Prawda

Wtorek, 20 lutego 2018 - 12:26

« Poprzedni Następny »


Antynauka czystego jedzenia


Steven Novella 2017-11-08


“Czyste jedzenie” (clean eating) jest najnowszą modną dietą pseudonauki. Niedawny artykuł w “Guardianie” analizuje szczegółowo wiele aspektów tego ruchu i warto go przeczytać. Moim jedynym zastrzeżeniem jest to, że autorka, Bee Wilson, uwierzyła w dezinformację o profesji medycznej i odżywianiu.

Wilson twierdzi, że profesja medyczna nie była skora do pomocy w sprawie odżywiania. Nie zgadzam się – profesja medyczna była na czele badań i porad dietetycznych. Problem polegał na tym, że odpowiedzi oparte na nauce nie były tym, co niektórzy chcieli usłyszeć. 


Jest wiele aspektów ruchu czystego jedzenia i Wilson w doskonały sposób je omawia. Jest to głównie marketing, sposób dla samozwańczych “guru” na zarobienie milionów na sprzedawaniu książek kucharskich, planów diety i programów detoksyfikacji ze skandalicznymi twierdzeniami, że przemienią twoje zdrowie i wyleczą cię ze wszystkiego, co ci dolega.


Ten ruch jest także częściowo reakcją na rzeczywistość nowoczesnej kultury zachodniej. Jest w naszej kulturze epidemia otyłości i choć dokładne powody nadal są przedmiotem debaty, wydaje się jasne, że częściowo można winić przemysł żywnościowy. Siły rynkowe także faworyzują smaczną żywność, która na ogół ma wiele kalorii, jak również zjadamy jej więcej niż powinniśmy.


Czyste jedzenie może być także częściowo powiązane z zaburzeniem żywieniowym – ortoreksją. Obsesja na punkcie ograniczających wyborów żywieniowych i unikania „złej” żywności może przerodzić się w rzeczywiste zaburzenia i być szkodliwa dla zdrowia.


U samej podstawy ruch zdrowego jedzenia jest częścią ogólniejszego zjawiska antynauki. Zawsze istniał konflikt między akademikami i autentycznymi specjalistami, a marketingiem i popularną kulturą. Nie zawsze chodzą ze sobą w parze (co nie sugeruje równoważności).


Specjaliści mają problem ze skutecznym informowaniem ludzi o swoich odkryciach, z wchodzeniem na rynek i z radzeniem sobie z marginalnymi opiniami. Istnieje także tendencja do przesadzania własnej pewności i niedoceniania (a przynajmniej nie okazywania) niepewności. Tworzy to problem percepcji społecznej, który jest wielokrotnie pogorszony przez media. Niesłychanie to rozdmuchują, koncentrują się na marginalnych aspektach, jak gdyby byli specjalistami i tuszują złożoność, by dać serię sprzecznych i nazbyt uproszczonych odpowiedzi.  Ludzie pozostają z wypaczonym i negatywnym poglądem na „specjalistów”, a  specjaliści podejmują zbyt mało starań, by to wyprostować.


Tymczasem rynek uważa specjalistów za utrapienie i przeszkodę. Są czymś do wykorzystania na ile się da, ale zawodzą, trzymając się uparcie faktów i rzeczywistości, podczas gdy rynek wymaga entuzjazmu w zachęcaniu do kupna.


Wynikiem netto jest nasz współczesny świat. Można zarobić miliony, czasami miliardy dolarów na sprzedawaniu oszustwa. Te pieniądze stają się samonapędzającym się sprzężeniem zwrotnym, w którym ich fundusze wspierają to właśnie oszustwo, od którego zależą. Prowadzi to często do atakowania i umniejszania kompetencji specjalistów, którzy mogliby sprostować błędne opinie.


Media uwielbiają kontrowersję, więc eksponują różnych guru, fałszywych ekspertów i marginalne opinie, nadając im pozór trzeźwego konsensusu opinii naukowej, żeby przyciągnąć więcej uwagi. I, oczywiście, wszystko to pogorszyły media społecznościowe i epoka „fake news”. Teraz każdy może wywiesić wirtualną tabliczkę i konkurować jak równy z równym z szacownymi instytucjami.


Dlatego uznałem za ironiczne, że Wilson dała się nabrać na ideę, iż medycyna głównego nurtu i naukowcy nie zauważyli całej sprawy odżywiania się. To jest po prostu rewizjonistyczna propaganda ze strony różnych guru, którzy reklamują się jako lepsi od specjalistów. Ta propaganda tak głęboko wdarła się w kulturę, że nie zauważono jej nawet w bardzo dociekliwym artykule.


Standardowe porady żywieniowe oparte na najnowszych dowodach naukowych są tym właśnie, czego dostarcza opieka medyczna. Te porady, jak sama nauka, są czasami trudne. Jeśli jesteś cukrzykiem z nadwagą, doradzą ci, jak przejść na dietę dla cukrzyków i powiedzą o korzyściach kontrolowania liczby kalorii i utraty wagi. Pacjentom z problemami kardiologicznymi mówi się o diecie zdrowej dla serca.


Zajrzyjcie na jakąkolwiek stronę internetową porad zdrowotnych głównego nurtu – pełno tam opartych na nauce porad żywieniowych. Te porady jednak mogą wydawać się niezadowalające dla ludzi, którym już obiecano zdrowotną nirwanę, jeśli będą trzymali się jakiejś jednej magicznej rady.


Jest kilka przejawów marketingowego oszustwa o “czystym jedzeniu”. Jednym jest ruch „prostej sztuczki”. Unikaj tego jednego produktu żywnościowego, jedz ten jeden produkt, trzymaj się tej prostej reguły, a osiągniesz każdy cel zdrowotny, jaki możesz mieć. To jest tabloidalne czyste jedzenie.


Jednak czyste jedzenie wznosi się czasami do poziomu ruchu religijnego. Na tym poziomie w czystym jedzeniu chodzi o czystość duchową i fizyczną, o bycie „całym”, „naturalnym” i „czystym”. Czyste jedzenie wymaga oddania i poświęcenia i nie działa, jeśli nie jesteś wystarczająco fanatyczny lub silny. Brakowało ci wiary.


W tej skrajności istnieje obietnica, że zagorzale czysta egzystencja pozwoli ci żyć “na zawsze” (a przynajmniej przez bardzo długi czas). Utrzymuje się dzięki dużym dawkom winy i wstydu. Potępia i okazuje swoją supremację. Jest bardzo podobne do każdej innej religii. Moim zdaniem nie jest przypadkiem, że wiele religii zawiera ograniczenia pokarmowe jako część swoich nakazów.


Oczywiście, w marketing nie chcesz nazywać fanatyzmu czystego jedzenia religią, a więc jest reklamowane jako “styl życia”. Są także różne marki tego stylu życia (jak Goop), oparte na czystym jedzeniu i życiu w sposób naturalny.


I – podobnie jak wiele religii – jeśli ich artykuły wiary są w konflikcie z nauką, przechodzą na pełną antynaukę. Muszą delegitymizować specjalistów, a nawet samo pojęcie ekspertyzy. Wynoszą swoich kapłanów na jedynych dostawców „Prawdy”.


Tymczasem dla większości ludzi naukowa odpowiedź na zdrowe jedzenie nie jest skomplikowana. Jedz więcej warzyw. Jedz zróżnicowane pokarmy. Ćwicz regularnie. Dostosuj przyjmowane kalorie tak, by osiągnąć zdrową wagę. Jeśli to zrobisz, przeszedłeś 90% drogi. Reszta to detale, z których większość rozwiąże się sama, jeśli będziesz jadł zróżnicowane pokarmy i wiele warzyw.


Clean Eating Antiscience

16 października 2017

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska

 



Steven Novella


Neurolog, wykładowca na Yale University School of Medicine. Przewodniczący i współzałożyciel New England Skeptical Society. Twórca popularnych (cotygodniowych) podkastów o nauce The Skeptics’ Guide to the Universe.  Jest również dyrektorem Science-Based Medicine będącej częścią James Randi Educational Foundation (JREF), członek Committee for Skeptical Inquiry (CSI) oraz członek założyciel Institute for Science in Medicine.

Prowadzi blog Neurologica.


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 736 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Zagadka: co zapyla muchołówkę?   Coyne   2018-02-20
“Partenogenetyczny” rak rozmnaża się bez seksu: czy to jest nowy gatunek?   Coyne   2018-02-17
Naturopatyczna propaganda głosi normalne porady dotyczące stylu życia jako własne i dodaje szamaństwo     2018-02-14
Bezwstydne organiczne sianie strachu   Novella   2018-02-12
Fałszywe nadzieje i niewidzialni wrogowie   Anomaly   2018-02-09
Pierwszy exodus Homo sapiens z Afryki?   Coyne   2018-02-06
Niebezpieczeństwa kultury celebrytów   Novella   2018-02-05
Małe kroki, czyli białko, które nie jest młotem na raka (ale i tak się przydaje)   Łopatniuk   2018-02-03
Opera mydlana: Z życia łysek amerykańskich – część VI   Lyon   2018-02-02
List otwarty do Charlotte Allen   Coyne   2018-01-31
Naiwna promocja “integrowania” znachorstwa do medycyny     2018-01-29
Kolejne zachwalanie “całkowicie innego” wyjaśnienia ewolucji   Coyne   2018-01-26
Bekon bez azotynów   Novella   2018-01-25
Specjacja przez hybrydyzację u amazońskich gorzyków?   Coyne   2018-01-23
Dowody, że ptaki drapieżne szerzą pożary leśne, by wypłoszyć zdobycz   Coyne   2018-01-20
Tajemnicze cykle epok lodowych   Ridley   2018-01-19
Pochodzenie ludzkiej muzyki? Samiec kakadu palmowej używa patyka do rytmicznego uderzania w wydrążone drzewa   Coyne   2018-01-18
Powrót “tradycyjnej” astrologii   Novella   2018-01-17
Nowe badanie o tym, jak ewoluują ludzie   Coyne   2018-01-16
Krąg mimikry müllerowskiej   Coyne   2018-01-12
Sztuczna inteligencja będzie symbiozą, nie zaś zastąpieniem   Ridley   2018-01-11
Czy nauka zabija duszę?   S. Pinker   2018-01-09
Dlaczego nie będzie doboru na inteligentne niemowlęta   Ridley   2018-01-05
Powrót łysenkoizmu w Putinowskiej Rosji   Novella   2018-01-03
Pozory mylą, czyli niespodzianki nie zawsze przykre   Łopatniuk   2017-12-30
Obniżenie poprzeczki dla tradycyjnej medycyny chińskiej dla ideologii i zysku     2017-12-29
Multikulturaliści unicestwiają zachodnią cywilizację   Salzman   2017-12-28
Nie znasz przeszłości, nie znasz przyszłości   Mayer   2017-12-27
Alternatywna medycyna zabija   Novella   2017-12-26
Na wpół syntetyczne życie z powiększonym kodem genetycznym   Novella   2017-12-23
Ziemniaki GMO zmniejszą użycie pestycydów i dostarczą więcej gotówki farmerom w Ugandzie   Ongu   2017-12-22
Słusznie o plastiku i PCB, błędnie o zakwaszeniu   Ridley   2017-12-21
Chwytówka modliszkowata ma chodzącą poczwarkę, która wspina się na drzewa przed przekształceniem   Coyne   2017-12-19
Pseudonauka Masaru Emoto   Novella   2017-12-18
Fantastyczne oko przegrzebka pokazane w nowej pracy   Coyne   2017-12-16
Czy ptaki wyewoluowały większe dzioby, by zjadać duże, inwazyjne ślimaki?   Coyne   2017-12-13
Biotechnologia jest pilnie potrzebna w Afryce – dla gospodarki i środowiska   Ridley   2017-12-08
Okrutne zabawy wielorybów   Lyon   2017-12-07
Specjacja zięb z Galápagos przez hybrydyzację   Coyne   2017-12-04
Zrób sobie test ciążowy, Krzysiu   Łopatniuk   2017-12-02
Szopy pracze są inteligentne, ale bywają kłopotliwe   Novella   2017-11-30
Popieranie wiatrowej i słonecznej energii kosztem środowiska   Ridley   2017-11-28
Tradycyjni uzdrawiacze, szczyt o szarlatanerii i “medyczny apartheid” w Południowej Afryce   Igwe   2017-11-25
Prawo Amary   Ridley   2017-11-24
Ewolucja przyłapana na gorącym uczynku   Novella   2017-11-22
Dziwaczny skrzydłoszpon rogaty   Coyne   2017-11-18
Południowoafrykańska saga: kampania dezinformacji grup anty-GMO przeciwko nowej, odpornej na choroby odmianie kukurydzy   Ongu   2017-11-17
Niecne chochliki naszej pamięci   Novella   2017-11-16
BBC znowu błędnie przedstawia ewolucję, opisując nowe odkrycie wczesnych ssaków wyższych   Coyne   2017-11-14
Teraz nawet akceptujących zmianę klimatu nazywa się “negacjonistami   Lomborg   2017-11-13
Nowy gatunek orangutana? Wątpię.   Coyne   2017-11-10
Antynauka czystego jedzenia   Novella   2017-11-08
Wiecej niemądrych twierdzeń, że epigenetyka całkowicie zrewiduje nasz pogląd na ewolucję   Coyne   2017-11-06
Skandal z glifosatem   Ridley   2017-11-04
Ugandyjski dziennikarz: jak informować o biotechnologii, kiedy jej krytycy rozsiewają dezinformację?   Christopher Bendana   2017-11-03
Myślenie spiskowe i rozpoznawanie wzorów   Novella   2017-11-02
Czy wierzysz w duchy?   Łopatniuk   2017-10-28
Dlaczego nie ma pokoju na Bliskim Wschodzie   Salzman   2017-10-25
Jeremy, samotny, lewoskrętny ślimak wreszcie kojarzy się – a potem umiera   Coyne   2017-10-24
Naturopaci: potrafią uczynić nawet sól z Epsom potencjalnym zabójcą     2017-10-23
Niemal pięciokilogramowa żaba żyła na prastarym Madagaskarze   Coyne   2017-10-19
Uroczy wykres, który opowiada naszą historię   Cobb   2017-10-17
Genetycznie modyfikowana pszenica dla wrażliwych na gluten   Novella   2017-10-16
Czy Oświecenie przygasa?   Ridley   2017-10-13
Zdumiewająca, mordująca ptaki modliszka   Coyne   2017-10-13
Indie otwierają laboratorium homeopatyczne   Novella   2017-10-11
Roboty będą uprawiać ziemię   Ridley   2017-10-09
Przełyk Barretta, czyli bez paniki, ale…   Łopatniuk   2017-10-07
“Daily Beast” wypacza epigenetykę oszukańczymi twierdzeniami, że dzieci mogą “odziedziczyć wspomnienia Holocaustu”   Coyne   2017-10-05
Wszystkiego najlepszego w dniu 60. urodzin, centralny dogmacie!   Cobb   2017-10-04
Huragany zdarzają się   Ridley   2017-10-02
Niekochany lewoskrętny ślimak szuka partnera   Coyne   2017-09-28
Niesłuszny atak na młodą badaczkę   Novella   2017-09-27
Jak anty-GMO aktywiści blokują humanitarną biofortyfikację w Afryce i Azji   Ongu   2017-09-26
Sobotnia lekcja genetyki: ciołek matowy gynandromorf   Coyne   2017-09-23
Czy Uganda potrzebuje GMO? Naukowcy spoglądają na edytowanie genów, by przyspieszyć innowacje   Ongu   2017-09-20
Strach przed GMO i Dunning-Kruger   Novella   2017-09-18
o skomplikowane, czyli co zabija chorych na raka płuc   Łopatniuk   2017-09-16
Nowe pająki pawie   Coyne   2017-09-12
Obserwowanie wielorybów w Monterey Bay   Lyon   2017-09-11
Bakteryjne ogniwa słoneczne   Novella   2017-09-09
A.N. Wilson znowu kopie Darwina, tym razem w “Times”   Coyne   2017-09-07
Medycyna alternatywna zabija   Novella   2017-09-06
Wiecej o biologii i rasie   Mayer   2017-09-05
O rzeczywistości rasy i odrazie do rasizmu    i Brian Boutwell   2017-09-04
Panie doktorze, to nie rak   Łopatniuk   2017-09-02
Odporne na szkodniki rośliny uprawne GM oferują nadzieję Afryce, która walczy z larwami ciem   Ongu   2017-09-01
Opera mydlana, czyli więcej o łyskach   Lyon   2017-08-31
Ujawnienie kosztów opóźnienia GMO w Ugandzie   Ongu   2017-08-30
Symboliczny sceptycyzm w sprawie egzorcyzmów   Novella   2017-08-29
Pasożytnictwo lęgowe, łyski amerykańskie   Lyon   2017-08-24
Lektyny – nowy straszak żywieniowy   Novella   2017-08-22
Zabobonne pojęcia u sedna przekonań antyszczepionkowych     2017-08-21
Choroba bananów, GMO i ewolucja produkcji żywności   Ongu   2017-08-19
Przetwarzanie informacji przez mózg -porcjowanie   Novella   2017-08-16
Pomachaj do pańci ogonkiem   Łopatniuk   2017-08-12
Zrobić więcej za mniej dla Haiti   Lomborg   2017-08-11
Perkoz zausznik i jego pisklęta   Lyon   2017-08-10
Argument neuroróżnorodności na rzecz wolności słowa   Miller   2017-08-08
Czyste okrucieństwo cięć w pomocy żywnościowej   Lomborg   2017-08-07

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej



Ściganie bluźnierstwa



Ryby jaskiniowe



Autyzm



Od niepamiętnych czasów



Tunezyjczycy przeciw złemu prawu



Drugie prawo termodynamiki



Pochwała ignorancj



Mistyfikacja Sokala



Intronizacja Chrystusa



Obama chrzescijanie



Szelest liści



Czego wam nie pokazują?



Rozdzielenie religii i państwa



Trwa ewolucyjne upokorzenie archeopteryksa



Trucizna, kamuflaż i tęcza ewolucji



Religia zdrowego rozsądku



Kto się boi czarnego luda?



Land of the pure



świecące ryby



Lewica klania sie



Nis zgubic



Religia pieklo



Nienawisc


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk