Prawda

Niedziela, 14 sierpnia 2022 - 18:28

« Poprzedni Następny »


Stresy i nowe szczepy wirusa


Matt Ridley 2021-02-12

Epidemia grypy w 1918 roku (Wikimedia Commons)
Epidemia grypy w 1918 roku (Wikimedia Commons)

Wśród genetycznej diaspory epidemii trwa zawzięta rywalizacja między szczepami wirusa o pierwszeństwo w dostaniu się do następnej ofiary. To prowadzi do pozornie zamierzonych wyników, jak gdyby wirus miał jakiś umysł. Jedną z rzeczy, którą ludziom najtrudniej pojąć w sprawie ewolucji jest to, że wydaje się celowa, ale mutacje, którymi się karmi, są losowe. Jak to możliwe, że delfiny wyewoluowały do pływania, skoro wszystko, z czym mogły pracować, to losowe zmiany w genach? Wirusy także mutują losowo – ale większość ludzi mówi tak, jak gdyby powstawanie i znikanie tych zmutowanych wersji zależało głównie od przypadku lub szczęścia. Nie jest tak.

Mutacje zdarzają bez przerwy w RNA wirusów; liczy się to, które z nich znajdą przychylność doboru naturalnego. Orędownicy “darwinowskiej medycyny” przez lata namawiali swoich kolegów, by bardziej brali pod uwagę ewolucję i adaptację, a jeden z nich, Paul Ewald z University of Louisville, ma do powiedzenia coś bardzo istotnego dla tej pandemii. Lata temu Ewald przedstawił teorię, dlaczego jedne choroby są śmiertelne, a inne łagodne. Twierdzi on, że chodzi o sposoby przekazywania. Infekcje, jakie możesz złapać z powodu kaszlu i kichania innych, są na ogół łagodne; mamy ponad 200 różnych rodzajów wirusów zwykłego przeziębienia i w zasadzie żaden z nich nie kładzie cię do łóżka, nie mówiąc już o zabiciu cię. Ale przenoszone przez owady choroby, takie jak malaria lub żółta febra, i przenoszone w wodzie choroby, takie jak cholera i tyfus, wydają się całkiem zadowolone jak cię zabiją.   


Powodem, powiada Ewald, jest to, że w chorobach bezpośredniego kontaktu, takich jak przeziębienie, łagodnym szczepom powiedzie się lepiej niż paskudnym, ponieważ pozwalają ci na pójście do pracy i na przyjęcia, choć trochę kaszlesz i kichasz. Tymczasem przenoszone przez owady lub wodę choroby mogą szerzyć się lepiej, jeśli wpakują cię, półprzytomnego, na łoże śmierci z wysokim ładunkiem patogenów, byś lepiej przyciągał komary lub (przepraszam) maksymalizował swój wkład do miejscowej kanalizacji.  


Są jeszcze dwie inne kategorie transmisji: choroby przekazywane seksualnie, takie jak syfilis, opryszczka i AIDS, które mogą cię w końcu zabić, ale potrafią czaić się ukryte, żebyś miał szansę zarażenia nowego partnera; i trwałe choroby typu "siedzę i czekam", takie jak gruźlica i do pewnego stopnia ospa wietrzna, łapane z powierzchni, które stać na to, by być śmiertelne, ponieważ można je przekazać nawet po śmierci.  


Każdy wirus używa mutacji i doboru, żeby znaleźć kompromis między maksymalizowaniem swojego potomstwa przy zabijaniu gospodarza, a łagodzeniem swoich skutków i utrzymywaniu gospodarza w aktywności. Niemniej, była jedna epidemia, która nie pasowała do teorii Ewalda: grypa z 1918 roku, która stała się bardziej zabójcza w drugiej fali, mimo że szerzył ją kaszel i kichnięcia. W 2011 roku Ewald próbował wyjaśnić ten wyjątek w sposób, który elegancko sprawdza regułę. Popatrzcie, czy was to przekonuje.


Grypę 1918 roku najpierw zauważono w obozach szkoleniowych armii USA w Kansas na początku marca. Przez całą wiosnę i lato była mnie więcej tak samo śmiertelna jak większość gryp: niebezpieczna dla bardzo młodych (dzieci) i bardzo starych, ale łagodna dla wszystkich innych. W sierpniu na Zachodnim Froncie lekarze wojskowi zaczęli zauważać, że grypa zmienia się w śmiertelną, zabijając regularnie młodych, sprawnych dorosłych. „Influenza nasila się i staje bardziej zabójcza” – napisał 17 sierpnia lekarz armii USA w swoim dzienniku.


Ewald uważa, że było tak, ponieważ zabójcze szczepy szerzyły się łatwiej niż łagodne. Wyobraź sobie, że łagodny przypadek zostaje wysłany do ziemianki na froncie, by to odespać, podczas gdy poważny przypadek zostaje położony na noszach i zabrany poprzez szereg zatłoczonych frontowych stacji chorych, pociągów i szpitali na tyłach. Im żołnierz był poważniej chory, tym dalej był wysyłany i tym więcej pielęgniarek i lekarzy miało z nim kontakt. Szczególne warunki okopów pozwalały, by “osoby unieruchomione przez chorobę były wielokrotnie transportowane z jednego zgrupowania podatnych gospodarzy do drugiego, w okopach, namiotach, szpitalach i pociągach” – pisał Ewald. Grypę zasadniczo szerzyli opiekunowie, trochę tak jak komary szerzą malarię. To wyjaśnia, dlaczego kolejne epidemie grypy nigdy więcej nie były tak paskudne - jak przewiduje Ewald, nigdy nie będą.   


Jest tu niepokojąca paralela z Covid-19. Podczas pierwszej fali wiele przypadków szerzyli opiekunowie w szpitalach i domach opieki. Jeden południowoafrykański szpital prześledził, jak jeden pacjent ambulatoryjny siał epidemię od jednego oddziału szpitalnego do drugiego, zarażając 39 pacjentów i 80 osób personelu. Wirus miał środek transportu od jednej ofiary do drugiej, nawet jeśli ofiary pozostawały w jednym miejscu: był przenoszony przez osobę towarzyszącą, podobnie jak grypa w 1918 roku. Czy to zachęciło wirusa, by stał się bardziej zabójczy? Opublikowane w tym tygodniu oszacowanie dokonane przez Public Health England pokazuje, że mutant B117 (Kent) jest z grubsza 65 procent bardziej śmiertelny niż poprzednie szczepy.


W odróżnieniu od tego lockdown trzymał łagodne przypadki Covid-19 izolowane w domu. W zeszłym tygodniu “Financial Times” opublikował artykuł o olbrzymiej ale zdumiewająco łagodnej epidemii Covid-19 w Indiach. Cytował jednego z lekarzy, który powiedział: “widzimy znacznie mniej poważną chorobę niż reszta świata i dużo więcej bezobjawowych zakażeń”, oraz drugiego, który utrzymywał, że “jest dość ogólnie zaakceptowane, że w Indiach mamy bardzo łagodną postać wirusa”. Jest wiele możliwych wyjaśnień, ale ponieważ lockdowny były w zasadzie w Indiach nieskuteczne, czy jest możliwe, że łagodniejszy wariant dobrze sobie poradził i ułatwiona przez opiekunów ewolucja w kierunku większej zjadliwości nie zdarzyła się?


Jednak na każdy Bombaj jest Manaus — miasto w Brazylii, które miało olbrzymią pierwszą falę praktycznie bez lockdownu, ale wielu ludzi umarło. Niektórzy sądzili, że Manaus osiągnęło próg odporności stadnej, ale obecnie jest tam druga, bardzo paskudna fala. Pamiętajmy jednak, że śmiertelny szczep grypy z 1918 roku zaczął się w okopach, ale wkrótce był wszędzie. Liczy się globalna strategia, jakiej używamy przeciwko wirusowi: wydaje się, że nowy szczep z Manus przybył do tego miasta skądinąd.


Z tej logiki można by wywnioskować, że popełniliśmy błąd zarządzając lockdown i zapewniliśmy, że wirus pozostanie śmiertelny lub wyewoluuje w tym kierunku. Waham się przed takim wnioskiem, ponieważ myliłem się w wielu sprawach w czasie tej pandemii. I jest jeden istotny sposób, na który Covid-19 różni się od grypy: oszczędza młodych i uderza w starych. To może wystarczyć do zapewnienia, że paskudne szczepy pozostaną konkurencyjne wobec łagodnych nawet pod nieobecność lockdownu. Szczep, który powoduje jedynie łagodne objawy u większości ludzi, a więc chodzą i szerzą go, ale od czasu do czasu zabija starych lub słabych, może rozkwitać dalej.  


Nie wiem, czy Wielka Brytania miałaby więcej niż 100 tysięcy zgonów, czy mniej, gdybyśmy działali według mniej drakońskiej strategii, jak to zrobiły Indie, Szwecja i Floryda. Ale wiem, że ewolucja to coś więcej niż tylko mutacja.  


Pierwsza publikacja w The Spectator:

The evolution of Covid is not random

Rational Optimist, 6 lutego 2021

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Matt Ridley

Brytyjski pisarz popularnonaukowy, sympatyk filozofii libertariańskiej. Współzałożyciel i b. prezes International Centre for Life, "parku naukowego” w Newcastle. Zrobił doktorat z zoologii (Uniwersytet Oksfordzki). Przez wiele lat był korespondentem naukowym w "The Economist". Autor książek: The Red Queen: Sex and the Evolution of Human Nature (1994; pol. wyd. Czerwona królowa, 2001, tłum. J.J. Bujarski, A. Milos), The Origins Of Virtue (1997, wyd. pol. O pochodzeniu cnoty, 2000, tłum. M. Koraszewska), Genome (1999; wyd. pol. Genom, 2001, tłum. M. Koraszewska), Nature Via Nurture: Genes, Experience, and What Makes us Human (także jako: The Agile Gene: How Nature Turns on Nurture, 2003), Rational Optimist 2010.

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1327 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Nie karm mózgu śmieciowym jedzeniem   Bhogal   2022-08-10
Kot Mehitabel pisze w “Science”   Coyne   2022-08-09
Nauka o wolności: rozmowa z Anną Kryłow   i Anna Kryłow   2022-08-06
Pierwsze dowody kopalne na opiekę nad lęgiem i niezwykły przypadek asymetrii kierunkowej   Coyne   2022-08-05
Badania dowodzą, że fakty nie mają znaczenia: jak propaganda wykorzystuje i normalizuje antysemityzm     2022-08-03
Horyzontalny transfer genów u owadów: jest rozpowszechniony, ale co to znaczy?   Coyne   2022-08-02
Dokonane w Afryce badanie genomu fasolnika egipskiego oznacza krok naprzód w dywersyfikacji światowego zaopatrzenia w żywność   Karavolias   2022-08-01
Grupy anty-GMO przegrywają sprawę sądową w Nigerii    i Nkechi Isaak   2022-07-30
Raz jeszcze: czy rasy są tylko społecznym konstruktem bez naukowego lub biologicznego znaczenia?   Coyne   2022-07-28
„New Yorker” pisze o hoacynie, sugeruje, że koncepcja Darwina drzew ewolucyjnych może być urojeniem   Coyne   2022-07-25
Nazistowscy lekarze i dzisiejsi antysemici: redefinicja etyki, żeby usprawiedliwić prześladowania Żydów     2022-07-18
Carl Sagan i wolność wątpienia   Jacoby   2022-07-18
Jak Darwin spowodował globalne ocieplenie swoją teorią doboru płciowego   Coyne   2022-07-16
Dieta mieszana misiów i innych   Júnior   2022-07-14
Londyńskie Natural History Museum popełnia błąd naturalistyczny - wielokrotnie   Coyne   2022-07-11
Nigeria gotowa na spełnienie oczekiwań rolników     2022-07-08
Szczepionki przeciwko grypie związane ze zmniejszonym ryzykiem choroby Alzheimera   Novella   2022-07-07
Nowoczesność Darwina: w O powstawaniu jest antycypacja neutralnej teorii i przerywanej równowagi   Coyne   2022-07-06
Pinker: “Wojna o ewolucję jest także wojną kulturową”   Coyne   2022-07-05
Raz jeszcze: błędny artykuł o tym, dlaczego teoria ewolucji jest przestarzała   Coyne   2022-07-04
Niech Moc będzie z pszczołą   Júnior   2022-06-28
Dramatyczny wzrost cen paliw kopalnych jest bolesny, ale daje niewielkie korzyści w walce z globalnym ociepleniem   Lomborg   2022-06-25
Efekt grupy – paskudny błąd poznawczy   Novella   2022-06-22
Nasiona z edytowanymi genomami będą miały przystępną cenę   Maina   2022-06-15
„Zapylisz mnie!”: nachalni bohaterowie świata roślin   Júnior   2022-06-11
Agroekologia zmienia biednych farmerów w biedniejszych   Muhumuza   2022-06-09
Kartofel z Matką Boską w jednej klapie i Karolem Marksem w drugiej   Koraszewski   2022-06-06
Jak nasze wspomnienia są powiązane   Novella   2022-06-04
Wielka Brytania dąży do zezwolenia na edytowanie genów   Novella   2022-06-02
„Grubogłowi przedsiębiorcy pogrzebowi w noc żywych trupów”   Júnior   2022-05-31
Coraz mniejsza część głównych plonów roślin jadalnych na świecie idzie na wyżywienie głodnych, a coraz więcej wykorzystuje się do celów niespożywczych     2022-05-28
Naukowiec z Ghany: “Afryka potrzebuje GMO bardziej niż reszta świata”   Gakpo   2022-05-26
GMO i edytowanie genów: jaka jest różnica?   Karavolias   2022-05-23
Toksyczny nektar, czyli ostrożnie z tureckim miodem   Júnior   2022-05-20
Kolejna nieudana i podyktowana ideologią próba wykazania, że płeć u ludzi nie jest binarna   Coyne   2022-05-18
Brian Charlesworth o błędach nowego artykułu rzekomo pokazującego, że fundamentalne założenie ewolucji neodarwinowskiej jest błędne   Coyne   2022-05-16
Trutnie i inni fruwający panowie   Junior   2022-05-13
Wygnanie z uniwersyteckiego świata – dwa lata później   Winegard   2022-05-10
Życie kwitnące po śmierci   Junior   2022-05-05
Organiczne środki owadobójcze są szkodliwe dla pożytecznych owadów     2022-04-30
Oxitec rozszerza próby z komarami GMO, by zredukować szerzenie się malarii   Conrow   2022-04-28
Słowa w wosku zapisane   Tonhasca Junior   2022-04-26
Rodzice, szkoła, państwo: kultura niskich oczekiwań   Koraszewski   2022-04-25
Nowoczesne ulepszanie roślin uprawnych przyjmuje historyczne podejście   Karavolias   2022-04-20
Pierwsza spożywcza roślina GMO w Ghanie   Baffour-Awuah   2022-04-16
Indie zwalniają edytowanie genów z wymaganej dla GMO oceny bezpieczeństwa   Paranjape   2022-04-11
Metamorfozy    Júnior   2022-04-09
Rolnicy nie mogą uprawiać tego, na co ich nie stać   Ongu   2022-04-07
Rośliny zmodyfikowane: odkłamać opinię o GMO   Conrow   2022-04-07
Odmowa szczelinowania jest szaleństwem   Ridley   2022-04-02
Jak wirusy chorób układu oddechowego ewoluują, by stać się łagodniejsze   Ridley   2022-03-22
Czy globalne ocieplenie może być dla nas dobre?   Ridley   2022-03-03
Południowa Afryka powinna przemyśleć regulacje dotyczące genetycznie modyfikowanych roślin   i Priyen Pillay   2022-03-01
Dlaczego środowiskowcy stanowią większą przeszkodę dla skutecznej polityki klimatycznej niż negacjoniści?   Boudry   2022-02-21
O figach i osach   Júnior   2022-02-18
Pień liczący 40 tysięcy lat przekazany Maorysom zamiast nauce   Coyne   2022-02-14
Propaganda anty-GMO obraża drobnych farmerów w Afryce i w Azji   Gakpo   2022-02-08
Jak “tubylcza medycyna” różni się od medycyny   Coyne   2022-02-07
Biotechnologia podnosi plony wysokobiałkowego afrykańskiego pochrzynu   Wetaya   2022-02-04
Spadanie w przepaść   Turski   2022-01-27
Czy koniki morskie coś nam mówią o LGBT? Błąd naturalistyczny popełniony przez Sussex Wildlife Trust   Coyne   2022-01-25
Ojczyznę wolną (od GMO) zachowują pany   Koraszewski   2022-01-22
Namawianie roślin, żeby podjęły ryzyko   Karavolias   2022-01-20
Czy uczenie się metodą prób i błędów jest „nauką”?   Coyne   2022-01-14
Czy gaz i energia jądrowa są “zielone”   Novella   2022-01-12
Ptasia grypa w czasach ludzkiej zarazy   Collins   2022-01-11
Rasa jest kontinuum. Płeć jest cholernie binarna   Dawkins   2022-01-10
Komiczne krzyki o klimatycznej Apokalipsie –— 50 lat nieuzasadnionego siania paniki   Lomborg   2022-01-06
Gnidy, o których PIS ci nie powie   Koraszewski   2022-01-05
Niebezpieczeństwo upolitycznienia nauki   Krylov   2022-01-01
Specjalne przesłanie do muzułmanów na całym świecie   Pandavar   2021-12-28
Nowe badania pokazują, że kraje rozwijające się płacą wysoką cenę za ograniczanie upraw roślin GMO   Maina   2021-12-25
Jajo, które wywołało sensację   Koraszewski   2021-12-24
Pięć powodów zakończenia debaty o GMO   Evanea   2021-12-16
Richard Dawkins pisze do “przyjaciół nauki i rozumu” w Nowej Zelandii   Coyne   2021-12-14
 Syntetyczna biologia oferuje obietnicę rozwiązania globalnego problemu z plastikiem   Agaba   2021-12-13
Nigeria wzywa Afrykę, by szła w jej ślady w sprawie GM wspięgi wężowatej   Opoku Gakpo   2021-12-09
Małe nietoperze idą do przedszkola   Koraszewski   2021-12-06
Afrykańscy naukowcy wzywają do polityki poparcia biologii syntetycznej i innych innowacji   Agaba   2021-12-02
Uprawy GMO zredukowały zatrucia farmerów pestycydami   Maina   2021-11-27
Czy genetyka może pomóc wyeliminować nierówność?   Coyne   2021-11-26
Matematyka i prawdziwa historia katastrofy klimatycznej   Lomborg   2021-11-24
Nigeria daje zielone światło kukurydzy GMO   Conrow   2021-11-22
Ugandyjscy studenci nalegają na powszechne stosowanie biotechnologii i uchwalenie prawa o biobezpieczeństwie   Agaba   2021-11-17
Organiczny eksperyment Sri Lanki   Novella   2021-11-16
Ruanda skwapliwie przyjmuje biotechnologię poprzez ekspansję OFAB   Meeme   2021-11-12
Sprzeciw wobec anulowania Huxleya   Coyne   2021-11-05
Farmerka z Kenii zbiera obfity plon z bawełny GM   Meeme   2021-11-04
Czarni uczeni i nauka o rasizmie   Koraszewski   2021-11-03
Kłusownictwo narzuca na słonie dobór w kierunku ewolucji słoni bez ciosów   Coyne   2021-11-01
Marnujemy naszą wielką szansę na edytowanie genów   Ridely   2021-10-29
“Czarne tygrysy” w małym indyjskim rezerwacie sugerują losowy dryf genetyczny   Coyne   2021-10-26
Wytwarzanie białek w roślinach przez rolnictwo molekularne   Novella   2021-10-20
Strzelby, zarazki, maszyny to zdecydowanie antyrasistowska książka. Dlaczego lewica jej nie kocha?   Barnett   2021-10-13
Nigeryjscy farmerzy nie mogą się doczekać wystarczających ilości GM nasion wspięgi wężowatej   Gakpo   2021-10-12
Dobór płciowy versus dobór naturalny: na przykładzie chrząszczy   Coyne   2021-10-08
Edytowanie genów kluczem do ulepszenia podstawowych upraw w Afryce   Abugu   2021-10-01
Bakłażan GMO jest udokumentowaną wygraną ubogich farmerów   Conrow   2021-09-23
O Jezu, wskrzeszają mamuta!   Koraszewski   2021-09-17
Wszystkie antyizraelskie wiadomości zasługują na publikację   Bard   2021-09-04

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Nowy ateizm


Lomborg


„Choroba” przywrócona przez Putina


„Przebudzeni”


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk