Prawda

Poniedziałek, 8 sierpnia 2022 - 06:59

« Poprzedni Następny »


Zdumiewające możliwości docenienia i wykorzystania neuroróżnorodności


Andrzej Koraszewski 2019-04-12


Kilka lat temu amerykański biolog ewolucyjny, Geoffray Miller napisał niesłychanie ciekawy artykuł o neuroróżnorodności na uniwersytetach i o zagrożeniu dla nauki powodowanych tyranią politycznej poprawności. Miller pisał, że Isaac Newton prawdopodobnie zostałby wyrzucony z Harvardu, jako człowiek z osobowością obsesyjno paranoiczną, z huśtawką nastrojów i epizodami depresji. Nie tylko u Newtona widoczny był zespół Aspergera. Miller, który sam ma zespół Aspergera, pokazuje że w nauce znajdujemy tych ludzi znacznie częściej niż w całej populacji. Bywają nieznośni i trudni, co dawniej przypisywano ekstrawagancji, nie zastanawiając się nad tym, że ich mózgi mogą funkcjonować inaczej. Współczesna kultura wymusza neurotypowość, narzuca kodeksy języka i zachowań, odrzucając tych, którzy nie potrafią się dostosować.

Ostatnio przypomniałem sobie ten artykuł dwukrotnie - czytając krótką, świetnie napisaną biografię Stefana Banacha (za którym wysyłano studentów, żeby zapisywali co mówi i którego doktorat został zlepiony z jego wypowiedzi, a na obronę doktoratu ściągnięto go podstępem), i czytając opowieść o programie zatrudnienia młodych ludzi z autyzmem w izraelskiej armii.


Ludzie z autyzmem są inni, mają inne zdolności, ale są bezcenni i jak wszyscy z nas lubią być docenieni. Artykuł Davida Kushnera w „Esquier” zaczyna się od informacji, że sześć lat temu z inicjatywy Mossadu rozpoczął się eksperymentalny program rekrutowania młodzieży z autyzmem i wykorzystania ich „nadnaturalnych” zdolności. Rozpoczęła się ta operacja pod nazwą „Spojrzeć w przyszłość”.


Autor opisuje kwaterę główną IDF w Tel Awiwie, gdzie w jednym z budynków siedzi sześciu młodych ludzi w mundurach. Wpatrują się w rząd ekranów komputerowych, oglądając zdjęcia z satelity. Szukają najdrobniejszych śladów działalności wroga, to może być podejrzany stos przedmiotów mogących zawierać materiały wybuchowe, odrzucona ziemia, wskazująca na wejście do tunelu, zamaskowana wyrzutnia rakietowa. Przez dziewięć godzin dziennie przeglądają zdjęcia, widząc znacznie więcej niż „normalny” żołnierz.


Cel programu był podwójny, po pierwsze oni stanowią najwyższą klasę analityków zdjęć, a po drugie, mają szansę odbycia służby jak ich koledzy i nie czują się wykluczeni z powodu swojej inności. Zgłaszają się na ochotnika (zarówno chłopcy, jak i dziewczęta), pierwsze trzy miesiące to trening w zakresie tego, co potem będzie ich obowiązkiem, jak i integracja z innymi członkami w jednostce, z których tylko część jest taka jak oni.


Ten program pokazuje możliwość zupełnie nowego podejścia do osób z autyzmem.


Badania pokazują, że systematycznie rośnie liczba dzieci, u których stwierdza się autyzm. (Ilekroć widzę tego rodzaju dane, zastanawiam się, czy z jakiegoś powodu faktycznie rośnie liczba zachorowań, czy umiemy lepiej diagnozować i stwierdzamy chorobę, nawet w przypadkach, które dawniej byłyby przeoczone, czy wreszcie, moda skłania do diagnozowania choroby również tam, gdzie jej nie ma? Zainteresowanych odsyłam do artykułu Stevena Novelli Nie ma epidemii autyzmu.) W kwietniu Centers for Disease Control and Prevention opublikowały dane za rok 2014 i w raporcie stwierdza się, że w ciągu dwóch lat nastąpił wzrost zdiagnozowanych przypadków o 15 procent i o 150 procent na przestrzeni ostatnich czternastu lat.      


Nasza wiedza na temat źródeł autyzmu jest ciągle ułomna, podejrzewa się zarówno genetyczne, jak i środowiskowe źródła. Wiemy coraz więcej o symptomach, więc łatwiej postawić diagnozę. Wiemy, że ludzie z ASD (Autism Spectrum Disorder) mają problemy z komunikacją, często powtarzające się zachowania, jedna trzecia ma problemy z opanowaniem języka, część ma poważne problemy poznawcze. Oczywiście nawet niski stopien autyzmu powoduje trudności ze znalezieniem pracy.  


Jak pisze David Kushner, blisko połowa młodych z autyzmem nie ma szans na podjęcie pracy, a ci, którzy pracują, dostają niskopłatne i mało ciekawe zajęcia. W Izraelu służba wojskowa jest obowiązkowa i dla osiemnastolatków to jest ryt przejścia do dorosłości. Wykluczenie traktowane jest jak dodatkowe upokorzenie. 


Eksperytment zaczęła para ludzi, która pracowała w wywiadzie i miała dwójkę dzieci z autyzmem, uporczywie szukali możliwości zapewnienia w miarę normalnego życia dla swoich dzieci. Niezależnie od nich pomysł umożliwienia autystykom służby wojskowej pojawił się w głowie emerytowanego oficera, który po rozmowie z przyjacielem postanowił skrzyknąć kilku naukowców, żeby zbadali jak można wykorzystać pewne nadzwyczajne zdolności autystyków dla armii. 


Teraz, kiedy program się rozkręcił, z każdej setki zgłoszeń udaje się wyselekcjonować około 80 osób. Po trzech miesiącach treningu nie tylko wspaniale wykorzystują swoje nadzwyczajne umiejętności, ale potrafią się znacznie lepiej komunikować z innymi ludźmi, występować przed publicznością, prezentować wyniki. „To jest zdumiewający społeczny start-up” – mówi inicjator tego projektu. 


Ich reakcje są niesamowite. Odkrywają, że mogą być cenieni, że mogą mieć przyjaciół wśród „neurotypowych”. Jak powiedział jeden z nich: „Żyłem jakbym był przybyszem z innej planety, a teraz wiem, że nie jestem inwalidą, tylko społeczeństwo nie pomogło mi się włączyć”. Dziewczyna, u której stwierdzono autyzm, kiedy miała trzy lata, chodziła do specjalnej szkoły, gdzie traktowano ją jak niedorozwiniętą i bezwartościową, teraz stoi przed salą pełną ludzi prezentując skomplikowane dane.        


Częścią problemu jest nadopiekuńczość, obawa przed obciążeniem trudnymi zadaniami. Bez wyzwań ich zdolności i zainteresowania nie mogą się ujawinić. Docierają do swoich umiejętności w sposób, który może być dla innych nie do pojęcia. Kushner opisuje jak jeden z żołnierzy pokazywał mu na smartphonie jak gra „Sonatę księżycową” Beethovena. Uczył się przez trzy miesiące zapamiętując wszystkie ruchy palców. Te niesamowite umiejętności daje się i można wykorzystać, dając równocześnie tym ludziom poczucie własnej wartości i wyjątkowości. Odkrywają, że to jest nie tylko inwalidztwo, ale może być również dar.      


Te ich zadania w armii obejmują nie tylko analizę zdjęć, zajmują się analizą informacji w sieci internetowej, przeglądają filmy na YouTube, dostarczając danych niezwykle przydatnych dla wywiadu. Są znakomici w wyszukiwaniu wirusów i błędów w programach komputerowych (co oznacza, że po wyjściu z wojska niektórzy z nich są natychmiast zatrudniani przez firmy komputerowe).   


Oczywiście nie wszyscy dają sobie radę. Niektórzy odpadają już podczas pierwszych miesięcy. Z tych, którym udaje się przebrnąć przez pierwsze trzy miesiące, 97 procent nie tylko dociera do końca służby wojskowej, ale zyskują również poczucie, że gotowi są na dalsze wyzwania. Kushner cytuje jednego z żołnierzy: „Terez kocham mój autyzm, jestem z niego dumny”. Tych żołnierzy nie trzeba zapewniać, że robią coś, czego nikt inny nie potrafi robić tak dobrze jak oni.   


To włączenie do normalnego życia przełamuje u wielu charakterystyczną dla autystyków aspołeczność i nieufność wobec innych ludzi.  


Opowiadając o pracy autystycznych analityków zdjęć, ich dowódca mówi, że żaden neurotypowy żołnierz nie wytrzymuje tego typu pracy dłużej niż miesiąc, bo to jest praca syzyfowa i nudna. Tymczasem dla nich to fascynujące, lubią powtarzalne działania, nie tracą koncentracji. Zadanie, które komu innemu zabrałoby, rok wykonują w trzy miesiące. Zdobywają nagrody i pochwały nie dlatego, że są autystykami, ale dlatego, że są świetni i wykonują znakomitą robotę. Są nieznużeni, do tego stopnia, że zapominają o głodzie i potrzebie wypoczynku. (Do tego stopnia, że konieczny jest nadzór ze strony kogoś, kto ich powstrzyma przed zapracowaniem się aż do skrajnego wycieńczenia.)  


Autystycy są szczerzy do bólu, nie zdają sobie sprawy z tego, że jakaś uwaga może urazić. Ta wiedza i akceptacja tej szczerości jest konieczna, żeby umieć z nimi obcować.


Jest tu oczywiście element niebezpieczeństwa. Ci żołnierze pracują z niezwykle wrażliwymi informacjami. Równocześnie bywają łatwowierni, można ich podejść, więc istnieje niebezpieczeństwo prób wykorzystania ich łatwowierności przez obcy wywiad. Trzeba to brać pod uwagę i być ostrożnym. Jednak korzyści zdecydowanie przeważają nad zagrożeniami, korzyści dla armii i korzyści dla tych młodych ludzi, którym po odbyciu służby armia pomaga znaleźć pracę na normalnym rynku.


Neuroróżnorodność może być czasem trudna, ale z wszystkich względów jest warta zachodu.

Nie respektujemy waszego założenia, że empatia zawsze ma pierwszeństwo przed systematyzowaniem – pisał Geoffrey Miller. - Niemniej wiemy, że macie moc zranienia nas za rzeczy, na które nic nie możemy poradzić. Cierpimy więc z powodu nieustannego niepokoju o nasze słowa, nasze myśli, nasze stosunki społeczne, naszą reputację i naszą karierę.

Jego pochwała neuroróżnorodności  jest również wezwaniem do walki o prawo bycia innym.

Przez stulecia świat akademicki był przystanią dla neuroróżnorodności – prawdziwym „bezpiecznym miejscem” dla ekscentrycznej myśli i języka, dla myślenia tego, co nie do pomyślenia i powiedzenia tego, co nie do powiedzenia. Zrobimy go taką bezpieczną przystanią  raz jeszcze i nie ma niczego, co administratorzy uniwersyteccy mogą zrobić, by nas powstrzymać. Wszystko jest po naszej stronie: nauki behawioralne, historia intelektualna, prawo federalne, opinia publiczna i najświętsze wartości samego akademickiego świata liberalnego: różnorodność i inkluzywizm. Neuroróżnorodność jest i pozostanie tutaj i nie damy już sobie dłużej zamykać ust.

Ten obraz przeszłości jest zbyt różowy. Geniusze za swoją ekscentryczność, za swoje dziwactwa i za swoją potrzebę otwartego mówienia tego, co myślą, trafiali na stos lub do izby tortur, czasem „tylko” byli wyrzucani poza margines. Miller ma jednak rację, neuroróżnorodność jest zasobem, a nie obciążeniem. Miernoty zawsze dążyły do podporządkowania wszystkiego płytkiej i łatwej układności, ani się zastanawiając, ani nie mając zielonego pojęcia jak wiele tracimy.


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1325 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Nauka o wolności: rozmowa z Anną Kryłow   i Anna Kryłow   2022-08-06
Pierwsze dowody kopalne na opiekę nad lęgiem i niezwykły przypadek asymetrii kierunkowej   Coyne   2022-08-05
Badania dowodzą, że fakty nie mają znaczenia: jak propaganda wykorzystuje i normalizuje antysemityzm     2022-08-03
Horyzontalny transfer genów u owadów: jest rozpowszechniony, ale co to znaczy?   Coyne   2022-08-02
Dokonane w Afryce badanie genomu fasolnika egipskiego oznacza krok naprzód w dywersyfikacji światowego zaopatrzenia w żywność   Karavolias   2022-08-01
Grupy anty-GMO przegrywają sprawę sądową w Nigerii    i Nkechi Isaak   2022-07-30
Raz jeszcze: czy rasy są tylko społecznym konstruktem bez naukowego lub biologicznego znaczenia?   Coyne   2022-07-28
„New Yorker” pisze o hoacynie, sugeruje, że koncepcja Darwina drzew ewolucyjnych może być urojeniem   Coyne   2022-07-25
Nazistowscy lekarze i dzisiejsi antysemici: redefinicja etyki, żeby usprawiedliwić prześladowania Żydów     2022-07-18
Carl Sagan i wolność wątpienia   Jacoby   2022-07-18
Jak Darwin spowodował globalne ocieplenie swoją teorią doboru płciowego   Coyne   2022-07-16
Dieta mieszana misiów i innych   Júnior   2022-07-14
Londyńskie Natural History Museum popełnia błąd naturalistyczny - wielokrotnie   Coyne   2022-07-11
Nigeria gotowa na spełnienie oczekiwań rolników     2022-07-08
Szczepionki przeciwko grypie związane ze zmniejszonym ryzykiem choroby Alzheimera   Novella   2022-07-07
Nowoczesność Darwina: w O powstawaniu jest antycypacja neutralnej teorii i przerywanej równowagi   Coyne   2022-07-06
Pinker: “Wojna o ewolucję jest także wojną kulturową”   Coyne   2022-07-05
Raz jeszcze: błędny artykuł o tym, dlaczego teoria ewolucji jest przestarzała   Coyne   2022-07-04
Niech Moc będzie z pszczołą   Júnior   2022-06-28
Dramatyczny wzrost cen paliw kopalnych jest bolesny, ale daje niewielkie korzyści w walce z globalnym ociepleniem   Lomborg   2022-06-25
Efekt grupy – paskudny błąd poznawczy   Novella   2022-06-22
Nasiona z edytowanymi genomami będą miały przystępną cenę   Maina   2022-06-15
„Zapylisz mnie!”: nachalni bohaterowie świata roślin   Júnior   2022-06-11
Agroekologia zmienia biednych farmerów w biedniejszych   Muhumuza   2022-06-09
Kartofel z Matką Boską w jednej klapie i Karolem Marksem w drugiej   Koraszewski   2022-06-06
Jak nasze wspomnienia są powiązane   Novella   2022-06-04
Wielka Brytania dąży do zezwolenia na edytowanie genów   Novella   2022-06-02
„Grubogłowi przedsiębiorcy pogrzebowi w noc żywych trupów”   Júnior   2022-05-31
Coraz mniejsza część głównych plonów roślin jadalnych na świecie idzie na wyżywienie głodnych, a coraz więcej wykorzystuje się do celów niespożywczych     2022-05-28
Naukowiec z Ghany: “Afryka potrzebuje GMO bardziej niż reszta świata”   Gakpo   2022-05-26
GMO i edytowanie genów: jaka jest różnica?   Karavolias   2022-05-23
Toksyczny nektar, czyli ostrożnie z tureckim miodem   Júnior   2022-05-20
Kolejna nieudana i podyktowana ideologią próba wykazania, że płeć u ludzi nie jest binarna   Coyne   2022-05-18
Brian Charlesworth o błędach nowego artykułu rzekomo pokazującego, że fundamentalne założenie ewolucji neodarwinowskiej jest błędne   Coyne   2022-05-16
Trutnie i inni fruwający panowie   Junior   2022-05-13
Wygnanie z uniwersyteckiego świata – dwa lata później   Winegard   2022-05-10
Życie kwitnące po śmierci   Junior   2022-05-05
Organiczne środki owadobójcze są szkodliwe dla pożytecznych owadów     2022-04-30
Oxitec rozszerza próby z komarami GMO, by zredukować szerzenie się malarii   Conrow   2022-04-28
Słowa w wosku zapisane   Tonhasca Junior   2022-04-26
Rodzice, szkoła, państwo: kultura niskich oczekiwań   Koraszewski   2022-04-25
Nowoczesne ulepszanie roślin uprawnych przyjmuje historyczne podejście   Karavolias   2022-04-20
Pierwsza spożywcza roślina GMO w Ghanie   Baffour-Awuah   2022-04-16
Indie zwalniają edytowanie genów z wymaganej dla GMO oceny bezpieczeństwa   Paranjape   2022-04-11
Metamorfozy    Júnior   2022-04-09
Rolnicy nie mogą uprawiać tego, na co ich nie stać   Ongu   2022-04-07
Rośliny zmodyfikowane: odkłamać opinię o GMO   Conrow   2022-04-07
Odmowa szczelinowania jest szaleństwem   Ridley   2022-04-02
Jak wirusy chorób układu oddechowego ewoluują, by stać się łagodniejsze   Ridley   2022-03-22
Czy globalne ocieplenie może być dla nas dobre?   Ridley   2022-03-03
Południowa Afryka powinna przemyśleć regulacje dotyczące genetycznie modyfikowanych roślin   i Priyen Pillay   2022-03-01
Dlaczego środowiskowcy stanowią większą przeszkodę dla skutecznej polityki klimatycznej niż negacjoniści?   Boudry   2022-02-21
O figach i osach   Júnior   2022-02-18
Pień liczący 40 tysięcy lat przekazany Maorysom zamiast nauce   Coyne   2022-02-14
Propaganda anty-GMO obraża drobnych farmerów w Afryce i w Azji   Gakpo   2022-02-08
Jak “tubylcza medycyna” różni się od medycyny   Coyne   2022-02-07
Biotechnologia podnosi plony wysokobiałkowego afrykańskiego pochrzynu   Wetaya   2022-02-04
Spadanie w przepaść   Turski   2022-01-27
Czy koniki morskie coś nam mówią o LGBT? Błąd naturalistyczny popełniony przez Sussex Wildlife Trust   Coyne   2022-01-25
Ojczyznę wolną (od GMO) zachowują pany   Koraszewski   2022-01-22
Namawianie roślin, żeby podjęły ryzyko   Karavolias   2022-01-20
Czy uczenie się metodą prób i błędów jest „nauką”?   Coyne   2022-01-14
Czy gaz i energia jądrowa są “zielone”   Novella   2022-01-12
Ptasia grypa w czasach ludzkiej zarazy   Collins   2022-01-11
Rasa jest kontinuum. Płeć jest cholernie binarna   Dawkins   2022-01-10
Komiczne krzyki o klimatycznej Apokalipsie –— 50 lat nieuzasadnionego siania paniki   Lomborg   2022-01-06
Gnidy, o których PIS ci nie powie   Koraszewski   2022-01-05
Niebezpieczeństwo upolitycznienia nauki   Krylov   2022-01-01
Specjalne przesłanie do muzułmanów na całym świecie   Pandavar   2021-12-28
Nowe badania pokazują, że kraje rozwijające się płacą wysoką cenę za ograniczanie upraw roślin GMO   Maina   2021-12-25
Jajo, które wywołało sensację   Koraszewski   2021-12-24
Pięć powodów zakończenia debaty o GMO   Evanea   2021-12-16
Richard Dawkins pisze do “przyjaciół nauki i rozumu” w Nowej Zelandii   Coyne   2021-12-14
 Syntetyczna biologia oferuje obietnicę rozwiązania globalnego problemu z plastikiem   Agaba   2021-12-13
Nigeria wzywa Afrykę, by szła w jej ślady w sprawie GM wspięgi wężowatej   Opoku Gakpo   2021-12-09
Małe nietoperze idą do przedszkola   Koraszewski   2021-12-06
Afrykańscy naukowcy wzywają do polityki poparcia biologii syntetycznej i innych innowacji   Agaba   2021-12-02
Uprawy GMO zredukowały zatrucia farmerów pestycydami   Maina   2021-11-27
Czy genetyka może pomóc wyeliminować nierówność?   Coyne   2021-11-26
Matematyka i prawdziwa historia katastrofy klimatycznej   Lomborg   2021-11-24
Nigeria daje zielone światło kukurydzy GMO   Conrow   2021-11-22
Ugandyjscy studenci nalegają na powszechne stosowanie biotechnologii i uchwalenie prawa o biobezpieczeństwie   Agaba   2021-11-17
Organiczny eksperyment Sri Lanki   Novella   2021-11-16
Ruanda skwapliwie przyjmuje biotechnologię poprzez ekspansję OFAB   Meeme   2021-11-12
Sprzeciw wobec anulowania Huxleya   Coyne   2021-11-05
Farmerka z Kenii zbiera obfity plon z bawełny GM   Meeme   2021-11-04
Czarni uczeni i nauka o rasizmie   Koraszewski   2021-11-03
Kłusownictwo narzuca na słonie dobór w kierunku ewolucji słoni bez ciosów   Coyne   2021-11-01
Marnujemy naszą wielką szansę na edytowanie genów   Ridely   2021-10-29
“Czarne tygrysy” w małym indyjskim rezerwacie sugerują losowy dryf genetyczny   Coyne   2021-10-26
Wytwarzanie białek w roślinach przez rolnictwo molekularne   Novella   2021-10-20
Strzelby, zarazki, maszyny to zdecydowanie antyrasistowska książka. Dlaczego lewica jej nie kocha?   Barnett   2021-10-13
Nigeryjscy farmerzy nie mogą się doczekać wystarczających ilości GM nasion wspięgi wężowatej   Gakpo   2021-10-12
Dobór płciowy versus dobór naturalny: na przykładzie chrząszczy   Coyne   2021-10-08
Edytowanie genów kluczem do ulepszenia podstawowych upraw w Afryce   Abugu   2021-10-01
Bakłażan GMO jest udokumentowaną wygraną ubogich farmerów   Conrow   2021-09-23
O Jezu, wskrzeszają mamuta!   Koraszewski   2021-09-17
Wszystkie antyizraelskie wiadomości zasługują na publikację   Bard   2021-09-04
Tożsamość etniczna i rasa   Coyne   2021-08-30
Środowiskowcy mylili się – nie stoimy przed apokalipsą owadów   Ridley   2021-08-13

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

„Przebudzeni”


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk