Prawda

Poniedziałek, 8 sierpnia 2022 - 07:28

« Poprzedni Następny »


Przykre niespodzianki, czyli czerniak i siwizna


Paulina Łopatniuk 2015-08-01

Czerniak; CC BY-SA 3.0; LWozniak&KWZielinski; https://pl.wikibooks.org/wiki/Atlas_histopatologii_guz%C3%B3w_sk%C3%B3ry
Czerniak; CC BY-SA 3.0; LWozniak&KWZielinski; https://pl.wikibooks.org/wiki/Atlas_histopatologii_guz%C3%B3w_sk%C3%B3ry

To nie była zaplanowana notka – w planach czeka cała kolejka artykułów mniej lub bardziej rozgrzebanych, jednak (po raz kolejny zresztą) inspiracja wygrała z kalkulacją i znaleziony przypadkiem artykuł wyprzedził wcześniej obiecane kilku osobom teksty. Ot, ciekawostka, która wpadła mi w oko i już nie chciała się odczepić. Być może i wam wyda się interesująca. Może nawet kiedyś komuś pomoże.

O czerniaku zapewne słyszał każdy, niezależnie od tego w jakim stopniu interesuje się medycyną. Ten słynny ze swego agresywnego potencjału nowotwór złośliwy wywodzi się z komórek barwnikotwórczych (wytwarzających melaninę), melanocytów, zazwyczaj zlokalizowanych w dolnej części naskórka (ale też w oponach mózgowych tudzież oczach chociażby – stąd i tam może rozwinąć się czerniak – czy to tęczówki, czy naczyniówki, czy ciała rzęskowego, nie tylko u człowieka zresztą), rzadziej – w nabłonku pokrywającym błony śluzowe.

Serce na przekroju – czarne obszary to przerzuty czerniaka; PEIR Digital Library (Pathology image database), AFIP; domena publiczna
Serce na przekroju – czarne obszary to przerzuty czerniaka; PEIR Digital Library (Pathology image database), AFIP; domena publiczna

Jest uważany za zmianę wyjątkowo groźną, gdyż potrafi stosunkowo wcześnie przerzutować, jednocześnie zaś jego przerzuty potrafią pojawiać się niespodziewanie jeszcze przez wiele lat po – wydawałoby się skutecznym – leczeniu. O ile czerniak usunięty wcześnie, zanim pojawią się się przerzuty, a optymalnie – zanim jeszcze zacznie naciekać głębsze warstwy skóry, jest nowotworem dość dobrze rokującym, o tyle zmiana usunięta zbyt późno, gdy nastąpił już rozsiew, wiąże się z nader niekorzystnym rokowaniem pomimo usilnych starań lekarzy i naukowców – w końcu to właśnie przerzuty zabijają pacjentów dotkniętych tą chorobą, nie zmiany pierwotne. Zatem – jak zresztą zwykle w onkologii – czas jest kluczową kwestią. Zmiana musi zostać rozpoznana i usunięta możliwie wcześnie. Żeby to jednak uczynić, trzeba ją też odpowiednio wcześnie zauważyć.


Czerniak skóry owłosionej głowy z przerzutem w śliniance; CC BY-NC 3.0; http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4348854/
Czerniak skóry owłosionej głowy z przerzutem w śliniance; CC BY-NC 3.0; http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4348854/

W przypadku czerniaków skóry szczególnie niefortunną lokalizacją jest skóra owłosiona. Nieregularna, o nierównomiernym wybarwieniu, być może wrzodziejąca plamka zawsze będzie trudniejsza do zauważenia pod warstwą włosów niż na gołej skórze, prawda? I rzeczywiście – dostępne badania wydają się sugerować, że czerniaki skóry owłosionej głowy w momencie wykrycia bywają bardziej zaawansowane niźli zmiany zlokalizowane w innych rejonach, choć literatura nie pozwala jednoznacznie stwierdzić czy powodem jest jedynie niekorzystna lokalizacja, czy też być może po prostu czerniaki tej okolicy mają nieco odmienną biologię (jak chociażby tzw. czerniaki akralne, zlokalizowane w obrębie odsiebnych [dalszych] odcinków rąk i stóp). Niezależnie od przyczyny takiego stanu rzeczy, czerniaki skóry owłosionej ze względu na swą trudną dostępność i gorszą prognozę są nowotworami szczególnej troski i wszystkie wskazówki ułatwiające wcześniejsze ich rozpoznanie są na wagę złota.


Pacjentka z czerniakiem owłosionej skóry głowy; http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0140673613616049#
Pacjentka z czerniakiem owłosionej skóry głowy; http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0140673613616049#

Niekiedy wskazówki takie potrafią być naprawdę zaskakujące. Cała sztuka w tym, by je właściwie zinterpretować. Jednym z bardziej chyba efektownych przykładów możliwym, choć nie jest to zjawisko częste, do zaobserwowania u pacjentów/pacjentek dotkniętych siwizną jest miejscowe tej siwizny ustępowanie. Nie zawsze rzecz wygląda aż tak spektakularnie, jak na załączonym obok fragmencie skanu artykułu prezentowanego przez czasopismo Lancet, jednak nawet punktowy powrót koloru u siwych/siwiejących pacjentów jest dobrym powodem, by przyjrzeć się bliżej skórze zlokalizowanej w tym miejscu.


Oczywiście nie mamy tu do czynienia ze zjawiskiem częstym. Nie jest to też obraz dla czerniaka specyficzny – podobne zmiany mogą chociażby towarzyszyć przyjmowaniu niektórych leków, warto jednak pamiętać o przypadkach, gdy  przyczyna okazywała się naprawdę groźna, warto też uczulać na to zarówno pacjentów, jak i osoby szczególnie do zarejestrowania takich subtelności predystynowane – pracowników zakładów fryzjerskich, salonów piękności, etc (podobne programy edukacyjne zresztą są na świecie powoli wprowadzane – sztandarowym przykładem jest Heads Up!, poświęcony nowotworom skóry program zainicjowany przez prof. Deborah S. Sarnoff, specjalistkę w dziedzinie dermatologii zainspirowaną własnymi doświadczeniami). Obecnie niestety często rekonstruujemy podobne historie już po fakcie.


Pośród siwiejących włosów pacjentki pojawiło się pasmo wybarwione złocistobrązowo; w centrum widoczny rozwinięty w tym miejscu owrzodziały czerniak; CC BY-NC-ND 4.0; https://escholarship.org/uc/item/9gc61299#page-1
Pośród siwiejących włosów pacjentki pojawiło się pasmo wybarwione złocistobrązowo; w centrum widoczny rozwinięty w tym miejscu owrzodziały czerniak; CC BY-NC-ND 4.0; https://escholarship.org/uc/item/9gc61299#page-1

Tak właśnie wyglądała historia 58-letniej pacjentki opisana w artykule, który wpadł mi ostatnio w oko.


Badanie mikroskopowe potwierdziło podejrzenie czerniaka; CC BY-NC-ND 4.0; https://escholarship.org/uc/item/9gc61299#page-1
Badanie mikroskopowe potwierdziło podejrzenie czerniaka; CC BY-NC-ND 4.0; https://escholarship.org/uc/item/9gc61299#page-1

Półtora roku przed wizytą u lekarza pośród jej siwiejących włosów pojawiło się pasmo o żywej, złocistobrązowej barwie, co pierwotnie nie zaniepokoiło kobiety – wzbudziło raczej nadzieję na powrót pierwotnego koloru włosów. Dziesięć miesięcy później małżonek w tym rejonie skóry głowy zauważył czarną płaskowyniosłą zmianę, która w kolejnych miesiącach powiększyła się do prawie 2cm, a w jej centrum pojawiło się owrzodzenie. Zmianę usunięto, a jej obraz mikroskopowy nie pozostawiał miejsca na wątpliwości. Czerniak miał już 4,4mm grubości, a dodatkowe badania wykryły przerzuty nie tylko w szyjnych węzłach chłonnych, ale też w płucach. Aktualnie pacjentka poddawana jest radio- i chemioterapii. Rokowania nie są dobre. Ewidentnie cofająca się siwizna nie była powodem, by się cieszyć.


Naciek czerniaka wokół mieszka włosowego (to owalne po lewej) bez naciekania jego struktury; BY-NC-ND 4.0; https://escholarship.org/uc/item/9gc61299#page-1
Naciek czerniaka wokół mieszka włosowego (to owalne po lewej) bez naciekania jego struktury; BY-NC-ND 4.0; https://escholarship.org/uc/item/9gc61299#page-1

Pozostaje jeszcze tylko jedna kwestia. Skąd – mianowicie – taki właśnie objaw? Co stoi za opisanym zjawiskiem? I tu rzecz staje się nieco trudniejsza. W pierwszej chwili może się, owszem, wydać intuicyjna – w końcu to nowotwór z komórek barwnikotwórczych. Intuicja intuicją jednak, tymczasem przydałyby się jakieś konkrety. Co właściwie robią z włosami komórki czerniaka? Najprostszym rozwiązaniem byłoby zapewne naciekanie przez nowotworowe komórki mieszków włosowych. I rzeczywiście – w przynajmniej jednym przypadku udało się zaobserwować taką sytuację, nadal pozostają jednak czerniaki, w których inwazji nowotworowych melanocytów na mieszki włosowe nie zarejestrowano mimo ustąpienia siwizny nad nowotworem (jak w opisanej właśnie historii chociażby – powyżej obraz mikroskopowy) i tu mechanizmy sterujące całym procesem wydają się potencjalnie dużo bardziej interesujące. Nie bez przyczyny użyłam słowa “potencjalnie” – pamiętajcie, że mówimy o zjawisku w literaturze naukowej rzadkim. Tych kilka prac dostępnych w czasopismach fachowych to zbyt mało, by móc wypowiadać się kategorycznie. Otóż autorzy poszczególnych artykułów sugerują, że poza bezpośrednim naciekaniem mieszków włosowych komórki czerniaka mogą wpływać na wybarwienie włosów poprzez wydzielanie odpowiednich substancji regulacyjnych – czynników wzrostowych na przykład tudzież sygnałów pobudzających “uśpioną” frakcję niezróżnicowanych melanocytarnych komórek macierzystych, których obecność w mieszkach włosowych postuluje się od jakiegoś czasu. Na razie pozostajemy niestety w kręgu czystych hipotez. Wiemy, że podobne zjawisko występuje, wiemy, że może się cofać po leczeniu radioterapią, nie wiemy jeszcze jak się to wszystko dzieje.


Zatem choć mechanizmy repigmentacji siwizny związanej z nowotworzeniem melanocytów pozostają otwartym polem do dalszych badań, dostępne w literaturze historie są materiałem wystarczającym, by podobnych zjawisk nie lekceważyć. Czerniak wykryty wcześnie, gdy jego grubość nie przekracza 1mm, zanim pojawi się owrzodzenie wiąże się z odsetkiem przeżyć dziesięcioletnich przekraczającym 90%, obecność przerzutów w węzłach chłonnych redukuje ten odsetek do 20-40%. Trochę szkoda czasu, który można by zyskać, gdyby pamiętano o podobnych opisanemu “drobiazgach”.


(Przypominam tylko, że patologów możecie śledzić też na fejsbuku)


Literatura:

Patterns of failure and predictors of outcome in cutaneous malignant melanoma of the scalp. BE Terakedis, CJ Anker, SA Leachman, RH Andtbacka, GM Bowen, WT Sause, KF Grossmann, TL Bowles, RD Noyes, YJ Hitchcock, KM Boucher, DC Shrieve; Journal of the American Academy of Dermatology 2014;70(3):435-42

A case of hair re-pigmentation from a scalp melanoma. VS Oza, JM Schulman, TW Mully, S Ortiz; Dermatology Online Journal 2015, 21(7):7

Repigmentation of hair associated with melanoma in situ of scalp. JB Tiger, KA Habeshian, DT Barton, JB Brennick; Journal of the American Academy of Dermatology 2014; 71(4):e144–e14

Clinical picture: hair repigmentation in lentigo maligna. R Dummer; Lancet 2001; 357(9256):598

Hair repigmentation in melanoma. M Inzinger, C Massone, E Arzberger, R Hofmann-Wellenhof; Lancet 2013; 382(9899):1224

Melanocyte Stem Cell Maintenance and Hair Graying. E Steingrímsson, NG Copeland, NA Jenkins; Cell 2005; 121: 9-12

Scalp junctional nevus with malignant transformation (melanoma) metastatic to parotid lymph node region, cervical lymph nodes and the back: a case report and review of literature. ZP Liang, SE Xu, L Jiang, C Zhao, XQ Sun, G Qin; International Journal of Clinical and
Experimental Pathology
2015;8(1):954–959

Desmoplastic melanoma presenting with localized hair repigmentation. RR Rahim, A Husain, DJ Tobin, CM Lawrence; British Journal of Dermatology 2013;169(6):1371–1373

Heads Up for Scalp Melanoma. DS Sarnoff; Journal of drugs in dermatology 2014;13(5):525



Paulina Łopatniuk


Lekarka ze specjalizacją z patomorfologii, pasjonatka popularyzacji nauki, współtwórczyni strony poświęconej nowinkom naukowym Nauka głupcze, ateistka, feministka. Prowadzi blog naukowy Patolodzy na klatce.

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1325 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Nauka o wolności: rozmowa z Anną Kryłow   i Anna Kryłow   2022-08-06
Pierwsze dowody kopalne na opiekę nad lęgiem i niezwykły przypadek asymetrii kierunkowej   Coyne   2022-08-05
Badania dowodzą, że fakty nie mają znaczenia: jak propaganda wykorzystuje i normalizuje antysemityzm     2022-08-03
Horyzontalny transfer genów u owadów: jest rozpowszechniony, ale co to znaczy?   Coyne   2022-08-02
Dokonane w Afryce badanie genomu fasolnika egipskiego oznacza krok naprzód w dywersyfikacji światowego zaopatrzenia w żywność   Karavolias   2022-08-01
Grupy anty-GMO przegrywają sprawę sądową w Nigerii    i Nkechi Isaak   2022-07-30
Raz jeszcze: czy rasy są tylko społecznym konstruktem bez naukowego lub biologicznego znaczenia?   Coyne   2022-07-28
„New Yorker” pisze o hoacynie, sugeruje, że koncepcja Darwina drzew ewolucyjnych może być urojeniem   Coyne   2022-07-25
Nazistowscy lekarze i dzisiejsi antysemici: redefinicja etyki, żeby usprawiedliwić prześladowania Żydów     2022-07-18
Carl Sagan i wolność wątpienia   Jacoby   2022-07-18
Jak Darwin spowodował globalne ocieplenie swoją teorią doboru płciowego   Coyne   2022-07-16
Dieta mieszana misiów i innych   Júnior   2022-07-14
Londyńskie Natural History Museum popełnia błąd naturalistyczny - wielokrotnie   Coyne   2022-07-11
Nigeria gotowa na spełnienie oczekiwań rolników     2022-07-08
Szczepionki przeciwko grypie związane ze zmniejszonym ryzykiem choroby Alzheimera   Novella   2022-07-07
Nowoczesność Darwina: w O powstawaniu jest antycypacja neutralnej teorii i przerywanej równowagi   Coyne   2022-07-06
Pinker: “Wojna o ewolucję jest także wojną kulturową”   Coyne   2022-07-05
Raz jeszcze: błędny artykuł o tym, dlaczego teoria ewolucji jest przestarzała   Coyne   2022-07-04
Niech Moc będzie z pszczołą   Júnior   2022-06-28
Dramatyczny wzrost cen paliw kopalnych jest bolesny, ale daje niewielkie korzyści w walce z globalnym ociepleniem   Lomborg   2022-06-25
Efekt grupy – paskudny błąd poznawczy   Novella   2022-06-22
Nasiona z edytowanymi genomami będą miały przystępną cenę   Maina   2022-06-15
„Zapylisz mnie!”: nachalni bohaterowie świata roślin   Júnior   2022-06-11
Agroekologia zmienia biednych farmerów w biedniejszych   Muhumuza   2022-06-09
Kartofel z Matką Boską w jednej klapie i Karolem Marksem w drugiej   Koraszewski   2022-06-06
Jak nasze wspomnienia są powiązane   Novella   2022-06-04
Wielka Brytania dąży do zezwolenia na edytowanie genów   Novella   2022-06-02
„Grubogłowi przedsiębiorcy pogrzebowi w noc żywych trupów”   Júnior   2022-05-31
Coraz mniejsza część głównych plonów roślin jadalnych na świecie idzie na wyżywienie głodnych, a coraz więcej wykorzystuje się do celów niespożywczych     2022-05-28
Naukowiec z Ghany: “Afryka potrzebuje GMO bardziej niż reszta świata”   Gakpo   2022-05-26
GMO i edytowanie genów: jaka jest różnica?   Karavolias   2022-05-23
Toksyczny nektar, czyli ostrożnie z tureckim miodem   Júnior   2022-05-20
Kolejna nieudana i podyktowana ideologią próba wykazania, że płeć u ludzi nie jest binarna   Coyne   2022-05-18
Brian Charlesworth o błędach nowego artykułu rzekomo pokazującego, że fundamentalne założenie ewolucji neodarwinowskiej jest błędne   Coyne   2022-05-16
Trutnie i inni fruwający panowie   Junior   2022-05-13
Wygnanie z uniwersyteckiego świata – dwa lata później   Winegard   2022-05-10
Życie kwitnące po śmierci   Junior   2022-05-05
Organiczne środki owadobójcze są szkodliwe dla pożytecznych owadów     2022-04-30
Oxitec rozszerza próby z komarami GMO, by zredukować szerzenie się malarii   Conrow   2022-04-28
Słowa w wosku zapisane   Tonhasca Junior   2022-04-26
Rodzice, szkoła, państwo: kultura niskich oczekiwań   Koraszewski   2022-04-25
Nowoczesne ulepszanie roślin uprawnych przyjmuje historyczne podejście   Karavolias   2022-04-20
Pierwsza spożywcza roślina GMO w Ghanie   Baffour-Awuah   2022-04-16
Indie zwalniają edytowanie genów z wymaganej dla GMO oceny bezpieczeństwa   Paranjape   2022-04-11
Metamorfozy    Júnior   2022-04-09
Rolnicy nie mogą uprawiać tego, na co ich nie stać   Ongu   2022-04-07
Rośliny zmodyfikowane: odkłamać opinię o GMO   Conrow   2022-04-07
Odmowa szczelinowania jest szaleństwem   Ridley   2022-04-02
Jak wirusy chorób układu oddechowego ewoluują, by stać się łagodniejsze   Ridley   2022-03-22
Czy globalne ocieplenie może być dla nas dobre?   Ridley   2022-03-03
Południowa Afryka powinna przemyśleć regulacje dotyczące genetycznie modyfikowanych roślin   i Priyen Pillay   2022-03-01
Dlaczego środowiskowcy stanowią większą przeszkodę dla skutecznej polityki klimatycznej niż negacjoniści?   Boudry   2022-02-21
O figach i osach   Júnior   2022-02-18
Pień liczący 40 tysięcy lat przekazany Maorysom zamiast nauce   Coyne   2022-02-14
Propaganda anty-GMO obraża drobnych farmerów w Afryce i w Azji   Gakpo   2022-02-08
Jak “tubylcza medycyna” różni się od medycyny   Coyne   2022-02-07
Biotechnologia podnosi plony wysokobiałkowego afrykańskiego pochrzynu   Wetaya   2022-02-04
Spadanie w przepaść   Turski   2022-01-27
Czy koniki morskie coś nam mówią o LGBT? Błąd naturalistyczny popełniony przez Sussex Wildlife Trust   Coyne   2022-01-25
Ojczyznę wolną (od GMO) zachowują pany   Koraszewski   2022-01-22
Namawianie roślin, żeby podjęły ryzyko   Karavolias   2022-01-20
Czy uczenie się metodą prób i błędów jest „nauką”?   Coyne   2022-01-14
Czy gaz i energia jądrowa są “zielone”   Novella   2022-01-12
Ptasia grypa w czasach ludzkiej zarazy   Collins   2022-01-11
Rasa jest kontinuum. Płeć jest cholernie binarna   Dawkins   2022-01-10
Komiczne krzyki o klimatycznej Apokalipsie –— 50 lat nieuzasadnionego siania paniki   Lomborg   2022-01-06
Gnidy, o których PIS ci nie powie   Koraszewski   2022-01-05
Niebezpieczeństwo upolitycznienia nauki   Krylov   2022-01-01
Specjalne przesłanie do muzułmanów na całym świecie   Pandavar   2021-12-28
Nowe badania pokazują, że kraje rozwijające się płacą wysoką cenę za ograniczanie upraw roślin GMO   Maina   2021-12-25
Jajo, które wywołało sensację   Koraszewski   2021-12-24
Pięć powodów zakończenia debaty o GMO   Evanea   2021-12-16
Richard Dawkins pisze do “przyjaciół nauki i rozumu” w Nowej Zelandii   Coyne   2021-12-14
 Syntetyczna biologia oferuje obietnicę rozwiązania globalnego problemu z plastikiem   Agaba   2021-12-13
Nigeria wzywa Afrykę, by szła w jej ślady w sprawie GM wspięgi wężowatej   Opoku Gakpo   2021-12-09
Małe nietoperze idą do przedszkola   Koraszewski   2021-12-06
Afrykańscy naukowcy wzywają do polityki poparcia biologii syntetycznej i innych innowacji   Agaba   2021-12-02
Uprawy GMO zredukowały zatrucia farmerów pestycydami   Maina   2021-11-27
Czy genetyka może pomóc wyeliminować nierówność?   Coyne   2021-11-26
Matematyka i prawdziwa historia katastrofy klimatycznej   Lomborg   2021-11-24
Nigeria daje zielone światło kukurydzy GMO   Conrow   2021-11-22
Ugandyjscy studenci nalegają na powszechne stosowanie biotechnologii i uchwalenie prawa o biobezpieczeństwie   Agaba   2021-11-17
Organiczny eksperyment Sri Lanki   Novella   2021-11-16
Ruanda skwapliwie przyjmuje biotechnologię poprzez ekspansję OFAB   Meeme   2021-11-12
Sprzeciw wobec anulowania Huxleya   Coyne   2021-11-05
Farmerka z Kenii zbiera obfity plon z bawełny GM   Meeme   2021-11-04
Czarni uczeni i nauka o rasizmie   Koraszewski   2021-11-03
Kłusownictwo narzuca na słonie dobór w kierunku ewolucji słoni bez ciosów   Coyne   2021-11-01
Marnujemy naszą wielką szansę na edytowanie genów   Ridely   2021-10-29
“Czarne tygrysy” w małym indyjskim rezerwacie sugerują losowy dryf genetyczny   Coyne   2021-10-26
Wytwarzanie białek w roślinach przez rolnictwo molekularne   Novella   2021-10-20
Strzelby, zarazki, maszyny to zdecydowanie antyrasistowska książka. Dlaczego lewica jej nie kocha?   Barnett   2021-10-13
Nigeryjscy farmerzy nie mogą się doczekać wystarczających ilości GM nasion wspięgi wężowatej   Gakpo   2021-10-12
Dobór płciowy versus dobór naturalny: na przykładzie chrząszczy   Coyne   2021-10-08
Edytowanie genów kluczem do ulepszenia podstawowych upraw w Afryce   Abugu   2021-10-01
Bakłażan GMO jest udokumentowaną wygraną ubogich farmerów   Conrow   2021-09-23
O Jezu, wskrzeszają mamuta!   Koraszewski   2021-09-17
Wszystkie antyizraelskie wiadomości zasługują na publikację   Bard   2021-09-04
Tożsamość etniczna i rasa   Coyne   2021-08-30
Środowiskowcy mylili się – nie stoimy przed apokalipsą owadów   Ridley   2021-08-13

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

„Przebudzeni”


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk