Prawda

Niedziela, 26 czerwca 2022 - 10:52

« Poprzedni Następny »


Czy genetyka może pomóc wyeliminować nierówność?


Jerry A. Coyne 2021-11-26


Kathryn Paige Harden, specjalistka genetyki behawioralnej, spędziła znaczną część swojego życia zawodowego na dokumentowaniu znaczącego składnika genetycznego w ludzkim zachowaniu, osobowości i cechach fizycznych. W zasadzie te badania powinny odpowiadać wielu konserwatystom. Historycznie rzecz biorąc, prawica uważała, że znaczna część różnorodności wśród ludzi jest genetycznie zdeterminowana i często niemożliwa do zmiany, co znaczy, że społeczne interwencje nie mogą zaradzić genetycznym nierównościom.

Książka Harden The Genetic Lottery: Why DNA Matters for Social Equality, jest jednak skierowana do lewicy, która w zasadzie odrzuca genetyczne wpływy na zachowanie, ponieważ “teoria dziedziczności” była kiedyś związana z eugeniką, prowadzącą do sterylizacji lub egzekucji ludzi uznanych za umysłowo lub fizycznie gorszych. Harden zgadza się, że genetyka odgrywa dużą rolę w tworzeniu nierówności, które wpływają na sukces w życiu, ale odrzuca konserwatywne twierdzenie, że genetyczne różnice unieważniają wartość społecznych interwencji. Jest jednak zwolenniczką postępowego liberalizmu i pragnie sprawiedliwszego i równiejszego społeczeństwa. Tak więc jej książka składa się z dwóch części: opisu genetycznych różnic, które nas dzielą, a potem zarysu interwencji, które mogą nas połączyć.   


To jest stanowisko, które z pewnością ściągnie ogień z obu stron. Nasuwają się tu dwa pytania. Jak solidne są jej twierdzenia o genetycznej podstawie nierówności między ludźmi? I następnie, jeśli są solidne, czy społeczne interwencje mogą łagodzić lub eliminować efekty genetycznych różnic – efekty, które autorka uważa za fundamentalnie niesprawiedliwe, ponieważ zależą od „szczęśliwego trafu” ułożenia genów posortowanych przy tworzeniu jajeczka i plemnika?   


Z badań nad adopcją i bliźniętami wiemy od dawna, że wiele ważnych cech, które nas różnicują – włącznie z fizycznymi cechami, stanem medycznym, IQ i chorobami umysłowymi – są po części zarządzane przez geny, które różnią się u jednostek. Około 80 procent różnic wzrostu między dorosłymi, 40 procent różnic w ciśnieniu krwi, 50 procent różnic IQ i 40 procent różnic neurotyczności są spowodowane zróżnicowaniem genetycznym.   (Harden starannie notuje, że te dane odnoszą się tylko do badanej populacji, niemal zawsze europejskiego pochodzenia i nie mogą one powiedzieć niczego o podstawie zróżnicowania w populacjach i grupach etnicznych, które różnią się nie tylko genami, ale środowiskami.)


Te dane zachęciły konserwatystów do trzymania się genetycznego determinizmu, który rzekomo popiera status quo, choć mylą się sądząc, że nie można zmienić cech, których zróżnicowanie opiera się głównie na genach. Na przykład, krótkowzroczność jest częściowo determinowana genetycznie. Rozwiązanie? Okulary, które dają wzrokową równość. Harden używa najnowszych opartych o DNA metod do ustalenia, które odcinki genomu przykładają się do zmienności między jednostkami. Jest to kwestia identyfikowania wariantów DNA – G na danej pozycji albo T – które są związane z badaną cechą. Weźmy wzrost. Sekwencjonujemy DNA ludzi różniących się wzrostem i patrzymy, czy G (albo T) pojawia się częściej u wysokich ludzi niż u niskich. Ponieważ jednak na cechy, które nas interesują, wpływa wiele różnych genów, wpływ każdego wariantu będzie maleńki. Kumulatywnie jednak tego rodzaju analiza daje, jak Harden przystępnie wyjaśnia, miarę zwaną “genotypowym wynikiem”. Kiedy nie ma bezpośredniej informacji o wzroście danej osoby, jej genotypowy wynik – G lub T, lub C, lub A w różnych miejscach w całym genomie – mogą pomóc przewidzieć wzrost tej osoby (lub, w wypadku niemowlęcia, jak będzie wysokie w wieku dorosłym). Genotypowe wyniki można wyliczyć dla każdej cechy, na zmienność której wpływają geny: schizofrenia, wzrost, IQ, osiągnięcia akademickie, orientacja seksualna, alkoholizm, długowieczność, przekonania polityczne i tak dalej. Harden skupia się jednak na osiągnięciach edukacyjnych (latach nauki), których genotypowy wynik prognozuje udział osoby w „narodowym dobrobycie”. W badaniu ponad miliona osób znaleziono 1271 odcinków DNA znacząco związanych z wykształceniem z około 12 procentami zaobserwowanych wariacji w osiągnięciach edukacyjnych zależnymi od genów. Prawdopodobnie jest to niedoszacowanie wkładu genetycznego, ale jest jasne, że olbrzymia większość różnic w wykształceniu ludzi – być może aż 88 procent – nie jest wychwytywana przez genotypowe wyniki. Moim zdaniem komunikat jest prosty: martwmy się o możliwą do rozwiązania część – niegenetyczny składnik, który z pewnością obejmuje różnice środowiskowe. Jest przecież mnóstwo do zrobienia, by uczynić środowiska bardziej wyrównującymi i ta praca nie musi zabierać dziesięcioleci.


Harden jednak jest zdecydowana na zmagania z genami. Czy powinniśmy dzielić dzieci w szkole według ich genotypowych wyników? Nie – taki genetyczny elitaryzm napawa Harden obrzydzeniem. Jej zdaniem rozwiązanie musi obejmować nowe sposoby edukacyjne, które maksymalizują osiągnięcia uczniów o najniższych wynikach genotypowych.   


Taka edukacyjna cudowna pigułka brzmi dobrze w teorii, ale niełatwo ją znaleźć ani wprowadzić w życie. Co byłoby niezbędne? Najpierw sekwencjonowanie DNA milionów uczniów, a to podnosi problem pieniędzy i ochrony danych osobistych. Po drugie, przeprowadzenie dziesiątków programów “prób i błędów”, nieustannie zmieniając edukacyjne środowisko (które obejmuje tysiące składników) i obserwowanie wyników. To trwałoby przez wieczność. Ponadto, pomijamy tutaj dwie grupy. Czy działając na rzecz maksymalizacji genotypowo pokrzywdzonych, czy nie ignorujemy genotypowo „obdarowanych” uczniów?  Nie mamy również niemal żadnych informacji o genotypowych wynikach i ich składnikach w populacjach mniejszości. Z pewnością zaniedbanie tych grup nie jest tym, co powinniśmy robić.


Nie przekonuje mnie rozumowanie Harden o edukacji. Medycyna jednak jest inną sprawą. Twój wynik genotypowy dla cukrzycy, nadciśnienia lub chorób serca, sumujący efekty wielu genów, może skłonić twojego lekarza, by wcześnie zaczął cię monitorować. Tutaj w pełni zgadzam się z Harden: potrzebujemy tyle informacji, ile to możliwe, jeśli mamy dokonywać naprawdę sensowych wyborów. Medycyna ma przecież sposoby poprawiania sytuacji. W przeszłości dziecko z metaboliczną chorobą genetyczną, fenyloketonurią (PKU), właściwie rodziło się z wyrokiem przedwczesnej śmierci. Dzisiaj prosty test genetyczny pozwala na wczesną diagnozę i prostą terapię – unikanie pewnych pokarmów. Można odkryć setki chorób przez sekwencjonowania DNA noworodków, a nawet płodów. Wniosek: geny nie muszą przeważać w walce między naturą a środowiskiem. W końcu lekarze, dentyści i optycy spędzają wiele czasu na poprawianiu opartych na genach nierówności.   


Zgadzam się ze znaczną częścią ideologii Harden i dobrze jej życzę. Jak napisałem powyżej, zarówno prawica, jak lewica znajdą w jej książce wiele rzeczy, którym będą się sprzeciwiać. Wynikająca z tego awantura mogłaby być użyteczna, gdyby Harden osiągnęła to, co zamierzała – ustaliła fakt genetycznej niesprawiedliwości i stworzyła przepis, jak ją przezwyciężyć – ale nie wypełniła tego drugiego celu. Książka Harden pobudza do myślenia, ale ostatecznie pokazuje tylko niesłychaną trudność używania danych empirycznych, tak genetycznych, jak środowiskowych, do wyrównywania edukacyjnego boiska.   


The Genetic Lottery Why DNA Matters for Social Equality
Kathryn Paige Harden Princeton. 300 pp. $29.95


Can genetics help emininate inequality?
 

Washington Post, 19 listopada 2021

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Jerry A. Coyne

Emerytowany profesor na wydziale ekologii i ewolucji University of Chicago, jego książka "Why Evolution is True" (Polskie wydanie: "Ewolucja jest faktem", Prószyński i Ska, 2009r.) została przełożona na kilkanaście języków, a przez Richarda Dawkinsa jest oceniana jako najlepsza książka o ewolucji.  Jerry Coyne jest jednym z najlepszych na świecie specjalistów od specjacji, rozdzielania się gatunków. Jest również jednym ze znanych "nowych ateistów" i autorem książki "Faith vs Fakt" (polskie wydanie "Wiara vs. fakty. Dlaczego religia i nauka nie są zgodne", wydawnictwo "Stapis"). Jest wielkim miłośnikiem kotów i osobistym przyjacielem redaktor naczelnej.

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj




Komentarze
1. Co pożytecznego jest w równość genetycznej? Marek Eyal 2021-11-26


Nauka

Znalezionych 1306 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Dramatyczny wzrost cen paliw kopalnych jest bolesny, ale daje niewielkie korzyści w walce z globalnym ociepleniem   Lomborg   2022-06-25
Efekt grupy – paskudny błąd poznawczy   Novella   2022-06-22
Nasiona z edytowanymi genomami będą miały przystępną cenę   Maina   2022-06-15
„Zapylisz mnie!”: nachalni bohaterowie świata roślin   Júnior   2022-06-11
Agroekologia zmienia biednych farmerów w biedniejszych   Muhumuza   2022-06-09
Kartofel z Matką Boską w jednej klapie i Karolem Marksem w drugiej   Koraszewski   2022-06-06
Jak nasze wspomnienia są powiązane   Novella   2022-06-04
Wielka Brytania dąży do zezwolenia na edytowanie genów   Novella   2022-06-02
„Grubogłowi przedsiębiorcy pogrzebowi w noc żywych trupów”   Júnior   2022-05-31
Coraz mniejsza część głównych plonów roślin jadalnych na świecie idzie na wyżywienie głodnych, a coraz więcej wykorzystuje się do celów niespożywczych     2022-05-28
Naukowiec z Ghany: “Afryka potrzebuje GMO bardziej niż reszta świata”   Gakpo   2022-05-26
GMO i edytowanie genów: jaka jest różnica?   Karavolias   2022-05-23
Toksyczny nektar, czyli ostrożnie z tureckim miodem   Júnior   2022-05-20
Kolejna nieudana i podyktowana ideologią próba wykazania, że płeć u ludzi nie jest binarna   Coyne   2022-05-18
Brian Charlesworth o błędach nowego artykułu rzekomo pokazującego, że fundamentalne założenie ewolucji neodarwinowskiej jest błędne   Coyne   2022-05-16
Trutnie i inni fruwający panowie   Junior   2022-05-13
Wygnanie z uniwersyteckiego świata – dwa lata później   Winegard   2022-05-10
Życie kwitnące po śmierci   Junior   2022-05-05
Organiczne środki owadobójcze są szkodliwe dla pożytecznych owadów     2022-04-30
Oxitec rozszerza próby z komarami GMO, by zredukować szerzenie się malarii   Conrow   2022-04-28
Słowa w wosku zapisane   Tonhasca Junior   2022-04-26
Rodzice, szkoła, państwo: kultura niskich oczekiwań   Koraszewski   2022-04-25
Nowoczesne ulepszanie roślin uprawnych przyjmuje historyczne podejście   Karavolias   2022-04-20
Pierwsza spożywcza roślina GMO w Ghanie   Baffour-Awuah   2022-04-16
Indie zwalniają edytowanie genów z wymaganej dla GMO oceny bezpieczeństwa   Paranjape   2022-04-11
Metamorfozy    Júnior   2022-04-09
Rolnicy nie mogą uprawiać tego, na co ich nie stać   Ongu   2022-04-07
Rośliny zmodyfikowane: odkłamać opinię o GMO   Conrow   2022-04-07
Odmowa szczelinowania jest szaleństwem   Ridley   2022-04-02
Jak wirusy chorób układu oddechowego ewoluują, by stać się łagodniejsze   Ridley   2022-03-22
Czy globalne ocieplenie może być dla nas dobre?   Ridley   2022-03-03
Południowa Afryka powinna przemyśleć regulacje dotyczące genetycznie modyfikowanych roślin   i Priyen Pillay   2022-03-01
Dlaczego środowiskowcy stanowią większą przeszkodę dla skutecznej polityki klimatycznej niż negacjoniści?   Boudry   2022-02-21
O figach i osach   Júnior   2022-02-18
Pień liczący 40 tysięcy lat przekazany Maorysom zamiast nauce   Coyne   2022-02-14
Propaganda anty-GMO obraża drobnych farmerów w Afryce i w Azji   Gakpo   2022-02-08
Jak “tubylcza medycyna” różni się od medycyny   Coyne   2022-02-07
Biotechnologia podnosi plony wysokobiałkowego afrykańskiego pochrzynu   Wetaya   2022-02-04
Spadanie w przepaść   Turski   2022-01-27
Czy koniki morskie coś nam mówią o LGBT? Błąd naturalistyczny popełniony przez Sussex Wildlife Trust   Coyne   2022-01-25
Ojczyznę wolną (od GMO) zachowują pany   Koraszewski   2022-01-22
Namawianie roślin, żeby podjęły ryzyko   Karavolias   2022-01-20
Czy uczenie się metodą prób i błędów jest „nauką”?   Coyne   2022-01-14
Czy gaz i energia jądrowa są “zielone”   Novella   2022-01-12
Ptasia grypa w czasach ludzkiej zarazy   Collins   2022-01-11
Rasa jest kontinuum. Płeć jest cholernie binarna   Dawkins   2022-01-10
Komiczne krzyki o klimatycznej Apokalipsie –— 50 lat nieuzasadnionego siania paniki   Lomborg   2022-01-06
Gnidy, o których PIS ci nie powie   Koraszewski   2022-01-05
Niebezpieczeństwo upolitycznienia nauki   Krylov   2022-01-01
Specjalne przesłanie do muzułmanów na całym świecie   Pandavar   2021-12-28
Nowe badania pokazują, że kraje rozwijające się płacą wysoką cenę za ograniczanie upraw roślin GMO   Maina   2021-12-25
Jajo, które wywołało sensację   Koraszewski   2021-12-24
Pięć powodów zakończenia debaty o GMO   Evanea   2021-12-16
Richard Dawkins pisze do “przyjaciół nauki i rozumu” w Nowej Zelandii   Coyne   2021-12-14
 Syntetyczna biologia oferuje obietnicę rozwiązania globalnego problemu z plastikiem   Agaba   2021-12-13
Nigeria wzywa Afrykę, by szła w jej ślady w sprawie GM wspięgi wężowatej   Opoku Gakpo   2021-12-09
Małe nietoperze idą do przedszkola   Koraszewski   2021-12-06
Afrykańscy naukowcy wzywają do polityki poparcia biologii syntetycznej i innych innowacji   Agaba   2021-12-02
Uprawy GMO zredukowały zatrucia farmerów pestycydami   Maina   2021-11-27
Czy genetyka może pomóc wyeliminować nierówność?   Coyne   2021-11-26
Matematyka i prawdziwa historia katastrofy klimatycznej   Lomborg   2021-11-24
Nigeria daje zielone światło kukurydzy GMO   Conrow   2021-11-22
Ugandyjscy studenci nalegają na powszechne stosowanie biotechnologii i uchwalenie prawa o biobezpieczeństwie   Agaba   2021-11-17
Organiczny eksperyment Sri Lanki   Novella   2021-11-16
Ruanda skwapliwie przyjmuje biotechnologię poprzez ekspansję OFAB   Meeme   2021-11-12
Sprzeciw wobec anulowania Huxleya   Coyne   2021-11-05
Farmerka z Kenii zbiera obfity plon z bawełny GM   Meeme   2021-11-04
Czarni uczeni i nauka o rasizmie   Koraszewski   2021-11-03
Kłusownictwo narzuca na słonie dobór w kierunku ewolucji słoni bez ciosów   Coyne   2021-11-01
Marnujemy naszą wielką szansę na edytowanie genów   Ridely   2021-10-29
“Czarne tygrysy” w małym indyjskim rezerwacie sugerują losowy dryf genetyczny   Coyne   2021-10-26
Wytwarzanie białek w roślinach przez rolnictwo molekularne   Novella   2021-10-20
Strzelby, zarazki, maszyny to zdecydowanie antyrasistowska książka. Dlaczego lewica jej nie kocha?   Barnett   2021-10-13
Nigeryjscy farmerzy nie mogą się doczekać wystarczających ilości GM nasion wspięgi wężowatej   Gakpo   2021-10-12
Dobór płciowy versus dobór naturalny: na przykładzie chrząszczy   Coyne   2021-10-08
Edytowanie genów kluczem do ulepszenia podstawowych upraw w Afryce   Abugu   2021-10-01
Bakłażan GMO jest udokumentowaną wygraną ubogich farmerów   Conrow   2021-09-23
O Jezu, wskrzeszają mamuta!   Koraszewski   2021-09-17
Wszystkie antyizraelskie wiadomości zasługują na publikację   Bard   2021-09-04
Tożsamość etniczna i rasa   Coyne   2021-08-30
Środowiskowcy mylili się – nie stoimy przed apokalipsą owadów   Ridley   2021-08-13
Czy znaleziono najstarszy dowód na istnienie zwierzęcia? Nowa gąbko-podobna skamieniałość liczy 890 milionów lat   Coyne   2021-08-11
Psy rozumieją ludzi   Novella   2021-08-06
Nowy start nauki o życiu w epoce genu   Ridley   2021-08-05
Użycie ognia przez homininy: przykład szybkiej ewolucji kulturowej?   Coyne   2021-08-04
Historia pandemii jest historią zaprzeczania   Jackoby   2021-07-27
Nieuchwytny neuron babci   Novella   2021-07-22
Cierpienie i pytanie, czy przestaniemy jeść mięso   Koraszewski   2021-07-14
Czy nadchodzi hydroponika?   Novella   2021-07-13
Raport Unii Europejskiej o glifosacie   Novella   2021-07-10
Dlaczego ideologii nie należy mieszać z nauką   Coyne   2021-06-30
Nagonka na Izrael grasuje w stowarzyszeniach nauk ścisłych, medycyny i edukacji   Chesler   2021-06-24
Szczęśliwi pracoholicy   Witkowski   2021-06-03
Propaganda w wykonaniu nauczycieli akademickich   Chesler   2021-06-02
Ewolucja wielokomórkowości   Novella   2021-05-07
Polityczna polaryzacja jest przesadzona   Novella   2021-05-04
Wrotki były kiedyś sztandarową grupą istot bez seksu, a teraz sądzi się, że ukradkiem odstawiają szybkie numerki   Coyne   2021-04-22
Błędna historia antykolonializmu   Tupy   2021-04-21
Mayflower wyrusza w podróż raz jeszcze   Koraszewski   2021-04-19
Genetyczny przełącznik CRISPR   Novella   2021-04-16

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

„Przebudzeni”


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk