Prawda

Sobota, 21 kwietnia 2018 - 13:49

« Poprzedni Następny »


Inicjatywa „Globalna Spójność”: nonsens na globalną skalę


Orac 2018-04-11


Scientific Reports jest otwartym pismem on line publikowanym przez Nature Publishing Group i na tym polega problem. Problem wynika z tego, że wielu maniaków i szarlatanów widzi wątpliwej jakości naukę publikowaną w Scientific Reports i wierzy, że jest to odpowiednik „Nature”, jedno z najsłynniejszych i o największym wpływie pism naukowych, jakie istnieją. Zauważyłem Scientific Reports półtora roku temu, kiedy zobaczyłem opublikowane w tym piśmie badanie, które w zasadzie było torturowaniem myszy w imię pseudonauki.

Wówczas przedstawiłem analogię, która zdecydowanie nie była pochlebna dla Scientific Reports. W zasadzie powiedziałem, że Scientific Reports chciało być jak odpowiedź “Nature” na “PLoS”, ale w rzeczywistości jest odpowiedzią na “Medical Hypotheses”, pisma słynnego z publikowania “spekulatywnych” artykułów o tym, jak szczepionki powodują autyzm i wielu innych naukowo podejrzanych tematów. Miałem coraz silniejsze wrażenie, że Scientific Reports jest najnowszym pismem pseudonauki. Zauważyłem także, że ponieważ Scientific Reports jest publikacją Nature Publishing Group (NPG), artykuły tam publikowane są czasami mylnie uważane za opublikowane przez “Nature”. Ponieważ „Nature” jest jednym z najlepszych pism naukowych na świecie, taka pomyłka może prowadzić do uważania artykułów pojawiających się w Scientific Reports za mające znacznie większą wagę niż w istocie mają.

 

Jeśli chcecie zobaczyć, jak nisko spada Scientific Reports, wystarczy popatrzeć na ten artykuł, przy którym zastanawiam się, co do diabła myśleli recenzenci, kiedy go oceniali. Dowiedziałem się o nim z Tweeta:

Long-Term Study of Heart Rate Variability Responses to Changes in the Solar and Geomagnetic Environment [Długofalowe badanie zmienności rytmu zatokowego serca w reakcji na zmiany w słonecznym i geomagnetycznym środowisku] in @SciReports … @Neuro_Skeptic @robustgar @schneiderleonid … RATUNKU! https://t.co/w9oPDHbfE1

— Guillaume Dumas  (@introspection) March 20, 2018

Badanie Long-Term Study of Heart Rate Variability Responses to Changes in the Solar and Geomagnetic Environment jest autorstwa Alabdulgadera i in.  Jest to zdecydowanie coś wielkiego. Nie umiem sobie przypomnieć, bym kiedykolwiek widział coś podobnego. Dzięki Google dowiedziałem się nieco o HeartMath Institute (HMI), instytucie w Kalifornii, który stoi za tymi badaniami. Na przykład, tutaj jest ich tekst apelu o zbiórkę funduszy:

HMI prowadzi innowacyjne badania połączenia między ludzką świadomością a energetycznym systemem Ziemi, jak również między ludźmi a innymi żyjącymi układami. Istnieją dowody, że pole magnetyczne Ziemi pomaga synchronizować, pobudzać i wspierać połączenie wszystkich żyjących układów.


Nauka zaledwie zadrapuje powierzchnię wielu korzyści, jakie przychodzą z następnego poziomu świadomości naszego połączenia z innymi, zwierzętami, drzewami i naturą.

Od razu pomyślałem, że to brzmi niesłychanie podobnie do tego, co mógłby przedstawić Deepak Chopra. A teraz popatrzcie na „badanie” o nazwie Global Coherence Research [Badanie globalnej spójności]:

Naukowcy od dziesięcioleci dyskutują o idei, że ziemia, słońce i inne ciał planetarne wpływają na ludzkie zdrowie i zachowanie i, na większą skalę, społeczne niepokoje i znaczące wydarzenia globalne. Badanie tych wzajemnych powiązań, które nie są jeszcze w pełni zaakceptowane przez społeczność naukową głównego nurtu, są nadal w kolebce.


Badanie globalnej spójności używa multidyscyplinarnego podejścia, które obejmuje geonauki i astrofizykę, jak również obszerne dane z badań nad ludźmi i zwierzętami, które są korelowane z społecznymi i globalnymi wydarzeniami. Global Coherence Initiative (GCI) stosuje Global Coherence Monitoring System, by zbierać rozmaite dane, informacje o polu magnetycznym Ziemi i jak ono wpływa oraz jest pod wpływem ludzkich emocji i zachowań.  

To brzmi niemal jakby Global Coherence Initiative próbowała uzasadnić astrologię. Można zobaczyć problem z tego rodzaju badaniem spojrzawszy na dane, jakie przytacza Global Coherence Institute:

W historii wiele kultur wierzyło, że na ich kolektywne zachowanie mogą wpływać słońce i inne zewnętrzne cykle. Ta wiara okazała się prawdziwa. Na dużą skalę społeczną wzrost przemocy, liczba przestępstw, niepokoje społeczne, rewolucje i częstotliwość zamachów terrorystycznych wiążą się z cyklami słonecznymi i wynikającymi z tego zakłóceniami pola geomagnetycznego. Pierwszy naukowy dowód tego dostarczył Aleksander Czyżewski, rosyjski naukowiec, który zauważył, że ciężkie bitwy podczas I Wojny Światowej zdarzały się w okresie szczytowych plam na słońcu. Czyżewski dokonał następnie starannego badania globalnej historii ludzi idąc wstecz do 1749 r. i porównując kluczowe wydarzenia w cyklami słonecznymi w tym samym okresie do roku 1926.

Widzicie problem? W zasadzie to, jak definiujesz “kluczowe wydarzenia”, ma niezmierne znaczenie w każdym z takich korelacyjnych badań. W każdym razie w oparciu o te idee HMI twierdzi:

  1. Na ludzkie i zwierzęce zdrowie, funkcje poznawcze, emocje i zachowanie wpływają słońce, geomagnetyka i inne związane z ziemią magnetyczne pola.  
  2. Pole magnetyczne ziemi jest nośnikiem biologicznie istotnej informacji, która łączy wszystkie żyjące układy.
  3. Każdy człowiek wpływa na globalne pole informatyczne.
  4. Kolektywna świadomość ludzka wpływa na globalne pole informatyczne. Dlatego duże liczby ludzi tworzących skoncentrowane na sercu stany miłości i współczucia będą tworzyć spójniejsze środowisko pola, które może przynieść korzyści innym i pomóc zrównoważyć obecną planetarną niezgodę i niespójność.  

Tak to zdecydowanie jest poziom nonsensu Deepaka Chopray. Nie wierzycie mi? Popatrzcie na to wideo z 2008 r. z Global Coherence Initiative:

 

A tutaj jest wideo z 2016 r.:

 


“Oparte na nauce”. Powtarzają te słowa. Nie sądzę jednak, by wiedzieli, co one znaczą,  


Spójrzmy więc na sam artykuł
. Pierwszą rzeczą, jaką zauważyłem, jest to, że jeden z autorów jest prawdziwym naukowcem. Jest dyrektorem NASA Ames Genome Research Facility(Mountain View, CA), gdzie zapoczątkował funkcjonalne projekty genomiczne na dużą skalę. Inny, Abdullah Alabdulgader, jest kardiologiem w Prince Sultan Cardiac Center w Arabia Saudyjskiej. Pozostali wydają się być z HMI lub z Uniwersytetu Medycznego w Kownie na Litwie.

 

Co więc zrobili ci badacze? Oceniali działalność autonomicznego układu nerwowego (ANS), według zmienności rytmu zatokowego (HRV) mierzonego przez EKG, w odpowiedzi na zmiany aktywności geomagnetycznej i słonecznej. Dla uzasadnienia tego napisali jeden z najdłuższych wstępów, jaki widziałem do naukowego artykułu. Zasadniczo, jestem podejrzliwy wobec każdego artykułu, który nie jest publikowany w „Cell”, a który ma długi i zawikłany wstęp. Zaangażowali do uczestnictwa w badaniu 18 kobiet, wszystkie zatrudnione w Prince Sultan Cardiac Center w Hufuf w Arabii Saudyjskiej. Było tam 8 pielęgniarek, 6 sprzątaczek i 4 z wydziału badań. Przeciętny wiek wynosił 32 ± 8 lat i żadna nie miała znanych problemów fizycznych bądź zdrowotnych. Żadna nie przyjmowała leków, które wpływają na autonomiczne funkcje. Wszystkie uczestniczki były poddane co tydzień zapisom HRV przez 24–72 godzin przy pomocy urządzeń rejestrujących, Bodyguard HRV. Te urządzenia rejestrujące wykonują EKG przy 1000 Hz i obliczają odstępy między uderzeniami serca (IBI) w milisekundach. Długość jednego rejestrowania na ogół wynosiła 72 godziny i dokonywano jej raz w tygodniu przez 5 miesięcy od kwietnia do sierpnia 2012. W sumie zdobyto 920 dwudziestoczterogodzinnych zapisów.

 

Od razu coś mnie zastanowiło. Dlaczego tylko 72-godzinna rejestracja? Na przykład, kiedyś musiałem przejść takie badanie trwające 30 dni z powodu podejrzanej arytmii. To było jakieś 15 lat temu. Wówczas te urządzenia były nieporęczne i dziś trudno mi uwierzyć, że nosiłem to elektroniczne pudło cały czas (poza braniem prysznica), ale robiłem to – niczego nie wykazało. Jestem gotów założyć się, że dzisiaj te urządzenia są znacznie mniejsze i mniej irytujące przy noszeniu. Inna rzecz, która przychodzi na myśl: dlaczego nie inteligentne zegarki – smartwatch? HMI szczyci się używaniem najnowszej technologii, ale tu użył prymitywnej technologii. Smartwatch nie tylko wykrywa uderzenia serca i, na przykład, migotanie przedsionków przez charakterystycznie nieregularny rytm, ale niektóre mają także funkcje EKG. No dobrze. Fluktuacje rytmu serca dzieli się na trzy główne pasma częstotliwości: wysoka częstotliwość (HF), niska częstotliwość (LF) i bardzo niska częstotliwość (VLF)44. Zakres HF równa się rytmom z załomkami pojawiającym się między 2,5 a 7 sekund i sądzi się, że odzwierciedla przywspółczulną aktywność, głównie związaną z cyklem oddychania. Zakres LF równa się rytmom i modulacjom załomków, które pojawiają się między 7 a 25 sekund i sugerowano, że odzwierciedla współczulną aktywność w dodatku do aktywności baroreceptorów (czujnik ciśnienia krwi) związanej z krótkoterminową regulacją ciśnienia krwi.  


Środowiskowe parametry mierzono następująco:

Pogodę w przestrzeni i pomiary środowiskowe zdobyto z trzech źródeł, porównując trzy pomiary. Szybkość wiatru słonecznego, indeks Kp, indeks Ap, liczba plam słonecznych, indeks F10.7 i indeks geomagnetycznej polarnej czapy lodowej (PCN) zostały pobrane z NASA Goddard Space Flight Center’s Space Physics Data Facility jako część zestawu danych Omni 2. Poziom promieni kosmicznych pobrano z witryny internetowej Finland’s University of Oulu’s Sodankyla Geophysical Observatory. Moc w czasie zmiennego pola magnetycznego w dwóch pasmach częstotliwości, Rezonansu Schumanna (SRP), 3.5 do 36 Hz i ULF mocy, 2 mHz do 3.5 Hz pobrano z miejsca zapisu w Boulder Creek w Kalifornii. Tabela 2 podsumowuje zasięgi pasm częstotliwości dla HRV i pomiary pola magnetycznego używane w tym badaniu. HeartMath Institute utrzymuje sieć bardzo czułych magnetometrów transduktorowych (Zonge ANT-4; czułość 10−12 T) jako część specjalnego projektu o nazwie Global Coherence Initiative87. Każde miejsce ma dwa magnetometry ustawione na osi północ-południe i wschód-zachód, by wykrywać w czasie lokalnym zmienną siłę pola magnetycznego o stosunkowo szerokim zasięgu częstotliwości (0.001–50 Hz) przy zachowaniu jednolitej częstotliwości reakcji. Infrastruktura zdobywania danych zbiera i podaje czas wszystkich danych używając sygnałów czasu GPS przed przesłaniem danych do wspólnego serwera. Każdy magnetometr jest stale badany w tempie 130 Hz. Wykres 1 pokazuje dane domeny czasu dla danych aktywności środowiskowej przez cały badany okres.

Autorzy użyli następnie wieloczynnikowej regresji liniowej, by spojrzeć na korelacje między każdą zmienną HRV a zmiennymi środowiskowymi opisanymi powyżej. Zastosowali poprawkę Bonferonniego do wielorakich porównań po usunięciu efektów rytmu dobowego. Twierdzą, że odkryli, iż na autonomiczny układ nerwowy miał wpływ wiatr słoneczny i inne czynniki. Na przykład, twierdzą, że nasilenie intensywności wiatru słonecznego było skorelowane z przyspieszeniem bicia serca, co badacze zinterpretowali jako biologiczną reakcję na stres. Wzrost promieni kosmicznych, zmiany aktywności słonecznej i moc rezonansu Schumanna były także związane z wzrostem HRV i aktywności przywspółczulnej.  Możecie spojrzeć na wykresy. Dla mnie są one dość zabałaganione i niezbyt przekonujące.


Nie mogę nie zauważyć szeregu problemów z tym badaniem. Po pierwsze, osiemnastu badanych to bardzo mała próba do takiego badania, a dwie z nich zrezygnowały z badania z powodu niewygody z elektrodami. To jest tylko 16 badanych! No, mówmy poważnie. To jest tylko badanie korelacyjne. Nie było żadnych interwencji badanych poza okresowymi EKG. Mam na poważnie przyjąć, że HMI mógł tylko zwerbować 18 kobiet z jednego szpitala w Arabii Saudyjskiej? Następnie, jak niektórzy wskazywali w komentarzach do tego postu, patrzymy na efekty, które, gdyby w ogóle istniały, byłyby bardzo małe. W jaki sposób można oddzielić takie bardzo małe efekty od dużo większych czynników zakłócających, ćwiczeń fizycznych uczestniczek, diety i tym podobne? Nie widzę, by badacze choćby próbowali.

 

Inny problem zauważył na Twitterz Neuroskeptic:

No więc obejrzałem tę pracę. Myślę, że problemem jest autokorelacja szeregów czasowych. Nie można traktować szeregów czasowych jako  wektora niezależnych obserwacji.

— Neuroskeptic (@Neuro_Skeptic) 20 marca 2018

Ktoś inny napisał:

Myślę, że masz rację: Bonferroni zakłada niezależność. To + olbrzymia ilość szumu -> fatalne

— Guillaume Rousselet (@robustgar) 20 marca 2018

I mają rację. Poprawka Bonferonniego zakłada niezależność zmiennych w wieloczynnikowych porównaniach, ale wyraźnie różne pomiary HRV nie są niezależne zarówno dlatego, że są szeregami czasowymi, jak dlatego, że pewne pomiary są wyliczone z innych. I to wszystko na podstawie tylko szesnastu badanych! W zasadzie to badanie nie jest nawet szczególnie użyteczne jako badanie pilotażowe.


Warto także spojrzeć na prawdopodobieństwo przedstawionej hipotezy. Czy jest możliwe, że warunki geomagnetyczne mogą wpływać na ludzką biologię? Jasne. Czy jest prawdopodobne, że wywierają duży wpływ? No, niezbyt, biorąc pod uwagę minimalną ilość energii doświadczanej przez jednostkę z takich pól magnetycznych i elektrycznych. Jeśli istnieją takie efekty, czy jest prawdopodobne, że to badanie je wykryło? Zdecydowanie nie. Liczba badanych jest zbyt mała i zbieranie danych o HRV nie było wystarczająco długie. A także badacze użyli niepoprawnej, moim zdaniem, analizy statystycznej do wykrycia takich korelacji. Bardzo podejrzewam, że gdyby użyto poprawnego modelowania statystycznego, nie odkryto by żadnych efektów.  


Jeszcze nie widziałem naturopatów chełpiących się tym badaniem, ale wiem, że podoba im się ten projekt. Naturopata Robert Kachko napisał artykuł z jednym z autorów badania, Rollinem McCratym, zachwalający rodzaj badań prowadzonych przez HMI.

 

Jeśli zaś chodzi o “Scientific Reports”, to nie jest to “Nature, mimo że jest to pismo publikowane przez Nature Publishing Group. Niestety, wydaje się, że staje się bardzo modnym pismem i nadal ma pewną szacowność mimo publikowania podejrzanych badań. Naprawdę powinni trzymać się własnych zasad.

 

The Global Coherence Initiative: Woo on a global scale

Respectful Insolence, 21 marca 2018

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Orac


Lekarz onkolog i naukowiec, autor blogu Respectful Insolence, (w życiu codziennym David Gorski). Autor stanowczo podkreśla, że cokolwiek czytamy na jego blogu, to opinie Orca i tylko Oraca dodając, że nie reprezentuje niczyich interesów i krytykuje różne poglądy całkowicie niezależnie od sympatii politycznych ich autorów.


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 764 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Mumia z Atakama nie jest kosmitą   Novella   2018-04-20
Feministyczna geografia w Dartmouth   Coyne   2018-04-19
Dlaczego odmawiamy dostrzegania jaśniejszej strony, choć powinniśmy   Pinker   2018-04-17
Inicjatywa „Globalna Spójność”: nonsens na globalną skalę     2018-04-11
Wreszcie: sensowna dyskusja o “rasie”   i Greg Mayer   2018-04-10
Rolnictwo biodynamiczne: podobne do antropozoficznej medycyny, ale dla farm     2018-04-06
Mózg i kodowanie predyktywne   Novella   2018-04-05
Dziwaczne życie seksualne żabnicy   Coyne   2018-04-04
Dwa kilo prostaty poproszę   Łopatniuk   2018-03-31
Dziennik z Mozambiku: Demony w kurzu   Naskręcki   2018-03-30
Otumaniony myśliciel twierdzi, że ewolucja nie może wyjaśnić organizmów i ich “dążeń”   Coyne   2018-03-28
Orientacja na złe wiadomości nasila się i wpływa na nasze działania   Ridley   2018-03-27
Urojenie fałszywej flagi   Novella   2018-03-24
Zły tydzień dla homeopatii jest dobrym tygodniem dla nauki     2018-03-23
Czy farmerzy mają czekać aż parlamentarzyści podszkolą się w nauce o manioku?   Ongu   2018-03-22
David Barash namawia naukowców do stworzenia człowieko-szympansiej hybrydy   Coyne   2018-03-20
Déjà vu i swojskość   Novella   2018-03-17
“Odwrócenie specjacji” (fuzja gatunków) u kruków   Coyne   2018-03-16
Błąd atrybucji, sofizmat rozszerzenia (atakowanie chochoła) i zasada wielkoduszności   Novella   2018-03-14
Mutualistyczne ptaki nocują w pachwinach i na brzuchach żyraf   Coyne   2018-03-13
Polityczny szympans   Martino   2018-03-09
Najstarsza sztuka jaskiniowa w Europie, to niemal z pewnością dzieło neandertalczyków   Coyne   2018-03-06
Nowa inicjatywa w Kalifornii – magnetyzm nonsensu w działaniu   Novella   2018-03-05
Nie zostawić żadnej mrówki: mrówki noszą rannych towarzyszy do mrowiska i opatrują ich rany   Coyne   2018-03-03
Unikatowy skamieniały owad z nożycami na głowie i tułowiu   Coyne   2018-02-28
Serce na wierzchu   Łopatniuk   2018-02-24
Skąd się wzięły pająki?   Coyne   2018-02-23
Czy kometa zabiła mamuty   Novella   2018-02-22
Zagadka: co zapyla muchołówkę?   Coyne   2018-02-20
“Partenogenetyczny” rak rozmnaża się bez seksu: czy to jest nowy gatunek?   Coyne   2018-02-17
Naturopatyczna propaganda głosi normalne porady dotyczące stylu życia jako własne i dodaje szamaństwo     2018-02-14
Bezwstydne organiczne sianie strachu   Novella   2018-02-12
Fałszywe nadzieje i niewidzialni wrogowie   Anomaly   2018-02-09
Pierwszy exodus Homo sapiens z Afryki?   Coyne   2018-02-06
Niebezpieczeństwa kultury celebrytów   Novella   2018-02-05
Małe kroki, czyli białko, które nie jest młotem na raka (ale i tak się przydaje)   Łopatniuk   2018-02-03
Opera mydlana: Z życia łysek amerykańskich – część VI   Lyon   2018-02-02
List otwarty do Charlotte Allen   Coyne   2018-01-31
Naiwna promocja “integrowania” znachorstwa do medycyny     2018-01-29
Kolejne zachwalanie “całkowicie innego” wyjaśnienia ewolucji   Coyne   2018-01-26
Bekon bez azotynów   Novella   2018-01-25
Specjacja przez hybrydyzację u amazońskich gorzyków?   Coyne   2018-01-23
Dowody, że ptaki drapieżne szerzą pożary leśne, by wypłoszyć zdobycz   Coyne   2018-01-20
Tajemnicze cykle epok lodowych   Ridley   2018-01-19
Pochodzenie ludzkiej muzyki? Samiec kakadu palmowej używa patyka do rytmicznego uderzania w wydrążone drzewa   Coyne   2018-01-18
Powrót “tradycyjnej” astrologii   Novella   2018-01-17
Nowe badanie o tym, jak ewoluują ludzie   Coyne   2018-01-16
Krąg mimikry müllerowskiej   Coyne   2018-01-12
Sztuczna inteligencja będzie symbiozą, nie zaś zastąpieniem   Ridley   2018-01-11
Czy nauka zabija duszę?   S. Pinker   2018-01-09
Dlaczego nie będzie doboru na inteligentne niemowlęta   Ridley   2018-01-05
Powrót łysenkoizmu w Putinowskiej Rosji   Novella   2018-01-03
Pozory mylą, czyli niespodzianki nie zawsze przykre   Łopatniuk   2017-12-30
Obniżenie poprzeczki dla tradycyjnej medycyny chińskiej dla ideologii i zysku     2017-12-29
Multikulturaliści unicestwiają zachodnią cywilizację   Salzman   2017-12-28
Nie znasz przeszłości, nie znasz przyszłości   Mayer   2017-12-27
Alternatywna medycyna zabija   Novella   2017-12-26
Na wpół syntetyczne życie z powiększonym kodem genetycznym   Novella   2017-12-23
Ziemniaki GMO zmniejszą użycie pestycydów i dostarczą więcej gotówki farmerom w Ugandzie   Ongu   2017-12-22
Słusznie o plastiku i PCB, błędnie o zakwaszeniu   Ridley   2017-12-21
Chwytówka modliszkowata ma chodzącą poczwarkę, która wspina się na drzewa przed przekształceniem   Coyne   2017-12-19
Pseudonauka Masaru Emoto   Novella   2017-12-18
Fantastyczne oko przegrzebka pokazane w nowej pracy   Coyne   2017-12-16
Czy ptaki wyewoluowały większe dzioby, by zjadać duże, inwazyjne ślimaki?   Coyne   2017-12-13
Biotechnologia jest pilnie potrzebna w Afryce – dla gospodarki i środowiska   Ridley   2017-12-08
Okrutne zabawy wielorybów   Lyon   2017-12-07
Specjacja zięb z Galápagos przez hybrydyzację   Coyne   2017-12-04
Zrób sobie test ciążowy, Krzysiu   Łopatniuk   2017-12-02
Szopy pracze są inteligentne, ale bywają kłopotliwe   Novella   2017-11-30
Popieranie wiatrowej i słonecznej energii kosztem środowiska   Ridley   2017-11-28
Tradycyjni uzdrawiacze, szczyt o szarlatanerii i “medyczny apartheid” w Południowej Afryce   Igwe   2017-11-25
Prawo Amary   Ridley   2017-11-24
Ewolucja przyłapana na gorącym uczynku   Novella   2017-11-22
Dziwaczny skrzydłoszpon rogaty   Coyne   2017-11-18
Południowoafrykańska saga: kampania dezinformacji grup anty-GMO przeciwko nowej, odpornej na choroby odmianie kukurydzy   Ongu   2017-11-17
Niecne chochliki naszej pamięci   Novella   2017-11-16
BBC znowu błędnie przedstawia ewolucję, opisując nowe odkrycie wczesnych ssaków wyższych   Coyne   2017-11-14
Teraz nawet akceptujących zmianę klimatu nazywa się “negacjonistami   Lomborg   2017-11-13
Nowy gatunek orangutana? Wątpię.   Coyne   2017-11-10
Antynauka czystego jedzenia   Novella   2017-11-08
Wiecej niemądrych twierdzeń, że epigenetyka całkowicie zrewiduje nasz pogląd na ewolucję   Coyne   2017-11-06
Skandal z glifosatem   Ridley   2017-11-04
Ugandyjski dziennikarz: jak informować o biotechnologii, kiedy jej krytycy rozsiewają dezinformację?   Christopher Bendana   2017-11-03
Myślenie spiskowe i rozpoznawanie wzorów   Novella   2017-11-02
Czy wierzysz w duchy?   Łopatniuk   2017-10-28
Dlaczego nie ma pokoju na Bliskim Wschodzie   Salzman   2017-10-25
Jeremy, samotny, lewoskrętny ślimak wreszcie kojarzy się – a potem umiera   Coyne   2017-10-24
Naturopaci: potrafią uczynić nawet sól z Epsom potencjalnym zabójcą     2017-10-23
Niemal pięciokilogramowa żaba żyła na prastarym Madagaskarze   Coyne   2017-10-19
Uroczy wykres, który opowiada naszą historię   Cobb   2017-10-17
Genetycznie modyfikowana pszenica dla wrażliwych na gluten   Novella   2017-10-16
Czy Oświecenie przygasa?   Ridley   2017-10-13
Zdumiewająca, mordująca ptaki modliszka   Coyne   2017-10-13
Indie otwierają laboratorium homeopatyczne   Novella   2017-10-11
Roboty będą uprawiać ziemię   Ridley   2017-10-09
Przełyk Barretta, czyli bez paniki, ale…   Łopatniuk   2017-10-07
“Daily Beast” wypacza epigenetykę oszukańczymi twierdzeniami, że dzieci mogą “odziedziczyć wspomnienia Holocaustu”   Coyne   2017-10-05
Wszystkiego najlepszego w dniu 60. urodzin, centralny dogmacie!   Cobb   2017-10-04
Huragany zdarzają się   Ridley   2017-10-02
Niekochany lewoskrętny ślimak szuka partnera   Coyne   2017-09-28

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej



Ściganie bluźnierstwa



Ryby jaskiniowe



Autyzm



Od niepamiętnych czasów



Tunezyjczycy przeciw złemu prawu



Drugie prawo termodynamiki



Pochwała ignorancj



Mistyfikacja Sokala



Intronizacja Chrystusa



Obama chrzescijanie



Szelest liści



Czego wam nie pokazują?



Rozdzielenie religii i państwa



Trwa ewolucyjne upokorzenie archeopteryksa



Trucizna, kamuflaż i tęcza ewolucji



Religia zdrowego rozsądku



Kto się boi czarnego luda?



Land of the pure



świecące ryby



Lewica klania sie



Nis zgubic


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk