Prawda

Czwartek, 23 stycznia 2020 - 01:31

« Poprzedni Następny »


Jak się kler z szatanem mocuje


Andrzej Koraszewski 2015-12-28


„Walka z szatanem” to najnowszy film Konrada Szołajskiego, premiera była w początkach października. Dostępny tylko na kanale HBO film jest po prostu mistrzowski. Mógłby ktoś powiedzieć, że temat to samograj, bo nerwice na tle religijnym, rzekome opętania i egzorcyzmy, a więc sprawa, która wielokrotnie była brana na warsztat przez twórców, a wybór tej tematyki był nieodmiennie połową sukcesu. Druga połowa (znacznie trudniejsza), to talent, pomysłowość i żmudna praca twórcy oraz jego zespołu.

Kiedy w młodości oglądałem „Matkę Joannę od Aniołów” czy „Czarownice z Salem” miałem wrażenie, że zapoznaję się z jakimś raz na zawsze zamkniętym, zdumiewającym rozdziałem historii. Minione stulecie było pod znakiem galopującego rozwoju nauki i narastającego zdumienia, że nauki społeczne nie tylko nie są w stanie dotrzymać kroku nauce, ale w dużej mierze stały się narzędziem tworzenia nowych form irracjonalizmu i ponownego ożywiania starych przesądów. Systemy totalitarne skusiły tłumy filozofów do tworzenia pseudonaukowych teorii i quasi religijnych rytuałów. W czasach komunistycznych opisy religijnego fanatyzmu, neuroz i egzorcyzmów stanowiły doskonałą wręcz formułę oszukiwania cenzury, żeby w alegoryczny sposób opisywać otaczającą nas rzeczywistość. Niemiecki nazizm doprowadził obłęd chrześcijańskiego antysemityzmu do apogeum. Nazistowscy fanatycy gotowi byli ryzykować własne życie, żeby nawet w ostatniej fazie wojny kontynuować program mordowania Żydów w imię świętej idei walki z wcielonym szatanem.


Jak działa umysł? Skąd się biorą ci wszyscy egzorcyści, jakim cudem w XXI wieku występy afrykańskiego oszusta ściągają dziesiątki tysięcy podnieconych do białej gorączki fanów wściekłego zabobonu? Ojciec Bashobora, cudotwórca z Ugandy, pojawia się w filmie Szołajskiego przelotnie. Ten świątobliwy cudak miał pełne poparcie biskupów, występował nie tylko w Warszawie na Stadionie Narodowym, ale i na Jasnej Górze i w wielu miastach Polski, a wszędzie nasi światli biskupi witali go z w przysiadach. (Szołajski pokazuje tylko migawki z rozhisteryzowanym tłumem na stadionie.) W tym filmie spotykamy również protestanckiego nawiedzonego, który zarabia na chleb wypędzaniem diabła z opętanych. Przez większość czasu jesteśmy jednak zanurzeni w naszym polsko-katolickim obłędzie.


Ten film trzeba koniecznie zobaczyć. Oglądającym polecam bardzo uważne przyglądanie się postaci, która może wam przypominać profesora Wolanda z „Mistrza i Małgorzaty”. Tak, to jest katolicki ksiądz oraz psycholog bez żadnego przymiotnika. Stanisław Radoń, obserwator (jak się dowiemy na końcu również główny konsultant reżysera) i, w pewnym sensie, nasz sceptyczny przewodnik.



Wpychanie ludzi z zaburzeniami psychicznymi w łapy księży egzorcystów to niedźwiedzia przysługa. Dlaczego jednak ludzie w XXI wieku dają sobie wmówić jakieś opętanie? Prawie trzy lata temu na Richarda Dawkinsa posypały się gromy, za stwierdzenie, że „tortury umysłowe zadawane przez uczących religii są długofalowo gorsze niż księżowskie seksualne wykorzystywanie". Zdaniem Dawkinsa indoktrynacja religijna jest równie szkodliwa jak molestowanie seksualne. Łącząc się z nerwicami i zaburzeniami osobowości, powoduje spustoszenia w życiu milionów ludzi, wpędza w lęki, natręctwa stany schizofreniczne. Wiele z tych problemów nie pojawiłoby się nigdy, albo bez wzmocnienia przez religijną „pomoc” i „diagnozę” opętania byłyby to problemy względnie łagodne, a tam gdzie wymagają pomocy psychologicznej czy psychiatrycznej, łatwiej byłoby do tej pomocy dotrzeć. 



W filmie Szołajskiego bodaj najbardziej wstrząsającą sceną jest katecheza małych dzieci. Ksiądz-katecheta opowiadający obleśnym tonem o strasznym, syczącym wężu, przejęte twarze małych słuchaczy. Widz zdaje sobie sprawę z tego, że większość tych dzieci z pomocą rodziców i kolegów jakoś to sobie w głowach poukłada, część tych nonsensów ignorując, inne akceptując na pół gwizdka. Jednak daleko nie wszystkie, dla części będzie to blokada rozumienia nauki, dla niektórych źródło obsesyjnych lęków, które mogą zmienić życie w pasmo nieustającej udręki.  Nerwice eklezjogenne są doskonale psychologom znane i wszechstronnie opisane. 



Możemy się zastanawiać kto w rzeczywistości jest opętany, ci kapłani, czy te młode kobiety? Religia katolicka (podobnie jak islam) bazuje na zakazach i wbijaniu do głowy poczucia winy. Setki razy spotykałem się z opisami tego  strachu przed piekłem, ataków paniki z powodu grzesznych myśli, autodeprecjacji. Szczególnie wrażliwym problemem jest seks. Obsesyjny stosunek katolicyzmu do seksu związany jest zarówno z chorą na tym punkcie katolicką doktryną, jak i z celibatem katolickich kapłanów, którzy sami często cierpią na silne nerwice na tym tle.   

 

Te pokazane w filmie Szołajskiego kobiety zostały poddane torturom i nie ma tu innego określenia. Przyzwolenie na tego typu praktyki jest przyzwoleniem na działalność przestępczą, która, gdyby nie religijny stempelek, byłaby ścigana przez prawo.



Powraca pytanie, czy mamy do czynienia z trendem powrotu do fanatycznej, pełnej zabobonów religijności, czy jest to kompletnie marginalna patologia życia społecznego? Statystyki pokazują przyspieszony proces laicyzacji. Lawinowo zmniejsza się liczba praktykujących. Księża przyznają, że jest coraz więcej ludzi zaglądających do kościoła tylko z okazji chrztów, pierwszej komunii, ślubów i pogrzebów. Coraz więcej jest również ludzi otwarcie deklarujących zerwanie z religią.  Równocześnie rosną szeregi ludzi, dla których tożsamość religijna jest ważniejsza niż wszystko inne i którzy uzurpują sobie prawo do narzucania swoich wartości innym.


Czasem słyszymy, że jest to reakcja na postępy nauki i napór racjonalistycznego światopoglądu. Prawdopodobnie jest w tym wiele racji. Pokusa irracjonalizmu ma jednak wiele ofert, nie tylko samą religię. Osobiście mam wrażenie, że najbardziej uderzająca jest w różnego rodzaju reklamach cudownych diet, cudownych metod nauczenia się obcego języka w tydzień, wspaniałych leków, które uleczą nas z wszystkich możliwych chorób. W naszym nowym wspaniałym świecie prorocy spiskowych teorii próbują nas przekonać, że szczepionki wywołują autyzm, produkty nowoczesnego rolnictwa to żywność Frankensteina, politycy nas oszukują, banki okradają, a za każdym, drzewem czai się straszny Żyd.


W okresie dojrzewania nie trzeba tych niezliczonych powodów, żeby wpaść w psychiczny korkociąg, wystarcza burza hormonów i zwyczajny lęk przed odrzuceniem.  Nowoczesność wciąga nas w irracjonalizm nowymi środkami, odwołując się jednak do starych jak świat technik, do grupowej więzi i grupowej lojalności. Ucieczka od swoich jest najtrudniejsza, a swoi zapewniają komfortową dostawę na kolejny seans tortur i ściskają z miłością, oddając w ręce kata.  


Marzenie o racjonalnym społeczeństwie jest utopią, można jednak próbować ograniczać rozmiary barbarzyństwa. Na tym polu filmy takie jak „Walka z szatanem” Konrada Szołajskiego są niezwykle cenne. Prawdopodobnie jednak ten film będzie głównie ostrzeżeniem dla tych, których nie trzeba ostrzegać i nie dotrze do tych, którzy tego ostrzeżenia potrzebują najbardziej. Obym się choć troszkę mylił.


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Znasz li ten kraj

Znalezionych 248 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Kości zostały rzucone   Koraszewski   2020-01-21
Diabeł hasa po Księżych Górkach   Kruk   2019-11-21
Nie cała władza w rękach postprawdziwków   Koraszewski   2019-11-18
Sen nocy listopadowej   Kruk   2019-11-12
Troski i zmartwienia z celibatem   Koraszewski   2019-10-30
Zjednoczona prawica i Halloween   Koraszewski   2019-10-26
Moralne zwierzę to oburzone zwierzę   Koraszewski   2019-10-21
Związki partnerskie w czwartej Rzeczpospolitej   Koraszewski   2019-10-16
Dzień po wyborach, Dzień Nauczyciela   Koraszewski   2019-10-14
Bób, Hummus, Włoszczyzna   Koraszewski   2019-10-02
Niedziela handlowa i Ogórek małoetyczna   Kruk   2019-10-01
Czy Polscy wybiją się i na co teraz?   Koraszewski   2019-09-28
Homo politicus vs. Homo sapiens   Koraszewski   2019-09-16
Uwagi o groźnej przewadze donosów nad doniesieniami   Koraszewski   2019-09-09
Dla kogo feralna okaże się trzynastka?   Koraszewski   2019-08-31
Kilka uwag o podwójnej lojalności   Koraszewski   2019-08-21
Przeszłość i przyszłość polskiego paralmentaryzmu   Koraszewski   2019-07-27
Ogólna teoria zatroskania   Koraszewski   2019-07-25
Struktura klasowa w świadomości aspołecznej   Koraszewski   2019-07-20
Trudno kochać i być mądrym, jeszcze trudniej nie znosić i pozostać mądrym   Koraszewski   2019-07-10
O szkodliwości palenia (na stosach) i migotaniu przedsionków (do władzy)   Koraszewski   2019-07-08
Marchewka stadnego myślenia i niechciany kij racjonalizmu   Koraszewski   2019-07-04
Wściekłość nieboszczyka i duma romantyków   Koraszewski   2019-06-24
Kronika szczęśliwego dzieciństwa   Ferus   2019-06-23
Spór o wiek zgody w czasach przyzwolenia   Koraszewski   2019-06-19
Nocne polucje wiceministra nieprawości   Kruk   2019-06-15
Jak słuchać, żeby być rozumianym?   Koraszewski   2019-06-12
Przepraszam, że przypominam raz jeszcze   Koraszewski   2019-06-06
Za Głupotę Naszą i Waszą   Koraszewski   2019-05-30
Uwagi o pełniących obowiązki  mądrych i dobrych   Koraszewski   2019-05-20
Primas Poloniae i jego niepokojący brak zgody   Koraszewski   2019-05-13
Serwus, madonna, czyli signum temporis   Koraszewski   2019-05-10
Chwała Bogu, mamy święto maryjne   Kruk   2019-05-03
Strajki szkolne czyli niesolidarna "Solidarność"   Garczyński-Gąssowski   2019-04-24
Jak będziemy obchodzić święto Konstytucji?   Koraszewski   2019-04-08
Oświata, poświata, stan umysłów   Koraszewski   2019-04-03
Niewiara szukająca zrozumienia   Koraszewski   2019-03-12
Jak sztuczna inteligencja wyssała antysemityzm z  mlekiem matki   Koraszewski   2019-03-03
Nie pluć na Ogórek, nie zanieczyszczać wagonu   Koraszewski   2019-02-11
Inspirująca „Pieśń ciszy”   Ferus   2019-02-03
Czy dzisiejsza Polska jest demokracją?   Koraszewski   2019-01-24
Błąd sprzed 30 lat, za który nadal płacimy   Koraszewski   2019-01-19
Czy można reaktywować Komisję Edukacji Narodowej   Koraszewski   2019-01-14
Człowiek, katolik, przecie nie ssak   Koraszewski   2019-01-09
Biblia Dobrej Zmiany(plagiat)Marcin Kruk    Kruk   2018-12-28
Rzecznik Praw Dziecka w państwowego Anioła Stróża zamieniony   Koraszewski   2018-12-17
Zawierzeni bez granic   Koraszewski   2018-12-03
Cała władza w ręce marginesu   Koraszewski   2018-11-28
Odnaleziony tekst Tischnera oraz portret (pewnego) Polaka AD 2018   Koraszewski   2018-11-19
Być Polką – duma czy wstyd? Refleksje na tle obchodów stulecia odzyskania niepodległości   Górska   2018-11-14
Jasnowidzolożka wraca na czarnym koniu   Kruk   2018-11-12
Patologia instytucji, czyli uwagi o "Klerze"   Górska   2018-11-03
Bal w Świątyni Opaczności Narodowej   Koraszewski   2018-11-02
Partie polityczne i dylematy parlamentaryzmu   Koraszewski   2018-10-29
Do urn obywatele, do urn   Koraszewski   2018-10-18
Polska w obiektywie Konrada Szołajskiego   Koraszewski   2018-10-16
Polak od kuchni   Kruk   2018-10-11
Ważny komunikat Skarbnicy Narodowej   Koraszewski   2018-10-08
Narodowa dyskalkulia i lokalne porachunki   Kruk   2018-10-04
Satyra na leniwych patriotów   Koraszewski   2018-09-28
Prawoznawstwo - broń się   Zajadło   2018-09-19
Preambułka   Koraszewski   2018-09-15
Raport z oblężonego miasta   Koraszewski   2018-09-12
Jaki ślad zostawiają słowa?   Koraszewski   2018-09-04
PRL Chrystusem narodów   Koraszewski   2018-08-31
Wolna prasa, wolność słowa, wolność handlu    Koraszewski   2018-08-24
Pamiętaj o nim na wszystkich swoich drogach   Lewin   2018-08-21
Doświadczony, kompetentny, rzetelny inteligent poszukuje rozwiązania   Koraszewski   2018-08-17
List otwarty do Mendy   Koraszewski   2018-08-13
Znieważenie pomnika dłuta Stanisława Milewskiego   Koraszewski   2018-07-30
Chłopiec, którego zabito, ponieważ był Żydem   Koraszewski   2018-07-15
Ksiądz pana wini, pan księdza, a wójt jeden taki, a drugi inny   Koraszewski   2018-07-13
Cała Polska myśli o pięcie   Kruk   2018-06-14
Dowcipy, memy, przysłowia    Koraszewski   2018-06-02
Wielkie kazanie o małej dziurze w drzwiach   Kruk   2018-05-23
Czy naród może zakochać się w demokracji?   Koraszewski   2018-05-16
Adoracja Jezusa Użytkowego   Kruk   2018-04-28
Żydzi z Madonną w tle   Lewin   2018-04-28
Hogwart potrzebny od zaraz   Koraszewski   2018-04-24
Płońsk miasto otwarte   Koraszewski   2018-04-18
Niziutkie ciśnienie i Nuż w bżuhu   Kruk   2018-04-13
Wzrost mendowatości w populacji mieszkańców Polski w efekcie zmian pogodowych   Koraszewski   2018-04-01
Polski Marzec – 50 rocznica   Garczyński-Gąssowski   2018-03-08
Byłam w niebie, mówi ośmioletnia Ania   Kruk   2018-03-07
„WSZYSCY WIEDZĄ”   Kłys   2018-03-05
Nieustający marsz niesłusznie dumnych   Koraszewski   2018-02-13
Powrót antysemickiego potwora   Koraszewski   2018-02-10
Powrót Gnoma, czyli naród znowu krzyczy „Wiesław śmiało”   Koraszewski   2018-02-05
Bluźniercy, bałwanochwalcy i inni   Kruk   2018-01-30
Ustawa przeciw kłamstwu czy przeciw prawdzie?   Koraszewski   2018-01-29
Piątek narodowo-erotyczny   Kruk   2018-01-10
Silva rerum, Facebook i rara avis   Koraszewski   2018-01-02
Szkolne orły i wątroba Prometeusza   Kruk   2017-12-25
Sędziami będziem wtedy my!   Koraszewski   2017-12-20
Władca much – lekcja wychowawcza   Kruk   2017-12-11
Idem per idem, czyli polska droga do demokracji   Koraszewski   2017-12-01
Nauczyciel-ateista w szkole   Koraszewski   2017-11-29
Hej, wy, naród…   Koraszewski   2017-11-23
Przypowieść o Janie i Fortepianie   Kruk   2017-11-21
Święto niepodległości, czyli bal sykofantów   Koraszewski   2017-11-11

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk