Prawda

Piątek, 13 grudnia 2019 - 12:42

« Poprzedni Następny »


Powiadom znajomych o tym artykule:
Do:
Od:

Dziwne zawiłości procesu dziedziczenia


Jerry A. Coyne 2018-06-13


Dlaczego dzieci wyglądają jak ich rodzice i rodzeństwo, ale nadal różnią się od siebie? Ten problem, siedzący u samego sedna biologii, rozwiązał częściowo Gregor Mendel i jego dziedzice z początku XX wieku. Niemniej musieliśmy czekać na umiejętność sekwencjonowania DNA w latach 1970., zanim mogliśmy zgłębić tę tajemnicę w szczegółowy, mechanistyczny sposób.

W nowej książce She Has Her Mother’s Laugh Carl Zimmer pokazuje, czego dowiedzieliśmy się. Jego podejście jest niebezpiecznie encyklopedyczne (mój egzemplarz waży kilka kilogramów) ponieważ postanowił (słusznie, moim zdaniem) połączyć historię tej dziedziny z szczegółowym opisem obecnej sytuacji. Jest to ambitne przedsięwzięcie, wymagające lekkiego pióra, by uniknąć wyniku, który byłby nieprzenikniony, napuszony i nudny. Zimmer, wybitny dziennikarz zajmujący się nauką, który pisze regularnie dla „New York Times”, wykonuje świetną robotę, unikając encyklopedycznej pułapki i szpikując swój tekst wieloma barwnymi historiami. Czasami jednak wikła się w nieco zbyt długie opowieści, próbując nadać książce gawędziarski styl, jak przy analizie własnego pochodzenia i genomu, co prawdopodobnie bardziej interesuje innych Zimmerów niż czytelnika.


Z drugiej strony, Zimmer nie jest tylko dziennikarzem, ale także współautorem wysoko cenionego podręcznika o biologii ewolucyjnej, co znaczy, że naprawdę rozumie, o czym pisze. Mocną stroną książki jest więc połączenie ścisłości, dziennikarskiej jasności i naukowego autorytetu.


A jest tam wiele nauki. Oczywiście występują Mendel i Darwin; pojawia się mroczna historia eugeniki; jest nasza nowa umiejętność badania drzewa życia przez porównywanie sekwencji DNA. Polowanie na genetyczne błędy, które powodują choroby, zajmuje kilka rozdziałów; CRISPR i inne najnowocześniejsze techniki, które mogą pozwolić nam na edytowanie tych błędów, są starannie wyjaśnione; historia ludzkich migracji po świecie jest zrekonstruowana przy pomocy DNA; i neandertalczycy – którzy dzięki prastarej hybrydyzacji z naszymi przodkami przyczynili się w około 2 procentach do genomów nowoczesnych nie-Afrykanów – otrzymują własne nagłówki.


Książka rzeczywiście nabiera rozpędu tam, gdzie ściśle trzyma się głównego tematu Zimmera: że dziedziczność rozciąga się daleko poza pionowy przekaz DNA od rodzica do potomstwa, o czym na ogół myślimy jako o „genetyce”. Jak pisze Zimmer: „Nie możemy zrozumieć świata przyrody posługując się uproszczonym rozumieniem genetycznej dziedziczności”. Tutaj wchodzimy w świat biologii rozwoju, dowiadując się jak jedno zapłodnione jajeczko może stworzyć 200 różnych rodzajów komórek w dorosłym ciele, wszystkie zawierające te same geny, ale używające ich inaczej. A każda komórka, po nabyciu tożsamości, przekazuje swoje unikatowe cechy, kiedy dzieli się. Dowiadujemy się, jak zewnętrzne środowisko może dawać niekonwencjonalne rodzaje dziedziczenia, jak kiedy szczury uczą się bać pewnych zapachów eksperymentalnie kojarzonych z szokiem elektrycznym – i ten strach może odziedziczyć potomstwo, które nigdy nie doświadczyło szoku. (Jak słusznie pisze Zimmer, te wprowadzone środowiskowo zmiany znikają po kilku pokoleniach, nie mogą więc być podstawą dla długoterminowej „nie-darwinowskiej” ewolucji.)


Innym fascynującym, ale niekonwencjonalnym rodzajem dziedziczenia jest „horyzontalna” transmisja genów między całkowicie różnymi gatunkami (DNA mszyc, na przykład, zawiera geny podkradzione grzybom) oraz dziedziczenie bakteryjnego „mikrobiomu” wśród ludzi przez kontakt lub poród, co daje podobne grupy bakterii spokrewnionym ludziom. (Zimmer pisze, że tylko w pępku ma 53 gatunki bakterii.) Dopiero zaczynamy rozumieć, jak ważni dla naszego zdrowia są ci mikrobiologiczni współtowarzysze.


Dla mnie najbardziej absorbująca jest ta część książki, w której autor opisuje „chimery”: ludzi, których ciała zawierają różne genomy. To może wynikać z, na przykład, przepływu komórek przez łożysko, tak że matka może być skolonizowana przez grupy komórek potomka urodzonego dziesięciolecia wcześniej. I odwrotnie, dziecko może mieć komórki matki. Komórki mogą także przepływać między bliźniętami in utero – lub nawet, poprzez matkę, między potomkami z różnych ciąż. Jedno z badań pokazało, że 13 procent dziewczynek miało we krwi komórki z chromosomem Y (tj. męskie), a ich źródłem byli starsi bracia, których komórki skolonizowały mamę, a potem wróciły przez łożysko, by zamieszkać w młodszej siostrze.


Jest to jednak jeszcze bardziej pokręcone: czasami powstają chimeryczne osobniki, kiedy embriony bliźniaków zlewają się we wczesnym rozwoju. Takie chimery mogą mieć duże części ciał z różnymi genomami, jedne komórki z bliźniaka A, a drugie z bliźniaka B. To dało dziwaczne wyniki testów ojcostwa, pokazując podobno, że kobieta nie jest matką własnego dziecka. To zdarza się, kiedy chimeryzm daje komórki krwi kobiety, które przeszły od bliźniaka A (używa się komórek krwi do określenia genetycznej tożsamości matki), podczas gdy jej komórki reprodukcyjne – te, które dały jajeczko, z którego powstało dziecko – przeszły od bliźniaka B. Takie fakty genetyczne wydają się niemal z kosmosu. [Co mówią nam nasze geny? Odpowiedź dalece nie jest jasna.]


To prawda, większość z nas nie jest genetycznymi chimerami, ale ta opowieść pokazuje dwie rzeczy: dziwaczność dziedziczności – jest to coś znacznie więcej niż fakt, że odziedziczyłeś niebieskie oczy po wuju – i możliwości nowoczesnej nauki i technologii do rozwikłania tych zagadek genetycznych. Jest w tym ważny komunikat: niezależnie od chimer, genetyczne technologie naprawdę są tutaj i są gotowe wywrzeć wielki wpływ na nasze życie. Genetycznie modyfikowane rośliny uprawne rozkwitają. Projekt Zbadania Ludzkiego Genomu – pełen katalog ponad 3 miliardów A, T, G i C, które składają się na nasz genom – kosztował około trzech miliardów dolarów w latach 1990. Dzisiaj za jeden tysiąc dolarów może zsekwencjonować cały swój genom; za cenę rocznego popijania kawy w Starbucks możesz wybrać się na podróż odkrywczą w swoje genetyczne sedno, dowiadując się kim jesteś i skąd pochodzisz. A wkrótce będziemy w stanie manipulować zapłodnionym ludzkim jajeczkiem, zmieniając każdy gen, który chcemy – nie tylko te, które powodują choroby, ale te, które zmieniają zachowanie, wygląd i inteligencję.


Musimy mieć wiedzę o tym rozwoju nauki. Czy mogę wpłynąć na mendlowski los, kiedy mam dziecko, i zapewnić, że naprawdę będzie miało niebieskie oczy wujka Franka? Czy powinniśmy pozwolić ludziom na tworzenie „dzieci na zamówienie” z wyższym IQ? Jakie jest prawdopodobieństwo, że zachoruję na raka, który zabił moja babkę? A jeśli zachoruję, co mogę zrobić, by się go pozbyć?


Książka Zimmera jest znakomitym sposobem zapoznania się z tym wszystkim, ale należy wspomnieć, że istnieje para niedawnych rywali, którzy dają podobne informacje. Są to Siddhartha Mukherjee znakomicie napisana chronologia The Gene: An Intimate History i Jamesa Watsona bogato ilustrowana relacja (głównie z pierwszej ręki) DNA: The Story of the Genetic Revolution.


Przeczytajcie przynajmniej jedną z tych trzech książek, bo jest to ważny materiał: jeśli nauka nic dla ciebie nie znaczy teraz, wkrótce nabierze znaczenia.

 

SHE HAS HER MOTHER’S LAUGH The Powers, Perversions, and Potential of Heredity
Carl Zimmer, Dutton. 657 s. $30

Washington Post, 8 czerwca 2018

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Jerry Coyne

Profesor (emeritus) na wydziale ekologii i ewolucji University of Chicago, jego książka "Why Evolution is True" (Polskie wydanie: "Ewolucja jest faktem", Prószyński i Ska, 2009r.) została przełożona na kilkanaście języków, a przez Richarda Dawkinsa jest oceniana jako najlepsza książka o ewolucji.  Jerry Coyne jest jednym z najlepszych na świecie specjalistów od specjacji, rozdzielania się gatunków.  Jest wielkim miłośnikiem kotów i osobistym przyjacielem redaktor naczelnej.
 

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1041 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Uprawy GM, takie jak Złoty Ryż, uratują życie setek tysięcy dzieci   Ridey   2019-12-13
Darwin, lisy i inne ssaki na Falklandach   Mayer   2019-12-11
Wirtualna edukacja   Novella   2019-12-03
Teoria klasy próżniaczej Thorsteina Veblena – uaktualnienie statusu   Henderson   2019-12-02
Punkt szczytowy inteligencji   Novella   2019-11-30
Likwidowanie przeziębienia miedzią   Novella   2019-11-27
Dlaczego wyjaśnianie problemów przez biały przywilej jest niesłuszne   Rob Henderson   2019-11-25
LiveScience zachwala panpsychizm jako rozwiązanie trudnego problemu świadomości   Coyne   2019-11-22
Jak walczyć z firehosing   Novella   2019-11-19
Odwołajcie antyszczepionkową konferencję w Tel Awiwie   Blum   2019-11-15
Ewolucja dwunożności   Novella   2019-11-14
Granice „przeskoczenia” progu opłacalności   Lomborg   2019-11-13
Dlaczego nie żyjemy w epoce post-prawdy   Pinker   2019-11-11
Śledząc pochodzenie człowieka   Novella   2019-11-09
Skamieniałe trylobity idące gęsiego. Ale dlaczego to zrobiły?   Coyne   2019-11-06
Saga o złotym ryżu   Novella   2019-11-04
Kolejne badanie rolnictwa organicznego   Novella   2019-11-02
Fabrizio Benedetti pyta: “Czy badania placebo wzmacniają pseudonaukę?”     2019-11-01
Nathaniel Comfort raz jeszcze: nauka nie czyni postępów (czy może robi to?)   Coyne   2019-10-31
Pochwała jednoznaczności   Witkowski   2019-10-29
Stare i nowe  troski o bezpieczeństwo żywnościowe   Ongu   2019-10-28
Powrót Adama i Ewy jako rzeczywistych ludzi, jak proponuje kolejna pseudonaukowa teoria   Coyne   2019-10-25
Pradawne przechowywanie żywności   Novella   2019-10-24
Artykuł w naukowym piśmie ”Nature” dyskredytuje naukę i „scjentyzm”, kwestionuje wartości Oświecenia   Coyne   2019-10-22
Błogosławieni ci, którzy wycofują   Jacoby   2019-10-19
Pro-life czyli czarodziej z Krotoszyna   Koraszewski   2019-10-18
Biologia rozwoju ujawnia ewolucyjną historię   Novella   2019-10-15
Niebezpieczne życie antropologa   Blackwell   2019-10-12
Swędzikami jesień się zaczyna   Łopatniuk   2019-10-11
Jak wieloryb stracił swoje geny   Coyne   2019-10-10
Używanie sztucznej inteligencji do diagnozy   Novella   2019-10-08
Niespodzianka! Koty są tak samo przywiązane do swojego personelu jak psy i niemowlęta   Coyne   2019-10-05
Oburzenie, stronniczość i niestabilność prawdy   Novella   2019-10-04
O zmianie klimatu: ludzkość nie jest „nikczemna”   Lomborg   2019-10-03
Postmodernizm wyjaśniony i krytykowany   Coyne   2019-09-30
Uzdrawianie kryształami   Novella   2019-09-26
Kolejna rewolucja w rolnictwie   Novella   2019-09-24
Opory przeciwko szczelinowaniu są oparte na ideologii, a nie na nauce   Jacoby   2019-09-23
St Paul Island część 5   Lyon   2019-09-21
Co to jest czerwona rtęć?   Novella   2019-09-20
Jaka sztuka siedzi w naszych genach i czy to aby nie kicz?   Koraszewski   2019-09-19
Fałszywe wspomnienia i Fake News   Novella   2019-09-18
Kolejna próba odrzucenia teorii Darwina   Coyne   2019-09-17
Choroba zielonych mięśni   Łopatniuk   2019-09-14
”Sygnalizowanie cnoty” może nas irytować. Cywilizacja byłaby jednak bez niego niemożliwa    Miller   2019-09-13
Foka Weddela wygryza w lodzie otwory do oddychania   Coyne   2019-09-12
DNA i Loch Ness   Novella   2019-09-11
Nowa i ważna czaszka hominina z Etiopii   Coyne   2019-09-10
St Paul Island, Część 4   Lyon   2019-09-06
Biały jak śnieg, żółciutki jak kaczuszka   Łopatniuk   2019-09-04
Pingwiny geje? Nie tak szybko   Coyne   2019-09-03
Czego może nas nauczyć była zwolenniczka antyszczepionkowców, Kelley Watson-Snyder     2019-08-30
Bezzbożowa karma dla psa   Novella   2019-08-29
Odrażające życie płciowe pingwinów białookich   Coyne   2019-08-28
Badanie akupunktury jako terapii na dławicę piersiową   Novella   2019-08-23
Pradawna gigantyczna papuga z Nowej Zelandii: metr wysokości i waga 7 kilogramów!   Coyne   2019-08-22
Alaska — nurniczki i obopólny dobór płciowy   Lyon   2019-08-20
Zła nauka promuje organiczne jabłka   Novella   2019-08-19
Gąsienica zmienia kolor, żeby dopasować się do podłoża nie używając oczu: potrafi widzieć skórą!   Coyne   2019-08-16
Pseudonaukowa histeria to nie jest dobra odpowiedź na klimatyczne wyzwania   Lomborg   2019-08-14
GMO i model deficytu wiedzy   Novella   2019-08-12
Po raz pierwszy użyto edytowania genów CRISPR do leczenia zaburzenia genetycznego – anemii sierpowatej   Coyne   2019-08-08
Maskonury z wyspy St. Paul na Alasce   Lyon   2019-08-07
Zbieg okoliczności czy prawo wielkich liczb?   Novella   2019-08-06
I pijcie łzy moje, czyste rzęsiste   Łopatniuk   2019-08-03
Kształtowanie opinii o nauce i medycynie   Novella   2019-08-02
Nowe badanie dotyczące zwrotu zgubionych portfeli: ludzie na świecie są uczciwsi niż myślisz, ale czytelnik wyliczył, że uczciwość jest większa w mniej religijnych krajach   Coyne   2019-08-01
Praktykowanie medycyny bez uprawnień nie jest wolnością słowa   Novella   2019-07-31
Radujcie się, Ziemia staje się zieleńsza   Ridley   2019-07-30
Spiski wokół ptaków   Novella   2019-07-29
Matt Meselson opisuje swój najsłynniejszy eksperyment (z Frankiem Stahlem)   Coyne   2019-07-26
Niemający rozeznania filozof twierdzi, że gatunki nie istnieją   Coyne   2019-07-23
Więcej złych wiadomości dla dilerów witamin   Novella   2019-07-22
Starożytny ptak z nadzwyczaj długim palcem   Coyne   2019-07-19
YouTube i szarlataneria leczenia raka dietą   Novella   2019-07-18
“Współczesny” Homo sapiens mógł być w Eurazji aż 210 tysięcy lat temu   Coyne   2019-07-17
Hodowanie mini-mózgów z komórek macierzystych   Novella   2019-07-15
Szczepionka HPV działa. Koniec kropka     2019-07-13
Efekt przechodnia   Novella   2019-07-11
Prątkiem w raka, czyli co ma gruźlica do raka pęcherza   Łopatniuk   2019-07-06
Opowieści o nauce zastępują fikcję w Teatrze Narodowym Ugandy   Ongu   2019-07-05
Pleśń w przestrzeni kosmicznej   Novella   2019-07-03
Pterozaury: Czy umiały latać od razu po wykluciu się?   Coyne   2019-07-02
Ludziom rosną rogi? – Złe informowanie o nauce   Novella   2019-07-01
Przemysł ”wellness”   Novella   2019-06-28
Nazywanie zmiany klimatu ”katastrofalną” utrudnia znalezienie realnych odpowiedzi   Lomborg   2019-06-26
Olbrzymie straszyki mają zostać ponownie wprowadzone na wyspę Lord Howe   Coyne   2019-06-25
Amonit (i masa innych stworzeń) znaleziona w birmańskim bursztynie   Coyne   2019-06-21
Ślubowanie o zniesieniu grzechu   Ridley   2019-06-20
Nowe informacje o dzieciach CRISPR   Novella   2019-06-17
Słonie mają fantastyczny węch (lepszy niż psy): są jedynymi zwierzętami, które potrafią rozróżnić inne ilości pokarmu tylko po zapachu   Coyne   2019-06-14
Indyjscy farmerzy wysiali ziarna GMO w proteście obywatelskiego nieposłuszeństwa     2019-06-13
Chcąc zadowolić antyaborcjonistów administracja Trumpa tnie finansowanie badań medycznych przy użyciu tkanki płodowej   Coyne   2019-06-11
Triumf Mao: Światowa Organizacja Zdrowia oficjalnie akceptuje szarlatanerię tradycyjnej chińskiej medycyny     2019-06-04
Ale jak to bezbarwnikowy?   Łopatniuk   2019-06-01
Na zdrowie: izraelscy naukowcy warzą piwo na ”wskrzeszonych” drożdżach sprzed 5000 lat     2019-05-31
Skąd wiemy to, co wiemy?   Novella   2019-05-28
Samice bonobo (ale nie samice szympansów) pomagają swoim synom w zdobywaniu partnerek   Coyne   2019-05-25
Dlaczego ludzie sprzeciwiają się technologiom, które zmniejszają szkody?   Ridley   2019-05-24
Nowa praca o nielotnych chruścielach rażąco przesadzona i wypaczona w popularnych mediach   Coyne   2019-05-22

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk