Prawda

Środa, 20 listopada 2019 - 10:42

« Poprzedni Następny »


Bóg, moralność i geografia


Jerry Coyne 2014-03-28



W ramach Pew Research “Global Attitudes Project” Pew Research przeprowadził ogólnoświatowy sondaż zadając w różnych krajach odwieczne pytanie (na które od dawna znamy odpowiedź): “Czy potrzebujesz Boga, żeby być moralny?”. Odpowiedzi respondentów były generalnie na “tak”, ale taka odpowiedź padała znacznie częściej w krajach biednych niż w bogatych.

Na same badania moją uwagę zwrócił C.J. Werleman prezentując swój komentarz na temat tych badań na stronie Alternet. Do jego wniosków wrócę później, najpierw dane Pew w podziale na kraje:


Badanie objęło 40 080 ludzi.


Jak widać, zamożniejsze kraje Europy i Azji mają dość wysoki odsetek ludzi, którzy nie uważają wiary w Boga za konieczną do tego, żeby być moralnym, podczas gdy Afryka subsaharyjska i Bliski Wschód (z wyjątkiem Izraela) pokazuje znacznie wyższą wiarę, że dobroć wymaga bogobojności. Zgadza się z tym również większość ludzi w Ameryce Łacińskiej. 


Proszę zauważyć, że mieszkańcy USA są bardziej przekonani o związkach moralności z wiarą  niż jakiekolwiek badane społeczeństwo europejskie (53%), podczas gdy nasi rozsądniejsi sąsiedzi kanadyjscy są zdecydowanie mniej przesądni (31%).


Pew opublikował także interesujący wykres pokazujący korelację między częstotliwością przekonania o związku moralności z wiarą w Boga a zamożnością (wyrażoną w wielkości PKB na głowę ludności).  Jak widać poniżej, korelacja jest silna. Są jednak dwa elementy tego obrazu, które odstają; jak pisze Pew:


Amerykanie znacznie częściej niż inne zamożne społeczeństwa twierdzą, że wiara w Boga jest zasadnicza dla moralności, podczas gdy Chińczycy zgoła odwrotnie.



Zastanawiające jest, że badanie w ogóle nie wspomina o korelacji między religijnością a przekonaniem, że dobroć wymaga bogobojności. Z pewnością bowiem jest jeszcze inny czynnik w pokazanym powyżej związku: wiara w Boga. Te kraje z Afryki subsaharyjskiej i z Bliskiego Wschodu są najbardziej religijnymi krajami świata. USA są najbardziej religijne spośród krajów pierwszego świata, a Chiny z powodu komunistycznej przeszłości i ogólnego braku bożych religii są wyraźnie mniej religijne. Grecja i Polska są bardziej religijne niż Wielka Brytania lub Francja, a Kanada jest mniej religijna niż USA.


Innymi słowy, gdyby zrobić wykres religijności tych narodów wobec wskaźnika procentowego „dobroć wymaga Boga”, otrzymalibyśmy ten sam rodzaj związku, ale z korelacją pozytywną.  To jest oczywiste, bo kraje, które są bardziej religijne, będą miały mieszkańców uznających religijność za ważniejszą dla moralności.


Co ciekawe jednak, nie ma wspomnienia o tym oczywistym fakcie ani o odkryciach (z innych badań), że religijność jest skorelowana negatywnie z przeciętnym dochodem, a szczególnie ze wskaźnikami niskiej solidarności  społecznej, takimi jak nierówność dochodów, brak rządowej opieki zdrowotnej i tak dalej. Jestem gotów założyć się, że gdyby socjologiczne wskaźniki dobrostanu zastosować do Afryki subsaharyjskiej i Bliskiego Wschodu, wiele z tych krajów okazałoby się głęboko dysfunkcjonalnych.


Pew podaje jeszcze jeden wynik:


Istnieją także znaczące podziały wewnątrz niektórych krajów w oparciu o wiek i wykształcenie, szczególnie w Europie i Ameryce Północnej. Ogólnie, osoby powyżej 50 lat i ci, bez wykształcenia wyższego, częściej wiążą moralność z religią. Na przykład w Grecji 62% starszych dorosłych mówi, że konieczna jest wiara w Boga, by być osobą moralną, podczas gdy tylko 29%  osób w wieku18 do 29 lat zgadza się z tym. W USA większość osób bez wykształcenia wyższego (59%) mówi, że wiara jest zasadnicza, by być prawym człowiekiem, podczas gdy mniej niż czterech na dziesięciu absolwentów wyższych uczelni mówi to samo (37%).


I, oczywiście, starsi Amerykanie (nie wiem, jak jest z Europejczykami) są bardziej religijni niż młodsi, podczas gdy lepiej wykształceni są mniej religijni.


Wszystko więc, co te dane pokazują, to że im bardziej religijny człowiek, tym bardziej prawdopodobne, że będzie uważał, iż wiara jest niezbędna dla moralności. Nie wiem, dlaczego Pew koncentruje się wyłącznie na przeciętnym dochodzie, wieku i wykształceniu, ignorując poziom religijności.


W każdym razie, pytanie, czy potrzeba Boga, by być moralnym, już ma dwie odpowiedzi: filozoficzną odpowiedź Platona w argumencie Eutyfrona i empiryczną odpowiedź poprzez obserwację, że kraje, które są w dużej mierze bezbożne, jak kraje Europy północnej, są równie moralne – jeśli nie bardziej moralne – jak miejsca takie jak USA lub Bliski Wschód. Ponadto, w miarę jak Zachód stawał się mniej religijny, stawał się także, jak przekonująco to pokazuje Steve Pinker, bardziej moralny.  


Chciałbym dodać trochę danych wspomnianych przez Werlemana, które potwierdzają moje podejrzenia, że tym, co konserwuje religijność jest społeczna obojętność. Podobnie jak niektórzy socjolodzy uważam, że ci, którzy nie mają szans na zapewnienie bezpieczeństwa przez państwo, ani na pomoc w formie elementarnej solidarności społecznej, będą zwracać się do boga po pociechę i nadzieję. W tym sensie Karol Marks miał rację, kiedy oskarżał religię, że jest „westchnieniem uciśnionej istoty”.  Werleman przytacza dane popierające negatywny związek między religijnością a społecznym dobrostanem:


Zatrzymując się przy USA, tę korelację między wysokim poziomem biedy i wysokim poziomem religijności popiera badanie Pew Forum z 2009 r. „Znaczenie religii”, które ustaliło stopień gorliwości religijnej we wszystkich 50 stanach. Badanie mierzyło wiele zmiennych, w tym częstość modlitw, absolutną wiarę w Boga i tak dalej. Z Mississippi, Alabamą i Arkansas na czele dziewięć z 10 najbardziej religijnych stanów było stanami południowymi. Oklahoma zepsuła bezwzględne zwycięstwo Południa, wkradając się na siódme miejsce.


Nie przypadkowo, znowu z Mississipi Alabamą i Arkansas na czele, dziewięć z najbiedniejszych stanów znajduje się na Południu, podczas gdy stany północne i znad Pacyfiku, takie jak Wisconsin, Waszyngton, Kalifornia, Nowy Jork, New Hampshire i Vermont należą do najmniej religijnych i najzamożniejszych.


Werleman kończy:


We wcześniejszym poście pisałem, że najważniejszą przyczyną skrajnej nędzy dzieci w tych stanach południowych jest fakt, że ponad jedna trzecia dzieci ma rodziców, którzy nie mają zatrudnienia, przyzwoitej płacy i opieki zdrowotnej. Dzięki jednak religii ci biedni ludzie głosują na partię, która odrzuca rozszerzenie Medicaid, sprzeciwia się wczesnej edukacji, ustanawia większe cięcia budżetu na edukację i obcina bony żywnościowe, żeby mieć więcej na subsydia naftowe i rolnicze, w dodatku do cięć i luk podatkowych  dla korporacji i dla bogatych. Zasadniczo, partia republikańska przekonała dziesiątki milionów mieszkańców Południa, że głos za publicznym wystawieniem Dziesięciu Przykazań jest ważniejszy dla potrzeb chrześcijanina niż głos przeciwko cięciom w wydatkach na edukację, redukcji bonów żywnościowych, zniesieniu obiadów w szkołach i zlikwidowaniu programów opieki zdrowotnej.


… Podczas gdy partia republikańska zachowuje monolityczny uścisk na Południu, reszta Ameryki pozostaje bez uniwersalnej opieki zdrowotnej, samochodów elektrycznych, sensownej kontroli dostępu do broni palnej, zakazu emisji dwutlenku węgla i praw o kolektywnych przetargach, które zmniejszyłoby nierówność dochodów. Innymi słowy, bez religijności Południa „Ameryka” znowu wyglądałaby jak rozwinięty, świecki kraj, gdzie jest prawdopodobne, by ateista został wybrany na stanowisko polityczne i gdzie nie patrzono by na pozostałych 50 milionów ateistów jak na gwałcicieli, złodziei i morderców.


On niemal nawołuje do secesji!


Choć nie widzę żadnego koniecznego związku między ateizmem a wiarą w reformy społeczne – reformy, które w większym stopniu zabezpieczają potrzeby ekonomiczne i społeczne i dostarczają finansowanej przez społeczeństwo opieki medycznej – zaczyna wydawać się jasne, że jeśli chcemy wyeliminować uścisk, w jakim religia trzyma świat, musimy wyeliminować te warunki, które rodzą religię. W tym sensie Marks miał rację (a teraz zobaczysz, że Discovery Institute zacznie nazywać mnie marksistą!)


Ten pogląd, który podzielam, różni się od tak zwanych “wojowników sprawiedliwości społecznej”, którzy widzą konieczny związek filozoficzny między ateizmem a „sprawiedliwością społeczną”. Nie zgadzam się – ateizm jest po prostu brakiem wiary w bogów i nie ma żadnego koniecznego związku z jakimikolwiek poglądami społecznymi. Związek, jaki widzę, jest taktyczny i praktyczny: jeśli, jako ateiści, interesujemy się nie tylko własnymi przekonaniami, ale przekonujemy innych, by wierzyli (lub, jak w tym wypadku, nie wierzyli) podobnie, to musimy zająć się czynnikami, które promują wiarę religijną. Jeśli wśród nich jest społeczne zacofanie, a moim zdaniem jest, to wyeliminowanie wiary wymaga przebudowania społeczeństwa.


Brak rządowej opieki zdrowotnej i nierówność dochodów jest dobrym punktem wyjściowym w tej walce o zmianę.


Must you be religious to be moral. A worldwide survey and its lesson
 

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska




Jerry A. Coyne

Profesor na wydziale ekologii i ewolucji University of Chicago, jego książka "Why Evolution is True" (Polskie wydanie: "Ewolucja jest faktem", Prószyński i Ska, 2009r.) została przełożona na kilkanaście języków, a przez Richarda Dawkinsa jest oceniana jako najlepsza książka o ewolucji.  Jerry Coyne jest jednym z najlepszych na świecie specjalistów od specjacji, rozdzielania się gatunków.  Jest wielkim miłośnikiem kotów i osobistym przyjacielem redaktor naczelnej.


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj




Komentarze
1. korelacje Rafał 2014-03-28


Nowy ateizm i krytyka religii

Znalezionych 582 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Byli ateiści, obecnie wierzący   Ferus   2019-11-17
Dewocja to pobożność? Czyli wizyta u starszej pobożnej pani.   Ferus   2019-11-10
Biskupa czerep rubaszny   Koraszewski   2019-11-08
Sen mara, Bóg wiara, nieśmiały głos podświadomości, czy bezsensowne rojenia senne?   Ferus   2019-11-03
Refleksje sprzed lat: „Proporcje krzyku i smaku”   Ferus   2019-10-27
Trudne początki mitu   Ferus   2019-10-20
Jak Bóg ogarnia swoje dzieło   Ferus   2019-10-13
Uduchowiony erotyzm bogów i wyznawców (V)   Ferus   2019-10-06
Uduchowiony erotyzm bogów i wyznawców IV   Ferus   2019-09-29
Katolicka Afryka i jej niepokoje   Igwe   2019-09-27
Turcja: ucieczka od religii?   Bulut   2019-09-25
Uduchowiony erotyzm bogów i wyznawców (III)   Ferus   2019-09-22
Uduchowiony erotyzm bogów i wyznawców (II)   Ferus   2019-09-15
Uduchowiony erotyzm bogów i wyznawców   Ferus   2019-09-08
Zlecenie walki z szatanem   Koraszewski   2019-09-02
Mrówki i ludzie. Czyli niepokojące podobieństwo „korony stworzenia” do bezrozumnych owadów.   Ferus   2019-09-01
Jabłko, które jabłkiem nie było   Ferus   2019-08-25
Ta miłość zaczęła się od strachu   Koraszewski   2019-08-24
Problem „ukrywającego się Boga”.   Ferus   2019-08-18
Hipoteza Boga kontra nauka (IV)   Ferus   2019-08-11
Na początku był jakiś Jezus   Koraszewski   2019-08-05
Hipoteza Boga kontra nauka (III)   Ferus   2019-08-04
Hipoteza Boga kontra nauka (II)   Ferus   2019-07-28
Hipoteza Boga kontra nauka   Ferus   2019-07-21
Apostołowie Nowego Ładu (II)   Ferus   2019-07-14
Bóg bez państwa i państwo bez Boga   Koraszewski   2019-07-12
Apostołowie Nowego Ładu. Czyli ludzie pogodzeni z nieubłaganymi prawami natury.   Ferus   2019-07-07
Pamięć i odrzucona tożsamość   Koraszewski   2019-06-27
O znaczeniu świeckich usług medycznych   Igwe   2019-06-22
Bezlitosne Miłosierdzie Boże   Ferus   2019-06-16
Dziecko i jego I Komunia Święta   Ferus   2019-06-09
Tajemnica zawodowa duchownych   Ferus   2019-06-02
Rozmyślając nad sensem życia (VIII)   Ferus   2019-05-26
Rozmyślając nad sensem życia (VII)   Ferus   2019-05-19
Rozmyślając nad sensem życia (VI)   Ferus   2019-05-12
De non existentia Dei   Koraszewski   2019-05-06
Rozmyślając nad sensem życia (V)   Ferus   2019-05-05
Nieszczęsny ateizm. List do przyjaciela   Koraszewska   2019-05-04
Ewangelia według pana Jeża   Koraszewski   2019-05-02
Biły się dwa bogi   Koraszewski   2019-04-29
Rozmyślając nad sensem życia IV.   Ferus   2019-04-28
Ani nie manifest, ani nie tak nowego ateizmu   Koraszewski   2019-04-26
Wzrastająca obecność boga   Koraszewski   2019-04-22
Rozmyślając nad sensem życia (III)   Ferus   2019-04-21
Dziękujmy Panu, korona cierniowa ocalona   Koraszewski   2019-04-19
Czary, zagrożenie bezpieczeństwa i prawo szariatu   Igwe   2019-04-16
Rozmyślając nad sensem życia (II).   Ferus   2019-04-14
Dlaczego ateiści walczą o prawo wyjścia z cienia w Afryce i nie tylko w Afryce?   Igwe   2019-04-10
Rozmyślając nad sensem życia   Ferus   2019-04-07
Krzywdy wyrządzone ludzkości przez naukę   Ferus   2019-04-01
Zdobywca nagrody Templetona i jego nonsensy w „Scientific American”   Coyne   2019-03-28
Mały Traktat o duszy dziecka poczętego tak lub inaczej   Koraszewski   2019-03-26
Czy religijne prawdy są zbyt trudne do zrozumienia? (II)   Ferus   2019-03-24
Zwalczanie oszukańczych kapłanów i komercjalizacji religii w Republice Południowej Afryki   Igwe   2019-03-23
Dlaczego musiałem zostać ateistą   Ferus   2019-03-17
Eks-ateistka obnaża nędzę ateizmu   Koraszewski   2019-03-07
Ego kontra Świadomość. Czyli lepiej żyć złudzeniami czy prawdą o rzeczywistości?   Ferus   2019-03-03
Trzy dni, które nie wstrząsną Kościołem   Koraszewski   2019-02-25
Ego kontra Świadomość II. Czyli lepiej żyć złudzeniami czy prawdą o rzeczywistości?   Ferus   2019-02-24
Kiedy największa na świecie sunnicka instytucja religijne potępi swój kolonializm?    Shoaaib   2019-02-24
Artykuł w ”New York Times”: Nauka może uczyć się od religii   Coyne   2019-02-20
Ego kontra Świadomość. Czyli lepiej żyć złudzeniami czy prawdą o rzeczywistości?   Ferus   2019-02-17
Papież ucałował notorycznego islamistycznego antysemitę   Meotti   2019-02-12
Czy religijne prawdy są zbyt trudne do zrozumienia?   Ferus   2019-02-10
Płaska Ziemia: kwestia wiedzy czy wiary? (II)   Ferus   2019-01-27
Płaska Ziemia: czyli kwestia wiedzy czy wiary?   Ferus   2019-01-20
Zachodni apologeci ekstremizmu   Rafizadeh   2019-01-19
Refleksje po lekturze „Ateisty”   Ferus   2019-01-13
Czy Afryce potrzebna jest religijna reformacja?   Igwe   2019-01-08
Eksperci od „prawdziwej” wolności i grzechu   Ferus   2019-01-06
Ośmioletnia panna młoda   Rafizadeh   2019-01-02
Intrygujące pytanie papieża Franciszka   Ferus   2018-12-30
Tak, jest wojna między nauką a religią   Coyne   2018-12-29
Jasełkowo-teologiczne refleksje dziadka „Maryi panienki”.   Ferus   2018-12-23
Pogodzenie nauki i religii?   Coyne   2018-12-21
Adwokat diabła II.Czyli religijna wersja ludzkich umiejętności „poszukiwania wyjścia”.   Ferus   2018-12-16
Adwokat diabła. Czyli religijne racje zastępujące prawdę.   Ferus   2018-12-09
Duchowni wypaczają religię i mordują kobiety   Reza   2018-12-03
Niechciany dar Boga. Czyli trudności z akceptacją nieuniknionego.   Ferus   2018-12-02
W Nigerii porzucenia religii jest ryzykownym przedsięwzięciem   Igwe   2018-11-29
Człowiek musi w coś wierzyć. Podsumowanie.   Ferus   2018-11-25
 “Islam przeżywa ostre starcie z nowoczesnością i wymaga reform”     2018-11-22
Człowiek musi w coś wierzyć. Schizma arcybiskupa Lefebvre'a   Ferus   2018-11-18
Człowiek musi w coś wierzyć. Mariawici.   Ferus   2018-11-11
Boski niebyt, nauka i patriotyzm   Koraszewski   2018-11-07
Człowiek musi w coś wierzyć. Raskolnicy, Swedenborg.   Ferus   2018-11-04
Człowiek musi w coś wierzyć. Savonarola, Luter i inni   Ferus   2018-10-28
Allah stworzył kobiety, żeby były w domach     2018-10-25
Prawdziwy opór przeciw fanatyzmowi   Chesler   2018-10-24
Człowiek musi w coś wierzyć. Kontynuacja.   Ferus   2018-10-21
List Einsteina kwestionujący religię, biblię i ideę Boga jest znowu na sprzedaż   Coyne   2018-10-19
Jak ekstremistyczny rząd traktuje dziewczynki i kobiety   Bulut   2018-10-19
Szatan pierwszej klasy   Kruk   2018-10-15
Przemyślana odmowa przymusowej relokacji uchodźców   Ferus   2018-10-14
Kiedy rzeczywistość zaprzecza religijnej fikcji. Czyli refleksje nad listem papieża Franciszka do ludu Bożego.   Ferus   2018-10-07
Rozum uskrzydlony wiarą (III)   Ferus   2018-09-30
Rozum uskrzydlony wiarą (II)   Ferus   2018-09-23
Rozum uskrzydlony wiarą   Ferus   2018-09-16
Zbrodnie Boga czy zbrodnie ludzi w imieniu Boga?   Ferus   2018-09-09
Kiedy stworzenie czuje się lepsze od Stwórcy.   Ferus   2018-09-02

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk