Prawda

Poniedziałek, 22 lipca 2019 - 12:29

« Poprzedni Następny »


Przemysł ”wellness”


Steven Novella 2019-06-28


Przemysł “wellness” ma orwellowską nazwę – propaganda jest już w samej nazwie i jest jawnie sprzeczna z rzeczywistością. Nie ma powodu do wiary, że przemysł „wellness” komukolwiek poprawił zdrowie. Jest to prawdziwie szarlatański przemysł, który sprzedaje kłamstwa i dezinformację, a celuje głównie w podatną populację – w kobiety. Kobiety są podatne w tym kontekście tylko dlatego, że od dziesięcioleci są obiektem kulturowego warunkowania.

Niedawny komentarz Jessiki Knoll w ”New York Times” przekonująco pokazuje to warunkowanie. Pisze, w dużej mierze na podstawie osobistego doświadczenia, że „wellness” jest w gruncie rzeczy eufemizmem na szczupłość. Kobiety zawstydza się za ich ciała, co powoduje, że mają obsesję na punkcie swojej wagi i zwyczajów żywieniowych. Oczywiście, dotyczy to całej kultury i rozciąga się także na mężczyzn, ze szczególnie podatnym grupami, obejmującymi sportowców, aktorów i celebrytów. Kobiety jednak są szczególnym obiektem naszej obsesji na temat szczupłości. To może wyjaśnić, dlaczego są głównym celem przemysłu „wellness”.

 

Knoll twierdzi, że w ”czystym” jedzeniu, detoksykacji i unikaniu ”złych” pokarmów i w całej magicznej reszcie w rzeczywistości chodzi o utratę wagi. Oczywiście, w promowaniu wielu tych magicznych mikstur chodzi o kontrolę wagi, ale, pisze Knoll, w całej niemal reszcie chodzi o to, że bycie szczupłą jest oznaką bycia zdrową. Goop jest obecnie szczytowym wyrazem eksploatowania kobiet przez sprzedawanie im wszelkiego rodzaju pseudonaukowego nonsensu, o którym twierdzi się, że wspiera „wellness”. To zjawisko zaczęło się jednak na długo przed Goop i rozciąga się daleko poza Goop.

 

Ciekawe jest przypatrzenie się kulturowym wątkom, które prowadzą do przemysłu ”wellness” i łączą się z nim. Sądzę, że podstawą tej piramidy i zjawiskiem, które wiąże wszystko razem, jest zwykła szarlataneria – sprzedawanie twierdzeń o zdrowiu, terapii i produktów opartych na magii i pseudonauce. To jest tak stare jak historia i oczywiście, cała medycyna jeszcze stosunkowo niedawno była zasadniczo szarlatanerią, a zachodnia medycyna nie była w gruncie rzeczy oparta na nauce aż do około stulecia temu. Przez większość historii ludzkości znachorstwo kwitło z kilku podstawowych przyczyn. Jedną jest fakt, że łatwo jest sprzedać ludziom to, co chcą usłyszeć. Druga, że efekty placebo mogą z łatwością skłonić ludzi do wiary, że niemal każda terapia działa. To powoduje powstawanie anegdot, dzięki którym można promować praktycznie wszystko.


Przez stulecia znachorzy udoskonalili swoje rzemiosło. Wiedzą, do kogo adresować swoje oferty i jak to robić. Wplatają naukowo brzmiące słowa w swoje wypowiedzi, eksploatując zafascynowanie ludzi najnowszą nauką, którą na ogół źle rozumieją. Wykorzystują znakomitości, pseudoekspertyzę, atrakcyjność prastarej mądrości i aureole zdrowia, takie jak to, że coś jest „naturalne”. Ich rzemiosło jest rzemiosłem złudzeń w równym stopniu jak rzemiosło iluzjonistów.

 

Ważne jest pamiętanie, że znachorzy byli pierwsi – przed nauką, standardami, etyką i odpowiedzialnością medycyny. Odepchnęło ich pojawienie się nowoczesnej medycyny, które rozpoczęło się w tym kraju wraz z raportem Flexnera w 1910 roku, ale szarlatani nigdy nie zniknęli. Po prostu zaadaptowali się.  

 

W dodatku jest jeszcze kultura uzdrowisk, „przemysł wellness” XIX wieku. Uzdrowiska datują się z czasów starożytnych, rozpoczynając jako łaźnie, ale także gorące źródła i naturalne jeziora mineralne.  Te miejsca zyskały popularność z powodu swoich rzekomych uzdrawiających właściwości. Oczywiście, jeśli ludzie jadą gdzieś, żeby uzdrowiła ich specjalna woda, to jest to wymarzona okazja dla szarlatanów. Formalne uzdrowiska wyrosły z miejsc tych naturalnych źródeł, powoli dodając inne terapie do gorących kąpieli. Gazowane napoje reklamowano początkowo jako uzdrawiające i stały się częścią kultury uzdrowisk, łącząc się z zielarstwem. To kulturowe powiązanie przetrwało do dziś, z produktami takimi jak piwo korzenne i gazowany napój imbirowy. Były one kiedyś lekami tonizującymi, a dopiero później zmieniono je w napoje.     

 

Ten proces trwa i w uzdrowiskach dodawano wszelkie rodzaje pseudonaukowych terapii, od refleksologii do oczyszczania z toksyn. Są obecnie nierozerwalnie związane z przemysłem „wellness”.


Obecnie mamy także przemysł alternatywnej medycyny. Jest to tylko zmiana charakteru kultury znachorstwa i uzdrowisk. To była ich odpowiedź na naukę i regulacje w medycynie. Bronili się przez zmianę marki na „alternatywę” i próbowali odziać się w tę samą nauką, której użyto, by ich wyłączyć. To, niestety, zadziałało wspaniale. Nie dajmy się jednak zwieść – alternatywna medycyna jest niczym więcej, jak staromodną szarlatanerią odzianą w nowoczesne naukowe oznaki w celu  oszukania systemu, wślizgnięcia się do nowoczesnego systemu reguł, zamierzonych do ochrony pacjentów przed szarlatanami. 


Alternatywna medycyna i “wellness” są naturalną kombinacją.


Kolejnym filarem jest czysta anty-nauka, jak ruch antyszczepionkowców, ruch przeciwko fluoryzacji, sianie paniki o rtęci, szarlataneria w sprawie Lyme i tym podobne. Wszystko to są odłamy większego ruchu alternatywnej medycyny. Wszystkie mają także wspólną cechę: w znacznym stopniu nakładają się na kulturę teorii spiskowych. Nakładają się także na ruchy, które nie są bezpośrednio związane ze zdrowiem, takie jak ruch środowiskowców. Szarlatani przeniknęli także ten ruch, propagując anty-naukę i teorie spiskowe.    


Mamy więc teraz olbrzymi ruch kulturowy, który obejmuje kulturę uzdrowisk, kulturę wellness, przemysł utraty wagi, teoretyków spiskowych, negacjonistów nauki, kupczących magicznymi miksturami i staromodnych znachorów – wszyscy pracujący razem pod gigantycznym parasolem ”alternatywnej” medycyny. Ich wspólnym celem jest rozbijanie infrastruktury regulacji zaprojektowanej do dążenia do wysokiego standardu opieki i do ochrony konsumentów. Zamazują oni granice między nauką i pseudonauką, prawdziwą i fałszywą ekspertyzą, rzeczywistością i teoriami spiskowymi, uniwersytetami i fałszywymi autorytetami.  


Akademicy i naukowcy nie zrozumieli tego zagrożenia i dlatego nie wykonali adekwatnie swojego zadania chronienia społeczeństwa. Politycy na ogół nie mają o tym pojęcia. Można zrozumieć, że ludzie są zdezorientowani. Media społecznościowe były napędem rakietowym dla tego zamazywania rzeczywistości i propagowania nonsensu. I, jak na ironię, ruch medycyny opartej na dowodach dał niechcący przykrywkę dla pseudonauki przez wyeliminowanie z rozważań naukowego prawdopodobieństwa, kiedy ocenia się kliniczne twierdzenia.     


Tym wszystkim problemom da się zaradzić, ale nie sądzę, by stało się to wkrótce. A nawet gdyby stało się, szarlataneria nie zniknie. Można ją tylko zminimalizować.  


A więc, tak, przemysł “wellness” jest przemysłem magicznych mikstur, szczególnie nacelowanym na kobiety i wykorzystującym kulturowe naciski na szczupłość. Jest to jednak tylko czubek bardzo starej góry lodowej szarlatanerii.


Taking On the Wellness Industry

12 czerwca 2019

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Steven Novella 

Neurolog, wykładowca na Yale University School of Medicine. Przewodniczący i współzałożyciel New England Skeptical Society. Twórca popularnych (cotygodniowych) podkastów o nauce The Skeptics’ Guide to the Universe. Jest również dyrektorem Science-Based Medicine będącej częścią James Randi Educational Foundation (JREF), członek Committee for Skeptical Inquiry (CSI) oraz członek założyciel Institute for Science in Medicine. Prowadzi blog Neurologica.

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 969 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Więcej złych wiadomości dla dilerów witamin   Novella   2019-07-22
Starożytny ptak z nadzwyczaj długim palcem   Coyne   2019-07-19
YouTube i szarlataneria leczenia raka dietą   Novella   2019-07-18
“Współczesny” Homo sapiens mógł być w Eurazji aż 210 tysięcy lat temu   Coyne   2019-07-17
Hodowanie mini-mózgów z komórek macierzystych   Novella   2019-07-15
Szczepionka HPV działa. Koniec kropka     2019-07-13
Efekt przechodnia   Novella   2019-07-11
Prątkiem w raka, czyli co ma gruźlica do raka pęcherza   Łopatniuk   2019-07-06
Opowieści o nauce zastępują fikcję w Teatrze Narodowym Ugandy   Ongu   2019-07-05
Pleśń w przestrzeni kosmicznej   Novella   2019-07-03
Pterozaury: Czy umiały latać od razu po wykluciu się?   Coyne   2019-07-02
Ludziom rosną rogi? – Złe informowanie o nauce   Novella   2019-07-01
Przemysł ”wellness”   Novella   2019-06-28
Nazywanie zmiany klimatu ”katastrofalną” utrudnia znalezienie realnych odpowiedzi   Lomborg   2019-06-26
Olbrzymie straszyki mają zostać ponownie wprowadzone na wyspę Lord Howe   Coyne   2019-06-25
Amonit (i masa innych stworzeń) znaleziona w birmańskim bursztynie   Coyne   2019-06-21
Ślubowanie o zniesieniu grzechu   Ridley   2019-06-20
Nowe informacje o dzieciach CRISPR   Novella   2019-06-17
Słonie mają fantastyczny węch (lepszy niż psy): są jedynymi zwierzętami, które potrafią rozróżnić inne ilości pokarmu tylko po zapachu   Coyne   2019-06-14
Indyjscy farmerzy wysiali ziarna GMO w proteście obywatelskiego nieposłuszeństwa     2019-06-13
Chcąc zadowolić antyaborcjonistów administracja Trumpa tnie finansowanie badań medycznych przy użyciu tkanki płodowej   Coyne   2019-06-11
Triumf Mao: Światowa Organizacja Zdrowia oficjalnie akceptuje szarlatanerię tradycyjnej chińskiej medycyny     2019-06-04
Ale jak to bezbarwnikowy?   Łopatniuk   2019-06-01
Na zdrowie: izraelscy naukowcy warzą piwo na ”wskrzeszonych” drożdżach sprzed 5000 lat     2019-05-31
Skąd wiemy to, co wiemy?   Novella   2019-05-28
Samice bonobo (ale nie samice szympansów) pomagają swoim synom w zdobywaniu partnerek   Coyne   2019-05-25
Dlaczego ludzie sprzeciwiają się technologiom, które zmniejszają szkody?   Ridley   2019-05-24
Nowa praca o nielotnych chruścielach rażąco przesadzona i wypaczona w popularnych mediach   Coyne   2019-05-22
Trenowanie sztucznej inteligencji, żeby widziała jak człowiek   Novella   2019-05-21
A polać wielką wodą…   Cipiur   2019-05-18
Wykrywanie kłamstw w mózgu   Novella   2019-05-17
Walka o zachowanie bioróżnorodności   Ridley   2019-05-15
Niezwykły przypadek mimikry: skaczący pająk naśladuje gąsienicę   Coyne   2019-05-14
Selektywnie stosowana koncepcja tabula rasa i ideologicznie motywowane nieporozumienia   Cory Clark   2019-05-09
Dlaczego szarlatani nie powinni nadzorować sami siebie     2019-05-08
Kiedy naukowcy nie tolerują odmiennego zdania   Weber   2019-05-07
Przegapione odkrycia w historii nauki   Ridley   2019-05-02
W obronie scjentyzmu   Winegard   2019-04-30
Akupunktura kwantowa   Novella   2019-04-23
Nie tylko kakao   Łopaniuk   2019-04-20
Wstęga Möbiusa sprzecznych egocentryzmów poznawczych   Landes   2019-04-18
Kolejne badania nad bzdurą   Novella   2019-04-17
Licząca 43 miliony lat forma przejściowa: wodno-lądowy wieloryb    Coyne   2019-04-15
Zdumiewające możliwości docenienia i wykorzystania neuroróżnorodności   Koraszewski   2019-04-12
Jak sobie radzić ze skrajnymi wydarzeniami pogodowymi?   Lomborg   2019-04-09
Najbardziej zabójczy dzień na Ziemi   Novella   2019-04-06
Zaprzeczanie neuronauce o różnicach płci   Cahill   2019-04-05
Zwierzęce roboty   Novella   2019-04-04
Technologia pomaga w kryzysach wodnych na całym globie   Cohen   2019-04-02
Niezwykłe skamieniałości kambryjskie porównywalne do tych z łupków z Burgess   Coyne   2019-03-30
Tak wygląda dobre dziennikarstwo   Novella   2019-03-29
Wzrost sektora nasiennictwa w Ugandzie demaskuje główne twierdzenie anty- GMO   Ongu   2019-03-21
Ewolucja „nieredukowalnie złożonych” białek zapobiegających zamarzaniu u ryb polarnych (i policzek wymierzony Behemu)   Coyne   2019-03-20
Złoty ryż wreszcie dopuszczony w Bangladeszu   Novella   2019-03-19
Kłamstwa, bezczelne kłamstwa i statystyka   Welsh   2019-03-18
Wyprane kłamstwa   Ridley   2019-03-14
Czy islamska teologia i filozofia może wzbogacić etyczną debatę wokół CRISPR?   Coyne   2019-03-06
Kacze dzioby, Umwelt i a priori Kanta   Cobb   2019-03-04
Co kręci płaskoziemców   Novella   2019-03-02
Ślimaki nagoskrzelne mają kolczaste penisy jednorazowego użytku, którymi usuwają plemniki rywala ze swojej partnerki   Coyne   2019-03-01
Zrozumienie nowoczesnych horrorów afrykańskich zakorzenionych w handlu niewolnikami przez Ocean Indyjski   Clarfield   2019-02-28
Raport z sensacyjnym twierdzeniem o ”załamaniu klimatu” jest chwytliwy, ale nieprawdziwy   Lomborg   2019-02-27
Naukowiec analizuje dwa przykłady w nowej książce Behego; stwierdza, że są głęboko błędne   Coyne   2019-02-26
Triasowy mięsak, czyli praprzodkowie żółwi też chorowali na nowotwory   Łopatniuk   2019-02-16
Co nauka może powiedzieć pani Ocasio-Cortez o klimacie   Lomborg   2019-02-15
Kury produkujące leki   Novella   2019-02-14
Rak w raku i przerzut w przerzucie   Łopatniuk   2019-02-09
Prawo niezamierzonych konsekwencji   Novella   2019-02-07
Czy świat rzeczywiście staje się biedniejszy? Odpowiedź Stevena Pinkera   Coyne   2019-02-06
Maniok o wysokiej zawartości żelaza i cynku może poprawić odżywianie i zdrowie w Afryce Zachodniej     2019-02-05
Dalszy spadek zgonów z powodu raka   Novella   2019-02-04
Dokopywanie nauce przez dwóch naukowców i filozofa   Coyne   2019-02-01
Jacy naprawdę byli neandertalczycy?   Novella   2019-01-31
Żywność GM i zmiana opinii   Novella   2019-01-29
Wojny o Oświecenie: kilka refleksji o Enlightenment Now, w rok później   Pinker   2019-01-25
Dunning Kruger a opozycja wobec GMO   Novella   2019-01-23
Nasza pamięć cofa się   Nivella   2019-01-21
Niezrozumienie efektu Dunninga-Krugera   Novella   2019-01-18
Szarlataneria finansowana przez społeczność internetową   Novella   2019-01-16
Nowa duża salamandra ze Stanów Zjednoczonych   Mayer   2019-01-10
Kwitnące rośliny pozostają zdolne do życia po przejściu przez przewód pokarmowy ptactwa wodnego   Coyne   2019-01-07
Radykalne poglądy polityczne korelują z marnym metapoznaniem   Novella   2019-01-05
Nareszcie: owocowy gospodarz dzikiej Drosophila melanogaster   Coyne   2019-01-02
Z końcem roku   Łopatniuk   2019-01-01
Psychologia globalnego pesymizmu   Ridley   2018-12-26
Wiara w Świętego Mikołaja   Novella   2018-12-25
Brudna pardwa górska   Lyon   2018-12-24
Lotosowe szaleństwo   Łopatniuk   2018-12-22
Intrygujące zajęcia na Princeton University   Coyne   2018-12-19
Aktywność umysłowa nie zapobiega osłabieniu umysłowej sprawności   Novella   2018-12-15
Musi się potępić akademicki mobbing uczonego     2018-12-14
Dlaczego sądy nie powinny rozstrzygać o nauce     2018-12-13
Dziennikarze  nie rozumieją nowego raportu USA o klimacie   Lomborg   2018-12-12
Kilka myśli o altruizmie   Coyne   2018-12-10
Nauka nie jest twoim wrogiem   Pinker   2018-12-08
Czy poparcie przez celebrytę może skłonić ludzi do zaakceptowania ewolucji?   Coyne   2018-12-07
Dominujący indyk i jego popisy   Lyon   2018-12-04
Dlaczego kocie języki są kolczaste?   Coyne   2018-12-01
Hiszpania dąży do zakazania alternatywnej medycyny   Novella   2018-11-30
Inżyneria fotosyntezy i jej przeciwnicy   Novella   2018-11-27

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej



Ściganie bluźnierstwa



Ryby jaskiniowe



Autyzm


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk