Prawda

Środa, 12 grudnia 2018 - 00:20

« Poprzedni Następny »


Antynauka czystego jedzenia


Steven Novella 2017-11-08


“Czyste jedzenie” (clean eating) jest najnowszą modną dietą pseudonauki. Niedawny artykuł w “Guardianie” analizuje szczegółowo wiele aspektów tego ruchu i warto go przeczytać. Moim jedynym zastrzeżeniem jest to, że autorka, Bee Wilson, uwierzyła w dezinformację o profesji medycznej i odżywianiu.

Wilson twierdzi, że profesja medyczna nie była skora do pomocy w sprawie odżywiania. Nie zgadzam się – profesja medyczna była na czele badań i porad dietetycznych. Problem polegał na tym, że odpowiedzi oparte na nauce nie były tym, co niektórzy chcieli usłyszeć. 


Jest wiele aspektów ruchu czystego jedzenia i Wilson w doskonały sposób je omawia. Jest to głównie marketing, sposób dla samozwańczych “guru” na zarobienie milionów na sprzedawaniu książek kucharskich, planów diety i programów detoksyfikacji ze skandalicznymi twierdzeniami, że przemienią twoje zdrowie i wyleczą cię ze wszystkiego, co ci dolega.


Ten ruch jest także częściowo reakcją na rzeczywistość nowoczesnej kultury zachodniej. Jest w naszej kulturze epidemia otyłości i choć dokładne powody nadal są przedmiotem debaty, wydaje się jasne, że częściowo można winić przemysł żywnościowy. Siły rynkowe także faworyzują smaczną żywność, która na ogół ma wiele kalorii, jak również zjadamy jej więcej niż powinniśmy.


Czyste jedzenie może być także częściowo powiązane z zaburzeniem żywieniowym – ortoreksją. Obsesja na punkcie ograniczających wyborów żywieniowych i unikania „złej” żywności może przerodzić się w rzeczywiste zaburzenia i być szkodliwa dla zdrowia.


U samej podstawy ruch zdrowego jedzenia jest częścią ogólniejszego zjawiska antynauki. Zawsze istniał konflikt między akademikami i autentycznymi specjalistami, a marketingiem i popularną kulturą. Nie zawsze chodzą ze sobą w parze (co nie sugeruje równoważności).


Specjaliści mają problem ze skutecznym informowaniem ludzi o swoich odkryciach, z wchodzeniem na rynek i z radzeniem sobie z marginalnymi opiniami. Istnieje także tendencja do przesadzania własnej pewności i niedoceniania (a przynajmniej nie okazywania) niepewności. Tworzy to problem percepcji społecznej, który jest wielokrotnie pogorszony przez media. Niesłychanie to rozdmuchują, koncentrują się na marginalnych aspektach, jak gdyby byli specjalistami i tuszują złożoność, by dać serię sprzecznych i nazbyt uproszczonych odpowiedzi.  Ludzie pozostają z wypaczonym i negatywnym poglądem na „specjalistów”, a  specjaliści podejmują zbyt mało starań, by to wyprostować.


Tymczasem rynek uważa specjalistów za utrapienie i przeszkodę. Są czymś do wykorzystania na ile się da, ale zawodzą, trzymając się uparcie faktów i rzeczywistości, podczas gdy rynek wymaga entuzjazmu w zachęcaniu do kupna.


Wynikiem netto jest nasz współczesny świat. Można zarobić miliony, czasami miliardy dolarów na sprzedawaniu oszustwa. Te pieniądze stają się samonapędzającym się sprzężeniem zwrotnym, w którym ich fundusze wspierają to właśnie oszustwo, od którego zależą. Prowadzi to często do atakowania i umniejszania kompetencji specjalistów, którzy mogliby sprostować błędne opinie.


Media uwielbiają kontrowersję, więc eksponują różnych guru, fałszywych ekspertów i marginalne opinie, nadając im pozór trzeźwego konsensusu opinii naukowej, żeby przyciągnąć więcej uwagi. I, oczywiście, wszystko to pogorszyły media społecznościowe i epoka „fake news”. Teraz każdy może wywiesić wirtualną tabliczkę i konkurować jak równy z równym z szacownymi instytucjami.


Dlatego uznałem za ironiczne, że Wilson dała się nabrać na ideę, iż medycyna głównego nurtu i naukowcy nie zauważyli całej sprawy odżywiania się. To jest po prostu rewizjonistyczna propaganda ze strony różnych guru, którzy reklamują się jako lepsi od specjalistów. Ta propaganda tak głęboko wdarła się w kulturę, że nie zauważono jej nawet w bardzo dociekliwym artykule.


Standardowe porady żywieniowe oparte na najnowszych dowodach naukowych są tym właśnie, czego dostarcza opieka medyczna. Te porady, jak sama nauka, są czasami trudne. Jeśli jesteś cukrzykiem z nadwagą, doradzą ci, jak przejść na dietę dla cukrzyków i powiedzą o korzyściach kontrolowania liczby kalorii i utraty wagi. Pacjentom z problemami kardiologicznymi mówi się o diecie zdrowej dla serca.


Zajrzyjcie na jakąkolwiek stronę internetową porad zdrowotnych głównego nurtu – pełno tam opartych na nauce porad żywieniowych. Te porady jednak mogą wydawać się niezadowalające dla ludzi, którym już obiecano zdrowotną nirwanę, jeśli będą trzymali się jakiejś jednej magicznej rady.


Jest kilka przejawów marketingowego oszustwa o “czystym jedzeniu”. Jednym jest ruch „prostej sztuczki”. Unikaj tego jednego produktu żywnościowego, jedz ten jeden produkt, trzymaj się tej prostej reguły, a osiągniesz każdy cel zdrowotny, jaki możesz mieć. To jest tabloidalne czyste jedzenie.


Jednak czyste jedzenie wznosi się czasami do poziomu ruchu religijnego. Na tym poziomie w czystym jedzeniu chodzi o czystość duchową i fizyczną, o bycie „całym”, „naturalnym” i „czystym”. Czyste jedzenie wymaga oddania i poświęcenia i nie działa, jeśli nie jesteś wystarczająco fanatyczny lub silny. Brakowało ci wiary.


W tej skrajności istnieje obietnica, że zagorzale czysta egzystencja pozwoli ci żyć “na zawsze” (a przynajmniej przez bardzo długi czas). Utrzymuje się dzięki dużym dawkom winy i wstydu. Potępia i okazuje swoją supremację. Jest bardzo podobne do każdej innej religii. Moim zdaniem nie jest przypadkiem, że wiele religii zawiera ograniczenia pokarmowe jako część swoich nakazów.


Oczywiście, w marketing nie chcesz nazywać fanatyzmu czystego jedzenia religią, a więc jest reklamowane jako “styl życia”. Są także różne marki tego stylu życia (jak Goop), oparte na czystym jedzeniu i życiu w sposób naturalny.


I – podobnie jak wiele religii – jeśli ich artykuły wiary są w konflikcie z nauką, przechodzą na pełną antynaukę. Muszą delegitymizować specjalistów, a nawet samo pojęcie ekspertyzy. Wynoszą swoich kapłanów na jedynych dostawców „Prawdy”.


Tymczasem dla większości ludzi naukowa odpowiedź na zdrowe jedzenie nie jest skomplikowana. Jedz więcej warzyw. Jedz zróżnicowane pokarmy. Ćwicz regularnie. Dostosuj przyjmowane kalorie tak, by osiągnąć zdrową wagę. Jeśli to zrobisz, przeszedłeś 90% drogi. Reszta to detale, z których większość rozwiąże się sama, jeśli będziesz jadł zróżnicowane pokarmy i wiele warzyw.


Clean Eating Antiscience

16 października 2017

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska

 



Steven Novella


Neurolog, wykładowca na Yale University School of Medicine. Przewodniczący i współzałożyciel New England Skeptical Society. Twórca popularnych (cotygodniowych) podkastów o nauce The Skeptics’ Guide to the Universe.  Jest również dyrektorem Science-Based Medicine będącej częścią James Randi Educational Foundation (JREF), członek Committee for Skeptical Inquiry (CSI) oraz członek założyciel Institute for Science in Medicine.

Prowadzi blog Neurologica.


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 876 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Kilka myśli o altruizmie   Coyne   2018-12-10
Nauka nie jest twoim wrogiem   Pinker   2018-12-08
Czy poparcie przez celebrytę może skłonić ludzi do zaakceptowania ewolucji?   Coyne   2018-12-07
Dominujący indyk i jego popisy   Lyon   2018-12-04
Dlaczego kocie języki są kolczaste?   Coyne   2018-12-01
Hiszpania dąży do zakazania alternatywnej medycyny   Novella   2018-11-30
Inżyneria fotosyntezy i jej przeciwnicy   Novella   2018-11-27
Mój list do Darwina   Coyne   2018-11-26
Zapuszczenie   Łopatniuk   2018-11-24
Nowa praca potwierdza sześć podgatunków tygrysa   Coyne   2018-11-21
Nawigacja może być fundamentalna dla myślenia   Novella   2018-11-20
Zrezygnowanie z hamburgerów nie uratuje planety   Lomborg   2018-11-16
Echinacea nie działa na przeziębienie   Novella   2018-11-15
Laserowe skanowanie Archeopteryxa   Novella   2018-11-10
Apoptoza całego ciała   Dennett   2018-11-09
Głębota i polityka pseudogłębi   Hughes   2018-11-08
Niewydolność wątroby spowodowana ekstraktem z zielonej herbaty   Novella   2018-11-06
Skąd wiemy, że niemal wszyscy neandertalczycy byli praworęczni?   Coyne   2018-11-05
Co nam daje psychologia ewolucyjna?   Flock   2018-11-01
Problemy z organiczną żywnością i badaniem raka   Novella   2018-10-31
Geny, które wpływają na ludzką inteligencję i osobowość   Ridley   2018-10-30
Dławiący problem   Łopatniuk   2018-10-27
Niepoprawna ludzkość znowu poprawiona   Koraszewski   2018-10-26
Neandertalskie kości w Chorwacji   Coyne   2018-10-25
Światowa Organizacja Zdrowia udziela poparcia szarlatanerii   Novella   2018-10-24
Socjologia. Uwagi o nauce zaangażowanej   Koraszewski   2018-10-22
Daj ać ja pobruszę …   Łukaszewski   2018-10-20
Opieka zdrowotna neandertalczyków   Novella   2018-10-17
Łez kamienie   Łopatniuk   2018-10-13
Akademicki skandal: troje badaczy umyślnie publikowało fałszywe artykuły o „badaniach żałości”, by pokazać fatalne standardy akademickie w naukach społecznych   Coyne   2018-10-12
Skuteczny kontra patologiczny altruizm   Anomaly   2018-10-10
Czas powiedzieć stop pseudonauce o GMO   Novella   2018-10-02
Trochę inny rak wątroby   Łopatniuk   2018-09-29
Najwcześniejsze znane zwierzę?   Coyne   2018-09-27
Organiczne rolnictwo nie jest najlepsze   Novella   2018-09-24
Ateista z chwilową luką w pamięci i w szoku niewolnictwa   Dawkins   2018-09-21
Stereotypy są często szkodliwe a zarazem poprawne   Shpancer   2018-09-21
Atak “doktorostwa Wolfson” na rodziców chłopca, który zmarł na koklusz     2018-09-20
Probiotyki – to skomplikowane   Novella   2018-09-13
Przesądy i złudzenie kontroli   Novella   2018-09-11
Antyszczepionkowcy - pielęgniarka lub lekarz nie powinni opiekować się dziećmi     2018-09-10
Francuski uniwersytet wyrzuca homeopatię   Novella   2018-09-08
Plastry uśmierzające ból z Luminas: gdzie słowa „kwantum” i „energia” w rzeczywistości znaczą „magia”     2018-09-07
Odkryto nowy rodzaj neuronów u ludzi   Novella   2018-09-06
Epigenetyka: powrót Lamarcka? Nie tak szybko!   Coyne   2018-09-05
Przejściowe formy przodków żółwia   Novella   2018-09-03
Recenzja nowej książki Davida Quammena o drzewach ewolucyjnych (i porównanie z innymi recenzjami)   Coyne   2018-09-01
Dlaczego jedne sowy mają kępki piór na uszach, a inne nie?   Lyon   2018-08-30
Psychoaktywny lek i doświadczenie śmierci   Novella   2018-08-29
Samce koników morskich, które są ciężarne, redukują inwestycję w potomstwo, jeśli widzą seksowną samicę   Coyne   2018-08-28
Uderzające podobieństwo: rewolucyjne wyniki badań nad bliźniętami   Dynesen   2018-08-27
Ale tego wija lepiej zostaw w spokoju   Łopatniuk   2018-08-24
Ile jest ziemi nadającej się pod uprawę?   Novella   2018-08-22
Więcej o szarlatanerii komórek macierzystych   Novella   2018-08-18
Kontrolowane próby szczepionek   Novella   2018-08-15
Ogniska odry w Brooklynie w 2013 r.: Badanie kosztów antyszczepionkowej pseudonauki     2018-08-14
Uprzednie doświadczenie wpływa na to, co widzimy   Novella   2018-08-11
Efekt Krugera-Dunninga, antyszczepionkowcy i arogancja ignorancji     2018-08-09
Nowe zastosowania zużytych filtrów do dializy   Blum   2018-08-07
Puszczyk mszarny   Lyon   2018-08-06
Oprzeć się wiatrom - dobór naturalny, huragany i jaszczurki   Mayer   2018-08-04
Unia Europejska odrzuciła uprawy z edytowanym genomem   Ridley   2018-08-03
Spojrzenie na ruch anty-GMO   Novella   2018-08-02
Tajemne życie morskich ptaków   Ridley   2018-08-01
Więcej dowodów przeciwko „epigenetycznie” dziedziczonym i środowiskowo wprowadzonym zmianom w DNA   Coyne   2018-07-31
Usterka w Matriksie   Novella   2018-07-27
Czy współczesny Homo sapiens wyewoluował w różnych częściach Afryki?   Coyne   2018-07-24
Pandemie, szczepienia, i kuracja mleczna profesora Jastrebowa   Turski   2018-07-21
Sóweczka dwuplamista   Lyon   2018-07-20
Lucyfer, którego wymyślił Zimbardo. O konsekwencjach stanfordzkiego eksperymentu więziennego i skandalu, którego stał się obiektem   Witkowski   2018-07-19
Nie kłacz, gdy kaszlesz   Łopatniuk   2018-07-14
Kwantowe bzdury w parapsychologii   Novella   2018-07-12
Pełzająca percepcja problemów   Novella   2018-07-10
Ale czy mogą cierpieć?   Dawkins   2018-07-07
Wronia inteligencja   Novella   2018-07-06
Gąsienica naśladuje pazurnicę   Coyne   2018-07-05
O mózgach męskich i żeńskich   Novella   2018-07-03
Czy hieny rozbijają ludzki patriarchat?   Coyne   2018-06-30
Mikrobiom jelitowy i stany lękowe   Novella   2018-06-28
Ukośniki przędą spadochrony z nici pajęczej i odlatują po sprawdzeniu wiatru odnóżami   Coyne   2018-06-26
To może być toczeń, czyli o wilku, który pożarł serce   Łopatniuk   2018-06-23
Kreacjonizm i nagonka na Coyne’a w „Daily Caller”   Coyne   2018-06-22
Kłamstwa anty-GMO   Novella   2018-06-20
Protezy kończyn - kolejny postęp   Novella   2018-06-16
Dziwne zawiłości procesu dziedziczenia   Coyne   2018-06-13
Homeopatia, wibracje i oszustwo     2018-06-12
Wyników Séraliniego nie daje się powtórzyć   Novella   2018-06-11
Helen Lawson i czarna maść: wycinanie, wypalanie i zatruwanie w sposób „naturalny”     2018-06-09
Patyczaki mogą rozprzestrzeniać się jak nasiona roślin: w ptasich odchodach   Coyne   2018-06-08
Czy teoria doboru naturalnego Darwina zmieniła nasz pogląd na miejsce ludzkości   Dennett   2018-06-07
Kosmici-głowonogi i panspermia   Novella   2018-06-05
Marność dowodów na przekazywanie wprowadzonych środowiskowo, „epigenetycznych” zmian w DNA kolejnym pokoleniom u ludzi   Coyne   2018-06-04
Homeopatyczne nosodes   Novella   2018-05-31
Fałszywa dychotomia i negacja nauki   Novella   2018-05-28
Nicień w oku bliźniego   Łopatniuk   2018-05-26
Budzenie zmarłych   Novella   2018-05-21
Finansowanie społecznościowe terapii komórkami macierzystymi o nieudowodnionej skuteczności: wykorzystywanie hojności obcych, by płacić za szarlatanerię     2018-05-18
Co mówi nam ruch płaskiej Ziemi     2018-05-17
Osy papierowe + sprytny biolog = tęczowe gniazda   Coyne   2018-05-14
Jak to jest, że Stanisław Burzyński nadal żeruje na zrozpaczonych pacjentach z rakiem?     2018-05-12

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej



Ściganie bluźnierstwa



Ryby jaskiniowe



Autyzm



Od niepamiętnych czasów



Tunezyjczycy przeciw złemu prawu



Drugie prawo termodynamiki



Pochwała ignorancj



Mistyfikacja Sokala



Intronizacja Chrystusa


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk