Prawda

Wtorek, 19 listopada 2019 - 01:34

« Poprzedni Następny »


“Atlantic” rozważa ważką kwestię: czy wczesne homininy miały dusze?


Jerry A. Coyne 2015-10-05

Profesor Lee Berger z repliką czaszki H. naledi.(AFP Photo/Stefan Heunis)
Profesor Lee Berger z repliką czaszki H. naledi.

(AFP Photo/Stefan Heunis)



Wśród “Artykułów, które nigdy nie powinny były być napisane” poczesne miejsce zajmuje tekst pod tytułem: “Did Neanderthals have souls?” [Czy Neandertalczycy mieli dusze?”] napisany przez Ruth Graham  i opublikowany w “Atlantic”.

Pytanie, kiedy i w którym gatunku homininy otrzymały duszę, jest interesujące głównie dlatego, że jest tak beznadziejnie głupie i pokazuje nie tylko konflikt między wiarą a faktem, ale także rodzaj idiotycznych kwestii, za rozważanie których teolodzy dostają pieniądze. Jak Julien Musolino pokazał w swojej niedawno wydanej książce The Soul Fallacy: What Science Shows We Gain by Letting Go of Our Soul Beliefs, nie ma najmniejszego dowodu na istnienie duszy. Choć nieco się powtarza, jest to z pewnością książka, którą warto przeczytać, szczególnie z powodu przytoczenia obfitości dowodów, że umysł jest produktem mózgu i że nie ma ani kawałka „świadomości”, którą można odłączyć od mózgu, by egzystowała samodzielnie.


Niemniej wielu teologów nie tylko zapewnia, że dusza istnieje, ale także, że ludzie są jedynym gatunkiem, który ją posiada. To jest, na przykład, oficjalne stanowiska Kościoła rzymsko-katolickiego, który akceptuje fakt ewolucji człowieka, ale także uważa, że różnimy się od wszystkich innych gatunków z powodu naszej zdolności do przyjęcia duszy. Nie jest jasne, kiedy dokładnie dzieje się to podczas rozwoju embrionalnego, ale zdolność przyjmowania duszy musiała sama powstać podczas ewolucji człowieka. To zaś wywołuje pytanie, kiedy ta zdolność pojawiła się w naszej linii rodowej, pytanie, które stało się znowu aktualne wraz z niedawnym odkryciem Homo naledi. (Teolodzy zawsze potrzebują nowego ziarna do swoich młynów.)


I to jest temat artykułu Graham, co byłoby w porządku, gdyby wspomniała o dowodach przeciwko duszy. Ale nie robi tego. Po prostu wspiera kupczących przesądami, dla których ewolucyjne pojawienie się dusz jest intrygującym i żywotnym pytaniem. Jest to jednak pytanie, na które w żaden sposób nie można odpowiedzieć, nie tylko dlatego, że z całkowitą  pewnością nie mamy dusz, ale dlatego, że samo pojęcie duszy jest tak mgliste, iż nie wiedzielibyśmy, jaki rodzaj dowodów zaakceptować. Czy powinniśmy za taki dowód uznać rytualne grzebanie zmarłych? (H. naledi mógł umieszczać zmarłych w komorze pogrzebowej, ale niektóre mrówki robią to samo.) Samą religię i oddawanie czci bóstwom? Język?


Oto pytania, omawiane przez Graham, jakie pojęcie duszy proponuje swoim czytelnikom:

Szerszą kwestią jest, co dzieje się z duszą każdego urodzonego przed Jezusem Chrystusem. Z pewnością na przykład Mojżesz i Abraham dostali się do nieba. Ale jak? Krótka odpowiedź, według wielu teologów, brzmi, że ufali obietnicy Boga w nadejście zbawiciela. Nie znali szczegółów o Jezusie Chrystusie z Nazaretu, ale mogli mieć ogólną wiarę, że Mesjasz nadejdzie.


Związanym z tym pytaniem jest, co dzieje się z współczesnymi ludźmi, którzy nigdy nie mieli szansy usłyszenia przesłania Jezusa Chrystusa. Także w tym wypadku większość teologów chrześcijańskich dopuszcza zbawienie na podstawie rodzaju ukierunkowania ku Bogu. Oto jak Drugi Sobór Watykański Kościoła katolickiego  zajął się tym problemem w 1964 r.:


Ci bowiem, którzy bez własnej winy, nie znając Ewangelii Chrystusowej i Kościoła Chrystusowego, szczerym sercem jednak szukają Boga i wolę Jego przez nakaz sumienia poznaną starają się pod wpływem łaski pełnić czynem, mogą osiągnąć wieczne zbawienie.

To ostatnie zdanie jest rodzajem mętnego teobełkotu, jaki regularnie wydaje z siebie Watykan.


To są doskonałe przykłady głupoty teologii, która odpowiada na te pytania po prostu zmyślając. Zawsze zdumiewa mnie, że wykształconym ludziom w ogóle chce się zajmować tymi pytaniami, nie mówiąc już o pisaniu o nich całych elaboratów. (Patrz na przykład, książka J. P. Morelanda The Soul: How We Know It’s Real and Why It Matters, albo artykuł w “Psychology Today” lekarza/badacza Roberta Lanzy, “Does the soul exist? Evidence says ‘yes'”, który za dowód przyjmuje subiektywne przeżycia.)


Dla niektórych teologów kwestia, czy H. naledima duszę, sprowadza się do tego: „Czy ten gatunek pochodzi od Adama i Ewy?” Ponieważ dowody naukowe pokazują, że H. sapiens nie może pochodzić od dwojga tylko osobników, to pytanie już jest nonsensowne. Ale kreacjonista Kurt Wise (pamiętacie go?) uważa, że można na nie odpowiedzieć, i że odpowiedź brzmi „tak”:

Kreacjoniści już spierają się w sprawie H. naledi. Kurt Wise, dyrektor Center for Creation Research w Truett-McConnell College, powiedział ewangelicznemu pismu “World”, że skamieniałości przedstawiają w pełni ludzki gatunek.

Ale równie fundamentalistyczna grupa, Answers in Genesis, której przewodniczy Ken Ham, nie zgadza się, twierdząc, że H. naledi nie pochodzą od Adama i Ewy. To były tylko małpy!

Te skamieniałości, podobnie jak wiele innych przed nimi, mogą przetasować “drzewo rodowe”, które ewolucjoniści nieustannie rysują i przerysowują w wysiłkach stworzenia dla nas historii bez Boga. Nie przetasują jednak prawdy o historii człowieka lub co to znaczy być człowiekiem. Bardzo wątpimy, czy właściciele kości Dinaledi [H. naledi] byli potomkami Adama i Ewy, jako że przewaga dowodów świadczy o tym, że byli zwierzętami, jedną z odmian, jaka rozwinęła się wśród małp człekokształtnych. Z pewnością nie byli żadnego rodzaju ewolucyjną formą przejściową.

Oczywiście jest to śmieszne, bo nadal jesteśmy małpami człekokształtnymi i z pewnością jesteśmy zwierzętami! Mamy tutaj spór między dwiema fundamentalistycznymi grupami chrześcijańskimi i żadnego sposobu na rozstrzygnięcia tej kwestii. Zamiast odczekać z osądem do pojawienia się dobrej definicji duszy i sposobu pokazania jej istnienia, po prostu zmyślają, co mogą. To nie jest nauka, a tylko pobożne życzenia i nie jest to sposób dochodzenia do prawdy. I proszę pamiętać, że w zasadzie jest to kwestia empiryczna: chodzi tu o twierdzenie religii na temat rzeczywistości, nie po prostu zajmowanie się znaczeniem i wartościami. Tyle warte są zapewnienia tych, którzy ględzą o religii nie stawiającej twierdzeń o rzeczywistości.


Oczywiście jednak, także bardziej liberalni teolodzy akceptują dusze, a więc muszą zajmować się kwestią ewolucji. Graham pisze dalej:

Także wielu chrześcijan, którzy akceptują, że świat jest znacznie starszy niż 10 tysięcy lat, uznaje ten problem za prowokujący. Nie musi to jednak być powód do rozpaczy nad losem duszy naledi. Brytyjski pastor Mark Woods, piszący do magazynu publikowanego on line „Christian Today”, napisał niedawno, że miejsce pochówku naledi budzi intrygujące dla chrześcijan pytania o istnienie duszy. Jeśli ta prymitywna grupa posuwała się tak daleko, że chowała swoich zmarłych, argumentuje on, „pokazuje to, że wiedzieli, iż śmierć nie jest absolutnym końcem i że ci, którzy zmarli, byli nadal w jakiś sposób obecni”


To jest teologiczny sposób powiedzenia tego, co od początku mówili naukowcy. Jak to ujął Lee Berger, który kierował odkryciem w Afryce Południowej: „Będziemy musieli rozważyć bardzo głęboko, co znaczy bycie człowiekiem”. Dla niektórych jest to kwestia wiecznego życia i śmierci.

Jeśli chodzi o pierwszy akapit, to nadal nie wiemy, czy skład szkieletów H. naledi reprezentuje jakiś rodzaj rytuału, a tym mniej, czy to zachowanie sugeruje, że zmarli byli uważania za “uświęconych”.  Niektóre mrówki usuwają swoich zmarłych i wkładają ich zwłoki na „stertę martwych”  . Czy znaczy to, że mrówki także mają dusze? Nie ma żadnych dowodów, że zmarli naledi byli pochowani: mogli być po prostu usuwani do specjalnego miejsca w jaskini – a tak naprawdę, nawet tego nie wiemy z pewnością. A nawet gdyby byli chowani, mogło to być po prostu, by uniknąć zapachu i zanieczyszczenia. Wreszcie, nawet jeśli byli świadomie chowani z powodów duchowych, nie pokazuje to, że H. naledi WIEDZIELI, iż „śmierć nie jest absolutnym końcem”. Co najwyżej pokazuje to, że tak wierzyli. Pastor Woods myli tutaj wiarę z faktem.


Jeśli chodzi o wypowiedź Lee Bergera, nadal uważam, że niemądrze jest rozważać „co znaczy bycie człowiekiem”, przynajmniej na podstawie jego odkrycia (przewodniczył zespołowi, który znalazł H. naledi). Niech Berger odpowie najpierw na pytanie, co rozumiemy przez „w pełni ludzki” – a to, oczywiście, jest całkowicie subiektywne. Jeśli powołujemy się na konkretne rzeczy, jak zachowanie lub wielkość mózgu, to tak, w zasadzie dostajemy odpowiedź. Ale wielu sekularystów rozumie przez to coś innego: z pewnością mówią o subiektywnych przekonaniach i postawach homininów, a znalezienie odpowiedzi na to pytanie jest niemal niemożliwe.


I staje się całkowicie niemożliwe, kiedy zaczynamy przywoływać teistyczne koncepcje duszy. Jeśli dusza ludzka jest wymogiem dla bycia „w pełni człowiekiem”, a dusza jest koncepcją bez cienia dowodów na nią, to pytanie pozostaje w dziedzinie teologii: dyscypliny, która nie potrafi naprawdę odpowiedzieć na swoje pytania, ale udaje, że robi to przez fabrykowanie  rozwiązań.


Jeśli chodzi o Graham, było jej dziennikarskim obowiązkiem wskazanie na brak dowodów na istnienie duszy, a z pewnością zacytowanie kogoś, kto uważa, że samo pytanie jest nonsensowne. Przez zacytowanie Bergera w ostatnim akapicie jako właściwie popierającego dusze, Graham po prostu utrzymuje całe pytanie przy życiu. Jeśli mamy mówić o tym „co znaczy bycie człowiekiem”, bądźmy konkretni w sprawie tego pytania, uczciwi wobec jego subiektywności i wątpiący w naszą zdolność znalezienia odpowiedzi.


h/t: Matthew Cobb

The Atlantic ponders a weighty question: Did early hominins have souls

Why Evolution Is True, 21 września 2015

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nowy ateizm i krytyka religii

Znalezionych 582 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Byli ateiści, obecnie wierzący   Ferus   2019-11-17
Dewocja to pobożność? Czyli wizyta u starszej pobożnej pani.   Ferus   2019-11-10
Biskupa czerep rubaszny   Koraszewski   2019-11-08
Sen mara, Bóg wiara, nieśmiały głos podświadomości, czy bezsensowne rojenia senne?   Ferus   2019-11-03
Refleksje sprzed lat: „Proporcje krzyku i smaku”   Ferus   2019-10-27
Trudne początki mitu   Ferus   2019-10-20
Jak Bóg ogarnia swoje dzieło   Ferus   2019-10-13
Uduchowiony erotyzm bogów i wyznawców (V)   Ferus   2019-10-06
Uduchowiony erotyzm bogów i wyznawców IV   Ferus   2019-09-29
Katolicka Afryka i jej niepokoje   Igwe   2019-09-27
Turcja: ucieczka od religii?   Bulut   2019-09-25
Uduchowiony erotyzm bogów i wyznawców (III)   Ferus   2019-09-22
Uduchowiony erotyzm bogów i wyznawców (II)   Ferus   2019-09-15
Uduchowiony erotyzm bogów i wyznawców   Ferus   2019-09-08
Zlecenie walki z szatanem   Koraszewski   2019-09-02
Mrówki i ludzie. Czyli niepokojące podobieństwo „korony stworzenia” do bezrozumnych owadów.   Ferus   2019-09-01
Jabłko, które jabłkiem nie było   Ferus   2019-08-25
Ta miłość zaczęła się od strachu   Koraszewski   2019-08-24
Problem „ukrywającego się Boga”.   Ferus   2019-08-18
Hipoteza Boga kontra nauka (IV)   Ferus   2019-08-11
Na początku był jakiś Jezus   Koraszewski   2019-08-05
Hipoteza Boga kontra nauka (III)   Ferus   2019-08-04
Hipoteza Boga kontra nauka (II)   Ferus   2019-07-28
Hipoteza Boga kontra nauka   Ferus   2019-07-21
Apostołowie Nowego Ładu (II)   Ferus   2019-07-14
Bóg bez państwa i państwo bez Boga   Koraszewski   2019-07-12
Apostołowie Nowego Ładu. Czyli ludzie pogodzeni z nieubłaganymi prawami natury.   Ferus   2019-07-07
Pamięć i odrzucona tożsamość   Koraszewski   2019-06-27
O znaczeniu świeckich usług medycznych   Igwe   2019-06-22
Bezlitosne Miłosierdzie Boże   Ferus   2019-06-16
Dziecko i jego I Komunia Święta   Ferus   2019-06-09
Tajemnica zawodowa duchownych   Ferus   2019-06-02
Rozmyślając nad sensem życia (VIII)   Ferus   2019-05-26
Rozmyślając nad sensem życia (VII)   Ferus   2019-05-19
Rozmyślając nad sensem życia (VI)   Ferus   2019-05-12
De non existentia Dei   Koraszewski   2019-05-06
Rozmyślając nad sensem życia (V)   Ferus   2019-05-05
Nieszczęsny ateizm. List do przyjaciela   Koraszewska   2019-05-04
Ewangelia według pana Jeża   Koraszewski   2019-05-02
Biły się dwa bogi   Koraszewski   2019-04-29
Rozmyślając nad sensem życia IV.   Ferus   2019-04-28
Ani nie manifest, ani nie tak nowego ateizmu   Koraszewski   2019-04-26
Wzrastająca obecność boga   Koraszewski   2019-04-22
Rozmyślając nad sensem życia (III)   Ferus   2019-04-21
Dziękujmy Panu, korona cierniowa ocalona   Koraszewski   2019-04-19
Czary, zagrożenie bezpieczeństwa i prawo szariatu   Igwe   2019-04-16
Rozmyślając nad sensem życia (II).   Ferus   2019-04-14
Dlaczego ateiści walczą o prawo wyjścia z cienia w Afryce i nie tylko w Afryce?   Igwe   2019-04-10
Rozmyślając nad sensem życia   Ferus   2019-04-07
Krzywdy wyrządzone ludzkości przez naukę   Ferus   2019-04-01
Zdobywca nagrody Templetona i jego nonsensy w „Scientific American”   Coyne   2019-03-28
Mały Traktat o duszy dziecka poczętego tak lub inaczej   Koraszewski   2019-03-26
Czy religijne prawdy są zbyt trudne do zrozumienia? (II)   Ferus   2019-03-24
Zwalczanie oszukańczych kapłanów i komercjalizacji religii w Republice Południowej Afryki   Igwe   2019-03-23
Dlaczego musiałem zostać ateistą   Ferus   2019-03-17
Eks-ateistka obnaża nędzę ateizmu   Koraszewski   2019-03-07
Ego kontra Świadomość. Czyli lepiej żyć złudzeniami czy prawdą o rzeczywistości?   Ferus   2019-03-03
Trzy dni, które nie wstrząsną Kościołem   Koraszewski   2019-02-25
Ego kontra Świadomość II. Czyli lepiej żyć złudzeniami czy prawdą o rzeczywistości?   Ferus   2019-02-24
Kiedy największa na świecie sunnicka instytucja religijne potępi swój kolonializm?    Shoaaib   2019-02-24
Artykuł w ”New York Times”: Nauka może uczyć się od religii   Coyne   2019-02-20
Ego kontra Świadomość. Czyli lepiej żyć złudzeniami czy prawdą o rzeczywistości?   Ferus   2019-02-17
Papież ucałował notorycznego islamistycznego antysemitę   Meotti   2019-02-12
Czy religijne prawdy są zbyt trudne do zrozumienia?   Ferus   2019-02-10
Płaska Ziemia: kwestia wiedzy czy wiary? (II)   Ferus   2019-01-27
Płaska Ziemia: czyli kwestia wiedzy czy wiary?   Ferus   2019-01-20
Zachodni apologeci ekstremizmu   Rafizadeh   2019-01-19
Refleksje po lekturze „Ateisty”   Ferus   2019-01-13
Czy Afryce potrzebna jest religijna reformacja?   Igwe   2019-01-08
Eksperci od „prawdziwej” wolności i grzechu   Ferus   2019-01-06
Ośmioletnia panna młoda   Rafizadeh   2019-01-02
Intrygujące pytanie papieża Franciszka   Ferus   2018-12-30
Tak, jest wojna między nauką a religią   Coyne   2018-12-29
Jasełkowo-teologiczne refleksje dziadka „Maryi panienki”.   Ferus   2018-12-23
Pogodzenie nauki i religii?   Coyne   2018-12-21
Adwokat diabła II.Czyli religijna wersja ludzkich umiejętności „poszukiwania wyjścia”.   Ferus   2018-12-16
Adwokat diabła. Czyli religijne racje zastępujące prawdę.   Ferus   2018-12-09
Duchowni wypaczają religię i mordują kobiety   Reza   2018-12-03
Niechciany dar Boga. Czyli trudności z akceptacją nieuniknionego.   Ferus   2018-12-02
W Nigerii porzucenia religii jest ryzykownym przedsięwzięciem   Igwe   2018-11-29
Człowiek musi w coś wierzyć. Podsumowanie.   Ferus   2018-11-25
 “Islam przeżywa ostre starcie z nowoczesnością i wymaga reform”     2018-11-22
Człowiek musi w coś wierzyć. Schizma arcybiskupa Lefebvre'a   Ferus   2018-11-18
Człowiek musi w coś wierzyć. Mariawici.   Ferus   2018-11-11
Boski niebyt, nauka i patriotyzm   Koraszewski   2018-11-07
Człowiek musi w coś wierzyć. Raskolnicy, Swedenborg.   Ferus   2018-11-04
Człowiek musi w coś wierzyć. Savonarola, Luter i inni   Ferus   2018-10-28
Allah stworzył kobiety, żeby były w domach     2018-10-25
Prawdziwy opór przeciw fanatyzmowi   Chesler   2018-10-24
Człowiek musi w coś wierzyć. Kontynuacja.   Ferus   2018-10-21
List Einsteina kwestionujący religię, biblię i ideę Boga jest znowu na sprzedaż   Coyne   2018-10-19
Jak ekstremistyczny rząd traktuje dziewczynki i kobiety   Bulut   2018-10-19
Szatan pierwszej klasy   Kruk   2018-10-15
Przemyślana odmowa przymusowej relokacji uchodźców   Ferus   2018-10-14
Kiedy rzeczywistość zaprzecza religijnej fikcji. Czyli refleksje nad listem papieża Franciszka do ludu Bożego.   Ferus   2018-10-07
Rozum uskrzydlony wiarą (III)   Ferus   2018-09-30
Rozum uskrzydlony wiarą (II)   Ferus   2018-09-23
Rozum uskrzydlony wiarą   Ferus   2018-09-16
Zbrodnie Boga czy zbrodnie ludzi w imieniu Boga?   Ferus   2018-09-09
Kiedy stworzenie czuje się lepsze od Stwórcy.   Ferus   2018-09-02

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk