Prawda

Niedziela, 18 listopada 2018 - 23:44

« Poprzedni Następny »


Neandertalskie kości w Chorwacji


Jerry A. Coyne 2018-10-25


Mieliśmy tutaj cały szereg artykułów o neandertalczykach i ich genetycznym dziedzictwie u ”ludzi współczesnych” (tutaj jest zestaw), wiele z nich napisanych przez Matthew Cobba. Chorwacja, a szczególnie teren wokół niewielkiego miasta Krapina - słynie z dużego zbioru neandertalskich szkieletów i szczątek, odkrytych podczas wykopalisk w1899 r. Ponieważ było tam tak wiele kości, to miejsce dało wyjątkowy wgląd w populację neandertalczyków, którzy żyli około 130 tysięcy lat temu.

Kilka dni temu napisałem o wizycie w Muzeum Neandertalczyków w Krapinie, które ma dobre dioramy z życia neandertalczyków, super film (który, jak mi powiedziano, jest tak poprawny, jak to możliwe przy naszej wiedzy o tym podgatunku) i wiele odlewów kości.  


Same kości jednak i szczątki neandertalskie są starannie przechowywane w Muzeum Przyrody Chorwacji, gdzie kuratorką jest dr Davorka Radovčić. Moi gospodarze załatwili dla mnie i dwojga z nich wizytę w tym Muzeum. Tam dr Radovčić poświęciła kilka godzin na pokazywanie nam kości i artefaktów i wyjaśnianie ich znaczenia oraz na informację o tajemnicach, które nadal nie są rozwiązane (jest ich wiele). Wymagało to specjalnego pozwolenia Muzeum i ta wizyta była jednym z najciekawszych punktów mojej podróży do Chorwacji. Jak często stoisz kilka centymetrów od neandertalskich czaszek i zębów i trzymasz w ręku grot dzidy zrobiony przez jednego z nich tak dawno temu?  


Można przeczytać więcej o Krapinie tutaj. Z tego artykułu:  

. . . w sumie znaleziono 876 pojedynczych skamieniałości neandertalczyków, co plasuje Krapinę w świecie naukowego dziedzictwa jako najbogatsze miejsce neandertalskich znalezisk na świecie.

Proto-ludzie z Krapiny, znani w języku naukowym jako Homo sapiens neanderthalensis zostali odkryci w 1899 r., w czasie badań geologicznych i paleontologicznych wzgórza Hušnjak w Krapinie. Wykopaliska trwały przez sześć lat, nadzorowane przez profesora Dragutina Gorjanović-Krambergera, słynnego chorwackiego geologa, paleontologa i paleoantropologa. Jego prace są znaczącym wkładem w europejską i światową naukę o skamieniałościach ludzkich. Jaskinia w Krapinie szybko dostała się na listę światowych miejsc naukowych jako bogate miejsce skamieniałości, gdzie jest największa i najbogatsza kolekcja pozostałości neandertalczyków.


W piaskowych osadach w jaskini znaleziono około dziewięciuset szczątków skamieniałych kości ludzkich – szczątki należały do kilkudziesięciu różnych osobników w wieku od 2 do 40 lat. Znaleziono również liczne skamieniałe resztki niedźwiedzia jaskiniowego, wilka, łosia, dużego jelenia, nosorożca, dzikiego bydła i wielu innych zwierząt. Znaleziono ponad tysiąc rozmaitych narzędzi kamiennych i broni z paleolitu, wszystkie świadczące o kulturze materialnej proto-ludzi z Krapiny.

Miejsce jest tutaj (kropki oznaczają inne miejsca gdzie znaleziono szczątki neandertalskie):



Pokażę część kości i kamieni, jakie widzieliśmy, i wyjaśnię, najlepiej jak potrafię, co one znaczą.


Kolekcja mieści się w kilku zamkniętych metalowych szafach, każda z drewnianymi szufladami z gąbkowymi wkładami, gdzie są szczątki. Każda szuflada ma opis zawartości: „zęby”, „żuchwy”, “rzepki” i tak dalej. Tutaj jest Darvorka otwierająca szufladę:



Najpierw zobaczyliśmy czaszki, niektóre bardzo dobrze zachowane. Proszę zauważyć etykietę na szufladzie na drugim zdjęciu:



To jest szczególnie ciekawa czaszka, a powód wyjaśnię za chwile. Jest bardzo dobrze zachowana, ale ma także cechę unikatową dla neandertalskich czaszek znanych nauce:



Można zobaczyć wydatne wały nadoczodołowe i górną część czaszki:

 



Ta czaszka młodej kobiety (prawdopodobnie 20 lub 30-letniej: płeć można poznać po kształcie czaszki) ma serię 40 poziomych nacięć zrobionych na czole, prawdopodobnie tuż po śmierci (nie są zaleczone). Ich cel nie jest znany, ale wydaje się, że chodziło o jakiś rytuał post mortem, może wskazujący na szacunek dla zmarłej lub nawet coś związanego z ideą życia pozagrobowego. Po prostu nie wiemy, jak podkreśliła Davorka. Poniżej są dwa zdjęcia nacięć i krótkie wideo, w którym Davorka je wyjaśnia:





Davorka wyjaśnia nacięcia: nie zostały zrobione, by zabić lub oskalpować kobietę:  


 

Neandertalskie DNA wydobywa się z ucha środkowego, ponieważ jest dobrze izolowane od środowiska. Myliłem się w poprzednim poście, kiedy napisałem, że wydobyto DNA z neandertalczyków z Krapiny; Davorka powiedziała mi, że Svante Pääbo i jego koledzy wydobyli DNA z innego chorwackiego miejsca neandertalskiego o nazwie Vindija.


Wiemy obecnie, że neandertalczycy krzyżowali się z „nowoczesnymi” ludźmi (H. sapiens sapiens) i że przeciętny człowiek (nie-Afrykanin) ma około 3% genomu od neandertalczyków, włącznie z genami używanymi w reakcjach odpornościowych. Chociaż potomstwo przynajmniej przy jednym rodzaju krzyżowań musiało być płodne  - bo to jedyny sposób, w jaki neandertalskie DNA mogło dostać się do H. sapiens sapiens – nie wiemy, czy potomstwo w obu kierunkach krzyżowania się było płodne. Na przykład, nie znaleźliśmy mitochondrialnego DNA neandertalczyków u nowoczesnych ludzi. To może odzwierciedlać albo przypadkową utratę, dobór naturalny przeciwko mitochondrialnemu DNA, który dostał się do populacji ludzi nowoczesnych, lub sterylność potomstwa między neandertalskimi matkami a H. sapiens sapiens ojcami.


Kapsuła ucha środkowego jest w górnym lewym rogu, tuż nad czerwonym napisem. To jest cenny kawałek dla paleogenetyków:



Żuchwy! Zęby są stosunkowo większe od naszych i szczęka ma więcej miejsca, żeby pomieścić wszystkie zęby trzonowe, a więc „zęby mądrości” nie są tak ściśnięte jak u nas.



Górna i dolna szczęka; zauważ obrót jednego zęba w lewym rzędzie zębów:  



“Obrócony” ząb między dwoma białawymi. Nie pamiętam znaczenia tego, ale napisałem do Davorki, która powiedziała, że niektórzy uważają, że jest to spowodowane związkami genetycznymi i możliwym kojarzeniem krewniaczym.

 

 



Szczęka młodego (prawdopodobnie 6-7 letniego) neandertalczyka, pokazująca mleczne zęby i trzy stałe zęby, które jeszcze się nie wyrżnęły. Neandertalczycy nie żyli zbyt długo: 40-letni osobnik znajdował się na krańcu rozrzutu:  



Niestety, niektóre żuchwy zostały oczyszczone i usunięto cenny kamień nazębny. Davorka wyjaśnia na wideo, że oczyszczenie spowodowało utratę cennej informacji biologicznej.  Proszę zauważyć „przestrzeń trzonową”, która daje dosyć miejsca na wszystkie zęby trzonowe.

 

 

Zęby, włącznie z ”łopatkowym” siekaczem, znajdowanym także u azjatyckich nowoczesnych H. sapiens.





Dobrze zachowany ząb trzonowy:



Łopatkowy siekacz.


Stopień zużycia tych przednich zębów wskazuje, że neandertalczycy trzymali przedmioty w zębach, pracując nad nimi, na przykład, trzymali zębami skórę i zeskrobywali ją ręką. Miejsce śladów zużycia wskazuje także, że około 60-80% neandertalczyków było praworęcznych, zeskrobując prawą ręką i trzymając skórę lewą stroną ust. Jest to zresztą ten sam odsetek ludzi praworęcznych, co w dzisiejszej Chorwacji:



Kości ramienia. Szuflada pełna kości ramiennych:





To jest kość promieniowa (jedna z dwóch kości przedramienia), która została odrąbana, a potem zaleczyła się, wskazując, że osobnik stracił część swojej ręki. Po zranieniu ręka wygoiła się, co znaczy, że przeżył bez dłoni:



Szuflada pełna rzepek. Są lżejsze niż nieskamieniałe rzepki, bo piaskowiec prawdopodobnie ”wymył” wiele składników kostnych:



Zmiażdżona kość ramienia. Albo nastąpiono na nią wkrótce po śmierci, albo została zmiażdżona przy śmierci, może podczas polowania lub walki. (Kości neandertalczyków wykazują mniejszą częstotliwość uszkodzeń ”wojennych” niż kości wczesnych homininów, takich jak australopiteki. Wydaje się, że był to pokojowy podgatunek.)  



Ten neandertalczyk ma zaleczony uraz głowy (wgłębienie w środku) wzdłuż linii otaczających ranę. Te homininy miały trudne życie!



Tutaj Davorka wyjaśnia, że nie jesteśmy pewni, co oznaczają te linie: mogły być umyślnymi nacięciami podczas otwierania czaszki (trepanacja) dla złagodzenia nacisku na ranę, lub może te linie są po prostu artefaktem powstałym podczas tworzenia skamieniałości.  

 


Neandertalczycy byli w zasadzie mięsożerni, chociaż wiemy, że używali także leczniczych roślin. Jedli niedźwiedzie, bobry, a nawet nosorożce. Tutaj jest młody nosorożec, jak się sądzi, zabity przez neandertalczyków z Krapiny. Z pewnością polowali na niego w grupie, ale zabicie dzidą niedźwiedzia lub nosorożca musiało być bardzo niebezpieczne.



Najwyraźniej zabijali także ptaki, bo znajduje się całe szkielety ptasie obok kości neandertalczyków. Tutaj jest kilka szponów i kości stopy orła bielika, Haliaeetus albicilla, gatunku, który nadal istnieje.  



Na szponach i kościach stopy są nacięcia, co wskazuje, że neandertalczycy używali ich jako ozdób. Tezę tę popiera znalezienie „włókien” z jelit przywiązanych do części szponu. Tutaj jest kość stopy i szpon, które zostały zmodyfikowane przez wyżłobienie w nich rowka.


To jest kość palca, do której przyczepiony był szpon. Widzicie rowek wycięty w dolnej części?



Zmodyfikowane szpony orła:  



Davorka pokazuje zrobiony przez człowieka rowek:



Tutaj jest artykuł (kliknij na link pod zrzutem z ekranu), w którym Davorka i jej współautorzy sugerują użycie szponów jako ozdób:



https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4356571/


Miska pełna neandertalskich narzędzi:



Trzymam piękny, liczący 130 tysięcy lat grot neandertalskiej włóczni, odłupany z krzemienia:



Skrobak (dolna krawędź była bardzo ostra):



Davorka i ja na zakończenie wizyty, To naprawdę było jedno ze wspaniałych doświadczeń w moim życiu i jestem nieskończenie wdzięczny Davorce za jej wyjaśnienia, jak też moim gospodarzom, Igorowi, Damjanowi, Darko i Pavlowi za zorganizowanie tej wizyty.



Neanderthal bones in Croatia

Why Evolution Is True, 18 października 2018

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Jerry Coyne

Profesor (emeritus) na wydziale ekologii i ewolucji University of Chicago, jego książka "Why Evolution is True" (Polskie wydanie: "Ewolucja jest faktem", Prószyński i Ska, 2009r.) została przełożona na kilkanaście języków, a przez Richarda Dawkinsa jest oceniana jako najlepsza książka o ewolucji.  Jerry Coyne jest jednym z najlepszych na świecie specjalistów od specjacji, rozdzielania się gatunków.  Jest wielkim miłośnikiem kotów i osobistym przyjacielem redaktor naczelnej.
 

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 865 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Zrezygnowanie z hamburgerów nie uratuje planety   Lomborg   2018-11-16
Echinacea nie działa na przeziębienie   Novella   2018-11-15
Laserowe skanowanie Archeopteryxa   Novella   2018-11-10
Apoptoza całego ciała   Dennett   2018-11-09
Głębota i polityka pseudogłębi   Hughes   2018-11-08
Niewydolność wątroby spowodowana ekstraktem z zielonej herbaty   Novella   2018-11-06
Skąd wiemy, że niemal wszyscy neandertalczycy byli praworęczni?   Coyne   2018-11-05
Co nam daje psychologia ewolucyjna?   Flock   2018-11-01
Problemy z organiczną żywnością i badaniem raka   Novella   2018-10-31
Geny, które wpływają na ludzką inteligencję i osobowość   Ridley   2018-10-30
Dławiący problem   Łopatniuk   2018-10-27
Niepoprawna ludzkość znowu poprawiona   Koraszewski   2018-10-26
Neandertalskie kości w Chorwacji   Coyne   2018-10-25
Światowa Organizacja Zdrowia udziela poparcia szarlatanerii   Novella   2018-10-24
Socjologia. Uwagi o nauce zaangażowanej   Koraszewski   2018-10-22
Daj ać ja pobruszę …   Łukaszewski   2018-10-20
Opieka zdrowotna neandertalczyków   Novella   2018-10-17
Łez kamienie   Łopatniuk   2018-10-13
Akademicki skandal: troje badaczy umyślnie publikowało fałszywe artykuły o „badaniach żałości”, by pokazać fatalne standardy akademickie w naukach społecznych   Coyne   2018-10-12
Skuteczny kontra patologiczny altruizm   Anomaly   2018-10-10
Czas powiedzieć stop pseudonauce o GMO   Novella   2018-10-02
Trochę inny rak wątroby   Łopatniuk   2018-09-29
Najwcześniejsze znane zwierzę?   Coyne   2018-09-27
Organiczne rolnictwo nie jest najlepsze   Novella   2018-09-24
Ateista z chwilową luką w pamięci i w szoku niewolnictwa   Dawkins   2018-09-21
Stereotypy są często szkodliwe a zarazem poprawne   Shpancer   2018-09-21
Atak “doktorostwa Wolfson” na rodziców chłopca, który zmarł na koklusz     2018-09-20
Probiotyki – to skomplikowane   Novella   2018-09-13
Przesądy i złudzenie kontroli   Novella   2018-09-11
Antyszczepionkowcy - pielęgniarka lub lekarz nie powinni opiekować się dziećmi     2018-09-10
Francuski uniwersytet wyrzuca homeopatię   Novella   2018-09-08
Plastry uśmierzające ból z Luminas: gdzie słowa „kwantum” i „energia” w rzeczywistości znaczą „magia”     2018-09-07
Odkryto nowy rodzaj neuronów u ludzi   Novella   2018-09-06
Epigenetyka: powrót Lamarcka? Nie tak szybko!   Coyne   2018-09-05
Przejściowe formy przodków żółwia   Novella   2018-09-03
Recenzja nowej książki Davida Quammena o drzewach ewolucyjnych (i porównanie z innymi recenzjami)   Coyne   2018-09-01
Dlaczego jedne sowy mają kępki piór na uszach, a inne nie?   Lyon   2018-08-30
Psychoaktywny lek i doświadczenie śmierci   Novella   2018-08-29
Samce koników morskich, które są ciężarne, redukują inwestycję w potomstwo, jeśli widzą seksowną samicę   Coyne   2018-08-28
Uderzające podobieństwo: rewolucyjne wyniki badań nad bliźniętami   Dynesen   2018-08-27
Ale tego wija lepiej zostaw w spokoju   Łopatniuk   2018-08-24
Ile jest ziemi nadającej się pod uprawę?   Novella   2018-08-22
Więcej o szarlatanerii komórek macierzystych   Novella   2018-08-18
Kontrolowane próby szczepionek   Novella   2018-08-15
Ogniska odry w Brooklynie w 2013 r.: Badanie kosztów antyszczepionkowej pseudonauki     2018-08-14
Uprzednie doświadczenie wpływa na to, co widzimy   Novella   2018-08-11
Efekt Krugera-Dunninga, antyszczepionkowcy i arogancja ignorancji     2018-08-09
Nowe zastosowania zużytych filtrów do dializy   Blum   2018-08-07
Puszczyk mszarny   Lyon   2018-08-06
Oprzeć się wiatrom - dobór naturalny, huragany i jaszczurki   Mayer   2018-08-04
Unia Europejska odrzuciła uprawy z edytowanym genomem   Ridley   2018-08-03
Spojrzenie na ruch anty-GMO   Novella   2018-08-02
Tajemne życie morskich ptaków   Ridley   2018-08-01
Więcej dowodów przeciwko „epigenetycznie” dziedziczonym i środowiskowo wprowadzonym zmianom w DNA   Coyne   2018-07-31
Usterka w Matriksie   Novella   2018-07-27
Czy współczesny Homo sapiens wyewoluował w różnych częściach Afryki?   Coyne   2018-07-24
Pandemie, szczepienia, i kuracja mleczna profesora Jastrebowa   Turski   2018-07-21
Sóweczka dwuplamista   Lyon   2018-07-20
Lucyfer, którego wymyślił Zimbardo. O konsekwencjach stanfordzkiego eksperymentu więziennego i skandalu, którego stał się obiektem   Witkowski   2018-07-19
Nie kłacz, gdy kaszlesz   Łopatniuk   2018-07-14
Kwantowe bzdury w parapsychologii   Novella   2018-07-12
Pełzająca percepcja problemów   Novella   2018-07-10
Ale czy mogą cierpieć?   Dawkins   2018-07-07
Wronia inteligencja   Novella   2018-07-06
Gąsienica naśladuje pazurnicę   Coyne   2018-07-05
O mózgach męskich i żeńskich   Novella   2018-07-03
Czy hieny rozbijają ludzki patriarchat?   Coyne   2018-06-30
Mikrobiom jelitowy i stany lękowe   Novella   2018-06-28
Ukośniki przędą spadochrony z nici pajęczej i odlatują po sprawdzeniu wiatru odnóżami   Coyne   2018-06-26
To może być toczeń, czyli o wilku, który pożarł serce   Łopatniuk   2018-06-23
Kreacjonizm i nagonka na Coyne’a w „Daily Caller”   Coyne   2018-06-22
Kłamstwa anty-GMO   Novella   2018-06-20
Protezy kończyn - kolejny postęp   Novella   2018-06-16
Dziwne zawiłości procesu dziedziczenia   Coyne   2018-06-13
Homeopatia, wibracje i oszustwo     2018-06-12
Wyników Séraliniego nie daje się powtórzyć   Novella   2018-06-11
Helen Lawson i czarna maść: wycinanie, wypalanie i zatruwanie w sposób „naturalny”     2018-06-09
Patyczaki mogą rozprzestrzeniać się jak nasiona roślin: w ptasich odchodach   Coyne   2018-06-08
Czy teoria doboru naturalnego Darwina zmieniła nasz pogląd na miejsce ludzkości   Dennett   2018-06-07
Kosmici-głowonogi i panspermia   Novella   2018-06-05
Marność dowodów na przekazywanie wprowadzonych środowiskowo, „epigenetycznych” zmian w DNA kolejnym pokoleniom u ludzi   Coyne   2018-06-04
Homeopatyczne nosodes   Novella   2018-05-31
Fałszywa dychotomia i negacja nauki   Novella   2018-05-28
Nicień w oku bliźniego   Łopatniuk   2018-05-26
Budzenie zmarłych   Novella   2018-05-21
Finansowanie społecznościowe terapii komórkami macierzystymi o nieudowodnionej skuteczności: wykorzystywanie hojności obcych, by płacić za szarlatanerię     2018-05-18
Co mówi nam ruch płaskiej Ziemi     2018-05-17
Osy papierowe + sprytny biolog = tęczowe gniazda   Coyne   2018-05-14
Jak to jest, że Stanisław Burzyński nadal żeruje na zrozpaczonych pacjentach z rakiem?     2018-05-12
Przekonania antyoświeceniowe są „zaskakująco trwałe”     2018-05-11
Jeremy Sherman nadal nie rozumie ewolucji   Coyne   2018-05-09
Zdrowy tryb życia ma znaczenie   Novella   2018-05-08
Miasta są nowymi wyspami Galapagos   Ridley   2018-05-04
O obowiązkowym oznakowywaniu GMO   Novella   2018-05-03
Tydzień Świadomości Homeopatii. Pomaga przypomnieć ludziom, że jest to szarlataneria!     2018-05-02
Znajdź Tiktaalika!   Coyne   2018-05-01
Wzrost potęgi dinozaurów   Novella   2018-04-30
Niebezpieczeństwa martwienia się o sądny dzień   Pinker   2018-04-27
Tako rzecze antyszczepionkowa “wojowniczka mama”, Brittney Kara: jeśli szczepionki są tak wspaniałe, to dlaczego nie wspomina ich Biblia?     2018-04-26
Geny wydają się wyjaśniać większość sukcesów uczniów szkół elitarnych   Ridley   2018-04-25

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej



Ściganie bluźnierstwa



Ryby jaskiniowe



Autyzm



Od niepamiętnych czasów



Tunezyjczycy przeciw złemu prawu



Drugie prawo termodynamiki



Pochwała ignorancj



Mistyfikacja Sokala



Intronizacja Chrystusa



Obama chrzescijanie



Szelest liści



Czego wam nie pokazują?


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk