Prawda

Środa, 13 grudnia 2017 - 08:13

« Poprzedni Następny »


Pasożytnictwo lęgowe, łyski amerykańskie


Bruce Lyon 2017-08-24

Kolejny odcinek opery mydlanej o łyskach amerykańskich [Fulica americana] z badań, jakie robiłem z moimi studentami na kilku mokradłach w Kolumbii Brytyjskiej (linki do polskich tłumaczeń wcześniejszych odcinków pod tekstem). Operom mydlanym często dodaje się pikanterii pokazując obecne w nich charaktery oszustów i łajdaków i łyski nie są wyjątkiem. Kiedy w 1987 r. pojechałem do Kolumbii Brytyjskiej, żeby rozpocząć badania terenowe do mojego doktoratu, planowałem badać różne aspekty życia rodzinnego, jakie opisałem w poprzednich postach. Jednak w ciągu dwóch tygodni od rozpoczęcia pracy w terenie systematyczne sprawdzanie gniazd ujawniło fascynujących oszustów w systemie i natychmiast zdecydowałem skupić się na tym aspekcie w pracy doktorskiej. Samice łysek z dzikim zapamiętaniem składają jaja jedna w gnieździe drugiej i było jasne, że łyski dostarczają wspaniałego przypadku do badania tych oszustów reprodukcyjnych. Wielu czytelników może znać pasożyty lęgowe z innych gatunków – jak kukułki i starzyki brunatnogłowe, które składają jaja w gniazdach innych gatunków. W rzeczywistości więcej jest gatunków pasożytów wewnątrzgatunkowych, ale ten rodzaj pasożytnictwa lęgowego jest mniej zbadany, częściowo dlatego, że trudniej go wykryć.

Kiedy po raz pierwszy zaobserwowano wewnątrzgatunkowe pasożytnictwo lęgowe u kaczek, nazwane je „zaśmiecaniem gniazda”. Sądzono, że świadczy o nieprzystosowaniu („załamanie się instynktu macierzyńskiego”), być może dlatego, że czasami to zjawisko zachodziło tak często, że powodowało porzucanie gniazd i zmniejszony sukces rozrodczy. Nie było wówczas żadnych ram pojęciowych na nadanie zachowaniu adaptacyjnego sensu, ale kluczowe prace z latach 1980 zmieniły to przez rozważenie zachowania w ramach adaptacyjnych; natknąłem się na to zjawisko w samą porę.


Na poniższym zdjęciu gniazda łysek dwa jaja złożone są przez inna samicę (pasożytnicze jaja są ciemniejsze).



Odkryłem pasożytnictwo lęgowe przez codzienne sprawdzanie gniazd i oznaczanie wszystkich nowych jaj. Żaden ptak na świecie nie może złożyć więcej niż jedno jajo dziennie, kiedy więc gniazda są sprawdzane codziennie i od wczoraj jest więcej niż jedno nowe jajo w gnieździe, jest jasne, że więcej niż jedna samica złożyła jaja w gnieździe. Ponieważ oznakowujemy jaja, kiedy są składane, wszystkie jaja bez numerków są nowymi jajami, złożonymi po naszej ostatniej wizycie. Więcej niż jedno jajo = pasożytnictwo lęgowe! Pasożytnictwo jest bardzo częste – niemal połowa gniazd zawierała pasożytnicze jaja.


Ważnym pierwszym krokiem było upewnienie się, że te intrygujące gniazda nie były przykładani grup łysek żyjących w kooperatywie – u kilku gatunków ptaków wiele samic dzieli się jednym terytorium i wszystkie składają jaja w tym samym gnieździe. Oznakowanie łysek obrączkami na szyję pokazało wyraźnie, że każde terytorium zawierało tylko jedną samicę i jednego samca, a więc odkryłem pasożytnictwo lęgowe, nie zaś kooperatywne rozmnażanie się. Tutaj jest zdjęcie pary terytorialniej (bez obrączek).



Jaja łyski mogą różnić się kolorem i znakami, jak pokazuje poniższe zdjęcie jaj kilku samic. Jaja różnych samic mają inny kształt, kolor i wzór nakrapiania. Uważam, że są piękne. 



Na zdjęciu poniżej są jaja pięciu samic; w każdej kolumnie są jaja tej samej samicy. Proszę zauważyć, że jaja różnią się cechami takimi jak kształt, kolor, wzór nakrapiania, ale każda samica składa takie same jaja. To umożliwia stwierdzenie, które gniazdo odwiedził pasożyt.



Na zdjęciu poniżej są jaja z gniazda, w którym odkryliśmy niezwykłe tempo składania jaj, dzięki któremu mogliśmy stwierdzić że zalągł się tam pasożyt. Następnie zidentyfikowaliśmy, które jaja są pasożytnicze, a które należą do gospodarza. Łyski składają codziennie jedno jajo, kiedy więc codziennie sprawdzamy gniazda, powinno w nim być co najwyżej jedno nowe jajo gospodarza. Zazwyczaj jedno nowe jajo wygląda dokładnie tak samo jak cała reszta lęgu (jest to jajo gospodarza), a drugie nowe jajo lub jaja wygląda/ją inaczej i jest/są nowym/i jajem/jajami pasożytniczymi.  Tak wyglądały wszystkie jaja w tym gnieździe (7 gospodarzy, 2 pasożytnicze). Pokazuje to, że czasami jaja pasożyta różnią się uderzająco od jaja gospodarza (pasożytnicze jajo P2), a czasami różnica jest dużo subtelniejsza (jajo P1; różni się nakrapianiem). W tym gnieździe złożyły jaja dwa różne pasożyty. Badanie genetyczne na małą skalę potwierdziło, że nasza ocena była poprawna.   



Możemy także użyć cech jaja do zidentyfikowania, która samica złożyła pasożytnicze jaja. Pożyczamy na chwilę pasożytnicze jajo, żeby porównać je z jajami w innych gniazdach w populacji. Jeśli pasuje do jaj złożonych przez gospodarza w innym gnieździe, to znaczy, że znaleźliśmy pasożyta. Większość pasożytów to istotnie gniazdujące samice i na ogół pasożytują one na najbliższej sąsiadce. Poniżej jest dzielny asystent terenowy, ryzykujący lodowatą kąpiel (woda sięga powyżej woderów), żeby porównać pasożytnicze jaja (w kartonie ma jaja) z jajami w gniazdach na głębokiej wodzie.



Gniazdujące pasożyty na ogół składają pasożytnicze jaja, a potem kontynuuję składanie jaj we własnym gnieździe – bez pominięcia żadnego dnia składania. Pasożytnictwo lęgowe gniazdujących samic jest szczególnie interesujące, ponieważ te samice mają własne gniazda: dlaczego po prostu nie złożyć jaja we własnym gnieździe? Pasożytnictwo lęgowe staje się problemem wielkości lęgu i badałem je w kontekście hipotezy o wielkości lęgu Davida Lacka. U łysek jaja są tanie, ale pisklęta kosztowne (ponieważ pokarm dla piskląt ogranicza wielkość rodziny), a więc samice mogą wyprodukować znacznie więcej jaj niż mogą wychować we własnym gnieździe. Pasożytnictwo pozwala im na produkowanie dodatkowych jaj, które można podrzucić sąsiadom. Żywność jest także czynnikiem ograniczającym w gnieździe gospodarza, ale jeśli pasożyty mogą złożyć jaja wystarczająco wcześnie w cyklu składania jaj przez gospodarza, mają one dobrą szansę na przeżycie – i zamiast tego zagłodzą się pisklęta gospodarza. Jest to zasadniczo gra o czas – pisklę z wcześnie złożonego jaja będzie pierwsze w kolejce po robaka.



Jest jeszcze inny rodzaj pasożyta lęgowego – samice, które danego roku nie mają gniazd lub terytoriów. Nie mogliśmy dopasować około jednej czwartej pasożytniczych jaja do żadnej gniazdującej samicy w populacji i uznałem, że te jaja złożyły niegniazdujące samice. Widać te samice na niektórych moczarach, gdzie małe ich grupy kręcą się po terenach bez roślinności, a więc nienadających się na gniazdowanie (jak pokazuje zdjęcie poniżej). Na naszych moczarach gęstość gniazd jest bardzo wysoka i zajmują one wszystkie odpowiednie   do gniazdowania habitaty, a więc nie wszyscy zdobywają terytorium. Wydaje się, że niegniazdujące pasożyty uciekają się do pasożytowania jako alternatywy dla nierozmnożenia się wcale. Richard Dawkins nazywa ten rodzaj taktyki reprodukcyjnej „robieniem w złej sytuacji najlepszego z tego co możliwe” – te pasożyty założyłyby gniazdo, gdyby miały na to szansę, ale pasożytowanie jest lepsze niż nic.



Pasożytowanie jest dobre dla pasożytów, ale złe dla gospodarzy. Przy śmierci głodowej piskląt w większości gniazd wychowywanie pisklęcia kogoś innego jest bardzo kosztowne – każde wychowane pisklę pasożyta kosztuje gospodarza jedno z własnych piskląt. Łyski wyewoluowały kilka sprytnych mechanizmów redukowania kosztów pasożytnictwa. Wiele łysek rozpoznaje i odrzuca pasożytnicze jaja w swoich gniazdach przez zagrzebywanie jaj głęboko w materiale gniazda (gdzie dopadają je pijawki!) Około jedna trzecia jaj pasożytniczych zostaje odrzucona. Zdjęcie poniżej pokazuje dwa jaja w procesie odrzucania (jasne jaja na krawędzi).



To, czy pasożytnicze jaja zostaną odrzucone, zależy częściowo o tego, jak podobna do jaj gospodarza jest ich barwa podstawowa. Podejrzewam, że wzór nakrapiania także może być ważny, ale jeszcze tego nie wykazałem. Łyski wiedzą także, jak wyglądają ich własne jaja i nie używają prostej reguły, pozbywania się jaj, które są w mniejszości. Kiedy wymieniałem jaja między gniazdami, żeby jaja gospodarza były w mniejszości, łyski nie dały się oszukać i nadal poznawały własne jaja. 


Pasożytnictwo wewnątrzgatunkowe zaobserwowano u bardzo rozmaitych ptaków; poniżej pokazuję kilka przykładów.


Pasożytnictwo jest powszechne wśród jaskółek rdzawoszyich (Petrochelidon pyrrhonota), ptaków gniazdujących w koloniach. Niezwykłe jest to, że jaskółki czasami składają pasożytnicze jajo we własnym gnieździe, a potem przenoszą je do gniazda gospodarza trzymając je w dziobie! (badanie Charlesa i Mary Brown). Zastanawiałem się, czy ptak na zdjęciu poniżej (niedaleko od mojego domu) był pasożytem lęgowym. Ciągle wpadał do różnych gniazd i przepędzali go ich właściciele.



Pasożytnictwo lęgowe jest bardzo częste wśród ptactwa wodnego, włącznie z tymi gągołami północnymi (Bucephala islandica) na moich moczarach w Kolumbii Brytyjskiej. U kaczek, w odróżnieniu od większości innych ptaków, samice wracają na miejsce swojego urodzenia. Może to prowadzić do sytuacji, w których gospodarze i pasożyty są spokrewnieni i niektórzy sugerowali, że dobór krewniaczy może odgrywać rolę w pasożytnictwie lęgowym u niektórych gatunków. Było to szczegółowo badane u gągołów północnych.





Bruce Lyon

Profesor biologii ewolucyjnej na University of California. Jego główny obszar badań to ekologiczne i ewolucyjne podstawy strategii reprodukcyjnych, społeczne zachowania zwierząt oraz reprodukcyjne pasożytnictwo, opieka rodzicielska i harce godowe.  


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 700 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Biotechnologia jest pilnie potrzebna w Afryce – dla gospodarki i środowiska   Ridley   2017-12-08
Okrutne zabawy wielorybów   Lyon   2017-12-07
Specjacja zięb z Galápagos przez hybrydyzację   Coyne   2017-12-04
Zrób sobie test ciążowy, Krzysiu   Łopatniuk   2017-12-02
Szopy pracze są inteligentne, ale bywają kłopotliwe   Novella   2017-11-30
Popieranie wiatrowej i słonecznej energii kosztem środowiska   Ridley   2017-11-28
Tradycyjni uzdrawiacze, szczyt o szarlatanerii i “medyczny apartheid” w Południowej Afryce   Igwe   2017-11-25
Prawo Amary   Ridley   2017-11-24
Ewolucja przyłapana na gorącym uczynku   Novella   2017-11-22
Dziwaczny skrzydłoszpon rogaty   Coyne   2017-11-18
Południowoafrykańska saga: kampania dezinformacji grup anty-GMO przeciwko nowej, odpornej na choroby odmianie kukurydzy   Ongu   2017-11-17
Niecne chochliki naszej pamięci   Novella   2017-11-16
BBC znowu błędnie przedstawia ewolucję, opisując nowe odkrycie wczesnych ssaków wyższych   Coyne   2017-11-14
Teraz nawet akceptujących zmianę klimatu nazywa się “negacjonistami   Lomborg   2017-11-13
Nowy gatunek orangutana? Wątpię.   Coyne   2017-11-10
Antynauka czystego jedzenia   Novella   2017-11-08
Wiecej niemądrych twierdzeń, że epigenetyka całkowicie zrewiduje nasz pogląd na ewolucję   Coyne   2017-11-06
Skandal z glifosatem   Ridley   2017-11-04
Ugandyjski dziennikarz: jak informować o biotechnologii, kiedy jej krytycy rozsiewają dezinformację?   Christopher Bendana   2017-11-03
Myślenie spiskowe i rozpoznawanie wzorów   Novella   2017-11-02
Czy wierzysz w duchy?   Łopatniuk   2017-10-28
Dlaczego nie ma pokoju na Bliskim Wschodzie   Salzman   2017-10-25
Jeremy, samotny, lewoskrętny ślimak wreszcie kojarzy się – a potem umiera   Coyne   2017-10-24
Naturopaci: potrafią uczynić nawet sól z Epsom potencjalnym zabójcą     2017-10-23
Niemal pięciokilogramowa żaba żyła na prastarym Madagaskarze   Coyne   2017-10-19
Uroczy wykres, który opowiada naszą historię   Cobb   2017-10-17
Genetycznie modyfikowana pszenica dla wrażliwych na gluten   Novella   2017-10-16
Czy Oświecenie przygasa?   Ridley   2017-10-13
Zdumiewająca, mordująca ptaki modliszka   Coyne   2017-10-13
Indie otwierają laboratorium homeopatyczne   Novella   2017-10-11
Roboty będą uprawiać ziemię   Ridley   2017-10-09
Przełyk Barretta, czyli bez paniki, ale…   Łopatniuk   2017-10-07
“Daily Beast” wypacza epigenetykę oszukańczymi twierdzeniami, że dzieci mogą “odziedziczyć wspomnienia Holocaustu”   Coyne   2017-10-05
Wszystkiego najlepszego w dniu 60. urodzin, centralny dogmacie!   Cobb   2017-10-04
Huragany zdarzają się   Ridley   2017-10-02
Niekochany lewoskrętny ślimak szuka partnera   Coyne   2017-09-28
Niesłuszny atak na młodą badaczkę   Novella   2017-09-27
Jak anty-GMO aktywiści blokują humanitarną biofortyfikację w Afryce i Azji   Ongu   2017-09-26
Sobotnia lekcja genetyki: ciołek matowy gynandromorf   Coyne   2017-09-23
Czy Uganda potrzebuje GMO? Naukowcy spoglądają na edytowanie genów, by przyspieszyć innowacje   Ongu   2017-09-20
Strach przed GMO i Dunning-Kruger   Novella   2017-09-18
o skomplikowane, czyli co zabija chorych na raka płuc   Łopatniuk   2017-09-16
Nowe pająki pawie   Coyne   2017-09-12
Obserwowanie wielorybów w Monterey Bay   Lyon   2017-09-11
Bakteryjne ogniwa słoneczne   Novella   2017-09-09
A.N. Wilson znowu kopie Darwina, tym razem w “Times”   Coyne   2017-09-07
Medycyna alternatywna zabija   Novella   2017-09-06
Wiecej o biologii i rasie   Mayer   2017-09-05
O rzeczywistości rasy i odrazie do rasizmu    i Brian Boutwell   2017-09-04
Panie doktorze, to nie rak   Łopatniuk   2017-09-02
Odporne na szkodniki rośliny uprawne GM oferują nadzieję Afryce, która walczy z larwami ciem   Ongu   2017-09-01
Opera mydlana, czyli więcej o łyskach   Lyon   2017-08-31
Ujawnienie kosztów opóźnienia GMO w Ugandzie   Ongu   2017-08-30
Symboliczny sceptycyzm w sprawie egzorcyzmów   Novella   2017-08-29
Pasożytnictwo lęgowe, łyski amerykańskie   Lyon   2017-08-24
Lektyny – nowy straszak żywieniowy   Novella   2017-08-22
Zabobonne pojęcia u sedna przekonań antyszczepionkowych     2017-08-21
Choroba bananów, GMO i ewolucja produkcji żywności   Ongu   2017-08-19
Przetwarzanie informacji przez mózg -porcjowanie   Novella   2017-08-16
Pomachaj do pańci ogonkiem   Łopatniuk   2017-08-12
Zrobić więcej za mniej dla Haiti   Lomborg   2017-08-11
Perkoz zausznik i jego pisklęta   Lyon   2017-08-10
Argument neuroróżnorodności na rzecz wolności słowa   Miller   2017-08-08
Czyste okrucieństwo cięć w pomocy żywnościowej   Lomborg   2017-08-07
Więcej o śmieciowym DNA   Novella   2017-08-05
Skomplikowana ewolucja wielkich kotów   Coyne   2017-08-03
Kruchość prawdy   Novella   2017-08-02
Czy kruki robią plany na przyszłość?   Coyne   2017-07-29
Opera mydlana z życia łysek amerykańskich, część III   Lyon   2017-07-28
Dlaczego jesteśmy świadomi   Novella   2017-07-26
Wybuchy epidemii odry w Europie: zapowiedź tego, co przyjdzie do USA?     2017-07-24
Bliskie spotkania z baronem MünchausenemPaulina Łopatniuk     2017-07-22
Ciepło, zimno i śmierć w oczach mediów   Lomborg   2017-07-21
Naukowcy walczą z głodem przez złamanie genetycznego kodu pszenicy   Gelber   2017-07-20
Potrzeba pewności i myślenie konspiracyjne   Novella   2017-07-17
Wielka rozbieżność w afrykańskich genomach   Ridley   2017-07-15
Okablowanie mózgu   Novella   2017-07-12
Opera mydlana z życia łysek amerykańskich, część II   Lyon   2017-07-10
Postmodernizm i prawda   Dennett   2017-07-09
Palestyńska intersekcjonalność z nazistami   Frantzman   2017-07-08
Genesis po raz szósty: spowodowana przez człowieka masowa specjacja   Ridley   2017-07-07
Korzyści zdrowotne papierosów! Dziwuszki ogrodowe wkładają niedopałki do gniazd, by odpędzić kleszcze   Coyne   2017-07-05
Akupunktura na pogotowiu też nie działa   Novella   2017-07-04
Łyski amerykańskie i ich obyczaje   Lyon   2017-07-02
Umiesz paradygmować, kolego?   Stenger   2017-07-01
Gigantyczne “paleonory” wykopane przez wymarłe ssaki   Coyne   2017-06-29
Biodynamiczne rolnictwo i inne nonsensy   Novella   2017-06-28
Pochodzenie i migracja kotów domowych: badanie genetyczne   Coyne   2017-06-27
Masz szczątkowe mięśnie, które poruszały wąsy twoich przodków   Coyne   2017-06-25
Najwcześniejsi ludzie współcześni   Novella   2017-06-23
Głupota pomylonej godności   Pinker   2017-06-21
Mój potworniak ma raka, czyli gdzie z tą tarczycą, poczwaro   Łopatniuk   2017-06-17
Rozszyfrowanie tego, jak mózg naczelnych identyfikuje twarze ludzkie   Coyne   2017-06-16
W naukę się  nie wierzy, naukę się uprawia   Koraszewski   2017-06-15
Ryzyko niewarte podejmowania: list otwarty do moich kolegów w świecie akademickim   Boutwell   2017-06-14
Intersekcjonalny feminizm kwantowy   Coyne   2017-06-13
Antynaukowe przesłanie „Frankensteina” zawsze było głupie   Ridley   2017-06-12
Superantybiotyki na supermikroba   Novella   2017-06-10
Jeden bit różnicy, czyli cyberjasyr od powicia   Maszkowski   2017-06-08
Dobór sztuczny w działaniu: więcej słoni rodzi się bez ciosów   Coyne   2017-06-06

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej



Ściganie bluźnierstwa



Ryby jaskiniowe



Autyzm



Od niepamiętnych czasów



Tunezyjczycy przeciw złemu prawu



Drugie prawo termodynamiki



Pochwała ignorancj



Mistyfikacja Sokala



Intronizacja Chrystusa



Obama chrzescijanie



Szelest liści



Czego wam nie pokazują?



Rozdzielenie religii i państwa



Trwa ewolucyjne upokorzenie archeopteryksa



Trucizna, kamuflaż i tęcza ewolucji



Religia zdrowego rozsądku



Kto się boi czarnego luda?



Land of the pure



świecące ryby



Lewica klania sie



Nis zgubic



Religia pieklo



Nienawisc



Niedożywienie w Ugandzie



Ewolucja nieunikniona



Starty z powierzchni


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk