Prawda

Wtorek, 19 marca 2024 - 10:02

« Poprzedni Następny »


Filtr mózgu (czyli czego nie widzimy)


Steven Novella 2020-07-14


Jeśli nie widzieliście tego wideo studentów rzucających do siebie piłkę do siatkówki, obejrzycie to przed dalszym czytaniem.  


To słynne już wideo Simonsa z 1999 roku jest pokazem pozauwagowej ślepoty. Nie ma tu żadnej sztuczki, tylko pokaz normalnego funkcjonowania mózgu. Kiedy skupiamy uwagę na jednym rodzaju bodźców, możemy odfiltrować “zakłócający” bodziec, który nie pasuje do parametrów. W wypadku z piłką, otrzymaliście instrukcję, by zwracać uwagę na studentów w białym stroju, więc wasz mózg oznakował studentów w czarnym stroju jako zakłócającą informację. Goryl także jest czarny, więc został również odfiltrowany (dla około 40% badanych).


Co ciekawe, ludzie często czują się dumni, że zauważyli goryla, ale niekoniecznie jest to przejaw lepszej uwagi. W rzeczywistości, zauważenie goryla, może znaczyć  (jeśli w ogóle znaczy cokolwiek), że łatwiej odwrócić ich uwagę (może to być również losowy przypadek). Mózg powinien odfiltrowywać nieistotne bodźce, bo inaczej nie bylibyśmy w stanie funkcjonować. Na przykład, ludzie, którzy doznali uszkodzenia mózgu, często skarżą się, że nie mogą odfiltrować zakłócających bodźców czuciowych, więc dla nich hałaśliwe lub ruchliwe środowisko (jak np. tłum) są bardzo nieprzyjemne. Mogą nie być w stanie skupić się na pracy, chyba że są w całkowicie pozbawionym zakłóceń środowisku. To jest ograniczające.


Innymi słowy – w eksperymentalnej sytuacji, kiedy studenci rzucali piłkę, przeoczenie goryla było czynnym krokiem odfiltrowania przez mózg, nie zaś niepowodzeniem zauważenia goryla. Obecnie dobrze już ustalono w eksperymentach istnienie takiej pozauwagowej ślepoty. Co ciekawe, po raz pierwszy eksperymenty pokazały pozauwagową ślepotę w 1959, roku, ale zdarzyło się to przez przypadek. Badacz zjawisk paranormalnych, Tony Cornell,  opublikował wyniki kilku eksperymentów dotyczących zauważania przez ludzi osób w strojach duchów i odkrył, że zaskakująco mało ludzi ich zauważało. Błędnie zinterpretował te wyniki jako dowody, że osoba owinięta w prześcieradło nie posiada zjawiska psi, jaki ma “prawdziwy” duch. My jednak możemy spojrzeć na to i wyraźnie zobaczyć działanie pozauwagowej ślepoty.

 

Istnieje wiele głębszych, neuronaukowych pytań o pozauwagową ślepotę. Na przykład, w jaki sposób nasz mózg skupia swoją uwagę? Jeśli szukasz niebieskich kulek w beczce wypełnionej kulkami rozmaitych kolorów, gdzie w mózgu jest zastosowana niebieska „flaga”?  Jeśli kiedykolwiek graliście przez długi czas w grę wideo, w której szukaliście i zbieraliście coś specyficznego, może zauważyliście, że ta “flaga” pozostaje na dłużej. Zaczynacie zauważać podobne rzeczy w rzeczywistym świecie lub nadal widzicie je w grze wideo po tym, jak zadanie zostało wykonane. Jest tak, jakby wasz mózg oflagował ten obiekt jako ważny, żebyście go zauważali i flaga nie została uaktualniona.  


Ponadto wydaje się, że zauważanie jednego zestawu parametrów przychodzi kosztem innych. Zauważacie niebieskie kulki częściowo przez odfiltrowywanie czerwonych, zielonych, żółtych i fioletowych, a może dzięki całkowitemu odfiltrowaniu nie-niebieskich kulek. Istnieje dobry powód, by podejrzewać właśnie to ostatnie, ponieważ nasze mózgi odfiltrowują większość bodźców czuciowych, na jakie natykamy się. Nasze mózgi odfiltrowują wszystko, czego nie uznają za ważne, a tego jest większość. Silny filtr już istnieje, więc zmiana uwagi może być po prostu kwestią podkręcenia filtra.


To dzieje się w kontekście zjawiska “uwaga”, co znaczy, że mózg może zmienić nie tylko to, na czym się skupia, ale i jak to robi. Można świadomie zmienić filtry, zwracając uwagę na wszystko, co dzieje się w otoczeniu lub skupiając się na małym wycinku kosztem wszystkiego innego. Dlatego właśnie w tych eksperymentach na ogół albo mówi się ludziom bezpośrednio, albo wpływa na nich pośrednio, by skupiali uwagę na czymś, co nie jest zakłócającym bodźcem. Im bardziej są skupieni, tym większe prawdopodobieństwo odfiltrowania nieoczekiwanego bodźca.


Oto inne konkretne pytanie – w jakim momencie nurt przetwarzania czuciowego jest niepożądany lub zakłócający bodziec czuciowy zostaje odfiltrowany?  To pytanie jest przedmiotem niedawnego badania. Badacze wytresowali myszy, by reagowały lizaniem na dotykowy bodziec ich wąsów z jednej strony, ale nie z drugiej. Otrzymywały za to nagrody, co silnie wzmocniło zachowanie. “Eksperci” wśród myszy konsekwentnie reagowały na bodziec z jednej strony, ale ignorowały bodziec z drugiej.

 

Następnie obrazowali funkcje mózgu myszy podczas stymulowania ich wąsów. Robili to techniką “in-vivo widefield Ca2+ imaging”. Używali transgenicznych myszy, które mają kanały wapnia zmienione bioluminescencyjnym białkiem. Kiedy neurony są aktywne, uwalniają wapno, które wiąże się z receptorami i powoduje ich rozświetlenie. System obrazowania szerokiego pola może patrzeć na wiele obszarów mózgu naraz. Jest to sposób obrazowania aktywności mózgu myszy w rzeczywistym czasie z wysoką przestrzenioczasową rozdzielczością (lepsza niż w fMRI).


Badacze odkryli, że kiedy stymulowali właściwy wąs, ten, na który myszy miały reagować, pierwotna kora czuciowa rozświetlała się najpierw, a następnie ten sygnał silnie rozchodził się do innych obszarów mózgu. Ma to sens, “pierwotna” kora czuciowa pierwsza otrzymuje sygnał, dokonuje podstawowego przetwarzania i następnie wysyła informację do drugorzędowych części mózgu na przetwarzanie wyższego szczebla. Kiedy stymulowano zakłócający wąs, pierwotna kora czuciowa rozświetlała się jak zwykle, ale sygnał nie rozchodził się silnie. Był znacznie osłabiony.  


W oparciu więc o ten wynik wydaje się, że filtr dla informacji oflagowanej przez mózg jako zakłócenie znajduje się w pierwotnej korze czuciowej, która w jakiś sposób decyduje, którą informację wysłać do reszty mózgu, a której nie wysyłać. Nie wiemy, czy jest to taki sam mechanizm we wszystkich wypadkach pozauwagowej ślepoty, ale to jest początek, żeby zobaczyć czy tak jest. Jeśli tak jest, znaczyłoby to także, że nie mamy świadomości bodźca przetwarzanego w pierwotne korze czuciowej i że świadomość przychodzi dopiero, kiedy informacja jest dzielona z innymi obszarami mózgu.  


To jest ważne. Wracając do goryla, nie jest tak, że zauważyliście goryla, a potem ignorowaliście go lub że niepoprawnie interpretowaliście bodziec. Jest prawdopodobne, że wasz mózg odfiltrował goryla na pierwszym kroku korowym i nigdy nie byliście świadomi jego istnienia. Byliście dosłownie ślepi na goryla.

Oczywiście, każda skomplikowana kwestia neuronaukowa, taka jak to, nie otrzymuje pełnej odpowiedzi z jednego badania. To dodaje interesujący kawałek do układanki, ale potrzeba wielu innych, by zbudować obraz tego, co się dzieje.


The Brain’s Filter

NeuroLogica Blog, 9 lipca 2020

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska


Skomentuj Tipsa en vn Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1467 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Ideolodzy: dlaczego nauczanie genetyki musi mieć charakter społeczno-polityczny   Coyne   2024-03-19
Przepływ genów od neandertalczyków i denisowian do ludzi „współczesnych” i odwrotnie   Coyne   2024-03-14
Wejdź – skoro nalegasz   Tonhasca Júnior   2024-03-09
Czy “bezpłciowe” bakterie tworzą biologiczne gatunki?   Coyne   2024-03-06
Carl Zimmer o gatunkach i ochronie     2024-02-29
Kolejna błędna próba skorygowania ewolucji   Coyne   2024-02-22
Ryjący w ziemi przedsiębiorcy   Tonhasca Júnior   2024-02-15
Olbrzymie armie o niezliczonych umiejętnościach    Tonhasca Júnior   2024-02-08
Wejdź, powiedziała, dam ci schronienie przed burzą   Tonhasca Júnior   2024-01-15
Czy ludzie wyewoluowali w wodzie?   Coyne   2024-01-08
Jak upadają wielcy   Tonhasca Júnior   2024-01-04
Oczy reniferów zmieniają kolor, żeby łatwiej im było dostrzec jadalne porosty   Coyne   2023-12-30
Życzliwi przestępcy   Tonhasca Júnior   2023-12-28
Conor Friedesdorf (i Alexander Barvinok) o ideologicznym przymusie na amerykańskich uczelniach   Coyne   2023-12-26
Zdumiewający manipulatorzy   Tonhasca Júnior   2023-12-25
Nie gryzie się ręki, która cię zapyla   Tonhasca Júnior   2023-10-19
Rewolucja komunikacyjna   Hannam   2023-10-18
BBC szerzy propagandę rolnictwa organicznego, a biedni na świecie cierpią   i Kathleen Hefferon   2023-10-13
Niezwykły przypadek koewolucji i specyficzności zapylacz/storczyk   Coyne   2023-10-07
Płeć męska lub żeńska: nie ma nic pomiędzy   Elliot   2023-10-03
Myślenie intuicyjne i analityczne   Novella   2023-09-29
„Kryzys klimatyczny” to mistyfikacja   Williams   2023-09-25
Jak (i dlaczego) ośmiornica edytuje swój RNA   Lewis   2023-09-23
„Najbardziej znany zabójca ludzi”: jakie są prawdziwe początki XIV-wiecznej Czarnej Śmierci?   Lewis   2023-09-15
Do jakiego stopnia pary mają wspólne cechy?   Novella   2023-09-14
Kenia daje zielone światło 58 projektom GMO – naukowcy na całym świecie kontynuują badania w dziedzinie biotechnologii, mimo procesów sądowych i dezinformacji   Ombogo   2023-09-08
Lancet atakuje anty-przebudzenie, a czytelnik odpowiada   Coyne   2023-08-24
Więcej wyrafinowanej teologii: uczony religijny zastanawia się, czy neandertalczycy mieli nieśmiertelne dusze   Coyne   2023-08-16
Aktywiści anty-GMO w Afryce szerzą mity i strach, ale nie przedstawiają żadnych naukowych dowodów   Abutu   2023-08-14
Mało znana strona ryjkowców   Tonhasca Júnior   2023-08-11
Dlaczego nie można być osobą transrasową?   Coyne   2023-08-10
Walka z malarią za pomocą inżynierii genetycznej   Novella   2023-08-08
Jak restrykcje Unii Europejskiej podsycały głosy przeciwko GMO, jak również głód na globalnym Południu, a zwłaszcza w Afryce   Oria   2023-08-02
Nieznośni mali pomocnicy   Tonhasca Junior   2023-07-29
Macedońskie skarby   Tonhasca Júnior   2023-07-26
GMO i motyle   Novella   2023-07-25
Narzucanie ideologii naturze: Kew Garden celebruje „rośliny queer”   Coyne   2023-07-24
Smak miesiąca   Tonhasca Júnior   2023-07-20
Kłopoty na wylocie   Szczęsny   2023-07-18
Ideologiczne podważanie biologii   i Luana S. Maroja   2023-07-17
Role mężczyzn i kobiet w polowaniu, raz jeszcze   Coyne   2023-07-15
David Hillis o specjacji   Coyne   2023-07-13
Niechętni dawcy i pracowici biorcy   Tonhasca Júnior   2023-07-08
Grube problemy z jelitem   Szczęsny   2023-07-07
Badaczka z Leakey Foundation twierdzi, że kości orangutanów mówią nam, że biologiczna płeć jest spektrum, a nie binarna   Coyne   2023-06-30
Przez dziurkę od klucza   Szczęsny   2023-06-24
Nowa (nie podparta żadnymi dowodami) hipoteza, która eliminuje role płciowe w społecznościach łowców-zbieraczy   Coyne   2023-06-22
Błędne wyobrażenia o ewolucji   Coyne   2023-06-16
Influencerzy z podziemia   Tonhasca Júnior   2023-06-13
Jak wyewoluowało ubarwienie ostrzegawcze?   Coyne   2023-06-12
„San Francisco Chronicle” bardzo myli się w sprawie biologicznej płci   Coyne   2023-06-09
Kolczasty problem   Tonhasca Júnior   2023-06-06
Wpaść w amok. Empiryczna analiza szaleńczych zabójstw pokazuje, że wyłaniają się dwa różne wzorce.   King   2023-06-03
Błędna krytyka genetycznych testów na pochodzenie   Coyne   2023-06-02
Zdatny do lotu   Tonhasca Júnior   2023-06-01
‘Raniąca’ idea merytorycznych podstaw nauki    i Jerry Coyne   2023-05-29
Główny problem w filogenezie zwierząt wydaje się być rozwiązany   Coyne   2023-05-26
Americana   Tonhasca Júnior   2023-05-24
Czy uprawa jabłek odzwierciedla bigoterię?   Coyne   2023-05-18
Kenia: Musimy zająć się brakiem bezpieczeństwa żywnościowego, ale najpierw musimy położyć kres dezinformacji na temat upraw modyfikowanych genetycznie   Oria   2023-05-16
Czytanie myśli z fMRI i AI   Novella   2023-05-05
Jest lepiej niż myślisz   Lomborg   2023-05-03
Dwudziestu dziewięciunaukowców publikuje artykuł w obronie merytorycznych podstaw w nauce     2023-05-01
Niewygodna historia   Ferguson   2023-04-28
Biologia rezygnacji z działania: kiedy kontynuować, a kiedy spasować   Coyne   2023-04-26
Porywacze ciał   Tonhasca Júnior   2023-04-25
Porażka jest kluczowym składnikiem innowacji   Ridley   2023-04-22
Używanie roślin jako biofrabryk   Novella   2023-04-14
Dawno zmarli przemawiają do nas   Tonhasca Júnior   2023-04-12
Wątpliwi pomocnicy    Tonhasca Júnior   2023-04-08
Uganda: aktywiści przeciwni biotechnologii szerzą dezinformację   Wetaya   2023-04-05
Anglia pozwala na uprawy poddane edycji genów   Novella   2023-04-03
Recenzja z książki  Can “The Whole World” Be Wrong?   Rose   2023-04-01
Psychologia ewolucyjna dla początkujących   Coyne   2023-03-27
“Konwergentna” ewolucja mrówek grzybiarek Starego i Nowego świata   Coyne   2023-03-23
Gigantyczna armia małych zabójców   Tonhasca Júnior   2023-03-22
Colin Wright broni binarności płci u zwierząt   Coyne   2023-03-15
AI: gorąca randka z “Sydneyem ”   Gotefridi   2023-03-15
Zmienić język w ekologii i biologii ewolucyjnej! Przykład anemii sierpowatej   Coyne   2023-03-13
Wzrost liczby nieobecnych ojców i towarzyszące temu społeczne problemy   Geary   2023-03-11
No pasarán    Tonhasca Júnior   2023-03-04
Dezinformacja o GMO: Kenijczykom będzie trudno podejmować racjonalne decyzje i to może kosztować życie   Mykonyo   2023-02-24
Twardy kwiat do zgryzienia    Tonhasca Júnior   2023-02-22
ChatGPT niemal zdaje lekarski egzamin końcowy   Novella   2023-02-21
“Rogi” trylobitów mogły być używane jako broń w walkach między samcami   Coyne   2023-02-15
Postmodernizm obnażony   Dawkins   2023-02-14
Powody naszych wierzeń. Jak i dlaczego irracjonalność trzyma nas w swoich szponach i jak możemy z tym walczyć?   Pinker   2023-02-13
Kiedy zapada noc i ziemia jest ciemna   Tonhasca Júnior   2023-02-10
W nowej książce jest słuszna krytyka idei, że są lepsze i gorsze gatunki, ale jest także błędne twierdzenie, że gatunki nie są realne   Coyne   2023-02-06
Kolczatki wydmuchują bąbelki śluzu z nosa, żeby się ochłodzić   Coyne   2023-02-02
Mali i zręczni influencerzy   Tonhasca Júnior   2023-01-31
Dowody na ewolucję: Bezwłose zwierzęta mają martwe geny na sierść   Coyne   2023-01-23
Krew, znój, łzy i pot   Tonhasca Júnior   2023-01-19
Bąkojady czyszczą nosorożce   Coyne   2023-01-18
Mózg używa geometrii hiperbolicznej   Novella   2023-01-16
O wspaniały nowy świecie   Tonhasca Júnior   2023-01-12
Ciepło zabija. Zimno zabija wielu więcej   Jacoby   2023-01-09
Po co badać przestrzeń kosmiczną?   Jacoby   2023-01-04
Rdzenni Amerykanie żądają doczesnych resztek pumy z Griffith Park   Coyne   2023-01-03
Świetny artykuł o epigenetyce   Coyne   2022-12-30

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Lekarze bez Granic


Wojna w Ukrainie


Krytycy Izraela


Walka z malarią


Przedwyborcza kampania


Nowy ateizm


Rzeczywiste łamanie


Jest lepiej


Aburd


Rasy - konstrukt


Zielone energie


Zmiana klimatu


Pogrzebać złudzenia Oslo


Kilka poważnych...


Przeciwko autentyczności


Nowy ateizm


Lomborg


„Choroba” przywrócona przez Putina


„Przebudzeni”


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Małgorzata, Andrzej, Henryk