Prawda

Wtorek, 7 maja 2024 - 01:09

« Poprzedni Następny »


Wreszcie: sensowna dyskusja o “rasie”


Jerry Coyne i Greg Mayer 2018-04-10


A przez “sensowną” rozumiem oczywiście dyskusję, która idzie zgodnie z moimi poglądami. Często pisałem, że choć nie ma zamkniętych i silnie genetycznie odgraniczonych „ras” ludzkich, istnieją znaczące i statystycznie diagnostyczne różnice między populacjami, grupami etnicznymi czy jakkolwiek zechcesz je nazwać. Jest to sprzeczne z powszechnym, lewicowym poglądem, że rasy są wyłącznie „konstruktem społecznym” i nie mają żadnej biologicznej rzeczywistości.

No cóż, nie ma skończonej liczby grup, których członkowie w 100% odróżniają się od innych grup. Jeśli jednak weźmiesz wszystkie geny razem, istnieją wystarczające przeciętne różnice częstotliwości, by można było wyróżnić statystyczne zgrupowania, które z kolei pozwalają nam na użycie bardzo wielu genów do zupełnie dokładnego ustalania skąd ktoś pochodzi i kim byli jego przodkowie. Te „statystyczne zgrupowania” są realne, nie są konstruktami społecznymi, bo występują niezależnie od politycznych poglądów lub przesądów badającego.


Uznanie, że istnieją, w żaden sposób nie uzasadnia bigoterii lub stereotypizowania, ale nie powinniśmy odrzucać informacji o istnieniu tych zgrupowań tylko dlatego, że w przeszłości ludzie o niesłusznej koncepcji „rasy” używali tych różnic dla usprawiedliwienia segregacji i przesądów. Niemniej aż nazbyt często, podobnie jak z genetycznymi różnicami między grupami etnicznymi, behawioralnymi różnicami między płciami i psychologią ewolucyjną, ci na lewicy po prostu odrzucają całe dziedziny ze strachu, że badania naukowe uzasadnią dyskryminację. I w teorii mogą to zrobić, jak to robiły w przeszłości, ale lepiej jest znać fakty i równocześnie zaakceptować myśl, że moralna i prawna równość wszystkich ludzi oraz równość możliwości nie zależą od ewolucyjnych lub genetycznych szczegółów. Jeśliby bowiem zależały, to odkrycia naukowe mogłyby być użyte do uzasadniania uprzedzeń – a to odrzucają wszyscy humaniści. Twierdzenie, że całe dziedziny, takie jak genetyczna analiza grup etnicznych, są po prostu analizą „społecznych konstruktów”, jest rodzajem anty-intelektualizmu, który dławi postęp nauki. Gdyby jakimś lewicowcom udało się postawić na swoim, nie byłoby psychologii ewolucyjnej, nie byłoby prób zrozumienia ewolucyjnych korzeni ludzkiego zachowania. Czy naprawdę chcemy narzucić moratorium na taką pracę?


Uznanie genetycznych zgrupowań za znaczące jednostki jest tym, o czym pisze David Reich. Reich jest znanym profesorem genetyki z Harvardu, który wykonał wiele pracy nad opartymi na DNA filogenezami ludzi i naczelnych, genami chorób u ludzi, krzyżowaniem między pradawnymi liniami rodowymi homininów (np. denisowian, neandertalczyków) i mapowaniem przodków człowieka przez badanie statystycznych zgrupowań.  


Gorąco polecam przeczytanie jego eseju “New York Times” (kliknij na link pod zrzutem z ekranu):


Przytoczę tylko dwa cytaty z Reicha: jeden o danych naukowych i drugi o ich moralnych implikacjach – lub ich braku. Ale przeczytajcie artykuł!


Dane:

[Po artykule z 1972 r. mojego promotora, Dicka Lewontina] ustalił się consensus, że nie ma wystarczająco dużych różnic między ludzkimi populacjami, by wspierać koncepcję “biologicznej rasy”. Zamiast tego twierdzono, że rasa jest “społecznym konstruktem”, sposobem klasyfikowania ludzi, który zmienia się w czasie i różni się między krajami.  


To prawda, że rasa jest społecznym konstruktem. Jest także prawdą, jak pisał dr Lewontin, że ludzkie populacje “są zdumiewająco podobne do siebie” z genetycznego punktu widzenia.


Z czasem jednak ten consensus przekształcił się, jak się wydaje, bez żadnego kwestionowania, w ortodoksję. Według tej ortodoksji przeciętne różnice genetyczne między ludźmi zgrupowanymi według dzisiejszych terminów rasowych są tak trywialne, jeśli chodzi o jakiekolwiek znaczące cechy biologiczne, że można je całkowicie ignorować.  


Ortodoksja idzie dalej, utrzymując, że powinniśmy obawiać się wszelkich badań różnic genetycznych między populacjami. Niepokój dotyczy tego, że takie badania, niezależnie od tego, w jak dobrych intencjach robione, znajdują się na śliskim zboczu, które prowadzi do różnego rodzaju pseudonaukowych argumentów o biologicznych różnicach, jakie były używane w przeszłości, by usprawiedliwić handel niewolnikami, ruch eugeniczny i nazistowskie morderstwo sześciu milionów Żydów.


Mam głęboką sympatię wobec troski o to, by genetyczne odkrycia nie były nadużywane dla uzasadniania rasizmu. Jako genetyk wiem jednak, że nie można po prostu dłużej ignorować przeciętnych różnic genetycznych między „rasami”.


W ciągu ostatnich dwudziestu lat dokonano przełomowych postępów w technikach sekwencjonowania DNA. Te postępy umożliwiły nam mierzenie z niespotykaną dokładnością tego, który ułamek indywidualnych genów pochodzi od przodków z, powiedzmy Afryki Zachodniej sprzed 500 lat – przed mieszaniem się w Ameryce puli genowych zachodnich Afrykanów i Europejczyków, puli, które były niemal całkowicie od siebie izolowanie przez ostatnie 70 tysięcy lat. Z pomocą tych narzędzi dowiadujemy się, że choć rasy mogą być konstruktem społecznym, różnice w odziedziczonych genach, które korelują z wieloma dzisiejszymi konstruktami społecznymi, są realne.  


Niedawne badania genetyczne pokazały różnice między populacjami nie tylko w genetycznych wyznacznikach takich prostych cech jak kolor skóry, ale bardziej złożonych, takich jak rozmiar ciała i podatność na choroby. Na przykład, wiemy teraz, że genetyczne czynniki pomagają wyjaśnić, dlaczego północni Europejczycy są wyżsi przeciętnie od południowych Europejczyków, dlaczego stwardnienie rozsiane jest częstsze wśród Amerykanów z przodkami z Europy niż Amerykanów z przodkami z Afryki i dlaczego odwrotnie jest z końcowym stadium niewydolności nerek.


Niepokoję się, że ludzie o dobrych intencjach, którzy zaprzeczają możliwości znaczących różnic biologicznych między populacjami, pakują się w pozycję nie do obrony, taką, która nie przetrwa ataku nauki. Niepokoję się również, że jakiekolwiek będą odkrycia – a naprawdę nie mamy pojęcia, jakie będą – mogą być cytowane jako “naukowy dowód”, że rasistowskie uprzedzenia i agendy były cały czas poprawne, a ci ludzie o dobrych intencjach nie będą rozumieli nauki w wystarczającym stopniu, by odeprzeć te twierdzenia.

A o tym, jak powinniśmy traktować przyszłe odkrycia w genetyce:

Dla mnie naturalną odpowiedzią na to wyzwanie jest nauka wyciągnięta z przykładu biologicznych różnic, jakie istnieją między mężczyznami i kobietami. Różnice między płciami są znacznie głębsze niż różnice między populacjami, odzwierciedlając 100 milionów lat ewolucji i adaptacji. Mężczyźni i kobiety różnią się olbrzymimi odcinkami materiału genetycznego – chromosomem Y, który mają mężczyźni ale nie mają kobiety, i drugim chromosomem X, który mają kobiety, ale nie mężczyźni. [JAC: To zdanie nieco wprowadza w błąd, bo mówi on o “biologicznych” różnicach, nie zaś różnicach w zawartości genetycznej, a chromosom Y nie ma wielu genów.]


Niemal wszyscy akceptują, że biologiczne różnice między mężczyznami i kobietami są głębokie [JAC: Także tutaj nie jest jasne, co rozumie przez “głębokie”, ale zgadzam się, że różnice istnieją i że wyjaśniają różnice obu płci w morfologii i zachowaniu.] W dodatku do anatomicznych różnic mężczyźni i kobiety wykazują przeciętne różnice wielkości i siły fizycznej. (Są także przeciętne różnice temperamentu i zachowań, chociaż nadal istnieją ważne, nierozstrzygnięte pytania o stopień, do jakiego na te różnice wpływają społeczne oczekiwania i wychowanie.)


Jak uwzględniamy biologiczne różnice między mężczyznami i kobietami? Myślę, że odpowiedź jest oczywista: zarówno powinniśmy uznawać, że istnieją różnice genetyczne między mężczyznami i kobietami, jak powinniśmy przyznawać każdej płci te same swobody i możliwości, niezależnie od tych różnic.


Na podstawie tego, że w naszym społeczeństwie nadal istnieją nierówności między mężczyznami i kobietami, jest jasne, że zrealizowanie tych ambicji w praktyce jest trudne. Pojęciowo jednak jest to proste. A jeśli tak jest w kwestii mężczyzn i kobiet, to z pewnością jest tak samo z jakimikolwiek różnicami, które możemy znaleźć między różnymi populacjami, z których olbrzymia większość będzie znacznie mniej głęboka.  


Trwałym wyzwaniem dla naszej cywilizacji jest traktowanie każdego człowieka jako jednostki i przyznanie takich samych praw wszystkim ludziom, niezależnie od tego, czym obdarzył ich los. W porównaniu z olbrzymimi różnicami, jakie istnieją między jednostkami, różnice między populacjami są przeciętnie wielokrotnie mniejsze, powinno więc nie być zanadto trudne uwzględnienie rzeczywistości, w której różni się przeciętny wkład genetyczny w ludzkie cechy.  


Ważne jest stawanie przed wszystkim, co ujawnia nauka, bez osądzania z góry wyniku i z zaufaniem, że jesteśmy dość dojrzali, by umieć poradzić sobie z każdym odkryciem. Argumentowanie, że nie ma istotnych różnic między populacjami ludzi,  tylko zaprasza do rasistowskiego nadużywania genetyki, jakiego chcemy uniknąć.   

Między nieuzasadnionymi, pseudonaukowymi wypowiedziami Nicholasa Wade i Jamesa Watsona z jednej strony (obaj krytykowani w artykule Reicha) i koncepcją genetycznej tabula rasa różnych ideologicznie uprzedzonych antropologów kulturowych (którzy nie działają jak naukowcy, znajduje się rozsądne stanowisko -  to, jakie przedstawił Reich.


Uwagi Grega o artykule Reicha

Greg Mayer


Mnie także podoba się artykuł Reicha, ale jeśli ma on nadzieję, że będzie mógł mówić o zróżnicowaniu genetycznym, musi przestać akceptować błąd, że “rasa jest społecznym konstruktem”, ponieważ to znaczy, że każdy, kto uważa, że rasa jest społecznym konstruktem, zignoruje wszystko inne, co powiedział. Jak wskazuje Reich, istnieją dające się zmierzyć różnice genetyczne; te różnice mogą być ważne (klinicznie, poznawczo itd.); ta zmienność pozwala na identyfikację geograficznego pochodzenia jednostek – a to ostatnie właśnie oznacza rasę. (Jak zwykle, używam zoologicznej definicji rasy geograficznej czyli podgatunku. Podgatunki można opisać w sytuacji, jeśli pokażesz mi osobnika, a ja potrafię powiedzieć, skąd jest; i odwrotnie, jeśli powiesz mi, skąd jest, a ja potrafię powiedzieć, jak wygląda.) Masa danych genetycznych o ludziach pozwala nam podzielić rdzenne populacje (tj. przed-Kolumbijskie) na tak wiele ras, które pasują do zoologicznej definicji rasy, że jednym z głównych argumentów przeciwko uznaniu ras jest to, że jest zbyt wiele dających się rozpoznać ras. 23andMe sprzedaje mikrorasowe identyfikacje w telewizji! Bardzo dokładna skala danych genetycznych czyni rozpoznanie geograficznych zgrupowań czymś tak łatwym, że problemem z podgatunkami nie jest to, że nie potrafisz ich rozróżnić, ale raczej to, że możesz wszystko rozróżnić, także lokalną populację. Nomenklaturowo podgatunki są opcjonalne i mogą istnieć przyczyny, zarówno praktyczne, jak społeczne, by ich nie nazywać.


Reich cytuje Dicka Lewontina podział odkrycia różnorodności z 1972 r.(który jest oczywiście prawdą) ale nie wspomina (a może nawet nie zdaje sobie sprawy), że to odkrycie nie mówi niczego o tym, czy istnieją dające się rozpoznać rasy. Reich mówi, choć bardziej pośrednio niż ja bym to zrobił, że ludzka równość moralna nie może opierać się na empirycznych odkryciach o braku różnic genetycznych, bo potem znalezienie różnic genetycznych podważy argument o moralnej równości. W 100% popieram go w głoszeniu zasady, że ludzka równość moralna NIE powinna zależeć od empirycznego argumentu o genetycznym zróżnicowaniu. Problemem z opieraniem ludzkiej moralności i równości ludzi na empirycznych twierdzeniach o ludzkiej biologii jest to, że takie twierdzenia mogą okazać się błędne. Tony Edwards, w komentarzu do artykułu Dicka z 1972 r. powiedział to całkiem elegancko:

“Jest jednak niebezpiecznym błędem opieranie moralnej równości istot ludzkich na biologicznym podobieństwie, ponieważ brak podobieństwa, raz ujawniony, staje się następnie argumentem na rzecz moralnej nierówności”.

[A także Reich wydaje się bardzo naiwny, jeśli sądzi, że “Niemal wszyscy akceptują, że biologiczne różnice między mężczyznami i kobietami są głębokie”. Przewiduję, w tej kwestii ataki na niego z lewa.


Jerry i ja napisaliśmy nasze komentarze niezależnie od siebie.]


h/t: Rodney, Greg

 

Finally: a sensible discussion of ‘race’

Why Evolution Is True, 23 marca 2018

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska

 

 



Jerry A. Coyne


Profesor (emeritus) na wydziale ekologii i ewolucji University of Chicago, jego książka "Why Evolution is True" (Polskie wydanie: "Ewolucja jest faktem", Prószyński i Ska, 2009r.) została przełożona na kilkanaście języków, a przez Richarda Dawkinsa jest oceniana jako najlepsza książka o ewolucji.  Jerry Coyne jest jednym z najlepszych na świecie specjalistów od specjacji, rozdzielania się gatunków.  Jest wielkim miłośnikiem kotów i osobistym przyjacielem redaktor naczelnej.



Greg Mayer

Zastępca kuratora działu gadów i płazów w muzeum zoologicznym Uniwersytetu Wisconsin. Doktorat z biologii ewolucyjnej obronił na Harvardzie.


Skomentuj Tipsa en vn Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1476 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Czy globalne ocieplenie może być dla nas dobre?   Ridley   2022-03-03
Południowa Afryka powinna przemyśleć regulacje dotyczące genetycznie modyfikowanych roślin   i Priyen Pillay   2022-03-01
Dlaczego środowiskowcy stanowią większą przeszkodę dla skutecznej polityki klimatycznej niż negacjoniści?   Boudry   2022-02-21
O figach i osach   Júnior   2022-02-18
Pień liczący 40 tysięcy lat przekazany Maorysom zamiast nauce   Coyne   2022-02-14
Propaganda anty-GMO obraża drobnych farmerów w Afryce i w Azji   Gakpo   2022-02-08
Jak “tubylcza medycyna” różni się od medycyny   Coyne   2022-02-07
Biotechnologia podnosi plony wysokobiałkowego afrykańskiego pochrzynu   Wetaya   2022-02-04
Spadanie w przepaść   Turski   2022-01-27
Czy koniki morskie coś nam mówią o LGBT? Błąd naturalistyczny popełniony przez Sussex Wildlife Trust   Coyne   2022-01-25
Ojczyznę wolną (od GMO) zachowują pany   Koraszewski   2022-01-22
Namawianie roślin, żeby podjęły ryzyko   Karavolias   2022-01-20
Czy uczenie się metodą prób i błędów jest „nauką”?   Coyne   2022-01-14
Czy gaz i energia jądrowa są “zielone”   Novella   2022-01-12
Ptasia grypa w czasach ludzkiej zarazy   Collins   2022-01-11
Rasa jest kontinuum. Płeć jest cholernie binarna   Dawkins   2022-01-10
Komiczne krzyki o klimatycznej Apokalipsie –— 50 lat nieuzasadnionego siania paniki   Lomborg   2022-01-06
Gnidy, o których PIS ci nie powie   Koraszewski   2022-01-05
Niebezpieczeństwo upolitycznienia nauki   Krylov   2022-01-01
Specjalne przesłanie do muzułmanów na całym świecie   Pandavar   2021-12-28
Nowe badania pokazują, że kraje rozwijające się płacą wysoką cenę za ograniczanie upraw roślin GMO   Maina   2021-12-25
Jajo, które wywołało sensację   Koraszewski   2021-12-24
Pięć powodów zakończenia debaty o GMO   Evanea   2021-12-16
Richard Dawkins pisze do “przyjaciół nauki i rozumu” w Nowej Zelandii   Coyne   2021-12-14
 Syntetyczna biologia oferuje obietnicę rozwiązania globalnego problemu z plastikiem   Agaba   2021-12-13
Nigeria wzywa Afrykę, by szła w jej ślady w sprawie GM wspięgi wężowatej   Opoku Gakpo   2021-12-09
Małe nietoperze idą do przedszkola   Koraszewski   2021-12-06
Afrykańscy naukowcy wzywają do polityki poparcia biologii syntetycznej i innych innowacji   Agaba   2021-12-02
Uprawy GMO zredukowały zatrucia farmerów pestycydami   Maina   2021-11-27
Czy genetyka może pomóc wyeliminować nierówność?   Coyne   2021-11-26
Matematyka i prawdziwa historia katastrofy klimatycznej   Lomborg   2021-11-24
Nigeria daje zielone światło kukurydzy GMO   Conrow   2021-11-22
Ugandyjscy studenci nalegają na powszechne stosowanie biotechnologii i uchwalenie prawa o biobezpieczeństwie   Agaba   2021-11-17
Organiczny eksperyment Sri Lanki   Novella   2021-11-16
Ruanda skwapliwie przyjmuje biotechnologię poprzez ekspansję OFAB   Meeme   2021-11-12
Sprzeciw wobec anulowania Huxleya   Coyne   2021-11-05
Farmerka z Kenii zbiera obfity plon z bawełny GM   Meeme   2021-11-04
Czarni uczeni i nauka o rasizmie   Koraszewski   2021-11-03
Kłusownictwo narzuca na słonie dobór w kierunku ewolucji słoni bez ciosów   Coyne   2021-11-01
Marnujemy naszą wielką szansę na edytowanie genów   Ridely   2021-10-29
“Czarne tygrysy” w małym indyjskim rezerwacie sugerują losowy dryf genetyczny   Coyne   2021-10-26
Wytwarzanie białek w roślinach przez rolnictwo molekularne   Novella   2021-10-20
Strzelby, zarazki, maszyny to zdecydowanie antyrasistowska książka. Dlaczego lewica jej nie kocha?   Barnett   2021-10-13
Nigeryjscy farmerzy nie mogą się doczekać wystarczających ilości GM nasion wspięgi wężowatej   Gakpo   2021-10-12
Dobór płciowy versus dobór naturalny: na przykładzie chrząszczy   Coyne   2021-10-08
Edytowanie genów kluczem do ulepszenia podstawowych upraw w Afryce   Abugu   2021-10-01
Bakłażan GMO jest udokumentowaną wygraną ubogich farmerów   Conrow   2021-09-23
O Jezu, wskrzeszają mamuta!   Koraszewski   2021-09-17
Wszystkie antyizraelskie wiadomości zasługują na publikację   Bard   2021-09-04
Tożsamość etniczna i rasa   Coyne   2021-08-30
Środowiskowcy mylili się – nie stoimy przed apokalipsą owadów   Ridley   2021-08-13
Czy znaleziono najstarszy dowód na istnienie zwierzęcia? Nowa gąbko-podobna skamieniałość liczy 890 milionów lat   Coyne   2021-08-11
Psy rozumieją ludzi   Novella   2021-08-06
Nowy start nauki o życiu w epoce genu   Ridley   2021-08-05
Użycie ognia przez homininy: przykład szybkiej ewolucji kulturowej?   Coyne   2021-08-04
Historia pandemii jest historią zaprzeczania   Jackoby   2021-07-27
Nieuchwytny neuron babci   Novella   2021-07-22
Cierpienie i pytanie, czy przestaniemy jeść mięso   Koraszewski   2021-07-14
Czy nadchodzi hydroponika?   Novella   2021-07-13
Raport Unii Europejskiej o glifosacie   Novella   2021-07-10
Dlaczego ideologii nie należy mieszać z nauką   Coyne   2021-06-30
Nagonka na Izrael grasuje w stowarzyszeniach nauk ścisłych, medycyny i edukacji   Chesler   2021-06-24
Szczęśliwi pracoholicy   Witkowski   2021-06-03
Propaganda w wykonaniu nauczycieli akademickich   Chesler   2021-06-02
Ewolucja wielokomórkowości   Novella   2021-05-07
Polityczna polaryzacja jest przesadzona   Novella   2021-05-04
Wrotki były kiedyś sztandarową grupą istot bez seksu, a teraz sądzi się, że ukradkiem odstawiają szybkie numerki   Coyne   2021-04-22
Błędna historia antykolonializmu   Tupy   2021-04-21
Mayflower wyrusza w podróż raz jeszcze   Koraszewski   2021-04-19
Genetyczny przełącznik CRISPR   Novella   2021-04-16
Wielkie zdarzenie oksydacyjne   Novela   2021-04-09
Kiedy panika klimatyczna zlewa się z kulturą anulowania   Lomborg   2021-04-06
Czy wykształceni ludzie są bardziej antysemiccy?   Albert Cheng i Ian Kingsbury   2021-04-05
Nieoczekiwana historia i cudowny sukces szczepionek   Ridley   2021-03-31
Innowacja jest geograficznie zlokalizowanym i chwilowym zjawiskiem   Ridley   2021-03-29
Czy gąbki są najbliższymi krewnymi pozostałych zwierząt?   Coyne   2021-03-26
Kilka lekcji z rosyjskiej rewolucji. Jak kuszący radykalny nihilizm prowadzi do ekstremizmu   Geifman   2021-03-22
Wracamy do raju?   Łukaszewski   2021-03-18
Ślimakowi morskiemu odrasta tułów z odciętej głowy, czyli “autotomia z kleptoplastią”   Coyne   2021-03-15
Ewolucyjne korzyści udawania ofiary   Clark   2021-03-11
Ludzie i wymieranie megafauny   Novella   2021-03-10
Banany edytowane przez CRISPR   Novella   2021-03-02
Nikczemne grzyby naśladują kwiaty trawy, by ułatwić własne rozmnażanie się   Coyne   2021-02-26
Co zabiło megafaunę Ameryki Północnej?   Novella   2021-02-25
Stresy i nowe szczepy wirusa   Ridley   2021-02-12
EWOLUCJA wirusa Covid-19   Coyne   2021-02-10
Czy „toksyczna kobiecość” jest główną przyczyną bojów o społeczną sprawiedliwość?   Coyne   2021-02-08
Najmniejszy gad (i owodniowiec) świata: BARDZO mały kameleon   Coyne   2021-02-05
Dlaczego kocimiętka i matatabi doprowadzają koty do szaleństwa? Grupa badaczy mówi, że te rośliny mogą chronić je przed komarami   Coyne   2021-02-02
Bądźcie sceptyczni wobec wideo pokazujących “skutki uboczne” szczepionki   Novella   2021-01-28
Szaleństwo odnawialnej energii   Ridley   2021-01-23
Głębia ludzkiej historii   Novella   2021-01-19
Dlaczego szczepionki mRNA mogą zrewolucjonizować medycynę?   Ridley   2021-01-02
Szczepionka mRNA na koronawirusa: świadectwo ludzkiej pomysłowości i mocy nauki   Coyne   2021-01-01
Dziwaczny rodzaj rasistowskiego patriarchatu   Arora   2020-12-31
Centrala muszek owocowych: Bloomington Drosophila Stock Center   Coyne   2020-12-29
Pierwszy raport o używaniu narzędzi przez pszczoły: rodzimy gatunek używa grudek łajna, by odeprzeć drapieżne szerszenie   Coyne   2020-12-23
Nie – żadne chi nie istnieje   Novella   2020-12-21
Moc nauki dostarczyła najlepszej możliwej wiadomości w tym koszmarnym roku   Ridley   2020-12-18
Szczątkowa cecha ptaków, która mogła być funkcjonalna u przodków: zdalne wyczuwanie drgań dziobem (nadal czynne u kiwi)   Coyne   2020-12-16

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Lekarze bez Granic


Wojna w Ukrainie


Krytycy Izraela


Walka z malarią


Przedwyborcza kampania


Nowy ateizm


Rzeczywiste łamanie


Jest lepiej


Aburd


Rasy - konstrukt


Zielone energie


Zmiana klimatu


Pogrzebać złudzenia Oslo


Kilka poważnych...


Przeciwko autentyczności


Nowy ateizm


Lomborg


„Choroba” przywrócona przez Putina


„Przebudzeni”


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Małgorzata, Andrzej, Henryk