Prawda

Poniedziałek, 26 lutego 2024 - 13:12

« Poprzedni Następny »


Nie gryzie się ręki, która cię zapyla


Athayde Tonhasca Júnior 2023-10-19

Kobieta składana w ofierze roślinie zjadającej ludzi. „American Weekly”, 1920 © Biodiversity Heritagey.
Kobieta składana w ofierze roślinie zjadającej ludzi. „American Weekly”, 1920 © Biodiversity Heritagey.

Raporty naukowe mogą być nudne i nieprzeniknione, ale nie jest tak w przypadku relacji etnobotanicznej z Madagaskaru z 1878 roku, sporządzonej przez dr Carle Liche. Odkrywca opowiedział o ceremonii przeprowadzonej przez członka plemienia Madagaskaru, podczas której młodą kobietę zmuszono do wspięcia się na święte drzewo, i szczegółowo opisał, co wydarzyło się później: „Nagle uświadomiłem sobie, co się dzieje, i wydawało mi się, że paraliżuje mnie przerażenie. Drzewo, pozornie martwe i nieruchome jeszcze chwilę wcześniej, ożyło. Witki, tak wątłe, nagle przestały drżeć i owinęły się wokół głowy i ramion dziewczyny, trzymając ją tak mocno, że wszelkie jej wysiłki, by się uwolnić, pozostały całkowicie daremne. Zielone gałęzie, tak sztywne wcześniej, zaczęły się wić i zwijać w kółko jak węże. Potem, gdy ta masa walczyła, ukazał się okropny widok, którego nigdy nie zapomnę, a wielkie liście zaczęły powoli, bardzo powoli podnosić się. Złowieszczo wyglądające ciernie zbliżały się teraz do niej z siłą prasy hydraulicznej. Kiedy się zwarły, po pniu spłynęła różowawa mieszanina, o którą szaleni tubylcy walczyli i deptali się nawzajem, aby zdobyć jeden łyk odurzającego płynu z drzewa i krwi ofiary ludzkiej”. Pełną historię doktora Liche i inne przerażające opowieści botaniczne możesz przeczytać w: Prior (1939) .

Opowieści o zabójczych roślinach mają długą tradycję, ale nabrały rozmachu w czasach wiktoriańskich wraz z szeroko rozpowszechnioną opowieścią na temat drzewa upas (Antiaris toxicaria) z Jawy. Według holenderskiego chirurga Foerscha upas wydziela trujące opary, które są na tyle silne, że w promieniu 20 km pozostawiają ziemię pokrytą szkieletami ptaków, ssaków i ludzi. Ta bzdura rozpaliła wyobraźnię opinii publicznej, a autorzy tacy jak Charles Dickens, Thomas Carlyle i Charlotte Brontë zaczęli używać słowa „upas” jako metafory osoby lub rzeczy o trującej, destrukcyjnej atmosferze (Price, 2013).


Wiktoriańskie opowieści o horrorach w królestwie roślin opierały się w dużej mierze na osobistych relacjach z odległych miejsc, gdzie ludzie tacy jak dr Liche i chirurg Foersch mogli chcieć zyskać uwagę sensacją lub nadmiernie używali substancji zmieniających umysł w tropikalnym słońcu. Ale w kraju ich rodacy mogli zaspokoić swoją ciekawość i fascynację oraz poznać fakty prosto z łatwo dostępnej zabójczej flory: roślin mięsożernych. To właśnie robił Karol Darwin przez 16 lat w swojej szklarni: jego badania i obserwacje zaowocowały książką z 1875 r. Rośliny owadożerne. W liście do Asy Graya Darwin nie mógł powstrzymać zachwytu nad swoją ulubioną rośliną mięsożerną, rosiczką okrągłolistną (Drosera rotundifolia): „Bardziej zależy mi na Droserze niż na pochodzeniu gatunku… to cudowna roślina, a raczej najmądrzejsze zwierzę. Będę trzymał się Drosery aż do dnia mojej śmierci”. (Jones, 1923).


Wabiące, ale zabójcze kropelki słodkiego śluzu na mackach rosiczki okrągłolistnej. W swoim bestsellerowym poemacie erotyczno-botanicznym Miłość roślin dziadek Karola Erasmus Darwin (1731-1802) nazwał rosiczkę okrągłolistną królową bagien © Wilson44691, Wikimedia Commons.



Rosiczka okrągłolistna to jeden z około 630 gatunków roślin na całym świecie, które przyciągają, łapią i zjadają zwierzęta – zazwyczaj owady i inne bezkręgowce, ale czasami małe kręgowce. Większość roślin mięsożernych wytwarza enzymy trawiące swoją ofiarę, ale w przypadku niektórych gatunków tę pracę wykonują bakterie symbiotyczne. Owadożerność roślin ewoluowała niezależnie kilka razy, a gatunki z około 13 rodzin wymyśliły skomplikowane podstępy i struktury, aby zwabić i złapać swoją zdobycz, takie jak substancje lotne pachnące nektarem, mimikra kolorów, śliskie dzbanki, lepkie wyrostki i pułapki zatrzaskowe – obejrzyj wyczyny muchołówki amerykańskiej (Dionaea muscipula), gatunku pochodzącego z przybrzeżnych torfowisk Północnej i Południowej Karoliny w Stanach Zjednoczonych:




Rośliny mięsożerne zwykle występują w siedliskach ubogich w składniki odżywcze, dlatego polegają głównie na ofiarach owadzich dla uzupełnienia niezbędnego azotu i innych składników odżywczych. Ale rośliny te potrzebują również owadów do zapylania. Dylemat ten, znany jako „konflikt zapylacz–ofiara”, można obejść na różne sposoby. W przypadku niektórych gatunków cechy morfologiczne oddzielają żywność od zapylaczy: ich kwiaty znajdują się wysoko nad ziemią, aby przyciągnąć latające zapylacze, podczas gdy ich pułapki znajdują się blisko ziemi, aby łapać inne owady jako zdobycz. Oddzielenie może mieć charakter tymczasowy: w przypadku niektórych gatunków kwiaty i pułapki rozwijają się w różnym czasie.


Długa łodyga kwiatowa muchołówki utrzymuje zapylacze w bezpiecznej odległości od śmiercionośnych pułapek na poziomie gruntu © 
Victoria, Wikimedia Commons:



Niektóre rośliny mięsożerne uciekają się do sprytnych sztuczek, aby rozwiązać konflikt zapylacz-ofiara. Dzbaneczniki tropikalne lub dwuostrogowe (Nepenthes spp.) służą głównie do chwytania mrówek, które ślizgają się podczas chodzenia po mokrym perystomie (pierścień otaczający wejście pułapki), spadają i giną. Jednak większość potencjalnych zapylaczy dzbaneczników, takich jak muchy, ćmy i osy, jest aktywna przy suchej pogodzie, kiedy perystom nie jest śliski i prawie nie łapie owadów ( Mithöfer, 2022 ).


Mrówki ześlizgują się do śmiertelnej pułapki, chodząc po mokrym brzegu dzbanecznika dwuostrogowego ( N. bicalcarata ) © Hans Breuer, Wikimedia Commons:



Kolejnym mechanizmem różnicowania jest wykorzystanie wabików, co El-Sayed i in. (2016) wykazali dla gatunków rosiczki zapylanej przez muchy w Australii i Nowej Zelandii. W przypadku D. auriculata (dla niektórych autorów D. peltata) kwiaty sąsiadują z pułapkami, ale obie struktury wydzielają różne zapachy. W rezultacie kwiaty przyciągają zapylacze i ofiarę, podczas gdy pułapki przyciągają tylko ofiarę. D. spatulata i D. arcturi nie mają przyciągających zapachów, ale kwiaty i pułapki tych dwóch roślin mają różne kolory i są przestrzennie oddzielone: połączenie tych dwóch czynników odróżnia zapylacze od ofiar.


Kwiaty i pułapki D. auriculata są tuż obok siebie, ale przyciągają różne kohorty owadów © Murray Fagg, Plants of South Eastern New South Wales.



Strategie stosowane przez rośliny mięsożerne w celu uniknięcia konfliktu zapylacz-ofiara wydają się działać bardzo dobrze, ponieważ prawie żaden gatunek nie wykazuje znaczącego nakładania się ofiar i zapylaczy. Wykazali to Youngsteadt i in. (2018) dla muchołówki amerykańskiej, jednego z bardziej znanych gatunków mięsożernych. Naukowcy schwytali owady znalezione na kwiatach w kilku miejscach w okresie kwitnienia i sprawdzili, czy przenoszą pyłek muchołówki. Przeszukali także pułapki, by znaleźć ofiary. Rezultat: ofiarami były głównie pająki, mrówki i chrząszcze, podczas gdy pszczoła Augochlorella gratiosa i chrząszcz Trichodes apivorus, które były głównymi nosicielami pyłku, wraz z innymi potencjalnymi zapylaczami, prawie w ogóle nie występowały w pułapkach.


Samiec A. gratiosa: ten gatunek nie da się zwieść sztuczkom muchołówek ©  U.S. Geological Survey Bee Inventory and Monitoring Lab:


Wszystkie te urządzenia stosowane przez rośliny mięsożerne do przyciągania i łapania ofiar, chroniąc jednocześnie owady zapylające, składają się na jeden z najbardziej urzekających przypadków, które pokazują siłę doboru naturalnego. Nic dziwnego, że Darwin był zafascynowany (jego syn Francis odziedziczył entuzjazm po tacie, prowadząc własne badania nad mięsożernością roślin). Rośliny mięsożerne oferują znacznie ciekawsze historie niż drzewa jedzące ludzi.


Diabelskie drzewo z El Dorado
 Franka Aubreya , 1897. Grafika: Fred Hyland © The Project Gutenberg .

 

Frank Aubrey’s The Devil-Tree of El Dorado, 1897. Art by Fred Hyland © The Project Gutenberg.



Link do oryginału: https://whyevolutionistrue.com/2023/10/02/readers-wildlife-photos-1945/#

Why Evolution Is True, 2 października 2023

Tłumaczenie; Małgorzata Koraszewska

Athayde Tonhasca Júnior jest brytyjskim entomologiem. 


Skomentuj Tipsa en vn Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1462 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Kolejna błędna próba skorygowania ewolucji   Coyne   2024-02-22
Ryjący w ziemi przedsiębiorcy   Tonhasca Júnior   2024-02-15
Olbrzymie armie o niezliczonych umiejętnościach    Tonhasca Júnior   2024-02-08
Wejdź, powiedziała, dam ci schronienie przed burzą   Tonhasca Júnior   2024-01-15
Czy ludzie wyewoluowali w wodzie?   Coyne   2024-01-08
Jak upadają wielcy   Tonhasca Júnior   2024-01-04
Oczy reniferów zmieniają kolor, żeby łatwiej im było dostrzec jadalne porosty   Coyne   2023-12-30
Życzliwi przestępcy   Tonhasca Júnior   2023-12-28
Conor Friedesdorf (i Alexander Barvinok) o ideologicznym przymusie na amerykańskich uczelniach   Coyne   2023-12-26
Zdumiewający manipulatorzy   Tonhasca Júnior   2023-12-25
Nie gryzie się ręki, która cię zapyla   Tonhasca Júnior   2023-10-19
Rewolucja komunikacyjna   Hannam   2023-10-18
BBC szerzy propagandę rolnictwa organicznego, a biedni na świecie cierpią   i Kathleen Hefferon   2023-10-13
Niezwykły przypadek koewolucji i specyficzności zapylacz/storczyk   Coyne   2023-10-07
Płeć męska lub żeńska: nie ma nic pomiędzy   Elliot   2023-10-03
Myślenie intuicyjne i analityczne   Novella   2023-09-29
„Kryzys klimatyczny” to mistyfikacja   Williams   2023-09-25
Jak (i dlaczego) ośmiornica edytuje swój RNA   Lewis   2023-09-23
„Najbardziej znany zabójca ludzi”: jakie są prawdziwe początki XIV-wiecznej Czarnej Śmierci?   Lewis   2023-09-15
Do jakiego stopnia pary mają wspólne cechy?   Novella   2023-09-14
Kenia daje zielone światło 58 projektom GMO – naukowcy na całym świecie kontynuują badania w dziedzinie biotechnologii, mimo procesów sądowych i dezinformacji   Ombogo   2023-09-08
Lancet atakuje anty-przebudzenie, a czytelnik odpowiada   Coyne   2023-08-24
Więcej wyrafinowanej teologii: uczony religijny zastanawia się, czy neandertalczycy mieli nieśmiertelne dusze   Coyne   2023-08-16
Aktywiści anty-GMO w Afryce szerzą mity i strach, ale nie przedstawiają żadnych naukowych dowodów   Abutu   2023-08-14
Mało znana strona ryjkowców   Tonhasca Júnior   2023-08-11
Dlaczego nie można być osobą transrasową?   Coyne   2023-08-10
Walka z malarią za pomocą inżynierii genetycznej   Novella   2023-08-08
Jak restrykcje Unii Europejskiej podsycały głosy przeciwko GMO, jak również głód na globalnym Południu, a zwłaszcza w Afryce   Oria   2023-08-02
Nieznośni mali pomocnicy   Tonhasca Junior   2023-07-29
Macedońskie skarby   Tonhasca Júnior   2023-07-26
GMO i motyle   Novella   2023-07-25
Narzucanie ideologii naturze: Kew Garden celebruje „rośliny queer”   Coyne   2023-07-24
Smak miesiąca   Tonhasca Júnior   2023-07-20
Kłopoty na wylocie   Szczęsny   2023-07-18
Ideologiczne podważanie biologii   i Luana S. Maroja   2023-07-17
Role mężczyzn i kobiet w polowaniu, raz jeszcze   Coyne   2023-07-15
David Hillis o specjacji   Coyne   2023-07-13
Niechętni dawcy i pracowici biorcy   Tonhasca Júnior   2023-07-08
Grube problemy z jelitem   Szczęsny   2023-07-07
Badaczka z Leakey Foundation twierdzi, że kości orangutanów mówią nam, że biologiczna płeć jest spektrum, a nie binarna   Coyne   2023-06-30
Przez dziurkę od klucza   Szczęsny   2023-06-24
Nowa (nie podparta żadnymi dowodami) hipoteza, która eliminuje role płciowe w społecznościach łowców-zbieraczy   Coyne   2023-06-22
Błędne wyobrażenia o ewolucji   Coyne   2023-06-16
Influencerzy z podziemia   Tonhasca Júnior   2023-06-13
Jak wyewoluowało ubarwienie ostrzegawcze?   Coyne   2023-06-12
„San Francisco Chronicle” bardzo myli się w sprawie biologicznej płci   Coyne   2023-06-09
Kolczasty problem   Tonhasca Júnior   2023-06-06
Wpaść w amok. Empiryczna analiza szaleńczych zabójstw pokazuje, że wyłaniają się dwa różne wzorce.   King   2023-06-03
Błędna krytyka genetycznych testów na pochodzenie   Coyne   2023-06-02
Zdatny do lotu   Tonhasca Júnior   2023-06-01
‘Raniąca’ idea merytorycznych podstaw nauki    i Jerry Coyne   2023-05-29
Główny problem w filogenezie zwierząt wydaje się być rozwiązany   Coyne   2023-05-26
Americana   Tonhasca Júnior   2023-05-24
Czy uprawa jabłek odzwierciedla bigoterię?   Coyne   2023-05-18
Kenia: Musimy zająć się brakiem bezpieczeństwa żywnościowego, ale najpierw musimy położyć kres dezinformacji na temat upraw modyfikowanych genetycznie   Oria   2023-05-16
Czytanie myśli z fMRI i AI   Novella   2023-05-05
Jest lepiej niż myślisz   Lomborg   2023-05-03
Dwudziestu dziewięciunaukowców publikuje artykuł w obronie merytorycznych podstaw w nauce     2023-05-01
Niewygodna historia   Ferguson   2023-04-28
Biologia rezygnacji z działania: kiedy kontynuować, a kiedy spasować   Coyne   2023-04-26
Porywacze ciał   Tonhasca Júnior   2023-04-25
Porażka jest kluczowym składnikiem innowacji   Ridley   2023-04-22
Używanie roślin jako biofrabryk   Novella   2023-04-14
Dawno zmarli przemawiają do nas   Tonhasca Júnior   2023-04-12
Wątpliwi pomocnicy    Tonhasca Júnior   2023-04-08
Uganda: aktywiści przeciwni biotechnologii szerzą dezinformację   Wetaya   2023-04-05
Anglia pozwala na uprawy poddane edycji genów   Novella   2023-04-03
Recenzja z książki  Can “The Whole World” Be Wrong?   Rose   2023-04-01
Psychologia ewolucyjna dla początkujących   Coyne   2023-03-27
“Konwergentna” ewolucja mrówek grzybiarek Starego i Nowego świata   Coyne   2023-03-23
Gigantyczna armia małych zabójców   Tonhasca Júnior   2023-03-22
Colin Wright broni binarności płci u zwierząt   Coyne   2023-03-15
AI: gorąca randka z “Sydneyem ”   Gotefridi   2023-03-15
Zmienić język w ekologii i biologii ewolucyjnej! Przykład anemii sierpowatej   Coyne   2023-03-13
Wzrost liczby nieobecnych ojców i towarzyszące temu społeczne problemy   Geary   2023-03-11
No pasarán    Tonhasca Júnior   2023-03-04
Dezinformacja o GMO: Kenijczykom będzie trudno podejmować racjonalne decyzje i to może kosztować życie   Mykonyo   2023-02-24
Twardy kwiat do zgryzienia    Tonhasca Júnior   2023-02-22
ChatGPT niemal zdaje lekarski egzamin końcowy   Novella   2023-02-21
“Rogi” trylobitów mogły być używane jako broń w walkach między samcami   Coyne   2023-02-15
Postmodernizm obnażony   Dawkins   2023-02-14
Powody naszych wierzeń. Jak i dlaczego irracjonalność trzyma nas w swoich szponach i jak możemy z tym walczyć?   Pinker   2023-02-13
Kiedy zapada noc i ziemia jest ciemna   Tonhasca Júnior   2023-02-10
W nowej książce jest słuszna krytyka idei, że są lepsze i gorsze gatunki, ale jest także błędne twierdzenie, że gatunki nie są realne   Coyne   2023-02-06
Kolczatki wydmuchują bąbelki śluzu z nosa, żeby się ochłodzić   Coyne   2023-02-02
Mali i zręczni influencerzy   Tonhasca Júnior   2023-01-31
Dowody na ewolucję: Bezwłose zwierzęta mają martwe geny na sierść   Coyne   2023-01-23
Krew, znój, łzy i pot   Tonhasca Júnior   2023-01-19
Bąkojady czyszczą nosorożce   Coyne   2023-01-18
Mózg używa geometrii hiperbolicznej   Novella   2023-01-16
O wspaniały nowy świecie   Tonhasca Júnior   2023-01-12
Ciepło zabija. Zimno zabija wielu więcej   Jacoby   2023-01-09
Po co badać przestrzeń kosmiczną?   Jacoby   2023-01-04
Rdzenni Amerykanie żądają doczesnych resztek pumy z Griffith Park   Coyne   2023-01-03
Świetny artykuł o epigenetyce   Coyne   2022-12-30
Śmiało podążaj tam, gdzie nie dotarł jeszcze żaden owad   Tonhasca Júnior   2022-12-28
Rzecz o splątaniu nauki i wiary   Koraszewski   2022-12-26
Pradawny ekosystem zrekonstruowany przy użyciu skamieniałego DNA   Coyne   2022-12-19
Rozważania heretyckiego mediewisty o historii, wartościach i zdumiewającej głupocie   Landes   2022-12-16
Ewolucyjne ślepe zaułki i lepkie urządzenia: botanik Darwin   Tonhasca Júnior   2022-12-14

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Lekarze bez Granic


Wojna w Ukrainie


Krytycy Izraela


Walka z malarią


Przedwyborcza kampania


Nowy ateizm


Rzeczywiste łamanie


Jest lepiej


Aburd


Rasy - konstrukt


Zielone energie


Zmiana klimatu


Pogrzebać złudzenia Oslo


Kilka poważnych...


Przeciwko autentyczności


Nowy ateizm


Lomborg


„Choroba” przywrócona przez Putina


„Przebudzeni”


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Małgorzata, Andrzej, Henryk