Prawda

Sobota, 28 maja 2022 - 14:54

« Poprzedni Następny »


Genetyka jest dobra dla ciebie


Matt Ridley 2015-09-21


Po piętnastu latach od pierwszego zsekwencjonowania genomu człowieka przybliża się inżynieria genetyczna ludzi. Czy będzie to oznaczać „dzieci na zamówienie” i bogatych wygrywających na loterii życia od samego początku? I czy kiedykolwiek zatrzymamy to ześlizgiwanie się po równi pochyłej na drodze do odgrywania Pana Boga? Moje odpowiedzi brzmią: nie i mam nadzieję, że nie. Mimo złowieszczych przepowiedni niemal nic, tylko dobro, wynikło jak dotąd z technologii genetycznej i dowiedliśmy, że nie ześlizgujemy się po śliskim zboczu: idziemy ostrożnie.

Obecne podniecenie dotyczy redagowania genów. Precyzyjny sposób robienia tego, zwany CRISPR-cas9, jest ostatnim krzykiem mody wśród ubranych na biało użytkowników pipetek. W zeszłym tygodniu pięć wiodących instytucji prowadzących badania medyczne w Wielkiej Brytanii (należy poinformować, że jeden z nich, Academy of Medical Sciences, zaliczył mnie do swoich członków) wydało wspólne oświadczenie popierające ostrożne używanie tej nowej techniki na komórkach ludzkich do badań i potencjalnych terapii. Uznali nawet, że może nadejść dzień, kiedy pojawią się uzasadnione żądania używania tej nowej techniki do zarodków w taki sposób, że zmiany będą potem dziedziczone.


W ciągu ostatnich czterdziestu lat sześć razy mieliśmy bioetyczne niepokoje. Pierwszym było odkrycie w połowie lat 1970. jak wykonywać genetyczną inżynierię bakterii i spowodowało to głośne debaty o ryzyku wojny biologicznej i wypadków. Sami naukowcy narzucili moratorium i zebrali się na konferencji, by ustalić reguły. Dzisiaj ta technika jest używana rutynowo, praktycznie nigdy nie została nadużyta i uratowała lub polepszyła życie milionom ludzi: na przykład, chorzy na cukrzycę używają ludzkiej insuliny wyprodukowanej przez genetycznie zmanipulowaną bakterię, która zawiera ludzki gen. Okazało się to lepsze niż się obawiano.


Drugie: odkrycie pod koniec lat 1970. jak zapładniać ludzkie jajeczka w probówce wywołało równie zatrwożone debaty o tym, co może to znaczyć dla rozmnażania ludzi – jak na przykład wyszukiwanie wysoko cenionych jednostek, by zostały ojcem lub matką ich dzieci. W rzeczywistości technika ta jest używana nie po to, by pomóc ludziom w posiadaniu dzieci innych ludzi, ale by pomóc im na posiadanie ich własnych dzieci.


Trzecie: w latach 1990. naukowcy zaczęli modyfikować geny roślin. Przeciwnicy przedstawili perspektywę przerażających zagrożeń dla naszej żywności i dla środowiska. Niemniej ludzie i zwierzęta zjedli już tryliony genetycznie modyfikowanych posiłków bez żadnych problemów zdrowotnych. Uprawy GMO obniżyły użycie środków owadobójczych, podniosły plony i dostarczyły zdrowszej żywności. Dzisiejszym skandalem nie są szkody uczynione przez uprawy genetycznie modyfikowane, ale cierpienie, którego nie pozwolono złagodzić z powodu irracjonalnego sprzeciwu. Nawet jeśli nadal niepokoisz się, musisz przyznać, że okazało się to lepsze niż się obawiano.


Czwarte: na przełomie tysiącleci naukowcy rozwinęli techniki klonowania ssaków i niektórzy z nas znaleźli się na rozmaitych talk show, dyskutując, kiedy próżni plutokraci sklonują siebie albo swoje ulubione zwierzęta domowe i jakie jest zagrożenie dla moralności. W rzeczywistości, klonowanie okazało się pomocne tylko w bardzo niewielu sytuacjach laboratoryjnych, ale poza jednym czy dwoma dość nieszkodliwymi sklonowaniami ulubionego zwierzaka, nie było używane do frywolnych celów. Okazało się lepsze niż się obawiano.


Piąte: naukowcy zsekwencjonowali genom człowieka, zidentyfikowali powodujące choroby mutacje i zaczęli oferować diagnostykę przedimplantacyjną, by uniknąć sprowadzania na świat ludzi z mukowiscydozą lub chorobą Huntingtona. Krytycy niepokoili się, że ludzie użyją tej techniki do tworzenia „dzieci na zamówienie”, które będą znakomitymi pianistami lub matematykami. Niemniej popyt na taką selekcję pozytywną okazał się minimalny, częściowo dlatego, że zidentyfikowanie specyficznych genów dla specyficznych cech jest trudne – i pokazuje złe rozumienie tego, jak działa genom – a częściowo dlatego, że okazuje się, iż ludzie chcą dzieci takich jak oni, nie zaś jakichś półbogów. Ponadto, dobra edukacja nadal jest znacznie lepszym sposobem dania dziecku dobrego startu. Okazało się to lepsze niż się obawiano.


Szóste: naukowcy odkryli, jak używać wirusów do wstawiania nowych genów w żywą tkankę, żeby wyleczyć pewne choroby śmiertelne – tak zwaną terapię genową. Wczesne próby na ludziach przy użyciu retrowirusów wywoływały raka i zostały zarzucone. Ale bezpieczniejsza terapia genowa lentiwirusami okazała się obecnie zdolna do ratowania życia, tak jak terapia dla dzieci z niedoborem odporności i użyto jej w ponad 700 różnych próbach. Okazało się to lepsze niż się obawiano.


Punktacja jest więc sześć do zera dla optymistów. Cukrzyca, dzieci z in vitro, pszczoły w uprawach GMO, rodzice, którzy są nosicielami mukowiscydozy lub choroby Huntingtona, niemowlęta z poważnym niedoborem odporności – wszyscy oni odnieśli korzyści. Od dziesięcioleci już było możliwe użycie technik genetycznych do wojny biologicznej i tworzenia „dzieci na zamówienie”; to się nie zdarzyło.


Jak pokazuje reakcja na niepowodzenie wczesnej terapii genowej, zbocze nie jest tak śliskie jak się obawiano. Idziemy nim bardzo ostrożnie, cofając się, jeśli jest to konieczne i oceniając sprawy przy każdym kroku. Ludzie chcą używać tych technik do leczenia chorób, nie do eugeniki. Wiedza genetyczna nie podważyła moralności i szacunku dla życia człowieka. Wszystko to nie dowodzi, że w przyszłości te techniki nie zostaną nadużyte, ale musi coś znaczyć.


Najnowsza technika redagowania genów zwraca uwagę, bo jest o tyle bardziej precyzyjna i skuteczna niż poprzednie sposoby zmieniania genów. Jej pierwszym użyciem prawdopodobnie będzie terapia genowa – wydobycie komórek T pacjentów z rakiem, zredagowanie genów tych komórek do walki z rakiem i ponowne ich wstrzyknięcie – ale także do tego jest jeszcze daleka droga. Prace nad genami linii zarodkowej są jeszcze bardziej odległe. Niektórzy naukowcy wzywają do moratorium na choćby eksperymentalne używanie CRISPR-cas9 na zarodkach, aż przedyskutujemy wszystkie implikacje moralne.


To byłby błąd. Jak pokazały genetycznie modyfikowane rośliny, moratorium jest tępym instrumentem – łatwym do narzucenia i trudnym do usunięcia, kiedy okazuje się, że robi więcej szkód niż pożytku, szczególnie w epoce mediów społecznościowych.


Eksperymenty dają wiedzę do osadzenia debat w rzeczywistości. Dobrym przykładem jest niedawna debata o donacji mitochondrialnej, technice wypracowanej w laboratorium zanim dostała pozwolenie na użycie na pacjentach, gdzie wkrótce może zapobiegać strasznym chorobom degeneracyjnym. Kiedy debatowano etykę użycia tej metody, pod ręką były wyniki siedmiu lat eksperymentów, by odpowiedzieć na zadawane pytania. Moratorium oznaczałoby debatę w mrokach ignorancji.


Zawsze powinniśmy iść ostrożnie, ale powinniśmy także znajdować pociechę w naprawdę niezwykłych osiągnięciach technologii genetycznych w łagodzeniu większej ilości cierpienia ludzkiego niż odważaliśmy się mieć nadzieję i w powodowaniu mniejszej ilości złych skutków, niż obawialiśmy się.


Piewsza publikacja w Times.

Genetics is good for you

Rational Optimist, 13 września 2015

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Matt Ridley


Brytyjski pisarz popularnonaukowy, sympatyk filozofii libertariańskiej. Współzałożyciel i b. prezes International Centre for Life, "parku naukowego” w Newcastle. Zrobił doktorat z zoologii (Uniwersytet Oksfordzki). Przez wiele lat był korespondentem naukowym w "The Economist". Autor książek: The Red Queen: Sex and the Evolution of Human Nature (1994; pol. wyd. Czerwona królowa, 2001, tłum. J.J. Bujarski, A. Milos), The Origins Of Virtue (1997, wyd. pol. O pochodzeniu cnoty, 2000, tłum. M. Koraszewska), Genome (1999; wyd. pol. Genom, 2001, tłum. M. Koraszewska), Nature Via Nurture: Genes, Experience, and What Makes us Human (także jako: The Agile Gene: How Nature Turns on Nurture, 2003), Rational Optimist 2010.

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj




Komentarze
2. postępy nauki i religia mieczysławski 2015-09-21
1. Grzebanie w DNA J. Grobelny 2015-09-21


Nauka

Znalezionych 1297 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Coraz mniejsza część głównych plonów roślin jadalnych na świecie idzie na wyżywienie głodnych, a coraz więcej wykorzystuje się do celów niespożywczych     2022-05-28
Naukowiec z Ghany: “Afryka potrzebuje GMO bardziej niż reszta świata”   Gakpo   2022-05-26
GMO i edytowanie genów: jaka jest różnica?   Karavolias   2022-05-23
Toksyczny nektar, czyli ostrożnie z tureckim miodem   Júnior   2022-05-20
Kolejna nieudana i podyktowana ideologią próba wykazania, że płeć u ludzi nie jest binarna   Coyne   2022-05-18
Brian Charlesworth o błędach nowego artykułu rzekomo pokazującego, że fundamentalne założenie ewolucji neodarwinowskiej jest błędne   Coyne   2022-05-16
Trutnie i inni fruwający panowie   Junior   2022-05-13
Wygnanie z uniwersyteckiego świata – dwa lata później   Winegard   2022-05-10
Życie kwitnące po śmierci   Junior   2022-05-05
Organiczne środki owadobójcze są szkodliwe dla pożytecznych owadów     2022-04-30
Oxitec rozszerza próby z komarami GMO, by zredukować szerzenie się malarii   Conrow   2022-04-28
Słowa w wosku zapisane   Tonhasca Junior   2022-04-26
Rodzice, szkoła, państwo: kultura niskich oczekiwań   Koraszewski   2022-04-25
Nowoczesne ulepszanie roślin uprawnych przyjmuje historyczne podejście   Karavolias   2022-04-20
Pierwsza spożywcza roślina GMO w Ghanie   Baffour-Awuah   2022-04-16
Indie zwalniają edytowanie genów z wymaganej dla GMO oceny bezpieczeństwa   Paranjape   2022-04-11
Metamorfozy    Júnior   2022-04-09
Rolnicy nie mogą uprawiać tego, na co ich nie stać   Ongu   2022-04-07
Rośliny zmodyfikowane: odkłamać opinię o GMO   Conrow   2022-04-07
Odmowa szczelinowania jest szaleństwem   Ridley   2022-04-02
Jak wirusy chorób układu oddechowego ewoluują, by stać się łagodniejsze   Ridley   2022-03-22
Czy globalne ocieplenie może być dla nas dobre?   Ridley   2022-03-03
Południowa Afryka powinna przemyśleć regulacje dotyczące genetycznie modyfikowanych roślin   i Priyen Pillay   2022-03-01
Dlaczego środowiskowcy stanowią większą przeszkodę dla skutecznej polityki klimatycznej niż negacjoniści?   Boudry   2022-02-21
O figach i osach   Júnior   2022-02-18
Pień liczący 40 tysięcy lat przekazany Maorysom zamiast nauce   Coyne   2022-02-14
Propaganda anty-GMO obraża drobnych farmerów w Afryce i w Azji   Gakpo   2022-02-08
Jak “tubylcza medycyna” różni się od medycyny   Coyne   2022-02-07
Biotechnologia podnosi plony wysokobiałkowego afrykańskiego pochrzynu   Wetaya   2022-02-04
Spadanie w przepaść   Turski   2022-01-27
Czy koniki morskie coś nam mówią o LGBT? Błąd naturalistyczny popełniony przez Sussex Wildlife Trust   Coyne   2022-01-25
Ojczyznę wolną (od GMO) zachowują pany   Koraszewski   2022-01-22
Namawianie roślin, żeby podjęły ryzyko   Karavolias   2022-01-20
Czy uczenie się metodą prób i błędów jest „nauką”?   Coyne   2022-01-14
Czy gaz i energia jądrowa są “zielone”   Novella   2022-01-12
Ptasia grypa w czasach ludzkiej zarazy   Collins   2022-01-11
Rasa jest kontinuum. Płeć jest cholernie binarna   Dawkins   2022-01-10
Komiczne krzyki o klimatycznej Apokalipsie –— 50 lat nieuzasadnionego siania paniki   Lomborg   2022-01-06
Gnidy, o których PIS ci nie powie   Koraszewski   2022-01-05
Niebezpieczeństwo upolitycznienia nauki   Krylov   2022-01-01
Specjalne przesłanie do muzułmanów na całym świecie   Pandavar   2021-12-28
Nowe badania pokazują, że kraje rozwijające się płacą wysoką cenę za ograniczanie upraw roślin GMO   Maina   2021-12-25
Jajo, które wywołało sensację   Koraszewski   2021-12-24
Pięć powodów zakończenia debaty o GMO   Evanea   2021-12-16
Richard Dawkins pisze do “przyjaciół nauki i rozumu” w Nowej Zelandii   Coyne   2021-12-14
 Syntetyczna biologia oferuje obietnicę rozwiązania globalnego problemu z plastikiem   Agaba   2021-12-13
Nigeria wzywa Afrykę, by szła w jej ślady w sprawie GM wspięgi wężowatej   Opoku Gakpo   2021-12-09
Małe nietoperze idą do przedszkola   Koraszewski   2021-12-06
Afrykańscy naukowcy wzywają do polityki poparcia biologii syntetycznej i innych innowacji   Agaba   2021-12-02
Uprawy GMO zredukowały zatrucia farmerów pestycydami   Maina   2021-11-27
Czy genetyka może pomóc wyeliminować nierówność?   Coyne   2021-11-26
Matematyka i prawdziwa historia katastrofy klimatycznej   Lomborg   2021-11-24
Nigeria daje zielone światło kukurydzy GMO   Conrow   2021-11-22
Ugandyjscy studenci nalegają na powszechne stosowanie biotechnologii i uchwalenie prawa o biobezpieczeństwie   Agaba   2021-11-17
Organiczny eksperyment Sri Lanki   Novella   2021-11-16
Ruanda skwapliwie przyjmuje biotechnologię poprzez ekspansję OFAB   Meeme   2021-11-12
Sprzeciw wobec anulowania Huxleya   Coyne   2021-11-05
Farmerka z Kenii zbiera obfity plon z bawełny GM   Meeme   2021-11-04
Czarni uczeni i nauka o rasizmie   Koraszewski   2021-11-03
Kłusownictwo narzuca na słonie dobór w kierunku ewolucji słoni bez ciosów   Coyne   2021-11-01
Marnujemy naszą wielką szansę na edytowanie genów   Ridely   2021-10-29
“Czarne tygrysy” w małym indyjskim rezerwacie sugerują losowy dryf genetyczny   Coyne   2021-10-26
Wytwarzanie białek w roślinach przez rolnictwo molekularne   Novella   2021-10-20
Strzelby, zarazki, maszyny to zdecydowanie antyrasistowska książka. Dlaczego lewica jej nie kocha?   Barnett   2021-10-13
Nigeryjscy farmerzy nie mogą się doczekać wystarczających ilości GM nasion wspięgi wężowatej   Gakpo   2021-10-12
Dobór płciowy versus dobór naturalny: na przykładzie chrząszczy   Coyne   2021-10-08
Edytowanie genów kluczem do ulepszenia podstawowych upraw w Afryce   Abugu   2021-10-01
Bakłażan GMO jest udokumentowaną wygraną ubogich farmerów   Conrow   2021-09-23
O Jezu, wskrzeszają mamuta!   Koraszewski   2021-09-17
Wszystkie antyizraelskie wiadomości zasługują na publikację   Bard   2021-09-04
Tożsamość etniczna i rasa   Coyne   2021-08-30
Środowiskowcy mylili się – nie stoimy przed apokalipsą owadów   Ridley   2021-08-13
Czy znaleziono najstarszy dowód na istnienie zwierzęcia? Nowa gąbko-podobna skamieniałość liczy 890 milionów lat   Coyne   2021-08-11
Psy rozumieją ludzi   Novella   2021-08-06
Nowy start nauki o życiu w epoce genu   Ridley   2021-08-05
Użycie ognia przez homininy: przykład szybkiej ewolucji kulturowej?   Coyne   2021-08-04
Historia pandemii jest historią zaprzeczania   Jackoby   2021-07-27
Nieuchwytny neuron babci   Novella   2021-07-22
Cierpienie i pytanie, czy przestaniemy jeść mięso   Koraszewski   2021-07-14
Czy nadchodzi hydroponika?   Novella   2021-07-13
Raport Unii Europejskiej o glifosacie   Novella   2021-07-10
Dlaczego ideologii nie należy mieszać z nauką   Coyne   2021-06-30
Nagonka na Izrael grasuje w stowarzyszeniach nauk ścisłych, medycyny i edukacji   Chesler   2021-06-24
Szczęśliwi pracoholicy   Witkowski   2021-06-03
Propaganda w wykonaniu nauczycieli akademickich   Chesler   2021-06-02
Ewolucja wielokomórkowości   Novella   2021-05-07
Polityczna polaryzacja jest przesadzona   Novella   2021-05-04
Wrotki były kiedyś sztandarową grupą istot bez seksu, a teraz sądzi się, że ukradkiem odstawiają szybkie numerki   Coyne   2021-04-22
Błędna historia antykolonializmu   Tupy   2021-04-21
Mayflower wyrusza w podróż raz jeszcze   Koraszewski   2021-04-19
Genetyczny przełącznik CRISPR   Novella   2021-04-16
Wielkie zdarzenie oksydacyjne   Novela   2021-04-09
Kiedy panika klimatyczna zlewa się z kulturą anulowania   Lomborg   2021-04-06
Czy wykształceni ludzie są bardziej antysemiccy?   Albert Cheng i Ian Kingsbury   2021-04-05
Nieoczekiwana historia i cudowny sukces szczepionek   Ridley   2021-03-31
Innowacja jest geograficznie zlokalizowanym i chwilowym zjawiskiem   Ridley   2021-03-29
Czy gąbki są najbliższymi krewnymi pozostałych zwierząt?   Coyne   2021-03-26
Kilka lekcji z rosyjskiej rewolucji. Jak kuszący radykalny nihilizm prowadzi do ekstremizmu   Geifman   2021-03-22
Wracamy do raju?   Łukaszewski   2021-03-18
Ślimakowi morskiemu odrasta tułów z odciętej głowy, czyli “autotomia z kleptoplastią”   Coyne   2021-03-15

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

„Przebudzeni”


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk