Prawda

Środa, 21 lutego 2018 - 19:59

« Poprzedni Następny »


Powrót “tradycyjnej” astrologii


Steven Novella 2018-01-17


Jeśli wpiszesz w wyszukiwarkę na moim blogu słowo „astrologia” znajdziesz zaledwie dwa artykuły na temat astrologii w ciągu ostatnich 10 lat. Miejmy nadzieje, że to się nie zmieni i astrologia bezpiecznie pozostanie na marginesie jako ciekawostka pseudonauki starej szkoły.  


Są jednak ludzie, którzy próbują nadać astrologii nową szacowność. Niedawny artykuł Idy Benedetto szkicuje strategię, która ma  obwinić nowoczesną psychologię za marną reputację astrologii, jak również wykorzystać  atrakcję patyny wieków – powrót do starożytnych tekstów. Benedetto pisze:


“Obecny rodzaj astrologii ma bliższe związki z nauką psychologii niż z nauką obserwacyjną, na której się opierała. Jeśli odłożymy na bok obecne oceny i nauczymy się języka starożytnych astrologów – który jest obecnie dostępny dzięki niedawnemu ożywieniu klasycznych tekstów – możemy odkryć utracone zrozumienie”.

Zduśmy tego potworka w kolebce, bo oba elementy tej strategii są nonsensem.


Po pierwsze, nowoczesna psychologia nie jest odpowiedzialna za niedomogi jakiejkolwiek wersji astrologii. Benedetto twierdzi, że nowoczesna astrologia poszła śladami pop-psychologii, oferując proste rozwiązania dla skomplikowanych problemów życia i dając ludziom jasne i pozytywne odpowiedzi. Myślę, że ta autorka błędnie interpretuje łańcuch przyczynowości.


To raczej astrologia jest rodzajem pop-(pseudo)psychologii, bez oparcia w jakiejkolwiek przyzwoitej psychologii. Wszystkie takie pop-psychologie mają podobny wzór – łatwe i pocieszające odpowiedzi. Astrolodzy zawsze działali na bazie oczekiwań klienta, sprzedając swoje wróżby za gotówkę i po prostu naśladują (jak wszystkie pop-psychologie) format, który przynosi najwięcej pieniędzy – mówią ludziom to, co ci chcą usłyszeć.


Innymi słowy, jakiekolwiek podobieństwo między obecną astrologią a innymi rodzajami pop-psychologii nie pochodzi z psychologii, ale z zachowania typowych sprzedawców cudownego badziewia.  


Właściwie jednak bardziej interesuje mnie drugi filar jej argumentacji – że jest coś potencjalnie wartościowego w starożytnych tekstach astrologicznych.

“Starożytni szukali na niebie wskazówek o rzeczach, które działy się w materialnym świecie wokół nich. Astrologia miała swój złoty okres nad Morzem Śródziemnym w okresie helleńskim, epoce, która trwała od III wieku p.n.e. do I wieku n.e. Ci starożytni astrolodzy opierali swoje interpretacje na stuleciach obserwacji zapisanych przez  Mezopotamian, którzy byli przed nimi. Robili staranne zapisy zjawisk astronomicznych, szukając korelacji między tym, co działo się na niebie nad nimi a światem materialnym wokół nich”.

To jest klasyczna “nauka dobrej wróżki dającej pieniążek za ząb mleczny”. To jest także “pouczający element”, moim zdaniem istotny w tym artykule. Benedetto nie ma wykształcenia w naukach ścisłych, więc nic dziwnego, że ma o nich dość blade pojęcie.


Oto kluczowy punkt: nauka jest czymś więcej niż starannym zbieraniem obserwacji. Jak wyjaśnia analogia dobrej wróżki, jeśli starannie udokumentujesz sumę, nominały i czas pozostawiania monet w zamian za zęby dzieci i skorelujesz tę informację z rozmaitymi zmiennymi demograficznymi, możesz stworzyć imitację uprawiania prawdziwej nauki, ale żadne z tych danych nie testują leżącego u podstaw założenia – czy dobra wróżka jest rzeczywista?


Podobnie, staranne udokumentowanie pozycji gwiazd i planet, a następnie korelowanie tych danych z wydarzeniami na Ziemi może być imponujące ze strony starożytnych mieszkańców Mezopotamii, ale to nie jest nauka. Ten typ łączenia obserwacji nie jest w stanie zadać ważnego, podstawowego pytania – czy istnieje związek przyczynowy między tym, co obserwuje się na niebie a wydarzeniami na Ziemi?


Samo czynienie takich obserwacji gubi zasadniczy składnik, testowanie czy położenie gwiazd ma, czy nie ma jakiejkolwiek wartości przewidywawczej. Do tego potrzeba obiektywnych wyników, ślepego szacowania i analizy statystycznej.


Odwróciwszy analogię, jakiej często używamy: jest to podobne do tego, co wielu ludzi robi grając na giełdzie. Możesz śledzić giełdę w najdrobniejszych szczegółach i szukać wzorów przy pomocy wyrafinowanych analiz. Jednak takie wzory z przeszłości nie pozwalają na przewidywanie, co będzie się działo na giełdzie w przyszłości – jest to astrologia giełdowa.  


Nie można winić starożytnych za myślenie, że mogą zdobyć zrozumienie ziemskich wydarzeń przez wpatrywanie się w gwiazdy. Nie mieli poważnej kosmologii Ani wiedzy o prawach fizyki. Robili najlepiej, jak potrafili, a staranna dokumentacja obserwacji jest dobrym początkiem.


Między nimi a nami jest jednak dwa tysiące lat rozwoju nauki. Wiemy całkiem dużo o tym, jak zbudowany jest wszechświat i jakie działają w nim siły przyrody. Nie istnieje prawdopodobny mechanizm, w którym pozycja planet i gwiazd może wpływać na lub przepowiadać wydarzenia na Ziemi. Ta koncepcja jest czystą magią.


Ponadto, zawiodły wszystkie próby pokazania istnienia takiego zjawiska. Nie zaczynamy tutaj od zera – istnieje wystarczająco wiele dowodów, by odrzucić wysoce nieprawdopodobną hipotezę astrologii. To nie jest kwestia zamkniętego umysłu, jak chciałaby wam wmówić Benedetto i inni. Jest to zwyczajna analiza bayesowska  - astrologia nie jest prawdopodobna i wszystkie dane wskazują na “nie”.


Całkowicie odrzucam także rewerencję Benedetto wobec “starożytnych tekstów”. Jako źródło badania historii, jasne, są bezcenne. Jako źródło nauki i zrozumienia świata – nie zasługują na szacunek. Taka rewerencja do rzekomej mądrości starożytnych jest antyoświeceniowa i antyintelektualna. Odrzuca zdobytą z trudem wiedzę, jaką nagromadziliśmy przez stulecia. Infantylizuje nowoczesnych ludzi i sugeruje, że powinniśmy poddać się starożytnej mądrości naszych dawno zmarłych, mądrzejszych poprzedników.


A także, jak na ironię, nadal szuka łatwego rozwiązania skomplikowanych kwestii. Świat jest skomplikowany i potrzeba ciężkiej pracy intelektualnej, by go zrozumieć, wziąć pod uwagę nasze uprzedzenia, patrzeć na pytania z nowej perspektywy i prowadzić rygorystyczne obserwacje i eksperymenty, by systematycznie testować nasze pomysły wobec rzeczywistości.


Przykro mi, Benedetto, astrologia jest oszustwem. Nie rozumiesz, jak działa nauka. Temu jednak można łatwo zaradzić. Pełno jest źródeł dobrej popularnej nauki i są one na odległość zaledwie kilku kliknięć myszą.

 

The Return of “Traditional” Astrology

5 stycznia 2018

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Steven Novella


Neurolog, wykładowca na Yale University School of Medicine. Przewodniczący i współzałożyciel New England Skeptical Society. Twórca popularnych (cotygodniowych) podkastów o nauce The Skeptics’ Guide to the Universe.  Jest również dyrektorem Science-Based Medicine będącej częścią James Randi Educational Foundation (JREF), członek Committee for Skeptical Inquiry (CSI) oraz członek założyciel Institute for Science in Medicine.

Prowadzi blog Neurologica.


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 736 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Zagadka: co zapyla muchołówkę?   Coyne   2018-02-20
“Partenogenetyczny” rak rozmnaża się bez seksu: czy to jest nowy gatunek?   Coyne   2018-02-17
Naturopatyczna propaganda głosi normalne porady dotyczące stylu życia jako własne i dodaje szamaństwo     2018-02-14
Bezwstydne organiczne sianie strachu   Novella   2018-02-12
Fałszywe nadzieje i niewidzialni wrogowie   Anomaly   2018-02-09
Pierwszy exodus Homo sapiens z Afryki?   Coyne   2018-02-06
Niebezpieczeństwa kultury celebrytów   Novella   2018-02-05
Małe kroki, czyli białko, które nie jest młotem na raka (ale i tak się przydaje)   Łopatniuk   2018-02-03
Opera mydlana: Z życia łysek amerykańskich – część VI   Lyon   2018-02-02
List otwarty do Charlotte Allen   Coyne   2018-01-31
Naiwna promocja “integrowania” znachorstwa do medycyny     2018-01-29
Kolejne zachwalanie “całkowicie innego” wyjaśnienia ewolucji   Coyne   2018-01-26
Bekon bez azotynów   Novella   2018-01-25
Specjacja przez hybrydyzację u amazońskich gorzyków?   Coyne   2018-01-23
Dowody, że ptaki drapieżne szerzą pożary leśne, by wypłoszyć zdobycz   Coyne   2018-01-20
Tajemnicze cykle epok lodowych   Ridley   2018-01-19
Pochodzenie ludzkiej muzyki? Samiec kakadu palmowej używa patyka do rytmicznego uderzania w wydrążone drzewa   Coyne   2018-01-18
Powrót “tradycyjnej” astrologii   Novella   2018-01-17
Nowe badanie o tym, jak ewoluują ludzie   Coyne   2018-01-16
Krąg mimikry müllerowskiej   Coyne   2018-01-12
Sztuczna inteligencja będzie symbiozą, nie zaś zastąpieniem   Ridley   2018-01-11
Czy nauka zabija duszę?   S. Pinker   2018-01-09
Dlaczego nie będzie doboru na inteligentne niemowlęta   Ridley   2018-01-05
Powrót łysenkoizmu w Putinowskiej Rosji   Novella   2018-01-03
Pozory mylą, czyli niespodzianki nie zawsze przykre   Łopatniuk   2017-12-30
Obniżenie poprzeczki dla tradycyjnej medycyny chińskiej dla ideologii i zysku     2017-12-29
Multikulturaliści unicestwiają zachodnią cywilizację   Salzman   2017-12-28
Nie znasz przeszłości, nie znasz przyszłości   Mayer   2017-12-27
Alternatywna medycyna zabija   Novella   2017-12-26
Na wpół syntetyczne życie z powiększonym kodem genetycznym   Novella   2017-12-23
Ziemniaki GMO zmniejszą użycie pestycydów i dostarczą więcej gotówki farmerom w Ugandzie   Ongu   2017-12-22
Słusznie o plastiku i PCB, błędnie o zakwaszeniu   Ridley   2017-12-21
Chwytówka modliszkowata ma chodzącą poczwarkę, która wspina się na drzewa przed przekształceniem   Coyne   2017-12-19
Pseudonauka Masaru Emoto   Novella   2017-12-18
Fantastyczne oko przegrzebka pokazane w nowej pracy   Coyne   2017-12-16
Czy ptaki wyewoluowały większe dzioby, by zjadać duże, inwazyjne ślimaki?   Coyne   2017-12-13
Biotechnologia jest pilnie potrzebna w Afryce – dla gospodarki i środowiska   Ridley   2017-12-08
Okrutne zabawy wielorybów   Lyon   2017-12-07
Specjacja zięb z Galápagos przez hybrydyzację   Coyne   2017-12-04
Zrób sobie test ciążowy, Krzysiu   Łopatniuk   2017-12-02
Szopy pracze są inteligentne, ale bywają kłopotliwe   Novella   2017-11-30
Popieranie wiatrowej i słonecznej energii kosztem środowiska   Ridley   2017-11-28
Tradycyjni uzdrawiacze, szczyt o szarlatanerii i “medyczny apartheid” w Południowej Afryce   Igwe   2017-11-25
Prawo Amary   Ridley   2017-11-24
Ewolucja przyłapana na gorącym uczynku   Novella   2017-11-22
Dziwaczny skrzydłoszpon rogaty   Coyne   2017-11-18
Południowoafrykańska saga: kampania dezinformacji grup anty-GMO przeciwko nowej, odpornej na choroby odmianie kukurydzy   Ongu   2017-11-17
Niecne chochliki naszej pamięci   Novella   2017-11-16
BBC znowu błędnie przedstawia ewolucję, opisując nowe odkrycie wczesnych ssaków wyższych   Coyne   2017-11-14
Teraz nawet akceptujących zmianę klimatu nazywa się “negacjonistami   Lomborg   2017-11-13
Nowy gatunek orangutana? Wątpię.   Coyne   2017-11-10
Antynauka czystego jedzenia   Novella   2017-11-08
Wiecej niemądrych twierdzeń, że epigenetyka całkowicie zrewiduje nasz pogląd na ewolucję   Coyne   2017-11-06
Skandal z glifosatem   Ridley   2017-11-04
Ugandyjski dziennikarz: jak informować o biotechnologii, kiedy jej krytycy rozsiewają dezinformację?   Christopher Bendana   2017-11-03
Myślenie spiskowe i rozpoznawanie wzorów   Novella   2017-11-02
Czy wierzysz w duchy?   Łopatniuk   2017-10-28
Dlaczego nie ma pokoju na Bliskim Wschodzie   Salzman   2017-10-25
Jeremy, samotny, lewoskrętny ślimak wreszcie kojarzy się – a potem umiera   Coyne   2017-10-24
Naturopaci: potrafią uczynić nawet sól z Epsom potencjalnym zabójcą     2017-10-23
Niemal pięciokilogramowa żaba żyła na prastarym Madagaskarze   Coyne   2017-10-19
Uroczy wykres, który opowiada naszą historię   Cobb   2017-10-17
Genetycznie modyfikowana pszenica dla wrażliwych na gluten   Novella   2017-10-16
Czy Oświecenie przygasa?   Ridley   2017-10-13
Zdumiewająca, mordująca ptaki modliszka   Coyne   2017-10-13
Indie otwierają laboratorium homeopatyczne   Novella   2017-10-11
Roboty będą uprawiać ziemię   Ridley   2017-10-09
Przełyk Barretta, czyli bez paniki, ale…   Łopatniuk   2017-10-07
“Daily Beast” wypacza epigenetykę oszukańczymi twierdzeniami, że dzieci mogą “odziedziczyć wspomnienia Holocaustu”   Coyne   2017-10-05
Wszystkiego najlepszego w dniu 60. urodzin, centralny dogmacie!   Cobb   2017-10-04
Huragany zdarzają się   Ridley   2017-10-02
Niekochany lewoskrętny ślimak szuka partnera   Coyne   2017-09-28
Niesłuszny atak na młodą badaczkę   Novella   2017-09-27
Jak anty-GMO aktywiści blokują humanitarną biofortyfikację w Afryce i Azji   Ongu   2017-09-26
Sobotnia lekcja genetyki: ciołek matowy gynandromorf   Coyne   2017-09-23
Czy Uganda potrzebuje GMO? Naukowcy spoglądają na edytowanie genów, by przyspieszyć innowacje   Ongu   2017-09-20
Strach przed GMO i Dunning-Kruger   Novella   2017-09-18
o skomplikowane, czyli co zabija chorych na raka płuc   Łopatniuk   2017-09-16
Nowe pająki pawie   Coyne   2017-09-12
Obserwowanie wielorybów w Monterey Bay   Lyon   2017-09-11
Bakteryjne ogniwa słoneczne   Novella   2017-09-09
A.N. Wilson znowu kopie Darwina, tym razem w “Times”   Coyne   2017-09-07
Medycyna alternatywna zabija   Novella   2017-09-06
Wiecej o biologii i rasie   Mayer   2017-09-05
O rzeczywistości rasy i odrazie do rasizmu    i Brian Boutwell   2017-09-04
Panie doktorze, to nie rak   Łopatniuk   2017-09-02
Odporne na szkodniki rośliny uprawne GM oferują nadzieję Afryce, która walczy z larwami ciem   Ongu   2017-09-01
Opera mydlana, czyli więcej o łyskach   Lyon   2017-08-31
Ujawnienie kosztów opóźnienia GMO w Ugandzie   Ongu   2017-08-30
Symboliczny sceptycyzm w sprawie egzorcyzmów   Novella   2017-08-29
Pasożytnictwo lęgowe, łyski amerykańskie   Lyon   2017-08-24
Lektyny – nowy straszak żywieniowy   Novella   2017-08-22
Zabobonne pojęcia u sedna przekonań antyszczepionkowych     2017-08-21
Choroba bananów, GMO i ewolucja produkcji żywności   Ongu   2017-08-19
Przetwarzanie informacji przez mózg -porcjowanie   Novella   2017-08-16
Pomachaj do pańci ogonkiem   Łopatniuk   2017-08-12
Zrobić więcej za mniej dla Haiti   Lomborg   2017-08-11
Perkoz zausznik i jego pisklęta   Lyon   2017-08-10
Argument neuroróżnorodności na rzecz wolności słowa   Miller   2017-08-08
Czyste okrucieństwo cięć w pomocy żywnościowej   Lomborg   2017-08-07

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej



Ściganie bluźnierstwa



Ryby jaskiniowe



Autyzm



Od niepamiętnych czasów



Tunezyjczycy przeciw złemu prawu



Drugie prawo termodynamiki



Pochwała ignorancj



Mistyfikacja Sokala



Intronizacja Chrystusa



Obama chrzescijanie



Szelest liści



Czego wam nie pokazują?



Rozdzielenie religii i państwa



Trwa ewolucyjne upokorzenie archeopteryksa



Trucizna, kamuflaż i tęcza ewolucji



Religia zdrowego rozsądku



Kto się boi czarnego luda?



Land of the pure



świecące ryby



Lewica klania sie



Nis zgubic



Religia pieklo



Nienawisc


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk