Prawda

Sobota, 30 maja 2020 - 12:35

« Poprzedni Następny »


Kilka myśli o altruizmie


Jerry A. Coyne 2018-12-10


Kiedy w zeszłym tygodniu odbierałem moje nowe prawo jazdy, spytano mnie, czy nadal chcę być dawcą narządów (to jest zapisane na prawie jazdy). Odpowiedziałem: „Oczywiście”. Nie ma powodu nie być dawcą: nic cię to nie kosztuje, bo jesteś martwy i nie potrzebujesz narządów (chyba że jesteś chrześcijaninem tego rodzaju, który myśli, że potrzebuje serca i rogówek do spotkania Jezusa), a daje ci nieco poczucia satysfakcji, że także po śmierci możesz komuś pomóc.

Ludzie nazywają to ”altruistycznym” gestem, ale w rzeczywistości nim nie jest – nie jest ”kulturowym altruizmem” i nie jest ”biologicznym altruizmem”. “Kulturowy altruizm” jest po prostu poświęceniem czegoś, co cenisz, żeby pomóc komuś innemu bez otrzymania czegoś o równej wartości w zamian za twoje poświęcenie. Przykładami są ludzie tacy jak członkowie ochotniczej straży pożarnej, którzy ryzykują życie bez zapłaty, i żołnierze, rzucający się na granat, by uratować swoich kolegów. W takich wypadkach trudno twierdzić, że to, co dostajesz w zamian, jest równe utracie twojego życia. Innym przykładem jest Lennie Skutnik, który ryzykował życiem w 1982 roku, nurkując do Potomaku, by ratować życie pasażerów katastrofy lotniczej Air Florida Flight 90.


Sprawy wyglądają mniej pewnie z mniejszymi aktami ”heroizmu”. Jeśli uczysz dorosłych analfabetów czytania, jak ja kiedyś robiłem, czy był to altruizm? W końcu, miałem wiele satysfakcji patrząc, jak ludzie uczą się czytać jako dorośli, czy więc zebrałem cokolwiek mniej niż zasiałem? Skąd to wiadomo? Poza tym, uzyskałem prawo do chwalenia się (właśnie się pochwaliłem), a nawet jeśli inni nie wiedzieli o tym, nadal było to wewnętrzne uczucie satysfakcji. Ci, którzy darują uniwersytetom wielkie sumy pieniędzy, żeby zbudowały budynki z nazwiskiem darczyńcy, są w takiej samej sytuacji: mają mnóstwo forsy i nie tracą wiele – ale widzą swoje nazwisko na budynku i wszyscy mówią o budynku jako, na przykład, “Cowles Hall”. Gesty szczodrości są często nagłaśniane, więc są mniej „bezinteresowne” niż myślicie.


Trudno osądzać większość czynów jako ”altruistyczne”, ponieważ waluta czynu kontra osobista satysfakcja nie są porównywalne. Można, na przykład twierdzić, że „każdy robi, co chce”, co jest mniej lub bardziej powiedzeniem, że zawsze zbierasz przynajmniej równie dużo, jak posiałeś. Niemniej trzeba podziwiać tych, którzy ryzykują życiem, jak Skutnik, by pomóc innym, bo można przy tym zginąć i nie zebrać nagród. Z tych powodów nie lubię używać słowa „altruizm” jako skrótu dla „robienia czegoś kosztującego”.


Biologiczny
 altruizm jest zupełnie inny i dotyczy genów zamiast emocjonalnej satysfakcji. (Ludzie zawsze mieszają biologiczną i kulturową ewolucję i mieszają obie z doborem krewniaczym, jak piszę poniżej.) Biologiczny altruizm jest zakodowanym genetycznie zachowaniem, które obniża całożyciowy sukces reprodukcyjny, podnosząc równocześnie sukces reprodukcyjny innych członków twojego gatunku (lub też innego gatunku). Gdyby walka z ogniem miała składnik genetyczny, członkowie ochotniczej straży pożarnej byliby przykładem biologicznego altruizmu, ponieważ (przeciętnie) obniżają swój sukces reprodukcyjny netto, podnosząc go równocześnie dla tych ludzi, których życie ratują. Wątpię jednak, by był składnik genetyczny do zwalczania ognia, choć może istnieć do gotowości ryzykowania.  


Lepszym przykładem byłby pawian ryzykujący własne życie, by uratować pawiana z innego stada. Lub osobnik ostrzegający niespokrewnione osobniki, że drapieżnik jest blisko, i ryzykujący życiem z tego powodu (być może, wydawanie „zawołania alarmowego” ściąga na ciebie uwagę drapieżnika). Istnieją zawołania alarmowe, ale mogą nie pociągać za sobą żadnych kosztów reprodukcyjnych (przecież już widziałeś drapieżnika), lub mogą bardziej pomagać w ratowaniu krewnych niż obcych, a w takim wypadku ich wyewoluowanie można tłumaczyć doborem krewniaczym (patrz poniżej).  


Nie oczekuje się, że biologicznie altruistyczne zachowania mogą wyewoluować pod darwinowskim doborem naturalnym, ponieważ geny promujące je, zostałyby wyeliminowane z populacji. Jedynym sposobem, w jaki mogą wyewoluować, jest dobór grupowy – grupom z wyższym odsetkiem genetycznych altruistów może powodzić się lepiej niż grupom z niższym odsetkiem. Choć więc wewnątrz każdej grupy dobór działa przeciwko altruistom, wyższa rozrodczość i dłuższe trwanie grup z większą liczbą altruistów może to przeważyć. Jeśli efekt „trwania i reprodukcji grupy” jest wystarczająco silny, może przeważyć dobór wewnątrz grup i podnieść odsetek altruistów w grupie.


Ten rodzaj doboru grupowego musiałby jednak być bardzo silny i nawet gdyby działał, po tym jak altruiści zaczęliby dominować w gatunku, nadal siły doboru naturalnego działałby na rzecz wytrzebienia ich. Altruizm jest genetycznie niestabilny w sytuacji doboru grupowego.


Z tego powodu nie spodziewamy się, że zobaczymy wiele prawdziwego altruizmu biologicznego u zwierząt. I nie widzimy: nie znam żadnego przykładu, w którym osobnik zmniejsza swój całożyciowy sukces reprodukcyjny („dostosowanie”), żeby pomóc innemu bez zdobywania genetycznych korzyści. Także w wypadkach, które wyglądają jak altruizm (żłobki, w których matki karmią młode innych matek), zawsze istnieje potencjalne wyjaśnienie osobniczego doboru (jednym z nich jest wzajemność: ktoś inny może karmić twoje szczenięta, jeśli ty karmisz ich szczenięta). Altruizm, jaki widzimy u ludzi, jest niemal z pewnością wynikiem społecznego i moralnego warunkowania, nie zaś genów kodujących „altruistyczne zachowania”.     


A co z pomocą własnym dzieciom kosztem tego, co chcesz robić? No cóż, to w ogóle nie jest altruizm, ale wynik pewnego rodzaju darwinowskiego doboru: doboru krewniaczego. Geny na zachowania, które pomagają twoim dzieciom (karmienie, opieka rodzicielska itd.), jak długo nie są szkodliwe dla twojej przyszłej reprodukcji, będą szerzyć się w populacji przez twoje potomstwo, które otrzymało pomoc. Dlatego wiele zwierząt okazuje opiekę rodzicielską, co nie jest poświęceniem reprodukcji (chociaż jest poświęceniem energii!), ale jest adaptacyjnie faworyzowaną cechą. 


Nauczka: “altruizm” u ludzi nie jest tym samym, co biologiczny altruizm.


A few thoughts about altruism

Why Evolution Is True, 5 grudnia 2018

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Jerry Coyne

Profesor (emeritus) na wydziale ekologii i ewolucji University of Chicago, jego książka "Why Evolution is True" (Polskie wydanie: "Ewolucja jest faktem", Prószyński i Ska, 2009r.) została przełożona na kilkanaście języków, a przez Richarda Dawkinsa jest oceniana jako najlepsza książka o ewolucji.  Jerry Coyne jest jednym z najlepszych na świecie specjalistów od specjacji, rozdzielania się gatunków.  Jest wielkim miłośnikiem kotów i osobistym przyjacielem redaktor naczelnej.

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1109 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Lokalizacja funkcji wykonawczych   Novella   2020-05-30
Przestańcie wierzyć w naukę   Greenfield   2020-05-28
Ewolucyjne korzenie sztuki   Koraszewski   2020-05-27
Innowacji nie można wymusić, ale można je zdławić   Ridley   2020-05-26
Stymulowanie kory wzrokowej   Novella   2020-05-23
Pora na telemedycynę   Novella   2020-05-19
Czy mrożącą krew w żyłach prawdą jest, że decyzja o zamknięciu społeczeństwa opierała się na luźnych matematycznych spekulacjach?   Ridley   2020-05-15
MMR jest bezpieczna i skuteczna   Novella   2020-05-14
Odporność stada na fakty   Koraszewski   2020-05-13
O COVID wiemy wszystko – i nie wiemy niczego   Ridley   2020-05-12
Nanotechnologia zastosowana do leczenia choroby Alzheimera   Novella   2020-05-11
COVID-19 – To są szkody   Novella   2020-05-05
Nadmiar teorii wszystkiego   Koraszewski   2020-05-04
Zawodnicy – i trudności – w wyścigu do wyleczenia COVID   Ridley   2020-04-30
Psychologia sprzeciwu wobec szczepień   Novella   2020-04-25
Prowokator czy prowokowany?   Witkowski   2020-04-24
Nauka on-line jest skuteczna   Novella   2020-04-23
Mądrość w pułapce autorytetu   Witkowski   2020-04-18
Znaleziono najstarszego “bilaterian”: odkryto podobne do robaka stworzenie wraz z jego skamieniałymi śladami   Coyne   2020-04-16
Nietoperze i pandemia   Ridley   2020-04-14
Pandemia ludzkiej głupoty   Novella   2020-04-12
W miarę postępu badań natura naszego wroga staje się coraz wyraźniejsza   Ridley   2020-04-04
Wzmacnianie układu odpornościowego podczas pandemii   Novella   2020-04-02
Dlaczego ten wirus inaczej dotyka pokolenia?   Ridley   2020-03-30
Czaszka maleńkiego dinozaura/ptaka znaleziona w bursztynie   Coyne   2020-03-27
Szczepionka na koronawirusa nie przybędzie szybko   Ridley   2020-03-25
Niebawem dowiemy się jak solidna jest nasza cywilizacja   Ridley   2020-03-23
Żywotność wirusa Covid-19 na różnych powierzchniach (rada: używaj rękawiczek, kiedy odbierasz paczki i nie otwieraj ich przez 24 godziny)   Coyne   2020-03-21
Dzień był krótszy 70 milionów lat temu   Novella   2020-03-20
Jak często powstają ptasie hybrydy?   Coyne   2020-03-18
Mózgi noworodków   Novella   2020-03-16
Twierdzenie o białku i DNA dinozaurów   Novella   2020-03-10
Porażka jest stałym elementem pracy naukowca   Konrad Bocian   2020-03-07
Jak myśleć o naszych problemach   Tupy   2020-03-03
Dlaczego tak wiele nowych wirusów pochodzi od nietoperzy?   Ridley   2020-02-29
Odkrycie antybiotyku przez AI   Novella   2020-02-27
Wizyta w Andach u łysek rogatych   Lyon   2020-02-26
Zioła nie pomagają na utratę wagi   Novella   2020-02-25
Dawkins pisze tweeta   Coyne   2020-02-24
W obronie binarności płci u ludzi   Coyne   2020-02-21
Nie palmy pieniędzy na ołtarzu zielonej manii   Lomborg   2020-02-20
Więcej dowodów ewolucji: końskie zarodki zaczynają tworzyć pięć palców, a cztery zawiązki znikają   Coyne   2020-02-18
Homeopatyczny rentgen   Novella   2020-02-14
Różnice płci w wyborze zabawek: chłopcy bawią się chłopięcymi zabawkami, dziewczynki dziewczęcymi zabawkami   Coyne   2020-02-13
Śmiertelność z powodu raka nadal spada wbrew twierdzeniom szarlatanów     2020-02-11
Odkrycie w immunologii, a leczenie nowotworów   Novella   2020-02-10
Ponowne psucie nauki przez ideologię: ”Slate” wypacza biologię ewolucyjną, by wyglądała na kapitalistyczną i antysocjalistyczną   Coyne   2020-02-07
Flamingi z braku łysek rogatych   Lyon   2020-02-06
Moja ostatnia praca badawcza. Część 3: Znaczenie   Coyne   2020-02-04
Moja ostatnia praca badawcza. Część 2: Wyniki   Coyne   2020-02-03
Moja ostatnia praca badawcza: Część 1: Cele i metody   Coyne   2020-02-01
Ewolucyjne wyjaśnienie nienaukowych przekonań   Bretl   2020-01-31
Zdumiewająca mimikra   Coyne   2020-01-27
Reality check: Pęd do szybkiej „zerowej” emisji to gwarancja przegranej   Lomborg   2020-01-27
Sfuszerowany artykuł o biologii w „Washington Post”   Coyne   2020-01-24
Punkty dla Ameryki w konflikcie między Iranem i USA   Destexhe   2020-01-24
Zbliżanie się do rozumienia pamięci   Novella   2020-01-22
Z perspektywy naszego kurnika   Witkowski   2020-01-16
Fałszywa pokora nie uratuje planety   Boudry   2020-01-09
Złoty ryż zatwierdzony na Filipinach   Novella   2020-01-07
Cudowna animacja DNA i komórek   Coyne   2020-01-06
Dychotomiczne myślenie, niepewność i zaprzeczanie nauce     2020-01-01
Mieliśmy najlepszą dekadę w historii. Naprawdę   Ridley   2019-12-31
Kreacjonista opowiada się za ”argumentem z niedowierzania”   Coyne   2019-12-26
Biologia męskiej agresji i dlaczego nie jest to tylko „socjalizacja”   Coyne   2019-12-24
Wydajność, wyzysk, wybory   Koraszewski   2019-12-23
Społecznościowe finansowanie szarlatanerii   Novella   2019-12-20
Wykład Dawkinsa o czerpaniu odwagi z darwinizmu   Coyne   2019-12-18
Uprawy GM, takie jak Złoty Ryż, uratują życie setek tysięcy dzieci   Ridey   2019-12-13
Darwin, lisy i inne ssaki na Falklandach   Mayer   2019-12-11
Wirtualna edukacja   Novella   2019-12-03
Teoria klasy próżniaczej Thorsteina Veblena – uaktualnienie statusu   Henderson   2019-12-02
Punkt szczytowy inteligencji   Novella   2019-11-30
Likwidowanie przeziębienia miedzią   Novella   2019-11-27
Dlaczego wyjaśnianie problemów przez biały przywilej jest niesłuszne   Rob Henderson   2019-11-25
LiveScience zachwala panpsychizm jako rozwiązanie trudnego problemu świadomości   Coyne   2019-11-22
Jak walczyć z firehosing   Novella   2019-11-19
Odwołajcie antyszczepionkową konferencję w Tel Awiwie   Blum   2019-11-15
Ewolucja dwunożności   Novella   2019-11-14
Granice „przeskoczenia” progu opłacalności   Lomborg   2019-11-13
Dlaczego nie żyjemy w epoce post-prawdy   Pinker   2019-11-11
Śledząc pochodzenie człowieka   Novella   2019-11-09
Skamieniałe trylobity idące gęsiego. Ale dlaczego to zrobiły?   Coyne   2019-11-06
Saga o złotym ryżu   Novella   2019-11-04
Kolejne badanie rolnictwa organicznego   Novella   2019-11-02
Fabrizio Benedetti pyta: “Czy badania placebo wzmacniają pseudonaukę?”     2019-11-01
Nathaniel Comfort raz jeszcze: nauka nie czyni postępów (czy może robi to?)   Coyne   2019-10-31
Pochwała jednoznaczności   Witkowski   2019-10-29
Stare i nowe  troski o bezpieczeństwo żywnościowe   Ongu   2019-10-28
Powrót Adama i Ewy jako rzeczywistych ludzi, jak proponuje kolejna pseudonaukowa teoria   Coyne   2019-10-25
Pradawne przechowywanie żywności   Novella   2019-10-24
Artykuł w naukowym piśmie ”Nature” dyskredytuje naukę i „scjentyzm”, kwestionuje wartości Oświecenia   Coyne   2019-10-22
Błogosławieni ci, którzy wycofują   Jacoby   2019-10-19
Pro-life czyli czarodziej z Krotoszyna   Koraszewski   2019-10-18
Biologia rozwoju ujawnia ewolucyjną historię   Novella   2019-10-15
Niebezpieczne życie antropologa   Blackwell   2019-10-12
Swędzikami jesień się zaczyna   Łopatniuk   2019-10-11
Jak wieloryb stracił swoje geny   Coyne   2019-10-10
Używanie sztucznej inteligencji do diagnozy   Novella   2019-10-08
Niespodzianka! Koty są tak samo przywiązane do swojego personelu jak psy i niemowlęta   Coyne   2019-10-05

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk