Prawda

Poniedziałek, 22 lipca 2019 - 11:52

« Poprzedni Następny »


Opowieści o nauce zastępują fikcję w Teatrze Narodowym Ugandy


Isaac Ongu 2019-07-05


Naukowe Opowieści Afryki (SSA), pomysł entuzjastycznej popularyzatorki nauki, Patricii Nanteza, zamieniły normalne baśnie wystawiane w Teatrze Narodowym Ugandy w wypakowane faktami historie, opowiadane przez miejscowych naukowców.  


Impreza – pierwsza tego rodzaju w 60-letniej historii teatru – została zorganizowana, by dostarczyć platformy afrykańskim naukowcom do opowiedzenia, jak technologia oferuje rozwiązania dla afrykańskich wyzwań i problemów.    


“Zachód jest liderem w tworzeniu treści, a Afryka na ogół po prostu konsumuje je i wierzy w każdą narrację, jaka stamtąd przychodzi – mówi Nanteza, która jest Ugandyjką. – To było widoczne w debacie o GMO, z kilkoma afrykańskimi krajami mówiącymi ‘nie’ modyfikowanym roślinom uprawnym tylko dlatego, że bardzo hałaśliwa część mieszkańców Zachodu jest przeciwko nim”.


Nanteza szukała sposobu przeciwdziałania temu propagowaniu antynauki: „Mogłam przyczynić się do zmiany narracji wokół akceptacji technologii, szczególnie w rolnictwie. Wtedy wpadłam na pomysł Naukowych Opowieści Afryki. Chcemy umożliwić społeczeństwu zrozumienie i docenianie innowacji i stopniowe ich przyjmowanie”.


Nanteza rozpoczęła tę podróż z pięcioma naukowcami, którzy aktywnie propagują rozwiązania problemów we własnych społecznościach. Są to:  dr Priver Namanya, biotechnolożka z Krajowych Laboratoriów Badań Rolnych (NARL) w Kawanda; dr Wilberforce Tushemereirwe, badacz bananów i dyrektor NARL; Allan Muhumuza, inżynier elektryk z Kiira Motors Corp.; Alphonse Candia, inżynier Centrum Mechanizacji Ministerstwa Rolnictwa w Namalere; i Martin Tumusiime, informatyk z uniwersytetu Makerere University i współzałożyciel Yo-Waste, mobilnej aplikacji do usuwania odpadów.



”Niemal poddałam się” – tak zatytułowała swoje spotkanie z publicznością w teatrze doktor Priver Namanya. Namanya zamieniła skomplikowaną naukę o roślinach, która jest przedmiotem jej badań, w opowieść, która mogła przemówić do publiczności.


“Rozmaite rodzaje szkodników i chorób wyniszczają banany – powiedziała. - Ryjkowce, nicienie, grzyby, bakterie w różnym stopniu powodują spustoszenia na plantacjach w całej Ugandzie. Konwencjonalne metody dostarczyły pewnych rozwiązań, ale narastające trudności wymagały lepszych technik, takich jak inżynieria genetyczna. Naukowcy w Ugandzie zaczęli genetyczne modyfikacje bananów, by oparły się nicieniom i bakteryjnemu czernieniu, ale nie dawało się wyprowadzić rośliny z komórek ugandyjskich matooke (wschodnioafrykańskie banany)”.


Według opublikowanego przez Namanya badania, chociaż matooke “normalnie nie podporządkowuje się konwencjonalnym instrukcjom”, może być teraz ulepszona przez inżynierię genetyczną. Jednak jej sukces z matooke nie przyszedł łatwo.


“Mój zespół i ja próbowaliśmy wyhodować rośliny z komórek matooke i nie udawało nam się. Doszłam do punktu totalnej frustracji i złożyłam podanie o pracę w innej organizacji” – wspomina Namanya. Osoba, która rozpatrywała jej podanie, znała jej badania nad bananami i dała radę: ”Jesteś inteligentną kobietą, ale nie dam ci tej pracy. Wróć do Kawanda; tam jest twoja praca i twoja kariera”.


Czerpała również inspirację z powiedzenia, które było częścią jej edukacji w dzieciństwie.


“Kiedy byłam dzieckiem, moja matka wysłała mnie, żebym przyniosła cukier z szafki, ale nie potrafiłam jej otworzyć. Kiedy powiedziałam to matce, rzekła: ‘Co powiedziała ci szafka?” Zanim  Namanya mogła odpowiedzieć, matka dodała: ‘To, co do ciebie nie mówi, nie może cię pokonać’”.  

Ta nauczka doprowadziła ją do stworzenia pionierskiego systemu hodowli komórek w zawiesinie w celu wyprowadzenia EAHB (East Africa Highland Banana) z komórki, ponieważ zdecydowała, że komórka matooke, która nigdy do niej nie mówiła, nie pokona jej.


Dzięki pracy Namanya naukowcy w Ugandzie i w innych krajach są teraz w stanie ulepszyć EAHB używając inżynierii genetycznej. Tushemereirwe jest jednym z naukowców, który wychodząc z jej badań stworzył matooke z większą ilością karotenu niż mają obecne odmiany bananów w Ugandzie.



Beta-karoten pomaga organizmowi produkować witaminę A, której brak w pożywieniu ludzi żyjących w zachodniej Ugandzie. Dane z UNICEF pokazują, że niedobory witaminy A powodują zgony z powodu chorób dziecięcych, takich jak biegunka, i że jedna trzecia tych, którzy potrzebują suplementu witaminy A, nie ma do niego dostępu.


“Kiedy dorastałem, w mojej wsi umierało dużo dzieci - opowiadał Tushemereirwe. – Pierwszy pogrzeb, na jakim byłem w życiu, był pogrzebem dziecka, które znałem. Zastanawiałem się, dlaczego tylko dzieci umierają, a nie dorośli”. Później odkrył, że dzieci w jego wsi umierały z powodu niskiej odporności wynikającej z nadmiernego polegania na matooke jako podstawie wyżywienia, a w matooke brak beta-karotenu.


“Kiedy dowiedziałem się, że brak witaminy A spowodował śmierć mojego przyjaciela, uznałem, że jeśli dostarczę rozwiązania tego problemu, będę użyteczny dla społeczeństwa” – powiedział  Tushemereirwe. Pojawiła się na to szansa, kiedy Bill & Melinda Gates Foundation wezwała do składania propozycji rozwiązań dla największych problemów świata, w tym niedoborów witaminy A. „To była dla nas wspaniała możliwość. Razem z kolegami z Queensland University w Australii udało nam się stworzyć banan wzbogacony beta-karotenem” .


Wszyscy naukowcy, którzy opowiadali swoje historie, byli zainspirowani pilną potrzebą rozwiązania problemu w swoich społecznościach. Muhumuza, inżynier elektryk, należy do zespołu, który stworzył w Ugandzie pierwszy elektryczny autobus, żeby zmniejszyć korki i poziom zanieczyszczenia powietrza w miastach. Niedawno został ojcem po raz pierwszy i chce, żeby jego trzymiesięczna córeczka dorastała w czystym środowisku.


Candia, inżynier mechanik, opowiadał, jak w dzieciństwie matka karmiła go wędzonymi rybami, bo uważała, że taka dieta przyczyniła się do akademickich osiągnięć jego starszego brata, lekarza. Później dowiedział się, że metoda wędzenia używana do przygotowania tego smakołyku, naraża konsumentów na składniki rakotwórcze. Stworzył więc piec do wędzenia ryb, który filtruje dym i usuwa składniki rakotwórcze.


Tumusiime, którego irytowały śmieci w miejscowości jego ciotki, u której spędzał wakacje, zaprojektował mobilną aplikację, które zapewnia, że określone śmieci będą zebrane przez specjalnego zbieracza, który przetwarza plastik i używa śmieci organicznych jako nawozu w rolnictwie.  


Te frapujące opowieści pozostałyby u wynalazców lub schowane gdzieś w pismach naukowych, gdyby nie idea Naukowych Opowieści Afryki. Zamiast tego zatem zabawiały i edukowały zwykłych ludzi, którzy normalnie przychodzą do teatru oczekując fikcji.



Zdjęcia: Isaac Ongu

 

Science fact replaces fiction Uganda’s National Theatre

Alliance for Science, 27 czerwca 2019

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Isaac Ongu


Popularyzator nauki, zajmuje się agronomią i nowymi technologiami w rolnictwie oraz wyzwaniami dla rolnictwa w krajach rozwijających się. Związany z grupą  Genetic Literacy Project.


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj




Komentarze
9. Demografia Jan Res 2019-07-09
8. Demografia Jan Res 2019-07-07
7. Demografia Jan Res 2019-07-06
6. IFS MEF 2019-07-06
5. Demografia Jan Res 2019-07-05
4. Demografia Jan Res 2019-07-05
3. Niby maltuzjanizm Marek Eyal 2019-07-05
2. Demografia Jan Res 2019-07-05
1. Cornell Alliance for Science Marek Eyal 2019-07-05


Nauka

Znalezionych 969 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Więcej złych wiadomości dla dilerów witamin   Novella   2019-07-22
Starożytny ptak z nadzwyczaj długim palcem   Coyne   2019-07-19
YouTube i szarlataneria leczenia raka dietą   Novella   2019-07-18
“Współczesny” Homo sapiens mógł być w Eurazji aż 210 tysięcy lat temu   Coyne   2019-07-17
Hodowanie mini-mózgów z komórek macierzystych   Novella   2019-07-15
Szczepionka HPV działa. Koniec kropka     2019-07-13
Efekt przechodnia   Novella   2019-07-11
Prątkiem w raka, czyli co ma gruźlica do raka pęcherza   Łopatniuk   2019-07-06
Opowieści o nauce zastępują fikcję w Teatrze Narodowym Ugandy   Ongu   2019-07-05
Pleśń w przestrzeni kosmicznej   Novella   2019-07-03
Pterozaury: Czy umiały latać od razu po wykluciu się?   Coyne   2019-07-02
Ludziom rosną rogi? – Złe informowanie o nauce   Novella   2019-07-01
Przemysł ”wellness”   Novella   2019-06-28
Nazywanie zmiany klimatu ”katastrofalną” utrudnia znalezienie realnych odpowiedzi   Lomborg   2019-06-26
Olbrzymie straszyki mają zostać ponownie wprowadzone na wyspę Lord Howe   Coyne   2019-06-25
Amonit (i masa innych stworzeń) znaleziona w birmańskim bursztynie   Coyne   2019-06-21
Ślubowanie o zniesieniu grzechu   Ridley   2019-06-20
Nowe informacje o dzieciach CRISPR   Novella   2019-06-17
Słonie mają fantastyczny węch (lepszy niż psy): są jedynymi zwierzętami, które potrafią rozróżnić inne ilości pokarmu tylko po zapachu   Coyne   2019-06-14
Indyjscy farmerzy wysiali ziarna GMO w proteście obywatelskiego nieposłuszeństwa     2019-06-13
Chcąc zadowolić antyaborcjonistów administracja Trumpa tnie finansowanie badań medycznych przy użyciu tkanki płodowej   Coyne   2019-06-11
Triumf Mao: Światowa Organizacja Zdrowia oficjalnie akceptuje szarlatanerię tradycyjnej chińskiej medycyny     2019-06-04
Ale jak to bezbarwnikowy?   Łopatniuk   2019-06-01
Na zdrowie: izraelscy naukowcy warzą piwo na ”wskrzeszonych” drożdżach sprzed 5000 lat     2019-05-31
Skąd wiemy to, co wiemy?   Novella   2019-05-28
Samice bonobo (ale nie samice szympansów) pomagają swoim synom w zdobywaniu partnerek   Coyne   2019-05-25
Dlaczego ludzie sprzeciwiają się technologiom, które zmniejszają szkody?   Ridley   2019-05-24
Nowa praca o nielotnych chruścielach rażąco przesadzona i wypaczona w popularnych mediach   Coyne   2019-05-22
Trenowanie sztucznej inteligencji, żeby widziała jak człowiek   Novella   2019-05-21
A polać wielką wodą…   Cipiur   2019-05-18
Wykrywanie kłamstw w mózgu   Novella   2019-05-17
Walka o zachowanie bioróżnorodności   Ridley   2019-05-15
Niezwykły przypadek mimikry: skaczący pająk naśladuje gąsienicę   Coyne   2019-05-14
Selektywnie stosowana koncepcja tabula rasa i ideologicznie motywowane nieporozumienia   Cory Clark   2019-05-09
Dlaczego szarlatani nie powinni nadzorować sami siebie     2019-05-08
Kiedy naukowcy nie tolerują odmiennego zdania   Weber   2019-05-07
Przegapione odkrycia w historii nauki   Ridley   2019-05-02
W obronie scjentyzmu   Winegard   2019-04-30
Akupunktura kwantowa   Novella   2019-04-23
Nie tylko kakao   Łopaniuk   2019-04-20
Wstęga Möbiusa sprzecznych egocentryzmów poznawczych   Landes   2019-04-18
Kolejne badania nad bzdurą   Novella   2019-04-17
Licząca 43 miliony lat forma przejściowa: wodno-lądowy wieloryb    Coyne   2019-04-15
Zdumiewające możliwości docenienia i wykorzystania neuroróżnorodności   Koraszewski   2019-04-12
Jak sobie radzić ze skrajnymi wydarzeniami pogodowymi?   Lomborg   2019-04-09
Najbardziej zabójczy dzień na Ziemi   Novella   2019-04-06
Zaprzeczanie neuronauce o różnicach płci   Cahill   2019-04-05
Zwierzęce roboty   Novella   2019-04-04
Technologia pomaga w kryzysach wodnych na całym globie   Cohen   2019-04-02
Niezwykłe skamieniałości kambryjskie porównywalne do tych z łupków z Burgess   Coyne   2019-03-30
Tak wygląda dobre dziennikarstwo   Novella   2019-03-29
Wzrost sektora nasiennictwa w Ugandzie demaskuje główne twierdzenie anty- GMO   Ongu   2019-03-21
Ewolucja „nieredukowalnie złożonych” białek zapobiegających zamarzaniu u ryb polarnych (i policzek wymierzony Behemu)   Coyne   2019-03-20
Złoty ryż wreszcie dopuszczony w Bangladeszu   Novella   2019-03-19
Kłamstwa, bezczelne kłamstwa i statystyka   Welsh   2019-03-18
Wyprane kłamstwa   Ridley   2019-03-14
Czy islamska teologia i filozofia może wzbogacić etyczną debatę wokół CRISPR?   Coyne   2019-03-06
Kacze dzioby, Umwelt i a priori Kanta   Cobb   2019-03-04
Co kręci płaskoziemców   Novella   2019-03-02
Ślimaki nagoskrzelne mają kolczaste penisy jednorazowego użytku, którymi usuwają plemniki rywala ze swojej partnerki   Coyne   2019-03-01
Zrozumienie nowoczesnych horrorów afrykańskich zakorzenionych w handlu niewolnikami przez Ocean Indyjski   Clarfield   2019-02-28
Raport z sensacyjnym twierdzeniem o ”załamaniu klimatu” jest chwytliwy, ale nieprawdziwy   Lomborg   2019-02-27
Naukowiec analizuje dwa przykłady w nowej książce Behego; stwierdza, że są głęboko błędne   Coyne   2019-02-26
Triasowy mięsak, czyli praprzodkowie żółwi też chorowali na nowotwory   Łopatniuk   2019-02-16
Co nauka może powiedzieć pani Ocasio-Cortez o klimacie   Lomborg   2019-02-15
Kury produkujące leki   Novella   2019-02-14
Rak w raku i przerzut w przerzucie   Łopatniuk   2019-02-09
Prawo niezamierzonych konsekwencji   Novella   2019-02-07
Czy świat rzeczywiście staje się biedniejszy? Odpowiedź Stevena Pinkera   Coyne   2019-02-06
Maniok o wysokiej zawartości żelaza i cynku może poprawić odżywianie i zdrowie w Afryce Zachodniej     2019-02-05
Dalszy spadek zgonów z powodu raka   Novella   2019-02-04
Dokopywanie nauce przez dwóch naukowców i filozofa   Coyne   2019-02-01
Jacy naprawdę byli neandertalczycy?   Novella   2019-01-31
Żywność GM i zmiana opinii   Novella   2019-01-29
Wojny o Oświecenie: kilka refleksji o Enlightenment Now, w rok później   Pinker   2019-01-25
Dunning Kruger a opozycja wobec GMO   Novella   2019-01-23
Nasza pamięć cofa się   Nivella   2019-01-21
Niezrozumienie efektu Dunninga-Krugera   Novella   2019-01-18
Szarlataneria finansowana przez społeczność internetową   Novella   2019-01-16
Nowa duża salamandra ze Stanów Zjednoczonych   Mayer   2019-01-10
Kwitnące rośliny pozostają zdolne do życia po przejściu przez przewód pokarmowy ptactwa wodnego   Coyne   2019-01-07
Radykalne poglądy polityczne korelują z marnym metapoznaniem   Novella   2019-01-05
Nareszcie: owocowy gospodarz dzikiej Drosophila melanogaster   Coyne   2019-01-02
Z końcem roku   Łopatniuk   2019-01-01
Psychologia globalnego pesymizmu   Ridley   2018-12-26
Wiara w Świętego Mikołaja   Novella   2018-12-25
Brudna pardwa górska   Lyon   2018-12-24
Lotosowe szaleństwo   Łopatniuk   2018-12-22
Intrygujące zajęcia na Princeton University   Coyne   2018-12-19
Aktywność umysłowa nie zapobiega osłabieniu umysłowej sprawności   Novella   2018-12-15
Musi się potępić akademicki mobbing uczonego     2018-12-14
Dlaczego sądy nie powinny rozstrzygać o nauce     2018-12-13
Dziennikarze  nie rozumieją nowego raportu USA o klimacie   Lomborg   2018-12-12
Kilka myśli o altruizmie   Coyne   2018-12-10
Nauka nie jest twoim wrogiem   Pinker   2018-12-08
Czy poparcie przez celebrytę może skłonić ludzi do zaakceptowania ewolucji?   Coyne   2018-12-07
Dominujący indyk i jego popisy   Lyon   2018-12-04
Dlaczego kocie języki są kolczaste?   Coyne   2018-12-01
Hiszpania dąży do zakazania alternatywnej medycyny   Novella   2018-11-30
Inżyneria fotosyntezy i jej przeciwnicy   Novella   2018-11-27

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej



Ściganie bluźnierstwa



Ryby jaskiniowe



Autyzm


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk