Prawda

Poniedziałek, 26 lutego 2024 - 13:07

« Poprzedni Następny »


Niezwykły przypadek koewolucji i specyficzności zapylacz/storczyk


Jerry A. Coyne 2023-10-07

Pterygodium Catholicum.
Pterygodium Catholicum.

Kolega przysłał mi stary artykuł (z 2006 roku), ale jego wiek nie umniejsza spektakularności uzyskanych wyników. W skrócie wyniki są następujące: grupa 15 fenotypowo podobnych (ale prawdopodobnie nie blisko spokrewnionych) storczyków w południowo-zachodniej Afryce jest zapylana przez samice jednego gatunku pszczół, które zbierają olejek wytwarzany przez kwiaty i karmią nim swoje potomstwo.

Stanowi to problem, ponieważ storczyki zapylane są poprzez przyczepianie lepkiej pyłkowiny (woreczków pyłkowych) zebranych z kwiatu jednego gatunku do następnego kwiatu tego samego gatunku. (Storczyki w tej grupie nie ulegają samozapłodnieniu). Kiedy woreczki pyłkowe 15 różnych gatunków storczyków przyklejają się do pszczoły, jak roślina może mieć pewność, że jej własny pyłek zostanie przeniesiony na innego osobnika tego samego gatunku, a nie na innego osobnika innego gatunku, w takim przypadku zapylanie międzygatunkowe wytworzyłoby albo niezdolne do życia, albo źle przystosowane hybrydy?


Pszczoły i storczyki rozwiązały ten problem w bardzo sprytny sposób.


Ale cofnijmy się: artykuł z „American Journal of Botany” można zobaczyć bezpłatnie, klikając na link do pliku PDF.



Powodem, dla którego autor, Anton Pauw, rozpoczął trwające osiem lat badania, jest to, że jego zdaniem „konwencjonalna mądrość” w botanice informowała, że zależność grupy kwiatów od jednego gatunku zapylacza nie jest adaptacyjna. A nie jest dlatego, że jeśli jakieś wahania środowiska lub inny przypadek sprawią, że zapylacz stanie się rzadki (lub wręcz wyginie), kwiaty nie zostaną zapylone. Oznaczałoby to, że kwiaty powinny ewoluować, aby przyciągnąć kilka gatunków zapylaczy, ponieważ tym kwiatom, które mają wielu zapylaczy, grozi mniejsze niebezpieczeństwo, że same staną się rzadkie lub wyginą.


Wydaje się jednak, że tak nie jest w przypadku tej grupy 15 storczyków, które według obserwacji Pauwa pochodzą z trzech różnych rodzajów (filogeneza molekularna sugeruje również, że nie są one najbliższymi krewnymi, choć wyglądają niezwykle podobnie).  Jednak wszystkie zapylane są przez jedną pszczołę Rediviva peringueyi. Należy do rodzaju zwanego „długonogimi pszczołami olejkowymi”.


Kwiaty, jak powiedziałem, są podobne, wszystkie wytwarzają olejek zbierany przez pszczoły, żyją na tym samym obszarze i kwitną w tym samym czasie. Jak mówi autor:

W ekstensywnym systemie zapylania przez pszczoły olejkowe można wyróżnić podgrupy podobnych gatunków roślin. Do badanej grupy zalicza się 15 storczyków wydzielających olejki, które łączy następujący zespół cech kwiatowych: kwiaty bladożółtozielone bez rozległych czarnych plam; wydzielanie olejku kwiatowego jako nagroda dla zapylaczy; charakterystyczny ostry zapach; okres kwitnienia od 15 sierpnia do 25 października, szczyt we wrześniu; głębokość kwiatów 5–8 mm ryc. 1 a–n). Gatunki te występują w ścisłym powiązaniu ze sobą na nizinach regionu Cape Floral i obejmują przedstawicieli trzech rodzajów (Pterygodium, Corycium i Disperis). Zgodnie z tezą syndromu zapylania podobne cechy kwiatowe tej grupy wskazują na wspólnego zapylacza. Moim celem było sprawdzenie tej prognozy w drodze szeroko zakrojonych prac terenowych.

Ryc. 1 poniżejpokazuje, jak bardzo podobne są te kwiaty. Zapylająca pszczoła (R. poeringueyi) jest pokazana w środku.


Figure 1. The Rediviva peringueyi pollination guild. Center, the oil-collecting bee R. peringueyi, arrows indicate pollinarium attachment sites of orchid species. (a) Pterygodium catholicum. (b) P. alatum. (c) P. caffrum. (d) P. volucris. (e) Corycium orobanchoides. (f) Disperis bolusiana subsp. bolusiana. (g) D. villosa. (h) D. cucullata. (i) D. circumflexa subsp. circumflexa. (j) P. inversum. (k) P. hallii. (l) P. platypetalum. (m) D. ×duckittiae. (n) P. cruciferum. (o) D. capensis var. capensis. Attachment sites f–i after Steiner. Pollinarium attachment sites are confirmed in a–g. Pollination and/or pollinarium attachment are predicted in h–o on the basis of floral features. R. peringueyi 5× life size, orchids 2× life size. Images e, h, k by Bill Liltved.
Figure 1. The Rediviva peringueyi pollination guild. Center, the oil-collecting bee R. peringueyi, arrows indicate pollinarium attachment sites of orchid species. (a) Pterygodium catholicum. (b) P. alatum. (c) P. caffrum. (d) P. volucris. (e) Corycium orobanchoides. (f) Disperis bolusiana subsp. bolusiana. (g) D. villosa. (h) D. cucullata. (i) D. circumflexa subsp. circumflexa. (j) P. inversum. (k) P. hallii. (l) P. platypetalum. (m) D. ×duckittiae. (n) P. cruciferum. (o) D. capensis var. capensis. Attachment sites f–i after Steiner. Pollinarium attachment sites are confirmed in a–g. Pollination and/or pollinarium attachment are predicted in h–o on the basis of floral features. R. peringueyi 5× life size, orchids 2× life size. Images e, h, k by Bill Liltved.

Pszczoły zbierają również pyłek i nektar, ale nie z tych storczyków. Z tych 15 storczyków pobierają wyłącznie olejek kwiatowy (nie miałem pojęcia, że w ogóle istnieje) i robią to, jak widać na zdjęciu poniżej, chwytając roślinę środkowymi i tylnymi odnóżami i zbierając olejek zmodyfikowanymi przednimi odnóżami. W trakcie zbierania olejku pyłkowiny storczyka, które są lepkie, przyczepiają się do ciała pszczoły (i oczywiście dlatego kwiat wytwarza olejek i zapach, aby przyciągnąć pszczołę). Widać to również na zdjęciu poniżej.  


To oczywiście rodzi problem opisany powyżej. Jeśli woreczek pyłkowy jednego z 15 gatunków storczyków przyklei się do ciała pszczoły, jak można zagwarantować zapylenie storczyka tego samego gatunku, skoro nie ma gwarancji, że następny kwiat, który pszczoła odwiedzi, będzie pochodził z tego samego gatunku. (W końcu wszystkie storczyki kwitną w tym samym czasie.)


Odpowiedź jest najciekawszą częścią tej historii. Każdy stoczyk ewoluował tak, że przykleja pyłek do innej części ciała pszczoły. A każdy storczyk ma swoje żeńskie części rozmieszczone w taki sposób, że pyłkowina własnego gatunku, przyklejona do określonego miejsca na ciele pszczoły, zetknie się z własną, specyficzną dla gatunku szyjką słupka (częścią żeńską, która otrzymuje pyłek do zapłodnienia). W ten sposób zapylaniu krzyżowemu zapobiega specyfika miejsca, w którym pyłkowina przyczepia się do pszczoły, oraz specyficzne położenie żeńskiej części każdego storczyka, które ewoluowało w taki sposób, że gdy pszczoła zbierze olejek, właściwy pyłek wyląduje na właściwym znamieniu słupka.


Pauw odkrył to, identyfikując różne pyłkowiny kwiatów (mają różne kształty) i łapiąc dzikie pszczoły, aby zobaczyć, gdzie pyłkowiny każdego gatunku przyczepiły się do ciała. To właśnie pokazano na powyższym rysunku: każda litera odpowiada storczykom przedstawionym na krawędziach, a strzałki pokazują, gdzie na ciele pszczoły utknęły pyłkowiny każdego gatunku. Zauważ, że wszystkie są inne. Z wyjątkiem dwóch, czyli pyłków storczyków b i c, które przyczepiają się do pierwszego członu środkowych nóg pszczoły.


Czy to oznacza, że między storczykami b i c zachodzi zapylenie krzyżowe, co byłoby złe? Nie, ponieważ pyłkowiny tych dwóch gatunków mają różną długość, a znamiona słupka obu storczyków są tak rozmieszczone, aby każdy mógł pobrać pyłek odpowiedniego gatunku.


Jest to niezwykły przykład specyficzności w rozmieszczaniu pyłku; nie znam niczego podobnego! Poniżej, w „b” i „c” ryc. 3, widać, że pyłek przykleja się do bardzo określonych części ciała. W „b” pyłek kwiatu  przyczepia się do „basistarsi” pszczół na środkowych nogach (najbardziej dystalna część nogi), podczas gdy pyłkowiny storczyka Pterygodium volucris  przyczepiają się do powierzchni brzusznej na odwłoku pszczoły. Aby to osiągnąć, worki pyłkowe na kwiatach muszą znajdować się w bardzo różnych miejscach, a pszczoła musi zebrać olejek w określonym miejscu, by pyłkowina utknęła na właściwej części ciała.


(From paper): Fig. 3. Rediviva peringueyi pollination mechanism. (a) Female R. peringueyi collecting floral oil from the apex of the lip appendage of Pterygodium alatum with a rapid rubbing motion of the front tarsi. The bee hangs onto the lip appendage with the middle tarsi, onto which the pollinaria (visible) become attached. Bar: 3 mm. (b) Several pollinaria of P. catholicum attached precisely to the basitarsi of the middle legs of R. peringueyivia the sticky viscidia. Bar: 1 mm. (c) Pollinaria of Pterygodium volucris attached to the ventral surface of the last abdominal segment of R. peringueyi. Bar: 3 mm.
(From paper): Fig. 3. Rediviva peringueyi pollination mechanism. (a) Female R. peringueyi collecting floral oil from the apex of the lip appendage of Pterygodium alatum with a rapid rubbing motion of the front tarsi. The bee hangs onto the lip appendage with the middle tarsi, onto which the pollinaria (visible) become attached. Bar: 3 mm. (b) Several pollinaria of P. catholicum attached precisely to the basitarsi of the middle legs of R. peringueyivia the sticky viscidia. Bar: 1 mm. (c) Pollinaria of Pterygodium volucris attached to the ventral surface of the last abdominal segment of R. peringueyi. Bar: 3 mm.

Należy zauważyć, że w zjawisko to zaangażowanych jest kilka rodzajów ewolucji:


a.) Zbieżna ewolucja różnych, niepowiązanych ze sobą storczyków, w wyniku której rozwinęły wspólny zapach, wygląd i „wargę”, która pozwala pszczołom trzymać się podczas zbierania olejku.

b.) Rozbieżna ewolucja storczyków, w wyniku której u każdej z nich wykształciła się pozycja wargi i pyłkowiny, która przyklei pyłek do wcześniej czystej części ciała pszczoły

c.) Możliwa ewolucja zachowania pszczoły, tak że „wie” jak trzymać się każdego gatunku kwiatu, aby zebrać olejek (może to nie obejmować ewolucji genetycznej, ale po prostu wynikać z uczenia się).

 

Oto zdumiewający sposób, w jaki piętnaście różnych gatunków storczyków może zapylać przedstawicieli własnego gatunku, nawet jeśli wszystkie są obsługiwane przez ten sam gatunek zapylacza. Zdaniem Pauwa nie rozwiązuje to jednak problemu poruszonego na początku: taka specyfika sprawia, że cały system jest niepewny i może się zawalić, jeśli coś stanie się zapylaczowi. I rzeczywiście twierdzi, że stopień zapylenia gatunków storczyków znacznie się różni z roku na rok. 


Innym aspektem tego systemu jest możliwe wyginięcie pszczoły. W smutnym zakończeniu Pauw zauważa, że zanika zarówno siedlisko storczyków, jak i pszczół:

Największym wyzwaniem w tym badaniu był niedobór odpowiednich miejsc badawczych. Około 80% roślinności nizinnej zostało już przekształconych w wyniku urbanizacji i rolnictwa (Heijnius i in., 1999). Pozostały porozrzucane fragmenty siedlisk przyrodniczych, przeważnie o powierzchni mniejszej niż 1 ha. W wielu z tych fragmentów odnotowano brak R. peringueyi i powtarzające się niepowodzenia zapylania wszystkich storczyków. Prawdopodobnie straciliśmy już szansę na zrozumienie intrygujących kwiatów gatunków takich jak P. cruciferum, który utrzymuje się w mniej niż pięciu pozostałościach naturalnej roślinności, gdzie rzadko, jeśli w ogóle, odwiedzają je zapylacze. W przeciwieństwie do systemów zapylania w północnych regionach umiarkowanych, które prawie zawsze obejmują kilka ekologicznie równoważnych gatunków zapylaczy (Waser i in., 1996;  Fenster i in., 2004), opisany tutaj system zapylania jest zależny od pojedynczego gatunku owada. Stanowi to wyzwanie dla ochrony, ponieważ niski poziom nadmiarowości ekologicznej oznacza, że utrata R. peringueyi może spowodować powiązane wymieranie roślin w galerii zapylanej przez R. peringueyi . Wydaje się mało prawdopodobne, by grupa storczyków zapylana przez R. peringueyi przetrwała w nowoczesnym krajobrazie kulturowym bez unikalnego zaplanowania ochrony.

Jeśli pszczoła wyginie, wyginie także każdy z tych gatunków storczyków, gdyż ich rozmnażanie zależy od tych owadów. Jest tu o wiele więcej do zbadania i mam nadzieję, że próbują ocalić pewne siedliska zarówno dla roślin, jak i owadów. Ponieważ samo zapylenie zaobserwowano tylko u około pięciu z tych storczyków, pozostaje wiele pracy obserwacyjnej do wykonania. Co więcej, analiza DNA storczyków, wskazująca, że nie stanowią one „grupy monofiletycznej” (tj. nie są najbliższymi krewnymi), była raczej przybliżona i należy ją przeprowadzić przy użyciu bardziej nowoczesnych metod. Jeśli nie są swoimi najbliższymi krewnymi, mamy do czynienia z nowym i solidnym przypadkiem „ewolucji zbieżnej” (niespokrewnione gatunki rozwijające bardzo podobne cechy).


h/t: Martim


Link do oryginału: https://whyevolutionistrue.com/2023/09/29/a-remarkable-case-of-pollinator-orchid-coevolution/#

Why Evolution Is True, 29 września 2023

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Jerry A. Coyne

Emerytowany profesor na wydziale ekologii i ewolucji University of Chicago, jego książka "Why Evolution is True" (Polskie wydanie: "Ewolucja jest faktem", Prószyński i Ska, 2009r.) została przełożona na kilkanaście języków, a przez Richarda Dawkinsa jest oceniana jako najlepsza książka o ewolucji.  Jerry Coyne jest jednym z najlepszych na świecie specjalistów od specjacji, rozdzielania się gatunków. Jest również jednym ze znanych "nowych ateistów" i autorem (wydanej również po polsku przez wydawnictwo "Stapis") książki "Faith vs Fakt". Jest wielkim miłośnikiem kotów i osobistym przyjacielem redaktor naczelnej.

Skomentuj Tipsa en vn Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1462 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Kolejna błędna próba skorygowania ewolucji   Coyne   2024-02-22
Ryjący w ziemi przedsiębiorcy   Tonhasca Júnior   2024-02-15
Olbrzymie armie o niezliczonych umiejętnościach    Tonhasca Júnior   2024-02-08
Wejdź, powiedziała, dam ci schronienie przed burzą   Tonhasca Júnior   2024-01-15
Czy ludzie wyewoluowali w wodzie?   Coyne   2024-01-08
Jak upadają wielcy   Tonhasca Júnior   2024-01-04
Oczy reniferów zmieniają kolor, żeby łatwiej im było dostrzec jadalne porosty   Coyne   2023-12-30
Życzliwi przestępcy   Tonhasca Júnior   2023-12-28
Conor Friedesdorf (i Alexander Barvinok) o ideologicznym przymusie na amerykańskich uczelniach   Coyne   2023-12-26
Zdumiewający manipulatorzy   Tonhasca Júnior   2023-12-25
Nie gryzie się ręki, która cię zapyla   Tonhasca Júnior   2023-10-19
Rewolucja komunikacyjna   Hannam   2023-10-18
BBC szerzy propagandę rolnictwa organicznego, a biedni na świecie cierpią   i Kathleen Hefferon   2023-10-13
Niezwykły przypadek koewolucji i specyficzności zapylacz/storczyk   Coyne   2023-10-07
Płeć męska lub żeńska: nie ma nic pomiędzy   Elliot   2023-10-03
Myślenie intuicyjne i analityczne   Novella   2023-09-29
„Kryzys klimatyczny” to mistyfikacja   Williams   2023-09-25
Jak (i dlaczego) ośmiornica edytuje swój RNA   Lewis   2023-09-23
„Najbardziej znany zabójca ludzi”: jakie są prawdziwe początki XIV-wiecznej Czarnej Śmierci?   Lewis   2023-09-15
Do jakiego stopnia pary mają wspólne cechy?   Novella   2023-09-14
Kenia daje zielone światło 58 projektom GMO – naukowcy na całym świecie kontynuują badania w dziedzinie biotechnologii, mimo procesów sądowych i dezinformacji   Ombogo   2023-09-08
Lancet atakuje anty-przebudzenie, a czytelnik odpowiada   Coyne   2023-08-24
Więcej wyrafinowanej teologii: uczony religijny zastanawia się, czy neandertalczycy mieli nieśmiertelne dusze   Coyne   2023-08-16
Aktywiści anty-GMO w Afryce szerzą mity i strach, ale nie przedstawiają żadnych naukowych dowodów   Abutu   2023-08-14
Mało znana strona ryjkowców   Tonhasca Júnior   2023-08-11
Dlaczego nie można być osobą transrasową?   Coyne   2023-08-10
Walka z malarią za pomocą inżynierii genetycznej   Novella   2023-08-08
Jak restrykcje Unii Europejskiej podsycały głosy przeciwko GMO, jak również głód na globalnym Południu, a zwłaszcza w Afryce   Oria   2023-08-02
Nieznośni mali pomocnicy   Tonhasca Junior   2023-07-29
Macedońskie skarby   Tonhasca Júnior   2023-07-26
GMO i motyle   Novella   2023-07-25
Narzucanie ideologii naturze: Kew Garden celebruje „rośliny queer”   Coyne   2023-07-24
Smak miesiąca   Tonhasca Júnior   2023-07-20
Kłopoty na wylocie   Szczęsny   2023-07-18
Ideologiczne podważanie biologii   i Luana S. Maroja   2023-07-17
Role mężczyzn i kobiet w polowaniu, raz jeszcze   Coyne   2023-07-15
David Hillis o specjacji   Coyne   2023-07-13
Niechętni dawcy i pracowici biorcy   Tonhasca Júnior   2023-07-08
Grube problemy z jelitem   Szczęsny   2023-07-07
Badaczka z Leakey Foundation twierdzi, że kości orangutanów mówią nam, że biologiczna płeć jest spektrum, a nie binarna   Coyne   2023-06-30
Przez dziurkę od klucza   Szczęsny   2023-06-24
Nowa (nie podparta żadnymi dowodami) hipoteza, która eliminuje role płciowe w społecznościach łowców-zbieraczy   Coyne   2023-06-22
Błędne wyobrażenia o ewolucji   Coyne   2023-06-16
Influencerzy z podziemia   Tonhasca Júnior   2023-06-13
Jak wyewoluowało ubarwienie ostrzegawcze?   Coyne   2023-06-12
„San Francisco Chronicle” bardzo myli się w sprawie biologicznej płci   Coyne   2023-06-09
Kolczasty problem   Tonhasca Júnior   2023-06-06
Wpaść w amok. Empiryczna analiza szaleńczych zabójstw pokazuje, że wyłaniają się dwa różne wzorce.   King   2023-06-03
Błędna krytyka genetycznych testów na pochodzenie   Coyne   2023-06-02
Zdatny do lotu   Tonhasca Júnior   2023-06-01
‘Raniąca’ idea merytorycznych podstaw nauki    i Jerry Coyne   2023-05-29
Główny problem w filogenezie zwierząt wydaje się być rozwiązany   Coyne   2023-05-26
Americana   Tonhasca Júnior   2023-05-24
Czy uprawa jabłek odzwierciedla bigoterię?   Coyne   2023-05-18
Kenia: Musimy zająć się brakiem bezpieczeństwa żywnościowego, ale najpierw musimy położyć kres dezinformacji na temat upraw modyfikowanych genetycznie   Oria   2023-05-16
Czytanie myśli z fMRI i AI   Novella   2023-05-05
Jest lepiej niż myślisz   Lomborg   2023-05-03
Dwudziestu dziewięciunaukowców publikuje artykuł w obronie merytorycznych podstaw w nauce     2023-05-01
Niewygodna historia   Ferguson   2023-04-28
Biologia rezygnacji z działania: kiedy kontynuować, a kiedy spasować   Coyne   2023-04-26
Porywacze ciał   Tonhasca Júnior   2023-04-25
Porażka jest kluczowym składnikiem innowacji   Ridley   2023-04-22
Używanie roślin jako biofrabryk   Novella   2023-04-14
Dawno zmarli przemawiają do nas   Tonhasca Júnior   2023-04-12
Wątpliwi pomocnicy    Tonhasca Júnior   2023-04-08
Uganda: aktywiści przeciwni biotechnologii szerzą dezinformację   Wetaya   2023-04-05
Anglia pozwala na uprawy poddane edycji genów   Novella   2023-04-03
Recenzja z książki  Can “The Whole World” Be Wrong?   Rose   2023-04-01
Psychologia ewolucyjna dla początkujących   Coyne   2023-03-27
“Konwergentna” ewolucja mrówek grzybiarek Starego i Nowego świata   Coyne   2023-03-23
Gigantyczna armia małych zabójców   Tonhasca Júnior   2023-03-22
Colin Wright broni binarności płci u zwierząt   Coyne   2023-03-15
AI: gorąca randka z “Sydneyem ”   Gotefridi   2023-03-15
Zmienić język w ekologii i biologii ewolucyjnej! Przykład anemii sierpowatej   Coyne   2023-03-13
Wzrost liczby nieobecnych ojców i towarzyszące temu społeczne problemy   Geary   2023-03-11
No pasarán    Tonhasca Júnior   2023-03-04
Dezinformacja o GMO: Kenijczykom będzie trudno podejmować racjonalne decyzje i to może kosztować życie   Mykonyo   2023-02-24
Twardy kwiat do zgryzienia    Tonhasca Júnior   2023-02-22
ChatGPT niemal zdaje lekarski egzamin końcowy   Novella   2023-02-21
“Rogi” trylobitów mogły być używane jako broń w walkach między samcami   Coyne   2023-02-15
Postmodernizm obnażony   Dawkins   2023-02-14
Powody naszych wierzeń. Jak i dlaczego irracjonalność trzyma nas w swoich szponach i jak możemy z tym walczyć?   Pinker   2023-02-13
Kiedy zapada noc i ziemia jest ciemna   Tonhasca Júnior   2023-02-10
W nowej książce jest słuszna krytyka idei, że są lepsze i gorsze gatunki, ale jest także błędne twierdzenie, że gatunki nie są realne   Coyne   2023-02-06
Kolczatki wydmuchują bąbelki śluzu z nosa, żeby się ochłodzić   Coyne   2023-02-02
Mali i zręczni influencerzy   Tonhasca Júnior   2023-01-31
Dowody na ewolucję: Bezwłose zwierzęta mają martwe geny na sierść   Coyne   2023-01-23
Krew, znój, łzy i pot   Tonhasca Júnior   2023-01-19
Bąkojady czyszczą nosorożce   Coyne   2023-01-18
Mózg używa geometrii hiperbolicznej   Novella   2023-01-16
O wspaniały nowy świecie   Tonhasca Júnior   2023-01-12
Ciepło zabija. Zimno zabija wielu więcej   Jacoby   2023-01-09
Po co badać przestrzeń kosmiczną?   Jacoby   2023-01-04
Rdzenni Amerykanie żądają doczesnych resztek pumy z Griffith Park   Coyne   2023-01-03
Świetny artykuł o epigenetyce   Coyne   2022-12-30
Śmiało podążaj tam, gdzie nie dotarł jeszcze żaden owad   Tonhasca Júnior   2022-12-28
Rzecz o splątaniu nauki i wiary   Koraszewski   2022-12-26
Pradawny ekosystem zrekonstruowany przy użyciu skamieniałego DNA   Coyne   2022-12-19
Rozważania heretyckiego mediewisty o historii, wartościach i zdumiewającej głupocie   Landes   2022-12-16
Ewolucyjne ślepe zaułki i lepkie urządzenia: botanik Darwin   Tonhasca Júnior   2022-12-14

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Lekarze bez Granic


Wojna w Ukrainie


Krytycy Izraela


Walka z malarią


Przedwyborcza kampania


Nowy ateizm


Rzeczywiste łamanie


Jest lepiej


Aburd


Rasy - konstrukt


Zielone energie


Zmiana klimatu


Pogrzebać złudzenia Oslo


Kilka poważnych...


Przeciwko autentyczności


Nowy ateizm


Lomborg


„Choroba” przywrócona przez Putina


„Przebudzeni”


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Małgorzata, Andrzej, Henryk