Prawda

Piątek, 20 października 2017 - 09:12

« Poprzedni Następny »


Czy przestaniemy być mięsożerni?


Matt Ridley 2017-05-09


Kilka lat temu rozmawiałem w Harvardzie z Steven Pinkerem, słynnym psychologiem ewolucyjnym. Obaj pisaliśmy w tym czasie optymistyczne książki, on pracował nad  Zmierzchem przemocy. Lepszą stroną naszej natury, książką o spadku przemocy w ostatnich stuleciach. Zapytałem go: jeśli rozmaite rodzaje przemocy i okrucieństwa, uważane za coś do zaakceptowania stulecie lub dwa temu, a teraz są nie do przyjęcia – niewolnictwo, praca dzieci, bicie żony i tak dalej – jakie powszechne zwyczaje praktykowane przez nas dzisiaj będą napełniać przerażeniem ludzi za dwa lub trzy pokolenia?

To łatwe, odpowiedział: jedzenie mięsa. Nie zrozum mnie źle, dodał, lubię mięso, ale trend jest wyraźny, któregoś dnia ludzie mogą zacząć patrzeć na hodowanie zwierząt na rzeź jako barbarzyństwo. Liczba zwierząt zabijanych na żywność co roku – to około 60 miliardów kur, 1,5 miliarda świń, miliard owiec i kóz i 300 milionów krów – i to ciągle rośnie.


Niemniej wydaje się, że wczesne oznaki nadchodzącej zmiany zapowiadanej przez Pinkera już istnieją: jest więcej wegetarian, rośnie dezaprobata dla hodowli przemysłowej, bojkot foie gras, sprzeciw wobec polowań, większy nacisk na etyczne traktowanie zwierząt na farmach. Historia ma sposób na niepowstrzymane popychanie tych trendów do przodu, choć nie ma nikogo, kto tym dowodzi. Myślałem o tym w zeszłym tygodniu, kiedy czytałem plany rządu na wprowadzenie nowych reguł po Brexicie, by ograniczyć eksport żywych zwierząt na rzeź. Obecne prawa UE nie pozwalają Wielkiej Brytanii na zakazanie tej praktyki. Będzie to mała zmiana, ale jedna z wielu, które wszystkie idą w kierunku większej empatii.


Ten i inne przykłady sugerują, że lobby dobrostanu zwierząt szuka już tematów, za które mogą się wziąć bez zajęcia się olbrzymią, ale trudną sprawą jedzenia mięsa. Organizacja o nazwie Crustacean Compassion [współczucie dla skorupiaków] prowadzi kampanię, by dodać homary i kraby do listy chronionych według Animal Welfare Act 2006. Izba Lordów debatowała ostatnio sprawę zakazu tresury zwierząt w cyrkach, mimo że już jest tylko 16 takich stworzeń w Wielkiej Brytanii: sześć reniferów, trzy wielbłądy, trzy zebry, jeden lis, ara, szop pracz i zebu.


Traktowanie zwierząt przez stulecia było na ogół jednokierunkową choć powolną drogą ku współczuciu. W Średniowieczu, według historyka Barbary Tuchman, popularną rozrywką było przybijanie kota do drzewa, a potem zawody w próbach zatłuczenia go na śmierć własnymi głowami, z rękami związanymi za plecami, próbując uniknąć podrapania przez przerażone zwierzę. Walki kogutów nie są już akceptowane. Wielka Brytania zdelegalizowała je już w 1835 r.; Luizjana była ostatnim stanem Ameryki, który zakazał je w 2008 r. Walki byków prawdopodobnie nie potrwają już długo.


Niemniej, ewolucja moralności może iść także w drugą stronę. Rzeczy, które kiedyś były haniebne, stały się akceptowalne, wręcz godne podziwu. Weźmy homoseksualizm, nieco ponad pół wieku temu całkowicie potępiany przez niemal wszystkich (włącznie z niektórymi gejami), ale dzisiaj – moim zdaniem, całkowicie słusznie – traktowany jest przez wiele rządów, niektóre religie, większość społeczeństwa i (mimo jego wiary „ponownie narodzonego”) przywódcę liberalnych demokratów, Tima Farrona, jako coś, co należy szanować, wręcz celebrować. Czy ta zmiana postaw była nieunikniona?


Rozważmy zaskakującą zbieżność w czasie. Pionier informatyki i matematyk Alan Turing, popełnił samobójstwo w 1954 r. po oskarżeniu i zmuszeniu do terapii chemicznej jego nielegalnego i (wówczas) uważanego za haniebny homoseksualizmu.  Mniej więcej rok później Władimir Nabokow opublikował książkę o niezwykłym pożądaniu mężczyzny w średnim wieku do bardzo młodej dziewczynki. Zyskał sławę literacką i bogactwo. Dzisiaj pedofilia jest jeszcze większym przestępstwem i grzechem, niż była wówczas, homoseksualizm natomiast wręcz odwrotnie. 


Chodzi mi o to, że w jednej sprawie ewolucja szła ku tolerancji; w drugiej ku nietolerancji. Proszę mnie źle nie zrozumieć: aprobuję oba trendy. Zastanawiam się jednak, czy były one nieuniknione, czy też były szczęśliwym trafem. Jeszcze bardziej uderzający jest fakt, że reżim, który doszedł do władzy w Niemczech w 1933 r., uchwalił i egzekwował bezprecedensowe prawa przeciwko okrucieństwu wobec zwierząt i aktywnie propagował wegetarianizm, konserwację przyrody i respekt dla niej. Niemniej odkrył także na nowo i znormalizował bezmiar takiego okrucieństwa wobec ludzi, które od dawna zostały usunięte poza nawias tego, co akceptowalne. Kto mógł przewidzieć taką dziwaczną kombinację trendów?


Myśl, że stopniowo i nieuniknienie stajemy się bardziej życzliwi, bardziej tolerancyjni i bardziej współczujący, rozszerzając naszą moralność na więcej rodzajów ludzi i więcej gatunków zwierząt, niekoniecznie jest prawdziwa. Te rzeczy ewoluują w różnych kierunkach.


Nadal jednak sądzę, że ogólny trend w kulturze wiedzie bardzo powoli ku dezaprobacie dla zabijania zwierząt na mięso, niezależnie od tego, jak humanitarnie się to robi. Niemniej, jeśli sugerujesz, jak robiłem to kilka razy, hodowanie zwierząt, które mniej lub bardziej nie mają mózgów, a więc nie mogą cierpieć, to wywołujesz jeszcze bardzie przerażone reakcje obrzydzenia. A przecież krowy i owce już mają znacznie mniejsze mózgi niż ich dzicy krewni. Dlaczego nie posunąć się dalej i nie hodować zwierząt, które potrafią robić niewiele ponad jedzenie i rośnięcie i są dosłownie zbyt „głupie”, by odczuwać ból?


Być może pierwsze będzie sztuczne mięso. Prawdopodobnie nie przekracza możliwości nowoczesnej nauki zbudowanie reaktora, w którym trawa wchodzi z jednego końca, a kotlety wyskakują z drugiego. Coś takiego robi krowa, a więc musi to być możliwe. Firma kalifornijska o nazwie Perfect Day sprzedaje „mleko” zrobione ze sfermentowanych drożdży, do których dodaje się roślinne cukry, tłuszcze i minerały; firma twierdzi, że smakuje jak mleko krowie. (Uważajcie, krowy, roboty przychodzą, by zabrać wam pracę.)


Obecnie bariery wprowadzenia “mięsa in vitro” (IVM) są natury technicznej i ekonomicznej. Można zrobić syntetycznego hamburgera z wołowych komórek macierzystych, ale olbrzymim kosztem. Niektórzy przewidują takie mięso w cenach z supermarketów w ciągu dziesięciu lat. Jest jednak kolejny problem. Kilka tygodni temu psycholog,Matti Wilks, oraz badacz z dziedziny weterynarii, Clive Phillips,  zapytali 673 osób o ich postawy wobec mięsa hodowanego w laboratoriach.  Odkryli, że chociaż weganie aprobowali pomysł mięsa hodowanego w laboratorium, nie chcieli go skosztować. „Te wyniki pokazują widoczny paradoks: ci, którzy już odrzucili mięso, wydają się mniej skłonni do konsumpcji IVM; jednak wraz z pescowegetarianami te grupy mają ogólnie bardziej pozytywny pogląd na IVF w porównaniu z mięsem hodowlanym”.


Pierwsza publikacja w Times.

How tastes evolve

Rational Optimist, 1 maja 2017

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Matt Ridley


Brytyjski pisarz popularnonaukowy, sympatyk filozofii libertariańskiej. Współzałożyciel i b. prezes International Centre for Life, "parku naukowego” w Newcastle. Zrobił doktorat z zoologii (Uniwersytet Oksfordzki). Przez wiele lat był korespondentem naukowym w "The Economist". Autor książek: The Red Queen: Sex and the Evolution of Human Nature (1994; pol. wyd. Czerwona królowa, 2001, tłum. J.J. Bujarski, A. Milos), The Origins Of Virtue (1997, wyd. pol. O pochodzeniu cnoty, 2000, tłum. M. Koraszewska), Genome (1999; wyd. pol. Genom, 2001, tłum. M. Koraszewska), Nature Via Nurture: Genes, Experience, and What Makes us Human (także jako: The Agile Gene: How Nature Turns on Nurture, 2003), Rational Optimist 2010.

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 676 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Niemal pięciokilogramowa żaba żyła na prastarym Madagaskarze   Coyne   2017-10-19
Uroczy wykres, który opowiada naszą historię   Cobb   2017-10-17
Genetycznie modyfikowana pszenica dla wrażliwych na gluten   Novella   2017-10-16
Czy Oświecenie przygasa?   Ridley   2017-10-13
Zdumiewająca, mordująca ptaki modliszka   Coyne   2017-10-13
Indie otwierają laboratorium homeopatyczne   Novella   2017-10-11
Roboty będą uprawiać ziemię   Ridley   2017-10-09
Przełyk Barretta, czyli bez paniki, ale…   Łopatniuk   2017-10-07
“Daily Beast” wypacza epigenetykę oszukańczymi twierdzeniami, że dzieci mogą “odziedziczyć wspomnienia Holocaustu”   Coyne   2017-10-05
Wszystkiego najlepszego w dniu 60. urodzin, centralny dogmacie!   Cobb   2017-10-04
Huragany zdarzają się   Ridley   2017-10-02
Niekochany lewoskrętny ślimak szuka partnera   Coyne   2017-09-28
Niesłuszny atak na młodą badaczkę   Novella   2017-09-27
Jak anty-GMO aktywiści blokują humanitarną biofortyfikację w Afryce i Azji   Ongu   2017-09-26
Sobotnia lekcja genetyki: ciołek matowy gynandromorf   Coyne   2017-09-23
Czy Uganda potrzebuje GMO? Naukowcy spoglądają na edytowanie genów, by przyspieszyć innowacje   Ongu   2017-09-20
Strach przed GMO i Dunning-Kruger   Novella   2017-09-18
o skomplikowane, czyli co zabija chorych na raka płuc   Łopatniuk   2017-09-16
Nowe pająki pawie   Coyne   2017-09-12
Obserwowanie wielorybów w Monterey Bay   Lyon   2017-09-11
Bakteryjne ogniwa słoneczne   Novella   2017-09-09
A.N. Wilson znowu kopie Darwina, tym razem w “Times”   Coyne   2017-09-07
Medycyna alternatywna zabija   Novella   2017-09-06
Wiecej o biologii i rasie   Mayer   2017-09-05
O rzeczywistości rasy i odrazie do rasizmu    i Brian Boutwell   2017-09-04
Panie doktorze, to nie rak   Łopatniuk   2017-09-02
Odporne na szkodniki rośliny uprawne GM oferują nadzieję Afryce, która walczy z larwami ciem   Ongu   2017-09-01
Opera mydlana, czyli więcej o łyskach   Lyon   2017-08-31
Ujawnienie kosztów opóźnienia GMO w Ugandzie   Ongu   2017-08-30
Symboliczny sceptycyzm w sprawie egzorcyzmów   Novella   2017-08-29
Pasożytnictwo lęgowe, łyski amerykańskie   Lyon   2017-08-24
Lektyny – nowy straszak żywieniowy   Novella   2017-08-22
Zabobonne pojęcia u sedna przekonań antyszczepionkowych     2017-08-21
Choroba bananów, GMO i ewolucja produkcji żywności   Ongu   2017-08-19
Przetwarzanie informacji przez mózg -porcjowanie   Novella   2017-08-16
Pomachaj do pańci ogonkiem   Łopatniuk   2017-08-12
Zrobić więcej za mniej dla Haiti   Lomborg   2017-08-11
Perkoz zausznik i jego pisklęta   Lyon   2017-08-10
Argument neuroróżnorodności na rzecz wolności słowa   Miller   2017-08-08
Czyste okrucieństwo cięć w pomocy żywnościowej   Lomborg   2017-08-07
Więcej o śmieciowym DNA   Novella   2017-08-05
Skomplikowana ewolucja wielkich kotów   Coyne   2017-08-03
Kruchość prawdy   Novella   2017-08-02
Czy kruki robią plany na przyszłość?   Coyne   2017-07-29
Opera mydlana z życia łysek amerykańskich, część III   Lyon   2017-07-28
Dlaczego jesteśmy świadomi   Novella   2017-07-26
Wybuchy epidemii odry w Europie: zapowiedź tego, co przyjdzie do USA?     2017-07-24
Bliskie spotkania z baronem MünchausenemPaulina Łopatniuk     2017-07-22
Ciepło, zimno i śmierć w oczach mediów   Lomborg   2017-07-21
Naukowcy walczą z głodem przez złamanie genetycznego kodu pszenicy   Gelber   2017-07-20
Potrzeba pewności i myślenie konspiracyjne   Novella   2017-07-17
Wielka rozbieżność w afrykańskich genomach   Ridley   2017-07-15
Okablowanie mózgu   Novella   2017-07-12
Opera mydlana z życia łysek amerykańskich, część II   Lyon   2017-07-10
Postmodernizm i prawda   Dennett   2017-07-09
Palestyńska intersekcjonalność z nazistami   Frantzman   2017-07-08
Genesis po raz szósty: spowodowana przez człowieka masowa specjacja   Ridley   2017-07-07
Korzyści zdrowotne papierosów! Dziwuszki ogrodowe wkładają niedopałki do gniazd, by odpędzić kleszcze   Coyne   2017-07-05
Akupunktura na pogotowiu też nie działa   Novella   2017-07-04
Łyski amerykańskie i ich obyczaje   Lyon   2017-07-02
Umiesz paradygmować, kolego?   Stenger   2017-07-01
Gigantyczne “paleonory” wykopane przez wymarłe ssaki   Coyne   2017-06-29
Biodynamiczne rolnictwo i inne nonsensy   Novella   2017-06-28
Pochodzenie i migracja kotów domowych: badanie genetyczne   Coyne   2017-06-27
Masz szczątkowe mięśnie, które poruszały wąsy twoich przodków   Coyne   2017-06-25
Najwcześniejsi ludzie współcześni   Novella   2017-06-23
Głupota pomylonej godności   Pinker   2017-06-21
Mój potworniak ma raka, czyli gdzie z tą tarczycą, poczwaro   Łopatniuk   2017-06-17
Rozszyfrowanie tego, jak mózg naczelnych identyfikuje twarze ludzkie   Coyne   2017-06-16
W naukę się  nie wierzy, naukę się uprawia   Koraszewski   2017-06-15
Ryzyko niewarte podejmowania: list otwarty do moich kolegów w świecie akademickim   Boutwell   2017-06-14
Intersekcjonalny feminizm kwantowy   Coyne   2017-06-13
Antynaukowe przesłanie „Frankensteina” zawsze było głupie   Ridley   2017-06-12
Superantybiotyki na supermikroba   Novella   2017-06-10
Jeden bit różnicy, czyli cyberjasyr od powicia   Maszkowski   2017-06-08
Dobór sztuczny w działaniu: więcej słoni rodzi się bez ciosów   Coyne   2017-06-06
Rolnictwo organiczne nie służy środowisku   Novella   2017-06-04
Nikt nie wie jak najlepiej zwalczać otyłość   Ridley   2017-06-02
Akupunktura kontra nauka, wersja lingwistyczna     2017-06-01
Więcej antyszczepionkowej pseudonauki   Novella   2017-05-30
Podróże po Meddle Earth   Naskręcki   2017-05-28
Badacz: Ludzki zmysł węchu jest lepszy niż wszyscy myślą; może rywalizować z psim!   Coyne   2017-05-27
Wiatr jest czymś nieistotnym dla debaty o klimacie i energii   Ridley   2017-05-25
Nowa mistyfikacja akademicka: sfingowany artykuł o “penisie konceptualnym” opublikowało “wysokiej jakości, recenzowane przez specjalistów” pismo nauk społecznych   Coyne   2017-05-22
Badanie zaszczepionych i nieszczepionych   Novella   2017-05-20
Nie rzuciło mi się w oczy   Łopatniuk   2017-05-18
Biolog ewolucyjny błądzi pisząc o doborze płciowym na łamach “New York Times”   Coyne   2017-05-17
Wielka Brytania powinna przyjąć Zasadę Innowacyjności   Ridley   2017-05-15
Nowa książka o CRISPR, edytowaniu genów i ich etycznych implikacjach   Coyne   2017-05-13
Szarlatan handlujący fałszywą nadzieją     2017-05-12
Czy kiedykolwiek lepiej jest nie wiedzieć?   i Jonny Anomaly   2017-05-10
Czy przestaniemy być mięsożerni?   Ridley   2017-05-09
Nietoperze używają sonaru, by zlokalizować kwiaty kaktusa   Coyne   2017-05-06
Brazylia liczy na technologię izraelską, by rozwiązać śmierdzący problem   Leichman   2017-05-04
Komisja Europejska ukrywa naukę o pszczołach   Ridley   2017-05-03
Dlaczego ryby jaskiniowe ewoluują tak, by oślepnąć?   Coyne   2017-05-02
Artykuł w “Nature” sugeruje, że ludzie żyli w Ameryce Północnej 130 tysięcy lat temu   Mayer   2017-04-29
Rzekł antyszczepionkowiec: Szczepionki powodują autyzm u psów!     2017-04-28
Nowe badanie pamięci długotrwałej   Novella   2017-04-26
Kapryśne mody żywnościowe ukrywają prawdziwy problem żywieniowy   Ridley   2017-04-24

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej



Ściganie bluźnierstwa



Ryby jaskiniowe



Autyzm



Od niepamiętnych czasów



Tunezyjczycy przeciw złemu prawu



Drugie prawo termodynamiki



Pochwała ignorancj



Mistyfikacja Sokala



Intronizacja Chrystusa



Obama chrzescijanie



Szelest liści



Czego wam nie pokazują?



Rozdzielenie religii i państwa



Trwa ewolucyjne upokorzenie archeopteryksa



Trucizna, kamuflaż i tęcza ewolucji



Religia zdrowego rozsądku



Kto się boi czarnego luda?



Land of the pure



świecące ryby



Lewica klania sie



Nis zgubic



Religia pieklo



Nienawisc



Niedożywienie w Ugandzie



Ewolucja nieunikniona



Starty z powierzchni



Niewolnictwo seksualne



Miłość teoretycznie przyzwoitych



Psy nie idą do Nieba


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk