wymagania doskonałości od swych ułomnych stworzeń, trącą daleko idącą hipokryzją.

 

Bowiem w miejsce doskonałej natury, która prowadziłaby boże stworzenia drogą prawdy, dobra, szczęścia i miłości – biblijny Bóg przeznaczył dla ludzi nieustanną i z góry skazaną na przegranie, walkę ze swoją grzeszną naturą, która nieodmiennie sprowadza ich na manowce zła i grzechu. Dlaczego? Bo z punktu widzenia jego interesów, było to bardziej korzystne rozwiązanie tego problemu. A zatem, który z tych dwóch Bogów jest lepszy? Czy ten, który otwarcie zachęca swych wyznawców do grzeszenia, przyznając niejako, że jest to dla niego bardziej opłacalne? Czy ten Bóg, który wymaga, a wręcz nakazuje swym wyznawcom (grożąc karami), by byli dobrymi – lecz dał im grzeszną naturę, która bardzo, ale to bardzo utrudnia im to zadanie?  Jaka powinna być prawidłowa odpowiedź?

 

                                                           ------ // ------

 

Czy powyższy problem dotyczący owego rzekomego bożego miłosierdzia, nie jest dobrym przykładem na to, że wszystkich naszych bogów stworzyli sami ludzie (kapłani, teolodzy, sobory, religijni myśliciele itp.) własnym rozumem i wyobraźnią i na własne podobieństwo? Rzeczywiście; w przypadku człowieka, miłosierdzie można uznać za jedną z piękniejszych i wartościowych naszych cech. Przebaczać „od serca” bliźnim winy za krzywdy, które nam wyrządzili, nie każdy wierzący potrafi, choć modli się do swego Boga: „I odpuść nam nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom”. Niestety, życiowa praktyka odbiega w znacznym stopniu od owego religijnego wzorca zachowań.

 

A już do tego, by zachowywać się zgodnie z naukami Jezusa, który zalecał, aby również swoim wrogom wybaczać winy i modlić się za nich, potrzeba wielkiego serca, litości jak i wyrozumiałości, oraz empatii. Można zatem uznać bez żadnych wątpliwości, że miłosierdzie u człowieka świadczy jak najlepiej o jakości jego charakteru i postawie moralnej. Jednakże to, co w przypadku człowieka jest dobre i wartościowe, nie musi być wcale takie samo u Boga. Biorąc bowiem pod uwagę nieskończone możliwości boże, jego nieustanna potrzeba eksponowania swojego miłosierdzia, raczej wyjątkowo źle o nim świadczy.

 

Dlaczego? Ponieważ mogąc stworzyć istoty doskonałe w stosunku do których nie miałby żadnych powodów do okazywania im swego miłosierdzia, wolał jednak stworzyć istoty grzeszne i ułomne, aby na ich przykładzie mogło ujawnić się miłosierdzie przebaczającego Boga. Paradoks tej sytuacji polega na tym, że ci, którzy przypisywali Bogu określone przymioty, nie wzięli pod uwagę kolosalnej RÓŻNICY między Bogiem a człowiekiem, lecz siłą przyzwyczajenia uznali, że skoro jakaś cecha charakteru jest wartościowa u człowieka, to w równym stopniu będzie cenna u Boga.

 

Jaki z tego płynie wniosek? Otóż Bóg wszechmogący i wszechwiedzący nie może być jednocześnie Bogiem miłosiernym, gdyż jest to wewnętrznie sprzeczne. Miłosierdzie bowiem, to nic innego, jak  LITOŚĆ Stwórcy nad grzesznymi stworzeniami – ludźmi, co skutkuje potrzebą przebaczania im błędów, jakie popełnieją w swoim życiu. Jednakże w przypadku Boga owa litość musi być obłudna, skoro mógł on nie dopuścić do sytuacji, w konsekwencji której występują niezliczone i ciągłe powody do litowania się nad ludźmi.

 

Od niego przecież zależało, czy jego stworzenia znajdą się w takiej politowania godnej sytuacji, czy nie. A więc zamiast się nad nimi litować i przebaczać im, powinien nie dopuścić do przyczyny, która zainicjowała potrzebę jego późniejszej litości. To, że wyjdzie z owego połączenia atrybutów bożych odwrotny skutek od zamierzonego, widocznie prawdziwym twórcom naszych bogów jakoś do głowy nie przyszło. Może zawiodła ich wyobraźnia?

 

W podobny sposób w jaki zawodzi ona współczesnych wiernych, którzy mają duże problemy ze zrozumieniem na czym polegają boskie atrybuty i jakie konsekwencje z nich wynikają, tak dla Stwórcy jak i dla jego stworzeń. Ponieważ te problemy także były często poruszane w komentarzach Czytelników, postaram się je przedstawić w następnej części tego tekstu, a przy okazji wyjaśnić inne paradoksy, także związane z cechami biblijnego Boga.      

 

                                              

Luty 2017 r.                                       ----- cdn.-----

  

                        


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nowy ateizm i krytyka religii

Znalezionych 381 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Proca z celownikiem laserowym   Ferus   2017-05-21
Grzechy religii: koncepcja „chorego człowieczeństwa”.   Ferus   2017-05-14
Poświąteczna refleksja: wymuszanie wdzięczności   Ferus   2017-05-07
Azyl ignorancji. Część X.   Ferus   2017-04-30
Ściganie bluźnierstwa zasługuje na szyderstwo i pogardę   Igwe   2017-04-27
Poświąteczna refleksja: wymuszanie poczucia winy   Ferus   2017-04-23
Islamscy towarzysze podróży w drodze do bigoterii i masowych mordów   Fernandez   2017-04-23
Chłopiec kaznodzieja   Dawkins   2017-04-19
O jakości naszych bogówCzęść IV   Ferus   2017-04-16
Wrobieni w „wolną wolę”   Ferus   2017-04-09
Żyjemy w epoce drugiej kontrreformacji   Koraszewski   2017-04-03
Autor urojony i jego frustracje   Ferus   2017-04-02
Azyl ignorancji, Część IX.   Ferus   2017-03-26
O jakości naszych bogów.Część III.   Ferus   2017-03-19
O religii bez cienia szacunku   Koraszewski   2017-03-16
Azyl ignorancji. Część VIII.   Ferus   2017-03-12
Dyskryminacja jest wynikiem fanatyzmu w systemie edukacji   Al-Dachachni   2017-03-11
Pod sztandarem Niebios   Foster   2017-03-09
O jakości naszych bogów. Część II.   Ferus   2017-03-05
O jakości naszych bogów   Ferus   2017-02-26
Wierzący wszelkiej maści łączcie się   Koraszewski   2017-02-23
Azyl ignorancji. Część VII.   Ferus   2017-02-19
Otwarty umysł jest zaletą   Andreadis   2017-02-16
Czy krytyczne myślenie zmieni Afrykę?   Igwe   2017-02-13
Wolna wola - klucz do piekielnych bram (II).   Ferus   2017-02-12
Wolna wola - klucz do piekielnych bram   Ferus   2017-02-05
Osaczeni przez religię   Rushdie   2017-02-03
Azyl ignorancji. Część VI.   Ferus   2017-01-29
Rozum i Wiara. Część  XVII   Ferus   2017-01-22
Refleksje sprzed lat: „Spisek sykstyński”   Ferus   2017-01-15
Wystarczy zadawać pytania?   Ferus   2017-01-08
Niewierny Tomasz i krzew gorejący   Ferus   2017-01-01
Nie pożądaj żony bliźniego swego nadaremno   Koraszewski   2016-12-27
Rozum i Wiara. Część XVI   Ferus   2016-12-25
Czy mit o Świętym Mikołaju jest niemoralny?   Novella   2016-12-23
Dwie tezy dla „postępowców” o dżihadzie   Lumish   2016-12-23
Kolejne wyznanie ex-muzułmanki     2016-12-21
Azyl ignorancji. Część V.   Ferus   2016-12-18
"Nic wspólnego z islamem"?   Bergman   2016-12-11
Rozum i Wiara. Część XV.   Ferus   2016-12-11
Pierwsze pokolenie ex-muzułmanów     2016-12-07
Azyl ignorancji. Część IV.   Ferus   2016-12-04
Podporządkować prawo Bogu, czy bogów prawu?   Koraszewski   2016-11-30
Rozum i Wiara. Część XIV.   Ferus   2016-11-27
Azyl ignorancji. Część III.   Ferus   2016-11-20
Rozum i Wiara. Część XIII   Ferus   2016-11-13
Azyl ignorancji, Część II   Ferus   2016-11-06
Test na prawdziwość religijnej wiary   Ferus   2016-10-30
Azyl ignorancji.   Ferus   2016-10-23
Refleksje sprzed lat   Ferus   2016-10-16
Kościół, nauka i próby pogodzenia wiary z życiem   Koraszewski   2016-10-07
Uwagi o prawdziwych katolikach i prawdziwych muzułmanach   Koraszewski   2016-10-05
Dzisiejszy strajk i encyklika z 1968 roku   Koraszewski   2016-10-03
"Chrześcijańskie dziewczyny są przeznaczone tylko do jednego – do dawania przyjemności muzułmańskim mężczyznom”   Ibrahim   2016-10-03
Fiasko poszukiwań dobrego Boga   Ferus   2016-10-02
Podobno obrona ewolucji stała się właśnie trudniejsza. A juści.   Coyne   2016-09-30
Wywiad z Waleedem Al-Husseinim   Canlorbe   2016-09-29
Dobroć biblijnego Boga   Ferus   2016-09-25
Po wygnaniu 160 tysięcy demonów, główny egzorcysta Watykanu idzie do nieba   Coyne   2016-09-24
Szukając dobrego Boga w Biblii   Ferus   2016-09-18
Artykuł ateistki w “New York Times” zachwala prawdziwe cuda dokonane przez początkujących świętych   Coyne   2016-09-16
Szukając dobrego Boga w realnym świecie   Ferus   2016-09-11
Wierzę w Boga Ojca   Koraszewski   2016-09-09
Rozdzielenie religii i państwa – warunkiem demokracji     2016-09-08
Demony w afrykańskiej szkole?   Igwe   2016-09-05
Tłumaczenie rzeczywistości na religijną modłę   Ferus   2016-09-04
W poszukiwaniu drogi do świeckiego państwa   Koraszewski   2016-09-01
Bóg ześle naukę i technikę     2016-08-30
Czy wolno śmiać się z religii?   Koraszewski   2016-08-29
Rozum i Wiara. Część XII   Ferus   2016-08-28
Bańki, medycyna, islam i sport     2016-08-27
Jak odpowiadać na argumenty teisty   Stenger   2016-08-25
Niebiański haczyk i portfele wiernych   Ferus   2016-08-21
Tajemnicza logika Boga   Ferus   2016-08-14
Papież i Święta Wojna   MacEoin   2016-08-09
Homo sapiens i owoc z drzewa wiadomości   Kruk   2016-08-07
Religia zdrowego rozsądku   Dennett   2016-08-01
Trzystu wybitnych i Biblia   Ferus   2016-07-24
Młode pokolenie i imperatyw humanizmu w Afryce   Igwe   2016-07-18
Zaprzeczanie - ISIS zwycięża, kiedy milczysz   Frantzman   2016-07-17
Bandycki ramadan   Bekdil   2016-07-15
Misterium telefonicznych objawień   Kruk   2016-07-13
Powrót ofiary całopalnej   Ferus   2016-07-10
Ateizm w Etiopii   Igwe   2016-07-06
Hejże dzieci (boże), hejże ha   Ferus   2016-07-03
Zwrot, który zmienił świat   Koraszewski   2016-07-01
Dławienie wolnej myśli w Kenii   Igwe   2016-06-28
Niezastąpieni szafarze łask bożych   Ferus   2016-06-26
Humanizm jako alternatywa   Grayling   2016-06-12
Brat Tayler o Reza Aslanie   Coyne   2016-06-06
Czy to jest nauka, czy teologia?   Hoodbhoy   2016-06-05
O religiach z twarzą ludzką i nieludzką   Koraszewski   2016-05-31
Zachód musi powiedzieć "Je Suis Asia Bibi"   Meotti   2016-05-30
Matka jest tylko jedna?Czyli quasi teologiczna refleksja o Dniu Matki.   Ferus   2016-05-26
W obronie Sama Harrisa   Coyne   2016-05-09
Infantylizm marzeń o życiu wiecznym   Koraszewski   2016-05-08
Wezwanie do reformy islamu     2016-05-05
Religia to piekło kobiet     2016-05-04
Zakwefić kobiety: najpotężniejsza broń islamistów   Meotti   2016-05-04
Karta islamofobii pozostaje w grze   Coyne   2016-05-02

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Autyzm



Od niepamiętnych czasów



Tunezyjczycy przeciw złemu prawu



Drugie prawo termodynamiki



Pochwała ignorancj



Mistyfikacja Sokala



Intronizacja Chrystusa



Obama chrzescijanie



Szelest liści



Czego wam nie pokazują?



Rozdzielenie religii i państwa



Trwa ewolucyjne upokorzenie archeopteryksa



Trucizna, kamuflaż i tęcza ewolucji



Religia zdrowego rozsądku



Kto się boi czarnego luda?



Land of the pure



świecące ryby



Lewica klania sie



Nis zgubic



Religia pieklo



Nienawisc



Niedożywienie w Ugandzie



Ewolucja nieunikniona



Starty z powierzchni



Niewolnictwo seksualne



Miłość teoretycznie przyzwoitych



Psy nie idą do Nieba



Problem zielonych strachów



Antysemiccy Żydzi



Nowy gatunek homininów na czołówkach gazet.



Moc Chrystusa zmusza cię


Technika, konsumeryzm i papież


W obronie pesymizmu