Prawda

Wtorek, 19 listopada 2019 - 07:05

« Poprzedni Następny »


Selektywnie stosowana koncepcja tabula rasa i ideologicznie motywowane nieporozumienia


Bo Winegard i Cory Clark 2019-05-09


Dajcie mi tuzin zdrowych niemowląt i moje środowisko, w jakim je wychowam, a gwarantuję, że losowo wybiorę dowolne z nich i wyszkolę je, by zostało dowolnym rodzajem specjalisty, jaki wybiorę – lekarzem, prawnikiem, artystą, kupcem i, tak, także żebrakiem, niezależnie od  talentów, upodobań, skłonności, zdolności, powołania i rasy jego przodków.
~
John B. Watson

Idea tabula rasa jest poglądem pokazanym tutaj na przykładzie Johna B. Watsona z jego charakterystyczną arogancją, że ludzka natura jest wysoce plastyczna i głównie zdeterminowana przez siły środowiska. Ponieważ niemal wszystkie dostępne dowody wskazują, że jest to pogląd błędny, wielu badaczy zaskakuje fakt, że różne wersje tej filozofii wydają się nadal popularne na pewnych wydziałach uniwersyteckich i szerzej wśród inteligencji. Niektórzy krytycy progresywizmu, tacy jak ekonomista Thomas Sowell, utrzymują, że ludzie o politycznie progresywnych poglądach szczególnie często wyznają wiarę w koncepcję tabula rasa w wyniku swojej tendencji do przypisywania wielu społecznych różnic środowiskowym i społecznym przyczynom, minimalizując przyczyny genetyczne.


Inni – zazwyczaj ci, którzy są przychylnie nastawieni do progresywizmu, jak Ed Rooksby z „Guardiana” – twierdzą, że jest to wypaczenie, leniwy argument metodą „na chochoła” (sofizmat rozszerzenia) i że przy poprawnym rozumieniu większość progresistów wcale nie jest zwolennikami idei tabula rasa. Są po prostu wrażliwi na skutki sił społecznych i niesprawiedliwości, i tę wrażliwość przeciwnicy polityczni często fałszywie charakteryzują jako naiwną wiarę w środowisko. Wielu z tych ludzi twierdzi, że w rzeczywistości ludzie postępowi częściej niż konserwatyści akceptują wkład genetyczny w zachowanie człowieka.  W końcu, konserwatyści nadal ociągają przed zaakceptowaniem tego, że seksualność jest określana przez geny lub ograniczona przez naturę danego człowieka. Wierzą raczej, że jest to wybór dokonany z wolnej woli człowieka. Równie niechętnie przypisują społeczną porażkę genom człowieka, ale zamiast tego obwiniają jego postawę i brak motywacji do pracy, utrzymując, że nędzarze są często leniwi i niezdyscyplinowani.

 

Ci, którzy bronią progresywizmu, po części mają rację; progresiści nie są ogólnie wyznawcami idei tabula rasa i istotnie wydają się częściej niż konserwatyści akceptować genetyczne przyczyny wielu ludzkich zachowań i społecznych osiągnięć lub ich braku. Jednak progresiści są selektywnymi lub ideologicznymi zwolennikami idei tabula rasa. To jest, ogólnie akceptują, że istnieje jakiś rodzaj natury, który ogranicza jednostki. Richard Dawkins nigdy nie mógłby zostać LeBronem Jamesem, ani odwrotnie, niezależnie od diety, wychowania i starań.  

 

Są jednak selektywnie sceptyczni wobec twierdzeń, że odwołanie się do tej natury (genetyki) może wyjaśnić pewne rodzaje różnic między ludźmi, między płciami i między etnicznymi populacjami. Konkretnie, są sceptyczni wobec genetycznych wyjaśnień, jeśli wydają się one sugerować, że pewne społeczne nierówności są „naturalne” lub spowodowane przez genetyczne różnice między grupami, a szczególnie, kiedy te różnice wydają się faworyzować grupę o wyższym statusie (na przykład, że mężczyźni są w czymś przeciętnie lepsi od kobiet z powodu genetycznych różnic między mężczyznami i kobietami).  

 

Teza, że progresiści są selektywnymi wyznawcami tabula rasa, jest zgodna z teorią, obserwacyjnymi dowodami i dowodami z systematycznych badań.  


Selektywne wyznawanie tabula rasa: teoria i dowody

 

Jedną z głównych psychologicznych różnic między konserwatystami a progresistami jest to, że progresiści są bardziej przeciwni nierówności. Oczywiście, jedni i drudzy widzą różnice – widzą, że profesor ma wyższy status niż robotnik budowlany lub że prawnik zarabia więcej niż pracownik społeczny. Dla progresistów te różnice są jednak bardziej niepokojące.

 

Tam, gdzie istnieją takie różnice, możliwe są co najmniej dwa wyjaśnienia. Pierwszym jest, że geny wyposażyły pewne osoby i grupy w naturę, która prowadzi do lepszych wyników w życiu niż innych (na przykład, jedni mają wyższą inteligencję, inni nadzwyczajne zdolności sportowe, większy talent muzyczny, wyjątkową urodę lub zniewalającą charyzmę). Drugim jest, że wszyscy ludzie i grupy rodzą się genetycznie równi z możliwością rozwinięcia pożądanych cech i zdolności, ale tę naturalną równość wypaczają siły środowiskowe i społeczne, które przeszkadzają pewnym osobom i grupom w osiągnięciu ich pełnego potencjału. 


Ci, którzy szczególnie nie znoszą nierówności, wydają się preferować to drugie wyjaśnienie z dwóch powodów. Po pierwsze, sugeruje ono, że grupy i jednostki są równe w sposób naturalny. Po drugie, sugeruje to, że równość wyników w życiu można osiągnąć w autentycznie wolnym i merytokratycznym społeczeństwie. Pilnym projektem politycznym jest więc stworzenie takiego społeczeństwa. Akceptowanie pierwszego wyjaśnienia (że jednostki i grupy różnią się z natury) jest dla progresistów moralnie nieprzyjemne po prostu dlatego, że oznacza, że społeczeństwo może uczynić jednostki i grupy równymi tylko przez pogwałcenie  merytokratycznych zasad przy pomocy interwencjonizmu, który faworyzuje pewne grupy.  

 

Pogląd, że większość ludzi i grup jest zasadniczo równa, jest rodzajem kosmicznego egalitaryzmu, który sugeruje, że wszechświat jest sprawiedliwy, ale ludzie nie są. Ten pogląd  nieuchronnie prowadzi do selektywnego stosowania idei tabula rasa, jeśli bowiem ludzie istotnie są z natury równi, to jedyną rzeczą, która może wyjaśnić różnice społeczne, są siły środowiska.  



Tak więc selektywne wyznawanie tabula rasa jest teoretycznie spójne z psychologicznymi skłonnościami i preferencjami progresistów. Zgadza się także z nieformalnymi wnioskami, jakie możemy wyciągnąć z tego, co widzimy w świecie. Na przykład, kiedy   opublikowano “Google memo” Jamesa Damore’a, progresiści natychmiast go zaatakowali, oskarżając go o utrwalanie seksizmu w przemyśle technicznym. Mimo wielu obelżywych ataków na Damore’a, jego własny tekst był ogólnie przemyślanym i ostrożnym dokumentem. Po prostu twierdził, że zasady zapewnienia różnorodności przez Google są niesprawiedliwe i skazane na niepowodzenie, ponieważ nie biorą pod uwagę biologicznych (czytaj: naturalnych lub genetycznie spowodowanych) różnic między mężczyznami i kobietami.

 

Konsternacja i oburzenie, jakie pismo Damore’a wywołało wśród progresistów, łatwo wyjaśnić, jeśli zaakceptujemy tezę, że progresiści wyznają kosmiczny egalitaryzm. Kobiety są niedoreprezentowane w przemyśle technicznym, a ponieważ wyznawcy kosmicznego egalitaryzmu nie potrafią pogodzić się z faktem, że istnieją genetyczne różnice między mężczyznami i kobietami, ta nierówność z konieczności musi zostać przypisana seksizmowi. Ponadto, każdy, kto twierdzi, że jest inaczej, świadomie broni niedającego się tolerować  status quo.


Mamy obecnie mocne dowody, które popierają teorię i nieformalne obserwacje, że progresiści są wyznawcami kosmicznego egalitaryzmu i selektywnie stosują zasadę tabula rasa. Zebraliśmy dane na próbie 3274 osób. Najpierw zadaliśmy tradycyjne pytania demograficzne, włącznie z pytaniem o ideologię polityczną na 7-punktowej skali (od 1 – bardzo konserwatywny do 7 – bardzo liberalny), a następnie zadaliśmy wiele pytań o różnice płci i różnice etniczne oraz o przyczyny zróżnicowania społecznego. Dla celów analizy podzieliliśmy uczestników na skrajnych konserwatystów (tych, którzy odpowiedzieli 1 w pytaniu o ideologię), konserwatystów (odpowiedzieli 2-3), umiarkowanych (odpowiedzieli 4), liberałów (odpowiedzieli 5-6) i progresistów (odpowiedzieli 7). Ważne jest zauważenie, że na naszej skali nie użyliśmy terminu „progresista”. To jest nasze określenie na ludzi skrajnie liberalnych. W sumie, 488 uczestników, lub z grubsza 15 procent było progresistami, tak jak to pojęcie definiujemy. Chociaż zadaliśmy wiele pytań, tutaj opiszemy jedynie siedem  najbardziej dla tej sprawy istotnych (dociekliwi czytelnicy mogą zbadać to miejsce, gdzie są wszystkie dane).

 

Po pierwsze, zgodnie z wyznawaniem selektywnego stosowania tabula rasa, progresiści bardziej niż pozostali mówili, że mężczyźni i kobiety mają takie same zdolności do wszystkich zadań. (Pytania miały 7-punktową skalę, od 1 = zupełnie się nie zgadzam do 7 = całkowicie się zgadzam.)



Częściej również niż inni mówili, że wszystkie grupy etniczne mają równe zdolności do wykonywania wszystkich zadań.



Zgodnie z tymi odpowiedziami częściej także niż inni mówili, że różnice między płciami (i między grupami etnicznymi) są z większym prawdopodobieństwem spowodowane przez dyskryminację. (Proszę zauważyć, że pytanie/twierdzenie mówi, że jedyną przyczyną istnienia różnic jest seksizm. Całe 130 progresistów czyli 26 procent zatwierdza to w najwyższym stopniu [7], co znaczy, że całkowicie się z tym zgadzają.)







Częściej także niż inne grupy mówią, że ludzie używają nauki do uzasadnienia istniejących nierówności. Jest to zgodne z reakcją progresistów na „Google memo” Damore’a. Progresiści  są skłonni do przypisywania nikczemnych motywacji każdemu, kto twierdzi, że mężczyźni i kobiety różnią się biologicznie – nawet kiedy takie twierdzenia popiera nauka.





Wnioski

Progresiści istotnie akceptują genetyczną podbudowę ludzkiej natury; ale, zgodnie z twierdzeniami ich krytyków, akceptują to w znacznie mniejszym stopniu, kiedy jest to dla nich ideologicznie niewygodne. Innymi słowy, progresiści stosują koncepcję tabula rasa selektywnie lub ideologicznie. Akceptują genetyczne wyjaśnienia dla homoseksualizmu, transseksualności, otyłości, uzależnienia i rozmaitych chorób psychicznych, ale nie dla różnic między płciami lub grupami, szczególnie, kiedy te różnice między płciami lub grupami mogą wyjaśnić (a więc potencjalnie uzasadnić) istniejące nierówności między płciami lub grupami.  


Nasze dane, choć ograniczone, dostarczają poparcia dla hipotezy, że progresiści są selektywnymi wyznawcami tabula rasa. Silniej niż inne grupy ideologiczne zgadzali się z twierdzeniami, które pokazywały postawę akceptacji koncepcji tabula rasa w sprawie różnic między płciami i grupami etnicznymi (ten właśnie rodzaj wiary w tabula rasa, jaki przewidywała teoria, że progresiści będą żywić). Najbardziej może zaskakujące (i najbardziej potwierdzające naszą tezę) było to, że całe 26 procent progresistów w pełni poparło twierdzenie, że „jedyną przyczyną istnienia różnic między płciami jest to, że społeczeństwo jest seksistowskie”, co jest, łagodnie mówiąc, szaleńczo nieprawdopodobnym twierdzeniem. 

 

Nie powinno być zaskakujące, że progresiści mają przesycony ideologią pogląd na naturę człowieka. Po wszystkich stronach poglądy na naturę człowieka są emocjonalne i żarliwe, ponieważ dzisiejsze konkurujące ideologie opierają się na różnych koncepcjach zróżnicowania ludzi i związku tego zróżnicowania z idealnym porządkiem społecznym. Kiedy w grę wchodzi tak wiele, niewielu potrafi podejść do dowodów z otwartym umysłem. Także konserwatyści, jak zauważono we wstępie, są niemal z pewnością selektywnymi wyznawcami tabula rasa. Na przykład, wydaje się, że są bardziej sceptyczni co do tego, że choroby psychiczne, narkomania i orientacja seksualna zależne są od genów. I chociaż konserwatyści wydają się akceptować bardziej ograniczony pogląd na ludzi niż progresiści, często twierdzą, że wszyscy (lub niemal wszyscy) ludzie, gdyby tylko ciężko pracowali, mogliby odnieść sukces. Ponadto często winą za patologie społeczne obarczają wyłącznie wady kultury i dekadencję.  

 

Jest więc mało prawdopodobne, by albo lewica, albo prawica miała monopol na stronniczość; i jest mało prawdopodobne, by którakolwiek z tych stron miała całkowicie poprawne zrozumienie natury człowieka (chociaż jest możliwe, że jedna ma poprawniejszy pogląd niż druga). Jeśli zaczniemy rozumieć skrzywienia obrazu i błędy, do jakich nas one doprowadzają, wtedy będziemy mogli zacząć je poprawiać. Możemy poprawić naszą wypaczoną wizję okularami samo-świadomości i zdyscyplinowanego namysłu. Pierwszym krokiem jest zadanie sobie prostego pytania: Jak jest prawdopodobne, że to, co chcemy, by było prawdą o naturze człowieka, jest prawdą o naturze człowieka? Innymi słowy, jeśli wszystkie ”fakty” o ludziach zgadzają się z naszymi pragnieniami, to jest to mocny dowód nie na to, że jesteśmy szczęściarzami, ale na to że się mylimy.  

 

Selective Blank Slatism and Ideologically Motivated Misunderstandings

Quillette, 3 maja 2019

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska

Bo Winegard 
Wykładowca psychologii w  Marietta College. 

Cory Clark
Wykładowca psychologii na Durham University.


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj




Komentarze
1. Doskonała praca Marek Eyal 2019-05-09


Nauka

Znalezionych 1032 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Odwołajcie antyszczepionkową konferencję w Tel Awiwie   Blum   2019-11-15
Ewolucja dwunożności   Novella   2019-11-14
Granice „przeskoczenia” progu opłacalności   Lomborg   2019-11-13
Dlaczego nie żyjemy w epoce post-prawdy   Pinker   2019-11-11
Śledząc pochodzenie człowieka   Novella   2019-11-09
Skamieniałe trylobity idące gęsiego. Ale dlaczego to zrobiły?   Coyne   2019-11-06
Saga o złotym ryżu   Novella   2019-11-04
Kolejne badanie rolnictwa organicznego   Novella   2019-11-02
Fabrizio Benedetti pyta: “Czy badania placebo wzmacniają pseudonaukę?”     2019-11-01
Nathaniel Comfort raz jeszcze: nauka nie czyni postępów (czy może robi to?)   Coyne   2019-10-31
Pochwała jednoznaczności   Witkowski   2019-10-29
Stare i nowe  troski o bezpieczeństwo żywnościowe   Ongu   2019-10-28
Powrót Adama i Ewy jako rzeczywistych ludzi, jak proponuje kolejna pseudonaukowa teoria   Coyne   2019-10-25
Pradawne przechowywanie żywności   Novella   2019-10-24
Artykuł w naukowym piśmie ”Nature” dyskredytuje naukę i „scjentyzm”, kwestionuje wartości Oświecenia   Coyne   2019-10-22
Błogosławieni ci, którzy wycofują   Jacoby   2019-10-19
Pro-life czyli czarodziej z Krotoszyna   Koraszewski   2019-10-18
Biologia rozwoju ujawnia ewolucyjną historię   Novella   2019-10-15
Niebezpieczne życie antropologa   Blackwell   2019-10-12
Swędzikami jesień się zaczyna   Łopatniuk   2019-10-11
Jak wieloryb stracił swoje geny   Coyne   2019-10-10
Używanie sztucznej inteligencji do diagnozy   Novella   2019-10-08
Niespodzianka! Koty są tak samo przywiązane do swojego personelu jak psy i niemowlęta   Coyne   2019-10-05
Oburzenie, stronniczość i niestabilność prawdy   Novella   2019-10-04
O zmianie klimatu: ludzkość nie jest „nikczemna”   Lomborg   2019-10-03
Postmodernizm wyjaśniony i krytykowany   Coyne   2019-09-30
Uzdrawianie kryształami   Novella   2019-09-26
Kolejna rewolucja w rolnictwie   Novella   2019-09-24
Opory przeciwko szczelinowaniu są oparte na ideologii, a nie na nauce   Jacoby   2019-09-23
St Paul Island część 5   Lyon   2019-09-21
Co to jest czerwona rtęć?   Novella   2019-09-20
Jaka sztuka siedzi w naszych genach i czy to aby nie kicz?   Koraszewski   2019-09-19
Fałszywe wspomnienia i Fake News   Novella   2019-09-18
Kolejna próba odrzucenia teorii Darwina   Coyne   2019-09-17
Choroba zielonych mięśni   Łopatniuk   2019-09-14
”Sygnalizowanie cnoty” może nas irytować. Cywilizacja byłaby jednak bez niego niemożliwa    Miller   2019-09-13
Foka Weddela wygryza w lodzie otwory do oddychania   Coyne   2019-09-12
DNA i Loch Ness   Novella   2019-09-11
Nowa i ważna czaszka hominina z Etiopii   Coyne   2019-09-10
St Paul Island, Część 4   Lyon   2019-09-06
Biały jak śnieg, żółciutki jak kaczuszka   Łopatniuk   2019-09-04
Pingwiny geje? Nie tak szybko   Coyne   2019-09-03
Czego może nas nauczyć była zwolenniczka antyszczepionkowców, Kelley Watson-Snyder     2019-08-30
Bezzbożowa karma dla psa   Novella   2019-08-29
Odrażające życie płciowe pingwinów białookich   Coyne   2019-08-28
Badanie akupunktury jako terapii na dławicę piersiową   Novella   2019-08-23
Pradawna gigantyczna papuga z Nowej Zelandii: metr wysokości i waga 7 kilogramów!   Coyne   2019-08-22
Alaska — nurniczki i obopólny dobór płciowy   Lyon   2019-08-20
Zła nauka promuje organiczne jabłka   Novella   2019-08-19
Gąsienica zmienia kolor, żeby dopasować się do podłoża nie używając oczu: potrafi widzieć skórą!   Coyne   2019-08-16
Pseudonaukowa histeria to nie jest dobra odpowiedź na klimatyczne wyzwania   Lomborg   2019-08-14
GMO i model deficytu wiedzy   Novella   2019-08-12
Po raz pierwszy użyto edytowania genów CRISPR do leczenia zaburzenia genetycznego – anemii sierpowatej   Coyne   2019-08-08
Maskonury z wyspy St. Paul na Alasce   Lyon   2019-08-07
Zbieg okoliczności czy prawo wielkich liczb?   Novella   2019-08-06
I pijcie łzy moje, czyste rzęsiste   Łopatniuk   2019-08-03
Kształtowanie opinii o nauce i medycynie   Novella   2019-08-02
Nowe badanie dotyczące zwrotu zgubionych portfeli: ludzie na świecie są uczciwsi niż myślisz, ale czytelnik wyliczył, że uczciwość jest większa w mniej religijnych krajach   Coyne   2019-08-01
Praktykowanie medycyny bez uprawnień nie jest wolnością słowa   Novella   2019-07-31
Radujcie się, Ziemia staje się zieleńsza   Ridley   2019-07-30
Spiski wokół ptaków   Novella   2019-07-29
Matt Meselson opisuje swój najsłynniejszy eksperyment (z Frankiem Stahlem)   Coyne   2019-07-26
Niemający rozeznania filozof twierdzi, że gatunki nie istnieją   Coyne   2019-07-23
Więcej złych wiadomości dla dilerów witamin   Novella   2019-07-22
Starożytny ptak z nadzwyczaj długim palcem   Coyne   2019-07-19
YouTube i szarlataneria leczenia raka dietą   Novella   2019-07-18
“Współczesny” Homo sapiens mógł być w Eurazji aż 210 tysięcy lat temu   Coyne   2019-07-17
Hodowanie mini-mózgów z komórek macierzystych   Novella   2019-07-15
Szczepionka HPV działa. Koniec kropka     2019-07-13
Efekt przechodnia   Novella   2019-07-11
Prątkiem w raka, czyli co ma gruźlica do raka pęcherza   Łopatniuk   2019-07-06
Opowieści o nauce zastępują fikcję w Teatrze Narodowym Ugandy   Ongu   2019-07-05
Pleśń w przestrzeni kosmicznej   Novella   2019-07-03
Pterozaury: Czy umiały latać od razu po wykluciu się?   Coyne   2019-07-02
Ludziom rosną rogi? – Złe informowanie o nauce   Novella   2019-07-01
Przemysł ”wellness”   Novella   2019-06-28
Nazywanie zmiany klimatu ”katastrofalną” utrudnia znalezienie realnych odpowiedzi   Lomborg   2019-06-26
Olbrzymie straszyki mają zostać ponownie wprowadzone na wyspę Lord Howe   Coyne   2019-06-25
Amonit (i masa innych stworzeń) znaleziona w birmańskim bursztynie   Coyne   2019-06-21
Ślubowanie o zniesieniu grzechu   Ridley   2019-06-20
Nowe informacje o dzieciach CRISPR   Novella   2019-06-17
Słonie mają fantastyczny węch (lepszy niż psy): są jedynymi zwierzętami, które potrafią rozróżnić inne ilości pokarmu tylko po zapachu   Coyne   2019-06-14
Indyjscy farmerzy wysiali ziarna GMO w proteście obywatelskiego nieposłuszeństwa     2019-06-13
Chcąc zadowolić antyaborcjonistów administracja Trumpa tnie finansowanie badań medycznych przy użyciu tkanki płodowej   Coyne   2019-06-11
Triumf Mao: Światowa Organizacja Zdrowia oficjalnie akceptuje szarlatanerię tradycyjnej chińskiej medycyny     2019-06-04
Ale jak to bezbarwnikowy?   Łopatniuk   2019-06-01
Na zdrowie: izraelscy naukowcy warzą piwo na ”wskrzeszonych” drożdżach sprzed 5000 lat     2019-05-31
Skąd wiemy to, co wiemy?   Novella   2019-05-28
Samice bonobo (ale nie samice szympansów) pomagają swoim synom w zdobywaniu partnerek   Coyne   2019-05-25
Dlaczego ludzie sprzeciwiają się technologiom, które zmniejszają szkody?   Ridley   2019-05-24
Nowa praca o nielotnych chruścielach rażąco przesadzona i wypaczona w popularnych mediach   Coyne   2019-05-22
Trenowanie sztucznej inteligencji, żeby widziała jak człowiek   Novella   2019-05-21
A polać wielką wodą…   Cipiur   2019-05-18
Wykrywanie kłamstw w mózgu   Novella   2019-05-17
Walka o zachowanie bioróżnorodności   Ridley   2019-05-15
Niezwykły przypadek mimikry: skaczący pająk naśladuje gąsienicę   Coyne   2019-05-14
Selektywnie stosowana koncepcja tabula rasa i ideologicznie motywowane nieporozumienia   Cory Clark   2019-05-09
Dlaczego szarlatani nie powinni nadzorować sami siebie     2019-05-08
Kiedy naukowcy nie tolerują odmiennego zdania   Weber   2019-05-07
Przegapione odkrycia w historii nauki   Ridley   2019-05-02

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk