Prawda

Poniedziałek, 18 czerwca 2018 - 19:37

« Poprzedni Następny »


Pasożytnictwo lęgowe, łyski amerykańskie


Bruce Lyon 2017-08-24

Kolejny odcinek opery mydlanej o łyskach amerykańskich [Fulica americana] z badań, jakie robiłem z moimi studentami na kilku mokradłach w Kolumbii Brytyjskiej (linki do polskich tłumaczeń wcześniejszych odcinków pod tekstem). Operom mydlanym często dodaje się pikanterii pokazując obecne w nich charaktery oszustów i łajdaków i łyski nie są wyjątkiem. Kiedy w 1987 r. pojechałem do Kolumbii Brytyjskiej, żeby rozpocząć badania terenowe do mojego doktoratu, planowałem badać różne aspekty życia rodzinnego, jakie opisałem w poprzednich postach. Jednak w ciągu dwóch tygodni od rozpoczęcia pracy w terenie systematyczne sprawdzanie gniazd ujawniło fascynujących oszustów w systemie i natychmiast zdecydowałem skupić się na tym aspekcie w pracy doktorskiej. Samice łysek z dzikim zapamiętaniem składają jaja jedna w gnieździe drugiej i było jasne, że łyski dostarczają wspaniałego przypadku do badania tych oszustów reprodukcyjnych. Wielu czytelników może znać pasożyty lęgowe z innych gatunków – jak kukułki i starzyki brunatnogłowe, które składają jaja w gniazdach innych gatunków. W rzeczywistości więcej jest gatunków pasożytów wewnątrzgatunkowych, ale ten rodzaj pasożytnictwa lęgowego jest mniej zbadany, częściowo dlatego, że trudniej go wykryć.

Kiedy po raz pierwszy zaobserwowano wewnątrzgatunkowe pasożytnictwo lęgowe u kaczek, nazwane je „zaśmiecaniem gniazda”. Sądzono, że świadczy o nieprzystosowaniu („załamanie się instynktu macierzyńskiego”), być może dlatego, że czasami to zjawisko zachodziło tak często, że powodowało porzucanie gniazd i zmniejszony sukces rozrodczy. Nie było wówczas żadnych ram pojęciowych na nadanie zachowaniu adaptacyjnego sensu, ale kluczowe prace z latach 1980 zmieniły to przez rozważenie zachowania w ramach adaptacyjnych; natknąłem się na to zjawisko w samą porę.


Na poniższym zdjęciu gniazda łysek dwa jaja złożone są przez inna samicę (pasożytnicze jaja są ciemniejsze).



Odkryłem pasożytnictwo lęgowe przez codzienne sprawdzanie gniazd i oznaczanie wszystkich nowych jaj. Żaden ptak na świecie nie może złożyć więcej niż jedno jajo dziennie, kiedy więc gniazda są sprawdzane codziennie i od wczoraj jest więcej niż jedno nowe jajo w gnieździe, jest jasne, że więcej niż jedna samica złożyła jaja w gnieździe. Ponieważ oznakowujemy jaja, kiedy są składane, wszystkie jaja bez numerków są nowymi jajami, złożonymi po naszej ostatniej wizycie. Więcej niż jedno jajo = pasożytnictwo lęgowe! Pasożytnictwo jest bardzo częste – niemal połowa gniazd zawierała pasożytnicze jaja.


Ważnym pierwszym krokiem było upewnienie się, że te intrygujące gniazda nie były przykładani grup łysek żyjących w kooperatywie – u kilku gatunków ptaków wiele samic dzieli się jednym terytorium i wszystkie składają jaja w tym samym gnieździe. Oznakowanie łysek obrączkami na szyję pokazało wyraźnie, że każde terytorium zawierało tylko jedną samicę i jednego samca, a więc odkryłem pasożytnictwo lęgowe, nie zaś kooperatywne rozmnażanie się. Tutaj jest zdjęcie pary terytorialniej (bez obrączek).



Jaja łyski mogą różnić się kolorem i znakami, jak pokazuje poniższe zdjęcie jaj kilku samic. Jaja różnych samic mają inny kształt, kolor i wzór nakrapiania. Uważam, że są piękne. 



Na zdjęciu poniżej są jaja pięciu samic; w każdej kolumnie są jaja tej samej samicy. Proszę zauważyć, że jaja różnią się cechami takimi jak kształt, kolor, wzór nakrapiania, ale każda samica składa takie same jaja. To umożliwia stwierdzenie, które gniazdo odwiedził pasożyt.



Na zdjęciu poniżej są jaja z gniazda, w którym odkryliśmy niezwykłe tempo składania jaj, dzięki któremu mogliśmy stwierdzić że zalągł się tam pasożyt. Następnie zidentyfikowaliśmy, które jaja są pasożytnicze, a które należą do gospodarza. Łyski składają codziennie jedno jajo, kiedy więc codziennie sprawdzamy gniazda, powinno w nim być co najwyżej jedno nowe jajo gospodarza. Zazwyczaj jedno nowe jajo wygląda dokładnie tak samo jak cała reszta lęgu (jest to jajo gospodarza), a drugie nowe jajo lub jaja wygląda/ją inaczej i jest/są nowym/i jajem/jajami pasożytniczymi.  Tak wyglądały wszystkie jaja w tym gnieździe (7 gospodarzy, 2 pasożytnicze). Pokazuje to, że czasami jaja pasożyta różnią się uderzająco od jaja gospodarza (pasożytnicze jajo P2), a czasami różnica jest dużo subtelniejsza (jajo P1; różni się nakrapianiem). W tym gnieździe złożyły jaja dwa różne pasożyty. Badanie genetyczne na małą skalę potwierdziło, że nasza ocena była poprawna.   



Możemy także użyć cech jaja do zidentyfikowania, która samica złożyła pasożytnicze jaja. Pożyczamy na chwilę pasożytnicze jajo, żeby porównać je z jajami w innych gniazdach w populacji. Jeśli pasuje do jaj złożonych przez gospodarza w innym gnieździe, to znaczy, że znaleźliśmy pasożyta. Większość pasożytów to istotnie gniazdujące samice i na ogół pasożytują one na najbliższej sąsiadce. Poniżej jest dzielny asystent terenowy, ryzykujący lodowatą kąpiel (woda sięga powyżej woderów), żeby porównać pasożytnicze jaja (w kartonie ma jaja) z jajami w gniazdach na głębokiej wodzie.



Gniazdujące pasożyty na ogół składają pasożytnicze jaja, a potem kontynuuję składanie jaj we własnym gnieździe – bez pominięcia żadnego dnia składania. Pasożytnictwo lęgowe gniazdujących samic jest szczególnie interesujące, ponieważ te samice mają własne gniazda: dlaczego po prostu nie złożyć jaja we własnym gnieździe? Pasożytnictwo lęgowe staje się problemem wielkości lęgu i badałem je w kontekście hipotezy o wielkości lęgu Davida Lacka. U łysek jaja są tanie, ale pisklęta kosztowne (ponieważ pokarm dla piskląt ogranicza wielkość rodziny), a więc samice mogą wyprodukować znacznie więcej jaj niż mogą wychować we własnym gnieździe. Pasożytnictwo pozwala im na produkowanie dodatkowych jaj, które można podrzucić sąsiadom. Żywność jest także czynnikiem ograniczającym w gnieździe gospodarza, ale jeśli pasożyty mogą złożyć jaja wystarczająco wcześnie w cyklu składania jaj przez gospodarza, mają one dobrą szansę na przeżycie – i zamiast tego zagłodzą się pisklęta gospodarza. Jest to zasadniczo gra o czas – pisklę z wcześnie złożonego jaja będzie pierwsze w kolejce po robaka.



Jest jeszcze inny rodzaj pasożyta lęgowego – samice, które danego roku nie mają gniazd lub terytoriów. Nie mogliśmy dopasować około jednej czwartej pasożytniczych jaja do żadnej gniazdującej samicy w populacji i uznałem, że te jaja złożyły niegniazdujące samice. Widać te samice na niektórych moczarach, gdzie małe ich grupy kręcą się po terenach bez roślinności, a więc nienadających się na gniazdowanie (jak pokazuje zdjęcie poniżej). Na naszych moczarach gęstość gniazd jest bardzo wysoka i zajmują one wszystkie odpowiednie   do gniazdowania habitaty, a więc nie wszyscy zdobywają terytorium. Wydaje się, że niegniazdujące pasożyty uciekają się do pasożytowania jako alternatywy dla nierozmnożenia się wcale. Richard Dawkins nazywa ten rodzaj taktyki reprodukcyjnej „robieniem w złej sytuacji najlepszego z tego co możliwe” – te pasożyty założyłyby gniazdo, gdyby miały na to szansę, ale pasożytowanie jest lepsze niż nic.



Pasożytowanie jest dobre dla pasożytów, ale złe dla gospodarzy. Przy śmierci głodowej piskląt w większości gniazd wychowywanie pisklęcia kogoś innego jest bardzo kosztowne – każde wychowane pisklę pasożyta kosztuje gospodarza jedno z własnych piskląt. Łyski wyewoluowały kilka sprytnych mechanizmów redukowania kosztów pasożytnictwa. Wiele łysek rozpoznaje i odrzuca pasożytnicze jaja w swoich gniazdach przez zagrzebywanie jaj głęboko w materiale gniazda (gdzie dopadają je pijawki!) Około jedna trzecia jaj pasożytniczych zostaje odrzucona. Zdjęcie poniżej pokazuje dwa jaja w procesie odrzucania (jasne jaja na krawędzi).



To, czy pasożytnicze jaja zostaną odrzucone, zależy częściowo o tego, jak podobna do jaj gospodarza jest ich barwa podstawowa. Podejrzewam, że wzór nakrapiania także może być ważny, ale jeszcze tego nie wykazałem. Łyski wiedzą także, jak wyglądają ich własne jaja i nie używają prostej reguły, pozbywania się jaj, które są w mniejszości. Kiedy wymieniałem jaja między gniazdami, żeby jaja gospodarza były w mniejszości, łyski nie dały się oszukać i nadal poznawały własne jaja. 


Pasożytnictwo wewnątrzgatunkowe zaobserwowano u bardzo rozmaitych ptaków; poniżej pokazuję kilka przykładów.


Pasożytnictwo jest powszechne wśród jaskółek rdzawoszyich (Petrochelidon pyrrhonota), ptaków gniazdujących w koloniach. Niezwykłe jest to, że jaskółki czasami składają pasożytnicze jajo we własnym gnieździe, a potem przenoszą je do gniazda gospodarza trzymając je w dziobie! (badanie Charlesa i Mary Brown). Zastanawiałem się, czy ptak na zdjęciu poniżej (niedaleko od mojego domu) był pasożytem lęgowym. Ciągle wpadał do różnych gniazd i przepędzali go ich właściciele.



Pasożytnictwo lęgowe jest bardzo częste wśród ptactwa wodnego, włącznie z tymi gągołami północnymi (Bucephala islandica) na moich moczarach w Kolumbii Brytyjskiej. U kaczek, w odróżnieniu od większości innych ptaków, samice wracają na miejsce swojego urodzenia. Może to prowadzić do sytuacji, w których gospodarze i pasożyty są spokrewnieni i niektórzy sugerowali, że dobór krewniaczy może odgrywać rolę w pasożytnictwie lęgowym u niektórych gatunków. Było to szczegółowo badane u gągołów północnych.





Bruce Lyon

Profesor biologii ewolucyjnej na University of California. Jego główny obszar badań to ekologiczne i ewolucyjne podstawy strategii reprodukcyjnych, społeczne zachowania zwierząt oraz reprodukcyjne pasożytnictwo, opieka rodzicielska i harce godowe.  


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 793 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Protezy kończyn - kolejny postęp   Novella   2018-06-16
Dziwne zawiłości procesu dziedziczenia   Coyne   2018-06-13
Homeopatia, wibracje i oszustwo     2018-06-12
Wyników Séraliniego nie daje się powtórzyć   Novella   2018-06-11
Helen Lawson i czarna maść: wycinanie, wypalanie i zatruwanie w sposób „naturalny”     2018-06-09
Patyczaki mogą rozprzestrzeniać się jak nasiona roślin: w ptasich odchodach   Coyne   2018-06-08
Czy teoria doboru naturalnego Darwina zmieniła nasz pogląd na miejsce ludzkości   Dennett   2018-06-07
Kosmici-głowonogi i panspermia   Novella   2018-06-05
Marność dowodów na przekazywanie wprowadzonych środowiskowo, „epigenetycznych” zmian w DNA kolejnym pokoleniom u ludzi   Coyne   2018-06-04
Homeopatyczne nosodes   Novella   2018-05-31
Fałszywa dychotomia i negacja nauki   Novella   2018-05-28
Nicień w oku bliźniego   Łopatniuk   2018-05-26
Budzenie zmarłych   Novella   2018-05-21
Finansowanie społecznościowe terapii komórkami macierzystymi o nieudowodnionej skuteczności: wykorzystywanie hojności obcych, by płacić za szarlatanerię     2018-05-18
Co mówi nam ruch płaskiej Ziemi     2018-05-17
Osy papierowe + sprytny biolog = tęczowe gniazda   Coyne   2018-05-14
Jak to jest, że Stanisław Burzyński nadal żeruje na zrozpaczonych pacjentach z rakiem?     2018-05-12
Przekonania antyoświeceniowe są „zaskakująco trwałe”     2018-05-11
Jeremy Sherman nadal nie rozumie ewolucji   Coyne   2018-05-09
Zdrowy tryb życia ma znaczenie   Novella   2018-05-08
Miasta są nowymi wyspami Galapagos   Ridley   2018-05-04
O obowiązkowym oznakowywaniu GMO   Novella   2018-05-03
Tydzień Świadomości Homeopatii. Pomaga przypomnieć ludziom, że jest to szarlataneria!     2018-05-02
Znajdź Tiktaalika!   Coyne   2018-05-01
Wzrost potęgi dinozaurów   Novella   2018-04-30
Niebezpieczeństwa martwienia się o sądny dzień   Pinker   2018-04-27
Tako rzecze antyszczepionkowa “wojowniczka mama”, Brittney Kara: jeśli szczepionki są tak wspaniałe, to dlaczego nie wspomina ich Biblia?     2018-04-26
Geny wydają się wyjaśniać większość sukcesów uczniów szkół elitarnych   Ridley   2018-04-25
Akupunktura jadu pszczelego: śmiercionośne znachorstwo, które może zabić     2018-04-23
Mumia z Atakama nie jest kosmitą   Novella   2018-04-20
Feministyczna geografia w Dartmouth   Coyne   2018-04-19
Dlaczego odmawiamy dostrzegania jaśniejszej strony, choć powinniśmy   Pinker   2018-04-17
Inicjatywa „Globalna Spójność”: nonsens na globalną skalę     2018-04-11
Wreszcie: sensowna dyskusja o “rasie”   i Greg Mayer   2018-04-10
Rolnictwo biodynamiczne: podobne do antropozoficznej medycyny, ale dla farm     2018-04-06
Mózg i kodowanie predyktywne   Novella   2018-04-05
Dziwaczne życie seksualne żabnicy   Coyne   2018-04-04
Dwa kilo prostaty poproszę   Łopatniuk   2018-03-31
Dziennik z Mozambiku: Demony w kurzu   Naskręcki   2018-03-30
Otumaniony myśliciel twierdzi, że ewolucja nie może wyjaśnić organizmów i ich “dążeń”   Coyne   2018-03-28
Orientacja na złe wiadomości nasila się i wpływa na nasze działania   Ridley   2018-03-27
Urojenie fałszywej flagi   Novella   2018-03-24
Zły tydzień dla homeopatii jest dobrym tygodniem dla nauki     2018-03-23
Czy farmerzy mają czekać aż parlamentarzyści podszkolą się w nauce o manioku?   Ongu   2018-03-22
David Barash namawia naukowców do stworzenia człowieko-szympansiej hybrydy   Coyne   2018-03-20
Déjà vu i swojskość   Novella   2018-03-17
“Odwrócenie specjacji” (fuzja gatunków) u kruków   Coyne   2018-03-16
Błąd atrybucji, sofizmat rozszerzenia (atakowanie chochoła) i zasada wielkoduszności   Novella   2018-03-14
Mutualistyczne ptaki nocują w pachwinach i na brzuchach żyraf   Coyne   2018-03-13
Polityczny szympans   Martino   2018-03-09
Najstarsza sztuka jaskiniowa w Europie, to niemal z pewnością dzieło neandertalczyków   Coyne   2018-03-06
Nowa inicjatywa w Kalifornii – magnetyzm nonsensu w działaniu   Novella   2018-03-05
Nie zostawić żadnej mrówki: mrówki noszą rannych towarzyszy do mrowiska i opatrują ich rany   Coyne   2018-03-03
Unikatowy skamieniały owad z nożycami na głowie i tułowiu   Coyne   2018-02-28
Serce na wierzchu   Łopatniuk   2018-02-24
Skąd się wzięły pająki?   Coyne   2018-02-23
Czy kometa zabiła mamuty   Novella   2018-02-22
Zagadka: co zapyla muchołówkę?   Coyne   2018-02-20
“Partenogenetyczny” rak rozmnaża się bez seksu: czy to jest nowy gatunek?   Coyne   2018-02-17
Naturopatyczna propaganda głosi normalne porady dotyczące stylu życia jako własne i dodaje szamaństwo     2018-02-14
Bezwstydne organiczne sianie strachu   Novella   2018-02-12
Fałszywe nadzieje i niewidzialni wrogowie   Anomaly   2018-02-09
Pierwszy exodus Homo sapiens z Afryki?   Coyne   2018-02-06
Niebezpieczeństwa kultury celebrytów   Novella   2018-02-05
Małe kroki, czyli białko, które nie jest młotem na raka (ale i tak się przydaje)   Łopatniuk   2018-02-03
Opera mydlana: Z życia łysek amerykańskich – część VI   Lyon   2018-02-02
List otwarty do Charlotte Allen   Coyne   2018-01-31
Naiwna promocja “integrowania” znachorstwa do medycyny     2018-01-29
Kolejne zachwalanie “całkowicie innego” wyjaśnienia ewolucji   Coyne   2018-01-26
Bekon bez azotynów   Novella   2018-01-25
Specjacja przez hybrydyzację u amazońskich gorzyków?   Coyne   2018-01-23
Dowody, że ptaki drapieżne szerzą pożary leśne, by wypłoszyć zdobycz   Coyne   2018-01-20
Tajemnicze cykle epok lodowych   Ridley   2018-01-19
Pochodzenie ludzkiej muzyki? Samiec kakadu palmowej używa patyka do rytmicznego uderzania w wydrążone drzewa   Coyne   2018-01-18
Powrót “tradycyjnej” astrologii   Novella   2018-01-17
Nowe badanie o tym, jak ewoluują ludzie   Coyne   2018-01-16
Krąg mimikry müllerowskiej   Coyne   2018-01-12
Sztuczna inteligencja będzie symbiozą, nie zaś zastąpieniem   Ridley   2018-01-11
Czy nauka zabija duszę?   S. Pinker   2018-01-09
Dlaczego nie będzie doboru na inteligentne niemowlęta   Ridley   2018-01-05
Powrót łysenkoizmu w Putinowskiej Rosji   Novella   2018-01-03
Pozory mylą, czyli niespodzianki nie zawsze przykre   Łopatniuk   2017-12-30
Obniżenie poprzeczki dla tradycyjnej medycyny chińskiej dla ideologii i zysku     2017-12-29
Multikulturaliści unicestwiają zachodnią cywilizację   Salzman   2017-12-28
Nie znasz przeszłości, nie znasz przyszłości   Mayer   2017-12-27
Alternatywna medycyna zabija   Novella   2017-12-26
Na wpół syntetyczne życie z powiększonym kodem genetycznym   Novella   2017-12-23
Ziemniaki GMO zmniejszą użycie pestycydów i dostarczą więcej gotówki farmerom w Ugandzie   Ongu   2017-12-22
Słusznie o plastiku i PCB, błędnie o zakwaszeniu   Ridley   2017-12-21
Chwytówka modliszkowata ma chodzącą poczwarkę, która wspina się na drzewa przed przekształceniem   Coyne   2017-12-19
Pseudonauka Masaru Emoto   Novella   2017-12-18
Fantastyczne oko przegrzebka pokazane w nowej pracy   Coyne   2017-12-16
Czy ptaki wyewoluowały większe dzioby, by zjadać duże, inwazyjne ślimaki?   Coyne   2017-12-13
Biotechnologia jest pilnie potrzebna w Afryce – dla gospodarki i środowiska   Ridley   2017-12-08
Okrutne zabawy wielorybów   Lyon   2017-12-07
Specjacja zięb z Galápagos przez hybrydyzację   Coyne   2017-12-04
Zrób sobie test ciążowy, Krzysiu   Łopatniuk   2017-12-02
Szopy pracze są inteligentne, ale bywają kłopotliwe   Novella   2017-11-30
Popieranie wiatrowej i słonecznej energii kosztem środowiska   Ridley   2017-11-28
Tradycyjni uzdrawiacze, szczyt o szarlatanerii i “medyczny apartheid” w Południowej Afryce   Igwe   2017-11-25

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej



Ściganie bluźnierstwa



Ryby jaskiniowe



Autyzm



Od niepamiętnych czasów



Tunezyjczycy przeciw złemu prawu



Drugie prawo termodynamiki



Pochwała ignorancj



Mistyfikacja Sokala



Intronizacja Chrystusa



Obama chrzescijanie



Szelest liści



Czego wam nie pokazują?



Rozdzielenie religii i państwa



Trwa ewolucyjne upokorzenie archeopteryksa



Trucizna, kamuflaż i tęcza ewolucji



Religia zdrowego rozsądku



Kto się boi czarnego luda?



Land of the pure


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk