Prawda

Czwartek, 26 maja 2022 - 19:19

« Poprzedni Następny »


Powiadom znajomych o tym artykule:
Do:
Od:

Żywotne pytanie


Matt Ridley 2015-04-25


Nick Lane nie tylko pisze o nauce, ale robi eksperymenty i prowokuje do myślenia. Obecnie jest na tropie jednej z największych idei we wszechświecie: znaczenia słowa “życie”. W swojej trzeciej książce o energii i życiu dochodzi podejrzanie blisko do złamania sekretu życia, dlaczego jest ono takie a nie inne, i zgłębia ten problem w sposób, który przyprawiłby o zawrót głowy starożytnego filozofa. Próbuje obecnie opowiedzieć jak, kiedy i gdzie rozpoczęło się życie, i co się z nim stało w tych początkowych dniach. Większość tej opowieści wygląda, jakby mogła być prawdą.

Życie używa informacji (składowanej w DNA), by przechwycić energię (która jest zmagazynowana w substancji chemicznej o nazwie ATP) i stworzyć porządek. Ludzie spalają olbrzymie ilości energii – wytwarzamy około 10 tysięcy razy więcej energii na gram niż słońce. Słońce jest gorętsze tylko dlatego, że jest większe. Używamy energii do tworzenia i podtrzymywania misternej złożoności komórkowej i cielesnej, przeciwieństwa entropii, tak samo jak to robimy w ekonomii, gdzie wykorzystanie energii płonących paliw umożliwia nam budowanie wysokościowców i samolotów. My jednak – a „my” znaczy tutaj wszystkie żywe stworzenia, włącznie z bakteriami – mamy specyficzny sposób chwytania energii, by była użyteczna. Pompujemy protony przez błony lipidowe.


W każdej sekundzie życia pompujesz miliardy bilionów protonów przez błony w tysiącach bilionów mitochondriów, które żyją w twoim organizmie. Mitochondria były przedmiotem niedawnej debaty parlamentarnej (o „zarodkach trojga rodziców”), są głównymi bohaterami w tej książce i są potomkami bakterii. Ich zadaniem jest utlenianie wodoru, żeby pompować protony i napędzać życie.


Załamanie się tych gradientów protonowych jest prawdziwą definicją śmierci. Cyjanek jest trucizną, ponieważ blokuje pompę protonową i komórki popełniają samobójstwo (żeby oczyścić ciało ze złych mutacji) przez umyślne załamywanie swoich gradientów protonowych. Ciało, które jest martwe od bardzo niedawna, jest praktycznie rzecz biorąc identyczne z żywym, poza mikroskopijną zmianą na niewidzialną skalę – jego zdolność to utrzymywania protonów po właściwej stronie błon nagle ustała.


Profesor Lane, biochemik z University College London, i jego koledzy rozgryźli problem, dlaczego tak jest i co to znaczy. Jego dociekania na temat tego problemu prowadzi go w głąb zagadki, która fascynowała ludzi przez tysiąclecia: gatunek, śmierć, seks, płeć, starzenie się, płodność i życie. W 2000 r. znaleziono nowy rodzaj alkalicznego, ciepłowodnego otworu termicznego na dnie oceanu pośrodku Atlantyku (nazwano go Zaginionym Miastem z powodu wielkich węglanowych kominów i wież), gdzie protony przenikają przez cienkie, półprzepuszczalne ściany z żelaza, niklu i siarki do maleńkich porów, powodując, że zbierają się tam i kontaktują cząsteczki organiczne.


Zdaniem Lane’a i innych tak zaczęło się życie jakieś 4 miliardy lat temu, wewnątrz tych skalistych porów, gdzie naturalny gradient protonowy przypadkiem zaczął napędzać tworzenie się molekularnej złożoności. Szczegóły opowieści detektywistycznej, która prowadzi go od tego punktu do pierwszej bakteriopodobnej komórki są trudne (do zrozumienia) zawiłe i przekonujące, ale bardzo warte tej podróży.


Wydaje się, że życie bardzo wcześnie rozdzieliło się na dwa różne rodzaje z różnymi zestawami chemicznymi. Nazywamy je bakterie i „archeony”, ale jedne i drugie wyglądają jak mikroby. Dopiero kiedy odczytujemy ich geny, rozumiemy jak bardzo różnią się – na przykład, jedne używają prawoskrętnych postaci lipidów, a drugie lewoskrętnych. Przez osłupiające dwa miliardy lat one były wszystkim, co istniało na tej planecie. Oba miały wielką różnorodność biochemiczną, ale były małe i strukturalnie proste.


Dopiero po tym czasie wyłoniły się złożone stworzenia – pierwotniaki, rośliny, zwierzęta, grzyby. Mają one olbrzymią wewnętrzną złożoność w komórkach, jak również w ciałach, które często są wielokomórkowe. Wszystkie mają wspólnego przodka, ponieważ ich podstawowa maszyneria jest zawsze ta sama: rośliny i zwierzęta są jedynie wersjami tego samego tematu. A jednak ten zwrot ku złożoności nie zostawił śladów – nie ma żadnych pośrednich stworzeń, z pewnymi częściami tej maszynerii, ale bez innych części. Jak mogło złożone („eukariotyczne”) życie pojawić się w pełni ukształtowane, jak Atena z głowy Zeusa?


Rozwiązywanie tej zagadki prowadzi Lane’a w świat idei, którym tylko Lewis Carroll mógłby nadać sens. Kiedy czytasz książkę Lane’a, sześć niemożliwych rzeczy staje się wiarygodne przed śniadaniem.


Wydaje się, że tym, co się zdarzyło, było pochłonięcie przez jedną komórkę archeona jednej komórki bakterii, która zamieniła się w wyspecjalizowany generator energii i stopniowo przekazała gospodarzowi większość swoich genów.


To spowodowało problem, ponieważ najeźdźcze sekwencje DNA lub pasożyty cyfrowe – trochę jak wirusy komputerowe – dostały się do systemu operacyjnego gospodarza. Nadal trapią nas dzisiaj. Nazywają się introny i radzimy sobie z nimi przez wycinanie ich z transkryptu DNA przed jego użyciem. Maszyna, jakiej używamy do zrobienia tego, pracuje powoli, musi więc mieć bezpieczne miejsce do pracy zanim transkrypt zostanie użyty – i dlatego wyewoluowało jądro, do oddzielenia transkrypcji od translacji (w białko).


Posiadanie mitochondriów, którymi stały się bakterie, umożliwiło komórkom na znacznie większy wzrost, ponieważ mitochondria mogły być liczne i małe, i skurczyć swoje genomy do niewielu zasadniczych genów – w naszych mamy tylko 13 – podczas gdy genom archeona mógł zacząć obsługiwać znacznie większą objętość i tworzyć nowe rodzaje maszynerii.


Najważniejszym odkryciem Lane’a, jego momentem “eureka”, było, kiedy zrozumiał, że dzięki temu podziałowi pracy energia dostępna na każdy gen jest setki tysięcy razy większa w komórce eukariotycznej niż w bakterii: tak samo jak energia dostępna na każdego pracownika podskoczyła wyżej dzięki rewolucji przemysłowej, umożliwiając tworzenie dużo więcej technologii i infrastruktury (to akurat moja analogia, a nie jego).


Od tego punktu Lane śledzi echa pradawnych walk wewnątrz komórki, rzuca światło na takie pytania, jak i dlaczego mamy mniej sodu w komórkach niż ma woda morska, dlaczego gołębie żyją dłużej niż szczury, jak rozdzielały się gatunki, dlaczego jaja są duże a plemniki małe i tak dalej.


Materiał, z którym musiał pracować Lane jest niesamowicie skomplikowany i są chwile, kiedy najbardziej gorliwy czytelnik będzie wracał do słowniczka, by sprawdzić znaczenie używanych terminów. Podobnie jednak jak najlepsi autorzy piszący o nauce, Lane nigdy nie prześlizguje się nad szczegółami. Zamienia je zamiast tego w serię opowieści detektywistycznych. Jak Poirot prowadzi czytelnika od przestępstwa do sprawcy, od zagadki do rozwiązania. Różnica z powieścią detektywistyczną polega na tym, że te opowieści są o rzeczywistości i są fundamentalne dla samego życia.


Powyższy tekst recenzji z książki Lane’a The Vital Question ukazał się po raz pierwszy w The Times:


The vital question

Rational Optimist, 21 kwietnia 2015

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Matt Ridley

Brytyjski pisarz popularnonaukowy, sympatyk filozofii libertariańskiej. Współzałożyciel i b. prezes International Centre for Life, "parku naukowego” w Newcastle. Zrobił doktorat z zoologii (Uniwersytet Oksfordzki). Przez wiele lat był korespondentem naukowym w "The Economist". Autor książek: The Red Queen: Sex and the Evolution of Human Nature (1994; pol. wyd. Czerwona królowa, 2001, tłum. J.J. Bujarski, A. Milos), The Origins Of Virtue (1997, wyd. pol. O pochodzeniu cnoty, 2000, tłum. M. Koraszewska), Genome (1999; wyd. pol. Genom, 2001, tłum. M. Koraszewska), Nature Via Nurture: Genes, Experience, and What Makes us Human (także jako: The Agile Gene: How Nature Turns on Nurture, 2003), Rational Optimist 2010.

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj




Komentarze
2. Wstęp Lengyel 2015-04-26
1. życie pozaziemskie mieczysławski 2015-04-25


Nauka

Znalezionych 1296 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Naukowiec z Ghany: “Afryka potrzebuje GMO bardziej niż reszta świata”   Gakpo   2022-05-26
GMO i edytowanie genów: jaka jest różnica?   Karavolias   2022-05-23
Toksyczny nektar, czyli ostrożnie z tureckim miodem   Júnior   2022-05-20
Kolejna nieudana i podyktowana ideologią próba wykazania, że płeć u ludzi nie jest binarna   Coyne   2022-05-18
Brian Charlesworth o błędach nowego artykułu rzekomo pokazującego, że fundamentalne założenie ewolucji neodarwinowskiej jest błędne   Coyne   2022-05-16
Trutnie i inni fruwający panowie   Junior   2022-05-13
Wygnanie z uniwersyteckiego świata – dwa lata później   Winegard   2022-05-10
Życie kwitnące po śmierci   Junior   2022-05-05
Organiczne środki owadobójcze są szkodliwe dla pożytecznych owadów     2022-04-30
Oxitec rozszerza próby z komarami GMO, by zredukować szerzenie się malarii   Conrow   2022-04-28
Słowa w wosku zapisane   Tonhasca Junior   2022-04-26
Rodzice, szkoła, państwo: kultura niskich oczekiwań   Koraszewski   2022-04-25
Nowoczesne ulepszanie roślin uprawnych przyjmuje historyczne podejście   Karavolias   2022-04-20
Pierwsza spożywcza roślina GMO w Ghanie   Baffour-Awuah   2022-04-16
Indie zwalniają edytowanie genów z wymaganej dla GMO oceny bezpieczeństwa   Paranjape   2022-04-11
Metamorfozy    Júnior   2022-04-09
Rolnicy nie mogą uprawiać tego, na co ich nie stać   Ongu   2022-04-07
Rośliny zmodyfikowane: odkłamać opinię o GMO   Conrow   2022-04-07
Odmowa szczelinowania jest szaleństwem   Ridley   2022-04-02
Jak wirusy chorób układu oddechowego ewoluują, by stać się łagodniejsze   Ridley   2022-03-22
Czy globalne ocieplenie może być dla nas dobre?   Ridley   2022-03-03
Południowa Afryka powinna przemyśleć regulacje dotyczące genetycznie modyfikowanych roślin   i Priyen Pillay   2022-03-01
Dlaczego środowiskowcy stanowią większą przeszkodę dla skutecznej polityki klimatycznej niż negacjoniści?   Boudry   2022-02-21
O figach i osach   Júnior   2022-02-18
Pień liczący 40 tysięcy lat przekazany Maorysom zamiast nauce   Coyne   2022-02-14
Propaganda anty-GMO obraża drobnych farmerów w Afryce i w Azji   Gakpo   2022-02-08
Jak “tubylcza medycyna” różni się od medycyny   Coyne   2022-02-07
Biotechnologia podnosi plony wysokobiałkowego afrykańskiego pochrzynu   Wetaya   2022-02-04
Spadanie w przepaść   Turski   2022-01-27
Czy koniki morskie coś nam mówią o LGBT? Błąd naturalistyczny popełniony przez Sussex Wildlife Trust   Coyne   2022-01-25
Ojczyznę wolną (od GMO) zachowują pany   Koraszewski   2022-01-22
Namawianie roślin, żeby podjęły ryzyko   Karavolias   2022-01-20
Czy uczenie się metodą prób i błędów jest „nauką”?   Coyne   2022-01-14
Czy gaz i energia jądrowa są “zielone”   Novella   2022-01-12
Ptasia grypa w czasach ludzkiej zarazy   Collins   2022-01-11
Rasa jest kontinuum. Płeć jest cholernie binarna   Dawkins   2022-01-10
Komiczne krzyki o klimatycznej Apokalipsie –— 50 lat nieuzasadnionego siania paniki   Lomborg   2022-01-06
Gnidy, o których PIS ci nie powie   Koraszewski   2022-01-05
Niebezpieczeństwo upolitycznienia nauki   Krylov   2022-01-01
Specjalne przesłanie do muzułmanów na całym świecie   Pandavar   2021-12-28
Nowe badania pokazują, że kraje rozwijające się płacą wysoką cenę za ograniczanie upraw roślin GMO   Maina   2021-12-25
Jajo, które wywołało sensację   Koraszewski   2021-12-24
Pięć powodów zakończenia debaty o GMO   Evanea   2021-12-16
Richard Dawkins pisze do “przyjaciół nauki i rozumu” w Nowej Zelandii   Coyne   2021-12-14
 Syntetyczna biologia oferuje obietnicę rozwiązania globalnego problemu z plastikiem   Agaba   2021-12-13
Nigeria wzywa Afrykę, by szła w jej ślady w sprawie GM wspięgi wężowatej   Opoku Gakpo   2021-12-09
Małe nietoperze idą do przedszkola   Koraszewski   2021-12-06
Afrykańscy naukowcy wzywają do polityki poparcia biologii syntetycznej i innych innowacji   Agaba   2021-12-02
Uprawy GMO zredukowały zatrucia farmerów pestycydami   Maina   2021-11-27
Czy genetyka może pomóc wyeliminować nierówność?   Coyne   2021-11-26
Matematyka i prawdziwa historia katastrofy klimatycznej   Lomborg   2021-11-24
Nigeria daje zielone światło kukurydzy GMO   Conrow   2021-11-22
Ugandyjscy studenci nalegają na powszechne stosowanie biotechnologii i uchwalenie prawa o biobezpieczeństwie   Agaba   2021-11-17
Organiczny eksperyment Sri Lanki   Novella   2021-11-16
Ruanda skwapliwie przyjmuje biotechnologię poprzez ekspansję OFAB   Meeme   2021-11-12
Sprzeciw wobec anulowania Huxleya   Coyne   2021-11-05
Farmerka z Kenii zbiera obfity plon z bawełny GM   Meeme   2021-11-04
Czarni uczeni i nauka o rasizmie   Koraszewski   2021-11-03
Kłusownictwo narzuca na słonie dobór w kierunku ewolucji słoni bez ciosów   Coyne   2021-11-01
Marnujemy naszą wielką szansę na edytowanie genów   Ridely   2021-10-29
“Czarne tygrysy” w małym indyjskim rezerwacie sugerują losowy dryf genetyczny   Coyne   2021-10-26
Wytwarzanie białek w roślinach przez rolnictwo molekularne   Novella   2021-10-20
Strzelby, zarazki, maszyny to zdecydowanie antyrasistowska książka. Dlaczego lewica jej nie kocha?   Barnett   2021-10-13
Nigeryjscy farmerzy nie mogą się doczekać wystarczających ilości GM nasion wspięgi wężowatej   Gakpo   2021-10-12
Dobór płciowy versus dobór naturalny: na przykładzie chrząszczy   Coyne   2021-10-08
Edytowanie genów kluczem do ulepszenia podstawowych upraw w Afryce   Abugu   2021-10-01
Bakłażan GMO jest udokumentowaną wygraną ubogich farmerów   Conrow   2021-09-23
O Jezu, wskrzeszają mamuta!   Koraszewski   2021-09-17
Wszystkie antyizraelskie wiadomości zasługują na publikację   Bard   2021-09-04
Tożsamość etniczna i rasa   Coyne   2021-08-30
Środowiskowcy mylili się – nie stoimy przed apokalipsą owadów   Ridley   2021-08-13
Czy znaleziono najstarszy dowód na istnienie zwierzęcia? Nowa gąbko-podobna skamieniałość liczy 890 milionów lat   Coyne   2021-08-11
Psy rozumieją ludzi   Novella   2021-08-06
Nowy start nauki o życiu w epoce genu   Ridley   2021-08-05
Użycie ognia przez homininy: przykład szybkiej ewolucji kulturowej?   Coyne   2021-08-04
Historia pandemii jest historią zaprzeczania   Jackoby   2021-07-27
Nieuchwytny neuron babci   Novella   2021-07-22
Cierpienie i pytanie, czy przestaniemy jeść mięso   Koraszewski   2021-07-14
Czy nadchodzi hydroponika?   Novella   2021-07-13
Raport Unii Europejskiej o glifosacie   Novella   2021-07-10
Dlaczego ideologii nie należy mieszać z nauką   Coyne   2021-06-30
Nagonka na Izrael grasuje w stowarzyszeniach nauk ścisłych, medycyny i edukacji   Chesler   2021-06-24
Szczęśliwi pracoholicy   Witkowski   2021-06-03
Propaganda w wykonaniu nauczycieli akademickich   Chesler   2021-06-02
Ewolucja wielokomórkowości   Novella   2021-05-07
Polityczna polaryzacja jest przesadzona   Novella   2021-05-04
Wrotki były kiedyś sztandarową grupą istot bez seksu, a teraz sądzi się, że ukradkiem odstawiają szybkie numerki   Coyne   2021-04-22
Błędna historia antykolonializmu   Tupy   2021-04-21
Mayflower wyrusza w podróż raz jeszcze   Koraszewski   2021-04-19
Genetyczny przełącznik CRISPR   Novella   2021-04-16
Wielkie zdarzenie oksydacyjne   Novela   2021-04-09
Kiedy panika klimatyczna zlewa się z kulturą anulowania   Lomborg   2021-04-06
Czy wykształceni ludzie są bardziej antysemiccy?   Albert Cheng i Ian Kingsbury   2021-04-05
Nieoczekiwana historia i cudowny sukces szczepionek   Ridley   2021-03-31
Innowacja jest geograficznie zlokalizowanym i chwilowym zjawiskiem   Ridley   2021-03-29
Czy gąbki są najbliższymi krewnymi pozostałych zwierząt?   Coyne   2021-03-26
Kilka lekcji z rosyjskiej rewolucji. Jak kuszący radykalny nihilizm prowadzi do ekstremizmu   Geifman   2021-03-22
Wracamy do raju?   Łukaszewski   2021-03-18
Ślimakowi morskiemu odrasta tułów z odciętej głowy, czyli “autotomia z kleptoplastią”   Coyne   2021-03-15
Ewolucyjne korzyści udawania ofiary   Clark   2021-03-11

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

„Przebudzeni”


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk