Prawda

Piątek, 21 lipca 2017 - 12:40

« Poprzedni Następny »


Youtube

Najnowsze filmy
Najczęściej oglądane
youtube - ikona

Długa walka dra Turkiego Al-Hamada


Alberto M. Fernandez 2016-10-13


Pisanie czegokolwiek o Arabii Saudyjskiej jest zapraszaniem do kontrowersji. Ten kraj od lat jest zarówno inkubatorem, jak i ofiarą terroryzmu. W wielu sprawach regionalnych i międzynarodowych jest silnym sojusznikiem Ameryki. Popieranie przez królestwo saudyjskie salafizmu na całym świecie –trwa od dziesięcioleci, chociaż nieco osłabło w ostatnich latach – promuje także skrajnie nietolerancyjną formę islamu, często kosztem miejscowych, czasami bardziej tolerancyjnych form tej religii w Afryce i w Azji. Kraj, który dał 15 z 19 zamachowców z 11 Września i którego teksty religijne bez specjalnych rewizji używało Państwo Islamskie w Rakka, ma wiele na sumieniu.

Dzisiaj Saudyjczycy stali się jeszcze bardziej kontrowersyjni. Trwa wsparcie materialne USA dla niefortunnej wyprawy Saudyjczyków w Jemenie. Jest weto prezydenta Obamy wobec Ustawy o sprawiedliwości dla ofiar terroryzmu (JASTA), którą Kongres uchwalił jednogłośnie i która pozwoliłaby ofiarom 9/11 pozwać Saudyjczyków. Zarówno Jemen, jak i weto wobec JASTA można uznać za starania obecnej administracji USA o przypochlebienie się Arabii Saudyjskiej, głęboko zaniepokojonej polityką zagraniczną USA w Syrii, a szczególnie słabą reakcją amerykańską na awanturnictwo irańskie na całym Bliskim Wschodzie. Ten niepokój podzielają szeroko arabscy muzułmanie sunniccy poza granicami Królestwa oraz wielu na Zachodzie.


Rzeczywistość saudyjska była jednak zawsze bardziej skomplikowana niż tylko rządy Al-Saudów lub saudyjska polityka zagraniczna, a nawet obecność salafizmu. Jest jasne, że istnieją dzisiaj szczere wysiłki, by doprowadzić do jakiegoś rodzaju reformy w Arabii Saudyjskiej, szczególnie w dziedzinie gospodarczej – reformy, które są równie niezbędne, jak trudne[1].


Jednak również przed obecnymi wysiłkami reformatorskimi, także w działaniach ekstremistów, można dostrzec trwającą, mroczną walkę. Pamiętam, jak robiłem analizę tekstów wiodącego, ekstremistycznego kaznodziei saudyjskiego, dra Awada Al-Karniego i oglądałem film z 2012 r., na którym pomstował przeciwko klubowi literackiemu Al-Kasim za czelność myślenia o zorganizowaniu sesji dotyczącej Abdullaha Al-Kasimiego i Abdula Rahmana Al-Munifa[2].


Al-Kasimi był najbardziej znanym ateistą w Arabii Saudyjskiej, a pisarz Al-Munif był lewicowcem. Obaj zostali pozbawieni obywatelstwa, szkalowani i zmarli na wygnaniu. Fakt, że Al-Karni (jak również gubernator prowincji) byli wściekli wobec zaledwie propozycji takiego wydarzenia, nie był niezwykły. Zaskoczeniem było to, że jacyś Saudyjczycy w ogóle mówili o zrobieniu czegoś takiego.  


Choć walka niektórych młodszych członków oblężonej klasy liberalnej Arabii Saudyjskiej, jak blogera Raifa Badawiego, zyskała znaczną uwagę mediów, inne, starsze postaci są czasami mniej znane na Zachodzie[3]. Jedną z takich bohaterskich postaci jest saudyjski analityk, pisarz i profesor uniwersytecki, dr Turki Al-Hamad. Niektórzy mogą znać nazwisko Al-Hamada dzięki szerokiemu informowaniu przez MEMRI o arabskojęzycznych reformatorach i wolnomyślicielach[4]. Jak na ironię, jedna z najbardziej wpływowych postaci religijnych Arabii Saudyjskiej (a jest ich wielu) także użyła tej samej nazwy: „wolnomyślicielski hipokryta"[5]. Użyte określenia arabskie: munafik i zindik, są znacznie ostrzejsze i bardziej niebezpieczne niż angielski przekład.


Poza MEMRI, jeśli Al-Hamad jest znany na Zachodzie, może to być głównie za sprawą jego prac literackich[6]. Poświęcono mu także sporo miejsca w mediach dziesięć lat temu, włącznie z programem HardTalk w BBC[7].


Turki Al-Hamad urodził się w Jordanii w 1953 r. w rodzinie saudyjskiej pochodzącej z Burajdah. Co ciekawe, to miasto jest osławionym siedliskiem zarówno ekstremistycznej działalności salafickiej, jak i elokwentnych krytyków, takich jak Al-Kasimi i Al-Hamad[8]. Al-Hamad jako nastolatek dorastający w saudyjskiej wschodniej prowincji Al-Dammam, popierał partię Baas. Przesiedział rok w więzieniu w wieku 18 lat za działalność polityczną, a potem wyjechał na studia do USA. Al-Hamad opisuje “romantyzm rewolucyjny” lewicy, który przyciągał młodzież arabską w tych latach i porównuje to z atrakcją islamizmu dla młodzieży dzisiejszej[9].


Al-Hamad pisze, że pozostał lewicowcem po wyjściu z więzienia, ale stał się bardziej otwarty na krytykę ideologii lewicowej i dodał, że “Turki Al-Hamad, który pojechał do Ameryki, nie był tym samym Turki Al-Hamadem, który wrócił"[10]. Najpierw studiował w Colorado i  z czasem uzyskał doktorat na University of Southern California w 1985 rozprawą o “Porządku politycznym w zmieniających się społeczeństwach: Arabia Saudyjska, modernizacja w tradycyjnym kontekście”. Al-Hamad określał siebie jako "przekonanego marksistę”, kiedy wyjeżdżał do USA, zanim wrócił, odrzucał marksizm jako ideologię[11]. Wcześnie, zaledwie po dziesięciu latach wykładania na uniwersytecie Króla Sauda, w 1995 r., odszedł na emeryturę, by poświęcić się pisaniu.   


Choć Al-Hamad szybko ściągnął na siebie uwagę konserwatywnych duchownych i policji religijnej, nigdy nie ukrywał swoich poglądów. Zaczął jako publicysta gazety saudyjskiej „Al-Riyadh” i przeszedł w latach 1990. do głośniejszej, panarabskiej gazety „Al-Sharq Al-Awsat”. Jego pierwsza powieść pojawiła się po arabsku w 1995 r., jako część na wpół autobiograficznej trylogii ukończonej w 1999 r. Choć trylogia porusza kontrowersyjne tematy, takie jak polityka, seks i religia, jest niezwykle ostrożna według standardów zachodnich, ale nadal wystarczająco wywrotowa, by zakazano ją w Arabii Saudyjskiej; jest przystępna i ma oddaną, choć niewielką publiczność czytelniczą. W 2010 r. saudyjski minister kultury pytał, jak to jest możliwe, że zakazane książki, drukowane w Bejrucie przez Dar Al-Saqi, nadal pojawiają się na Międzynarodowych Targach Książki w Rijadzie[12].


Po publikacji ostatniej części tej trylogii, Al-Karadib, islamiści zareagowali gniewnie. Główny bohater książki rozważa, że może Bóg i diabeł to dwie strony tego samego medalu[13]. W rezultacie, kilku duchownych wydało fatwy przeciwko Al-Hamadowi (który nadal mieszka w Rijadzie), oskarżając go o apostazję i wzywając do jego zabicia. Podobno następca tronu Abdullah oferował Al-Hamadowi ochroniarzy[14]. Al-Hamad określa te fatwy jako raczej uprzykrzenie niż cokolwiek innego, ale wynikające z nich groźby śmierci traktuje poważnie[15].


Al-Hamad w Al-Arabiya TV, MEMRI TV Clip # 235, 25 sierpnia 2004.  <br />

Al-Hamad w Al-Arabiya TV, MEMRI TV Clip # 235, 25 sierpnia 2004. 



Al-Hamad, często nazywany sekularystą i liberałem saudyjskim, zazwyczaj wystrzega się etykietek. Opisał kiedyś siebie jako „człowieka i obywatela, który chce jak najlepiej dla swojego kraju i dla ludzi w swoim kraju”. Dla Al-Hamada patriotyzm saudyjski, niezbędna cegiełka, z której budowane jest zdrowe społeczeństwo, oznacza szacunek dla godności człowieka, wolności, sprawiedliwości dla wszystkich oraz równości. Nie odrzuca islamu, ale uważa, że stoi on w konflikcie z totalitarnym światopoglądem salafizmu, szczególnie w dyskursie saudyjskiego ruchu Sahwa (Przebudzenie Islamskie), który bezpośrednio inspirowało ideologię Al-Kaidy i Państwa Islamskiego. Napisał, że zarówno USA, jak Arabia Saudyjska używali kiedyś ideologii religijnej jako narzędzia politycznego, ale jego zdaniem jest to „miecz obosieczny, którego możesz użyć, ale może być także użyty przeciwko tobie”.


Ostatnie starcie Al-Hamada z władzami miało miejsce w grudniu 2012 r., kiedy aresztowano go za jakieś kontrowersyjne tweety (Raifa Badawiego aresztowano wcześniej w 2012 r. i pozostaje on nadal w więzieniu). Wśród tych tweedów były: „Neonazizm wzrasta w świecie arabskim pod przebraniem islamizmu” i „Nasz Prorok przybył, by poprawić wiarę Abrahama i teraz nadeszła pora na poprawienie wiary Mahometa”. Podczas gdy setki zwolenników saudyjskich i grupy międzynarodowe, takie jak PEN, lobbowały za jego uwolnieniem, islamiści świętowali i promowali jego aresztowanie hashtagiem #الزنديق_تركي_الحمد (Heretyk Turki al-Hamad).[16] Uwolniono go kilka miesięcy później i odstąpiono od wszystkich zarzutów.


Al-Hamad w ten sposób opisuje wyzwanie, jakie stanowi ideologia ekstremistyczna w regionie: „Pytaniem jest, jak możemy zatrzymać ISIS. Nie możemy zrobić tego przez walkę, ale przez wysuszenie jego źródeł. Nie mówię o źródłach finansowych ani o źródłach zagranicznych – nie jest tak, że musimy odkryć, kto stoi za ISIS, żeby z nim walczyć. Nie mówię o prześledzeniu finansowych źródeł ISIS. To wszystko może być ważne, ale najważniejsze ze wszystkiego są źródła ideologiczne. Młodzież, która przystąpiła do ISIS, pociągnęła idea męczeństwa. Mieli ekstremistyczną motywację religijną. Nazwij ich ‘błądzącymi’, nazwij ich ‘odstępcami’ lub nazwij ich jak chcesz, ale prawdą jest, że wyprano im mózgi tym dyskursem i tą ideologią. Żeby zatrzymać ISIS, musimy wysuszyć tę ideologię u źródła. Inaczej kosimy trawę, zostawiając korzenie. Musisz wyrwać korzenie. Te korzenie są w umysłach ludzi i tylko tam"[17].


Dr Turki Al-Hamad jest odważnym człowiekiem z zasadami, ale jest także częścią znacznie szerszego, luźnego ruchu liberalnych intelektualistów i działaczy, jaki istnieje w świecie arabskim – i obejmuje wielu w Arabii Saudyjskiej – którzy odmawiają milczenia, odmawiają ucieczki do wątpliwego komfortu wygnania i nadal walczą o to, w co wierzą, mimo podwójnej groźby autorytaryzmu państwowego i szalejącego, agresywnego islamizmu. Jest ich rozpaczliwie niewielu i nie mają wsparcia, ale istnieją i pozostają. Zazwyczaj brak im systemu patronatu i subsydiowanej subkultury (z czego islamiści korzystają od dziesięcioleci), ale są wytrwali, mimo że liberalna perspektywa w regionie wydaje się dalsza od zaowocowania niż w jakimkolwiek czasie od początku tak zwanej Wiosny Arabskiej.


Możemy i powinniśmy otwarcie i agresywnie krytykować wiele rzeczy u Saudyjczyków, włącznie z mnóstwem aż nazbyt częstych poważnych naruszeń godności i praw człowieka. Ale to miejsce, w którym żyje i walczy Turki Al-Hamad i tak wielu innych, jest być może szersze niż dostrzegamy w naszych potępieniach. Jest szersze i bardziej zróżnicowane niż subsydiowanie szaleńców i hipokryzja polityczna, niż liczni orędownicy pełnego przemocy i nietolerancyjnego salafizmu i – choć jest późno – zegar jeszcze nie wybił dwunastej i nadal jest nadzieja.  

 

Przypisy:

[1] Washingtoninstitute.org/policy-analysis/view/americas-anxious-allies-trip-report-from-saudi-arabia-turkey-and-israel, September 28, 2016.

[2] Youtube.com/watch?v=gplJFf9p7Uc, posted October 12, 2012, accessed October 5, 2016.

[3] Nytimes.com/2016/07/29/world/middleeast/raif-badawi-wife-saudi-arabia.html, July 28, 2016.

[4] See the MEMRI Reform Project.

[5] Al-abbaad.com/articles/127-1435-11-09.

[6] Guardian.com/books/2004/nov/13/featuresreviews.guardianreview19, November 12, 2004.

[7] Nysun.com/foreign/challenges-to-bin-laden-round-3/32910/, May 17, 2006.

[8] Arabnews.com/node/226377, 2002-12-02.

[9] Youtube.com/watch?v=RKa5z8m9etg, July 6, 2014.

[10] Youtube.com/watch?v=RKa5z8m9etg, July 6, 2014.

[11] Youtube.com/watch?v=RKa5z8m9etg, July 6, 2014.

[12] Alarabiya.net/articles/2010/03/14/103008.html.

[13] En.qantara.de/content/the-arrest-of-saudi-intellectual-turki-al-hamad-one-step-forward-and-two-steps-back, January 14, 2013.

[14] Nytimes.com/2005/06/09/world/middleeast/saudi-reformers-seeking-rights-paying-a-price.html?_r=0,  June 9, 2005.

[15] Dailystar.com.lb//Culture/Art/2005/Jan-13/94488-turki-al-hamads-not-so-explosive-trilogy.ashx, January 13, 2005.

[16] Stream.aljazeera.com/story/201212250316-0022449 , December 25, 2012.

[17] MEMRI TV Clip #5013 - Saudi Author Turki Al-Hamad: Our Youth Are Brainwashed; We Must Dry Up ISIS Ideology at the Source,Rotana Khalijiya TV (Saudi Arabia) - July 13-14, 2015.

 

Odwiedź polska stronę MEMRI: http://www2.memri.org/polish/

Źródło: MEMRI ,  MEMRI Daily Brief No.105, 5 października 2016
Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska                                                               

 



Alberto M. Fernandez


Wiceprezes MEMRI, pracował w amerykańskim Departamencie Stanu jako koordynator Strategic Counterterrorism Communications (CSCC). Zajmował się zwalczaniem propagandy Al-Kaidy i innych organizacji terrorystycznych, był ambasadorem USA w Gwinei Równikowej, wcześniej był chargé d'affaires amerykańskiej ambasady w Chartumie. Fernandez był dyrektorem Bureau of Near Eastern Affairs przy Departamencie Stanu w latach 2005-2007.

 

Od Redakcji:

 

Poniżej wywiad pokazany w Al-Arabija w lipcu 2015 roku. (Są polskie napisy).

 

 


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Dysydenci

Znalezionych 151 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

UNESCO wspiera terroryzm   Tawil   2017-07-20
Modernizacja Bliskiego Wschodu jest spektakularna   Taheri   2017-07-19
Arabowie, którzy nie cenią Izraela, są głupcami   Maroun   2017-07-16
My, Arabowie, mamy cholerne szczęście, że Żydzi nie zachowują się jak Arabowie   Maroun   2017-07-15
Nadchodzi kolejna antysemicka wojna, a świat dalej odwraca głowę   Maroun   2017-07-04
Turcja bez cenzury: wojna z mediami   Bulut   2017-07-03
Jako lekarz i muzułmanin protestuję przeciw okaleczaniu kobiet   Jasser   2017-07-01
Niewygodna prawda o konflikcie izraelsko-palestyńskim   Maroun   2017-06-30
Miękki szariat w Turcji     2017-06-29
Źli przywódcy - prawdziwa tragedia Palestyńczyków   Toameh   2017-06-24
Świat musi wygnać niszczące go fantazje   Qudosi   2017-06-11
Jako Arab wstydzę się za wojnę sześciodniową   Maroun   2017-06-07
Dorastając na północ od Izraela: Jak zostałem żarliwym syjonistą   Maroun   2017-05-31
Palestyńczycy: Groźby, które Trump powinien usłyszeć   Tawil   2017-05-22
Palestyńczycy potrzebują prawdziwego poparcia   Eid   2017-05-18
Przemysł terroryzmu   Tawil   2017-04-14
Kiedy Arabowie przestaną pozwalać, by prowadzono ich jak barany?   Maroun   2017-04-12
Proszę, czy Zachód mógłby przestać stawać po stronie zbrodniarzy?   Khan   2017-04-03
Linda Sarsour to objaw poważniejszej choroby   Maroun   2017-04-02
Gość z Czarnego Lądu   Koraszewski   2017-03-31
Palestyńczycy: Puste obietnice Abbasa   Toameh   2017-03-31
Czy twardogłowa lewica jest sprzymierzona z radykalnymi islamistami?   AlSaied   2017-03-29
Jako muzułmanka zdecydowanie popieram zakaz zakwefiania   Ahmed   2017-03-28
Czego nie mówią ci o Indonezji   Lato   2017-03-27
Palestyńczycy: fałszywe informacje i “alternatywne fakty”   Tawil   2017-03-14
Antysemityzm: wpatrywanie się w mrok   Maroun   2017-03-07
Wspieranie terroryzmu pod przykrywką dziennikarstwa   Tawil   2017-03-06
Tortury za murami Jerycha   Toameh   2017-02-08
Świat ma dość muzułmańskiego ekstremizmu religijnego     2017-01-22
Dysydenci arabscy i wojna o pokój     2017-01-19
Spojrzenie Araba na pokojowy szczyt w Paryżu   Maroun   2017-01-17
Przemówienie noworoczne do świata muzułmańskiego   Darwish   2017-01-07
Kontratak liberalnych muzułmanów   Palmer   2016-12-24
Komu po drodze z Trumpem?   Koraszewski   2016-12-09
Strach przed prezydenturą Trumpa jest  przesadny   Al-Hadj   2016-11-27
Żydzi z sześcioma ramionami   Rahola   2016-11-04
Skończcie z podżeganiem przeciwko Żydom     2016-10-23
Wywiad z francuskim eseistą, Majidem Oukacha   Canlorbe   2016-10-19
Świat jest jeden i trzeba do niego dołączyć     2016-10-17
Długa walka dra Turkiego Al-Hamada   Fernandez   2016-10-13
Złe wiadomości dla nienawidzących Izraela   Toameh   2016-09-24
Wzrastające szeregi muzułmańskich syjonistów   Koraszewski   2016-08-20
Terror jest produktem ekstremizmu w mediach, meczetach i szkołach   Al-Rashed   2016-08-15
Kampania „antynormalizacji” i prawo Izraela do istnienia   Toameh   2016-08-14
Arabowie muszą otworzyć nowy rozdział w kontaktach z Izraelem   Maroun   2016-08-12
Arabscy dziennikarze o kryzysie islamu i kultury arabskiej     2016-07-29
Historyczne błędy Arabów w relacjach z Izraelem   Maroun   2016-07-20
Terroryzm i muzułmańska hipokryzja – list otwarty muzułmanki     2016-07-18
Kiedy rasiści oskarżają o rasizm...     2016-07-02
"Sprzedanie domu Żydowi jest zdradą Allaha”   Toameh   2016-06-30
Czego spodziewać się od niepodległego państwa palestyńskiego   Maroun   2016-06-28
Pogrzebane nadzieje na europejski islam     2016-06-21
Jako Arab oniemiałem widząc reakcję Bliskiego Wschodu na zamach w Orlando     2016-06-19
Dostarczając usługi religijne państwo tworzy ekstremizm i marnuje fundusze publiczne   Ghuraibeh   2016-05-25
Historyczna zdrada Palestyńczyków   Tawil   2016-04-16
List od Araba do Żyda, który popiera BDS   Maroun   2016-04-10
Kampusy palestyńskie "bardziej hamasowskie niż Hamas"   Toameh   2016-04-05
Najlepszą nadzieją Arabów na przyszłość jest państwo Izrael   Maroun   2016-04-01
Musimy przyznać, że terroryzm jest dziś głównie dziełem muzułmanów   Charbel   2016-03-31
Przywódcy palestyńscy: kogo oszukują?   Toameh   2016-02-27
Muzułmanie, których nie znamy   Koraszewski   2016-02-26
Izrael prześcignął nas we wszystkim     2016-02-22
Palestyńczycy chcą godności przed tożsamością   Eid   2016-02-20
Egipcjanin broni Izraela i spotyka się z odrzuceniem   Pine   2016-02-11
Szkoły państwowe powinny znieść naukę religii     2016-02-06
Kto zdradza Palestyńczyków?   Tawil   2016-01-27
Odbudujemy wasze spalone kościoły   Koraszewski   2016-01-12
Uratujcie nas przed poczciwymi ludźmi Zachodu!     2016-01-12
Tylko Palestyńczycy są “męczennikami”     2016-01-03
Noże Fatahu i noże ISISPalestyńskie składanie ofiar z dzieci   Tawil   2015-12-20
ISIS wyłoniło się z ksiąg naszego dziedzictwa; jeśli nie zreformujemy naszego nauczania,  wymrzemy     2015-12-03
Terroryści finansowani przez Zachód   Tawil   2015-12-02
Czego Francja i Europa mogłyby się nauczyć   Tawil   2015-11-27
Wyznania politycznego uchodźcy z Egiptu   Koraszewski   2015-11-26
Rozpaczliwy krzyk liberałów arabskiego świata     2015-11-18
Dlaczego Palestyńczycy nie chcą kamer na Wzgórzu Świątynnym   Toameh   2015-11-17
Lekcja historii   Bellerose   2015-11-14
Palestyński dżihad: kłamstwa, kłamstwa i więcej kłamstw To nie jest "Intifada"   Tawil   2015-11-10
Popieram Palestyńczyków więc popieram Izrael   Maroun   2015-11-05
Zbirokracja w Turcji i zbliżające się wybory   Bekdil   2015-10-29
Czego chcą palestyńscy terroryści?   Tawil   2015-10-26
Może Żydzi izraelscy są nazbyt przyzwoici   Maroun   2015-10-25
Izrael ma prawo do obrony przeciwko palestyńskiemu terroryzmowi   Al-Hadlak   2015-10-21
Kryzys migracji: "Islam podbije Europę bez jednego wystrzału"   Tawil   2015-10-18
Dwugłos muzułmańskiego zażenowania   Kasim Hafeez   2015-10-11
Ajatollah-dysydent pisze z irańskiego więzienia   Boroudżerdi   2015-09-02
Pocałunek śmierci dla liberalizmu na Bliskim Wschodzie     2015-09-01
Jestem syjonistą, ponieważ jestem Arabem   Maroun   2015-08-17
Arabska dziennikarka do kobiet arabskiego Wschodu   Al-Budair   2015-08-11
Czy Izrael uratuje świat po raz trzeci?   Zahran   2015-07-30
Światło w samym środku piekła   Maroun   2015-07-25
Kto jest odpowiedzialny za potworności w świecie muzułmańskim?   Bulut   2015-07-24
Jeśli zniknie Izrael, inni znikną także   Zahran   2015-07-12
Problem z nieba rodem. Dlaczego USA powinny poprzeć islamską reformację.   Hirsi Ali   2015-06-27
Reżimy arabskie nie zapłacą za swoje zbrodnie przeciwko Palestyńczykom   Maroun   2015-06-20
Wezwanie do obudzenia się sumienia: Palestyńczycy są realnymi ludźmi   Fred Maroun   2015-06-13
Egipski historyk chce normalizacji z Izraelem     2015-06-06
Anioł pokoju i dysydenci   Koraszewski   2015-05-18
Przestępstwa zdrady stanu w Autonomii Palestyńskiej   Toameh   2015-05-16
Postępowi, osamotnieni muzułmanie   Fatah   2015-05-14

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Nowe badanie pamięci długotrwałej



Ściganie bluźnierstwa



Ryby jaskiniowe



Autyzm



Od niepamiętnych czasów



Tunezyjczycy przeciw złemu prawu



Drugie prawo termodynamiki



Pochwała ignorancj



Mistyfikacja Sokala



Intronizacja Chrystusa



Obama chrzescijanie



Szelest liści



Czego wam nie pokazują?



Rozdzielenie religii i państwa



Trwa ewolucyjne upokorzenie archeopteryksa



Trucizna, kamuflaż i tęcza ewolucji



Religia zdrowego rozsądku



Kto się boi czarnego luda?



Land of the pure



świecące ryby



Lewica klania sie



Nis zgubic



Religia pieklo



Nienawisc



Niedożywienie w Ugandzie



Ewolucja nieunikniona



Starty z powierzchni



Niewolnictwo seksualne



Miłość teoretycznie przyzwoitych



Psy nie idą do Nieba



Problem zielonych strachów



Antysemiccy Żydzi



Nowy gatunek homininów na czołówkach gazet.


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk