Prawda

Wtorek, 25 lutego 2020 - 14:05

« Poprzedni Następny »


Wiara w Świętego Mikołaja


Steven Novella 2018-12-25


W jakim wieku, jeśli w ogóle wierzyliście w Świętego Mikołaja, zrozumieliście, że nie jest prawdziwy? Czy wiara w Świętego Mikołaja jest dobroczynna, korzystna, okrutna lub w ostatecznym rachunku szkodliwa dla zaufania, jakie dzieci pokładają w dorosłych? Wielu ludzi ma na ten temat zdecydowane opinie, ale mamy mało rzeczywistych danych. Niedawne badanie dodaje ich nieco.

Badanie składało się głównie z pytania dorosłych o ich dziecięce doświadczenia z wiarą w Świętego Mikołaja, więc trzeba je przyjąć z odrobiną sceptycyzmu, ale tutaj są główne wyniki:

  • 34 procent ludzi pragnęło nadal wierzyć w Świętego Mikołaja, z 50 procentami zupełnie zadowolonych, że już tego dłużej nie robią  
  • Około 34 procent badanych powiedziało, że wiara w Świętego Mikołaja poprawiła ich zachowanie w dzieciństwie, podczas gdy 47 procent twierdziła, że tego nie robiła
  • Przeciętny wiek, kiedy dzieci przestały wierzyć w Świętego Mikołaja, wynosił 8 lat 
  • Są znaczące różnice między Anglią a Szkocją –
  • Przeciętny wiek, kiedy ludzie przestawali wierzyć w Świętego Mikołaja wynosił dla Anglii 8,03 lat i dla Szkocji 8,58
  • Istnieje różnica postaw między Anglią i Szkocją w sprawie tego, czy jest w porządku kłamanie dzieciom o Świętym Mikołaju – więcej ludzi w Szkocji niż w Anglii uważa, że jest to w porządku
  • W sumie 65 procent ludzi godziło się na udawanie, że wierzą w mit Świętego Mikołaja, choć nie wierzyli, że to prawda. 
  • Jedna trzecia respondentów powiedziała, że byli smutni, kiedy odkryli, że Święty Mikołaj nie jest prawdziwy, podczas gdy 15 procent uważało, że rodzice ich zdradzili, a dziesięć procent odczuwało gniew
  • Około 56 procent respondentów powiedziało, że wiara w Świętego Mikołaja nie wpłynęła na ich zaufanie do dorosłych, a 30 procent powiedziało, że wpłynęła  
  • 31 procent rodziców powiedziało, że zaprzeczyło, iż Święty Mikołaj nie był prawdziwy, kiedy ich dziecko zapytało ich bezpośrednio, podczas gdy 40 procent nie zaprzeczyło w takiej sytuacji
  • 72 procent rodziców nie ma nic przeciwko mówieniu dzieciom o Świętym Mikołaju i godzą się na propagowanie mitu, a reszta wybiera nie robienie tego.


To nie jest pierwsze takie badanie. Znalazłem sondaż 52 dzieci z 1994 r., a więc mniejsza próba, ale za to bliżej wieku, w którym ludzie odkrywają, że Święty Mikołaj nie jest prawdziwy. Wyniki:

Z pięćdziesięciorgiem dwojgiem dzieci, które już nie wierzyły dłużej w Świętego Mikołaja, przeprowadzono ustrukturyzowany, indywidualny wywiad o ich reakcjach na odkrycie prawdy. Ich rodzice wypełnili kwestionariusz oceniający ich pierwotne zachęcanie dziecka do wiary w Świętego Mikołaja oraz byli proszeni o ocenę reakcji dziecka na odkrycie prawdy, jak również własnych reakcji na odkrycie dziecka.  Rodzicielskie zachęcanie dziecka, by wierzyło w Świętego Mikołaja było bardzo silne.  Dzieci na ogół samodzielnie odkrywały prawdę w wieku siedmiu lat. Dzieci mówiły o głównie pozytywnych reakcjach na odkrycie prawdy. Rodzice jednak przeważnie opisują swój smutek w reakcji na odkrycia ich dzieci.  

W jeszcze innym badaniu, z 2002 roku, odkryto, że wszystkie 4-latki wierzyły i żaden 16-latek nie wierzył, a wiara zanikała między tymi dwoma punktami czasowymi (patrz wykres na górze). Było także badanie wyrazów twarzy dzieci, które odwiedzały Świętego Mikołaja w galerii handlowej:

Cztery niedawne, nieformalne, następujące po sobie badania uczuć 1050 dzieci (w sumie) tuż przed ich wizyta u Świętego Mikołaja w galerii handlowej sugeruje, że około 80 % miało wyraz twarzy (oceniany przez obserwatora), który wskazywał na obojętność. Dla zbadania możliwej zmiany uczuć dzieci bezpośrednio po wizycie u Świętego Mikołaja, to badanie przeprowadzono w 2007 r. Z 280 obserwowanych dzieci, które wychodziły, około 60% wydawało się obojętnych.

Jak się wydaje, jest niewiele badań związanych ze Świętym Mikołajem, a większość z tych, które mamy, jest subiektywna, ale czy to nam mówi cokolwiek? Moim zdaniem mówi nam, że stawka nie jest wysoka. Jasne, dzieci wierzą w Świętego Mikołaja, kiedy są bardzo małe. Większość z nich sama dochodzi do tego, że Święty Mikołaj nie jest prawdziwy w wieku między 7 a 12 lat. Rodziców wydaje się to wszystko cieszyć bardziej niż dzieci.  


Osobiście sądzę, że wiara w Świętego Mikołaja jest ogólnie nieszkodliwa. Dzieci wydają się wyrastać z wiary w Świętego Mikołaja. Nie cierpią, kiedy przekraczają próg do świata niewierzących w Świętego Mikołaja, bo rozumieją, że Święty Mikołaj jest czymś dla małych dzieci, a one już nie są dłużej małe. Wiara ewoluuje w miarę rozwoju dziecka i wszystko się rozwiązuje.  


Podstawową kontrowersją jest jednak coś, co omawiałem w 2016 roku, odpowiadając na komentarz na ten temat w ”Lancet” – czy zachęcanie do wiary w Świętego Mikołaja powoduje, że dzieci nie ufają autorytetom ogólnie i czy jest to dobre, czy złe? Wyłożyłem moją opinię w poprzednim poście, ale ją szybko streszczę – uważam, że ogólny efekt na zaufanie do autorytetów jest prawdopodobnie niewielki. Ale także nie powinniśmy zakładać, że uczenie dzieci kwestionowania autorytetów i tego, że nie ma definitywnych „strażników prawdy” jest czymś złym. Może jest to jakoś pożyteczne?


Jak jednak pisałem, potrzeba tu równowagi. Nie chcemy tworzyć zwolenników teorii spiskowych, którzy z zasady nie ufają wszystkim instytucjom i ekspertom. Ale nie chcemy także ludzi, którzy łatwowiernie ufają każdej postaci, jaką postrzegają jako autorytet. Zdrowa dawka wątpliwości i sceptycyzmu wobec każdego twierdzenia, wobec każdego autorytetu, jest dobra, jak długo jest zrównoważona właściwym szacunkiem dla ekspertyzy i profesjonalizmu oraz odpowiednią pokora wobec własnych zdolności i wiedzy.


Czy Święty Mikołaj trafia w ten właściwy punkt? Prawdopodobnie zleży to od zachowania rodziców. Moją postawą było zasadniczo zachowywanie spokoju. Razem z żoną ani nie zachęcaliśmy, ani nie zniechęcaliśmy do wiary w Świętego Mikołaja. Nasze dzieci wierzyły w niego, bo to tkwiło w społeczeństwie i zaabsorbowały tę wiarę. Zawsze jednak traktowaliśmy Świętego Mikołaja jako ideę, nie jako rzeczywistą osobę, i zawsze z przymrużeniem oka. Dodawaliśmy także inne zabawne rzeczy do świąt, jak pewnego roku dawanie prezentów od Doktora – ponieważ cała rodzina oglądała „Dr. Who”. Nigdy także nie kłamałem bezpośrednio dzieciom, a kiedy zadawały pytania, zachęcałem je. Nie udawałem, że jako rodzic mam jakąś tajemną wiedzę – Święty Mikołaj był dla mnie równie tajemniczy, jak dla nich, pomyślmy więc o tym razem. Pojęły wszystko jak trzeba bez żadnych problemów.


Podkreślaliśmy także, o co ogólnie chodzi w sezonie świątecznym (niezależnie od kulturowego lub religijnego dziedzictwa) – wiązanie się z rodziną i bliskimi i pokazywanie innym ludziom, że cię obchodzą i że myślisz o nich. Tak więc zawsze podkreślaliśmy, że dajemy podarki innym ludziom i gdy tylko nasze dzieci były wystarczająco duże, uczestniczyły w dawaniu podarków (nawet jeśli była to tylko pomoc w wyborze prezentów dla innych). Wiedziały, że ludzie dają sobie wzajemnie prezenty w Boże Narodzenie – to nie   był tylko jakiś radosny święty.


W ostatecznym rachunku może to być metafora samego życia. Można być zatwardziałym materialistą i nadal upajać się pełnym ludzkim doświadczeniem bez żadnej wiary w magię. Ludzie lubią opowiadać, potrzebujemy związków z innymi ludźmi, dobrze czujemy się, kiedy mamy poczucie sensu i znaczenia. Nawet jeśli ten sens jest całkowicie subiektywny, no to co?  Tworzymy własny sens, co zarówno dodaje sił, jak wyzwala. Nie odziedziczyliśmy celu od społeczeństwa, od jakiegoś starożytnego systemu wiary, jaki nam przekazano. Pewne rzeczy w świecie są realne, a pewne nie są, a inne są metaforami lub po prostu tylko uczuciami. W ostatecznym rachunku musimy to rozszyfrować sami.


Belief in Santa

17 grudnia 2018

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Steven Novella 

Neurolog, wykładowca na Yale University School of Medicine. Przewodniczący i współzałożyciel New England Skeptical Society. Twórca popularnych (cotygodniowych) podkastów o nauce The Skeptics’ Guide to the Universe. Jest również dyrektorem Science-Based Medicine będącej częścią James Randi Educational Foundation (JREF), członek Committee for Skeptical Inquiry. (CSI) oraz członek założyciel Institute for Science in Medicine. Prowadzi blog Neurologica.
 

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1072 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Zioła nie pomagają na utratę wagi   Novella   2020-02-25
Dawkins pisze tweeta   Coyne   2020-02-24
W obronie binarności płci u ludzi   Coyne   2020-02-21
Nie palmy pieniędzy na ołtarzu zielonej manii   Lomborg   2020-02-20
Więcej dowodów ewolucji: końskie zarodki zaczynają tworzyć pięć palców, a cztery zawiązki znikają   Coyne   2020-02-18
Homeopatyczny rentgen   Novella   2020-02-14
Różnice płci w wyborze zabawek: chłopcy bawią się chłopięcymi zabawkami, dziewczynki dziewczęcymi zabawkami   Coyne   2020-02-13
Śmiertelność z powodu raka nadal spada wbrew twierdzeniom szarlatanów     2020-02-11
Odkrycie w immunologii, a leczenie nowotworów   Novella   2020-02-10
Ponowne psucie nauki przez ideologię: ”Slate” wypacza biologię ewolucyjną, by wyglądała na kapitalistyczną i antysocjalistyczną   Coyne   2020-02-07
Flamingi z braku łysek rogatych   Lyon   2020-02-06
Moja ostatnia praca badawcza. Część 3: Znaczenie   Coyne   2020-02-04
Moja ostatnia praca badawcza. Część 2: Wyniki   Coyne   2020-02-03
Moja ostatnia praca badawcza: Część 1: Cele i metody   Coyne   2020-02-01
Ewolucyjne wyjaśnienie nienaukowych przekonań   Bretl   2020-01-31
Zdumiewająca mimikra   Coyne   2020-01-27
Reality check: Pęd do szybkiej „zerowej” emisji to gwarancja przegranej   Lomborg   2020-01-27
Sfuszerowany artykuł o biologii w „Washington Post”   Coyne   2020-01-24
Punkty dla Ameryki w konflikcie między Iranem i USA   Destexhe   2020-01-24
Zbliżanie się do rozumienia pamięci   Novella   2020-01-22
Z perspektywy naszego kurnika   Witkowski   2020-01-16
Fałszywa pokora nie uratuje planety   Boudry   2020-01-09
Złoty ryż zatwierdzony na Filipinach   Novella   2020-01-07
Cudowna animacja DNA i komórek   Coyne   2020-01-06
Dychotomiczne myślenie, niepewność i zaprzeczanie nauce     2020-01-01
Mieliśmy najlepszą dekadę w historii. Naprawdę   Ridley   2019-12-31
Kreacjonista opowiada się za ”argumentem z niedowierzania”   Coyne   2019-12-26
Biologia męskiej agresji i dlaczego nie jest to tylko „socjalizacja”   Coyne   2019-12-24
Wydajność, wyzysk, wybory   Koraszewski   2019-12-23
Społecznościowe finansowanie szarlatanerii   Novella   2019-12-20
Wykład Dawkinsa o czerpaniu odwagi z darwinizmu   Coyne   2019-12-18
Uprawy GM, takie jak Złoty Ryż, uratują życie setek tysięcy dzieci   Ridey   2019-12-13
Darwin, lisy i inne ssaki na Falklandach   Mayer   2019-12-11
Wirtualna edukacja   Novella   2019-12-03
Teoria klasy próżniaczej Thorsteina Veblena – uaktualnienie statusu   Henderson   2019-12-02
Punkt szczytowy inteligencji   Novella   2019-11-30
Likwidowanie przeziębienia miedzią   Novella   2019-11-27
Dlaczego wyjaśnianie problemów przez biały przywilej jest niesłuszne   Rob Henderson   2019-11-25
LiveScience zachwala panpsychizm jako rozwiązanie trudnego problemu świadomości   Coyne   2019-11-22
Jak walczyć z firehosing   Novella   2019-11-19
Odwołajcie antyszczepionkową konferencję w Tel Awiwie   Blum   2019-11-15
Ewolucja dwunożności   Novella   2019-11-14
Granice „przeskoczenia” progu opłacalności   Lomborg   2019-11-13
Dlaczego nie żyjemy w epoce post-prawdy   Pinker   2019-11-11
Śledząc pochodzenie człowieka   Novella   2019-11-09
Skamieniałe trylobity idące gęsiego. Ale dlaczego to zrobiły?   Coyne   2019-11-06
Saga o złotym ryżu   Novella   2019-11-04
Kolejne badanie rolnictwa organicznego   Novella   2019-11-02
Fabrizio Benedetti pyta: “Czy badania placebo wzmacniają pseudonaukę?”     2019-11-01
Nathaniel Comfort raz jeszcze: nauka nie czyni postępów (czy może robi to?)   Coyne   2019-10-31
Pochwała jednoznaczności   Witkowski   2019-10-29
Stare i nowe  troski o bezpieczeństwo żywnościowe   Ongu   2019-10-28
Powrót Adama i Ewy jako rzeczywistych ludzi, jak proponuje kolejna pseudonaukowa teoria   Coyne   2019-10-25
Pradawne przechowywanie żywności   Novella   2019-10-24
Artykuł w naukowym piśmie ”Nature” dyskredytuje naukę i „scjentyzm”, kwestionuje wartości Oświecenia   Coyne   2019-10-22
Błogosławieni ci, którzy wycofują   Jacoby   2019-10-19
Pro-life czyli czarodziej z Krotoszyna   Koraszewski   2019-10-18
Biologia rozwoju ujawnia ewolucyjną historię   Novella   2019-10-15
Niebezpieczne życie antropologa   Blackwell   2019-10-12
Swędzikami jesień się zaczyna   Łopatniuk   2019-10-11
Jak wieloryb stracił swoje geny   Coyne   2019-10-10
Używanie sztucznej inteligencji do diagnozy   Novella   2019-10-08
Niespodzianka! Koty są tak samo przywiązane do swojego personelu jak psy i niemowlęta   Coyne   2019-10-05
Oburzenie, stronniczość i niestabilność prawdy   Novella   2019-10-04
O zmianie klimatu: ludzkość nie jest „nikczemna”   Lomborg   2019-10-03
Postmodernizm wyjaśniony i krytykowany   Coyne   2019-09-30
Uzdrawianie kryształami   Novella   2019-09-26
Kolejna rewolucja w rolnictwie   Novella   2019-09-24
Opory przeciwko szczelinowaniu są oparte na ideologii, a nie na nauce   Jacoby   2019-09-23
St Paul Island część 5   Lyon   2019-09-21
Co to jest czerwona rtęć?   Novella   2019-09-20
Jaka sztuka siedzi w naszych genach i czy to aby nie kicz?   Koraszewski   2019-09-19
Fałszywe wspomnienia i Fake News   Novella   2019-09-18
Kolejna próba odrzucenia teorii Darwina   Coyne   2019-09-17
Choroba zielonych mięśni   Łopatniuk   2019-09-14
”Sygnalizowanie cnoty” może nas irytować. Cywilizacja byłaby jednak bez niego niemożliwa    Miller   2019-09-13
Foka Weddela wygryza w lodzie otwory do oddychania   Coyne   2019-09-12
DNA i Loch Ness   Novella   2019-09-11
Nowa i ważna czaszka hominina z Etiopii   Coyne   2019-09-10
St Paul Island, Część 4   Lyon   2019-09-06
Biały jak śnieg, żółciutki jak kaczuszka   Łopatniuk   2019-09-04
Pingwiny geje? Nie tak szybko   Coyne   2019-09-03
Czego może nas nauczyć była zwolenniczka antyszczepionkowców, Kelley Watson-Snyder     2019-08-30
Bezzbożowa karma dla psa   Novella   2019-08-29
Odrażające życie płciowe pingwinów białookich   Coyne   2019-08-28
Badanie akupunktury jako terapii na dławicę piersiową   Novella   2019-08-23
Pradawna gigantyczna papuga z Nowej Zelandii: metr wysokości i waga 7 kilogramów!   Coyne   2019-08-22
Alaska — nurniczki i obopólny dobór płciowy   Lyon   2019-08-20
Zła nauka promuje organiczne jabłka   Novella   2019-08-19
Gąsienica zmienia kolor, żeby dopasować się do podłoża nie używając oczu: potrafi widzieć skórą!   Coyne   2019-08-16
Pseudonaukowa histeria to nie jest dobra odpowiedź na klimatyczne wyzwania   Lomborg   2019-08-14
GMO i model deficytu wiedzy   Novella   2019-08-12
Po raz pierwszy użyto edytowania genów CRISPR do leczenia zaburzenia genetycznego – anemii sierpowatej   Coyne   2019-08-08
Maskonury z wyspy St. Paul na Alasce   Lyon   2019-08-07
Zbieg okoliczności czy prawo wielkich liczb?   Novella   2019-08-06
I pijcie łzy moje, czyste rzęsiste   Łopatniuk   2019-08-03
Kształtowanie opinii o nauce i medycynie   Novella   2019-08-02
Nowe badanie dotyczące zwrotu zgubionych portfeli: ludzie na świecie są uczciwsi niż myślisz, ale czytelnik wyliczył, że uczciwość jest większa w mniej religijnych krajach   Coyne   2019-08-01
Praktykowanie medycyny bez uprawnień nie jest wolnością słowa   Novella   2019-07-31
Radujcie się, Ziemia staje się zieleńsza   Ridley   2019-07-30

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk