Prawda

Wtorek, 28 stycznia 2020 - 06:18

« Poprzedni Następny »


Opowieści o nauce zastępują fikcję w Teatrze Narodowym Ugandy


Isaac Ongu 2019-07-05


Naukowe Opowieści Afryki (SSA), pomysł entuzjastycznej popularyzatorki nauki, Patricii Nanteza, zamieniły normalne baśnie wystawiane w Teatrze Narodowym Ugandy w wypakowane faktami historie, opowiadane przez miejscowych naukowców.  


Impreza – pierwsza tego rodzaju w 60-letniej historii teatru – została zorganizowana, by dostarczyć platformy afrykańskim naukowcom do opowiedzenia, jak technologia oferuje rozwiązania dla afrykańskich wyzwań i problemów.    


“Zachód jest liderem w tworzeniu treści, a Afryka na ogół po prostu konsumuje je i wierzy w każdą narrację, jaka stamtąd przychodzi – mówi Nanteza, która jest Ugandyjką. – To było widoczne w debacie o GMO, z kilkoma afrykańskimi krajami mówiącymi ‘nie’ modyfikowanym roślinom uprawnym tylko dlatego, że bardzo hałaśliwa część mieszkańców Zachodu jest przeciwko nim”.


Nanteza szukała sposobu przeciwdziałania temu propagowaniu antynauki: „Mogłam przyczynić się do zmiany narracji wokół akceptacji technologii, szczególnie w rolnictwie. Wtedy wpadłam na pomysł Naukowych Opowieści Afryki. Chcemy umożliwić społeczeństwu zrozumienie i docenianie innowacji i stopniowe ich przyjmowanie”.


Nanteza rozpoczęła tę podróż z pięcioma naukowcami, którzy aktywnie propagują rozwiązania problemów we własnych społecznościach. Są to:  dr Priver Namanya, biotechnolożka z Krajowych Laboratoriów Badań Rolnych (NARL) w Kawanda; dr Wilberforce Tushemereirwe, badacz bananów i dyrektor NARL; Allan Muhumuza, inżynier elektryk z Kiira Motors Corp.; Alphonse Candia, inżynier Centrum Mechanizacji Ministerstwa Rolnictwa w Namalere; i Martin Tumusiime, informatyk z uniwersytetu Makerere University i współzałożyciel Yo-Waste, mobilnej aplikacji do usuwania odpadów.



”Niemal poddałam się” – tak zatytułowała swoje spotkanie z publicznością w teatrze doktor Priver Namanya. Namanya zamieniła skomplikowaną naukę o roślinach, która jest przedmiotem jej badań, w opowieść, która mogła przemówić do publiczności.


“Rozmaite rodzaje szkodników i chorób wyniszczają banany – powiedziała. - Ryjkowce, nicienie, grzyby, bakterie w różnym stopniu powodują spustoszenia na plantacjach w całej Ugandzie. Konwencjonalne metody dostarczyły pewnych rozwiązań, ale narastające trudności wymagały lepszych technik, takich jak inżynieria genetyczna. Naukowcy w Ugandzie zaczęli genetyczne modyfikacje bananów, by oparły się nicieniom i bakteryjnemu czernieniu, ale nie dawało się wyprowadzić rośliny z komórek ugandyjskich matooke (wschodnioafrykańskie banany)”.


Według opublikowanego przez Namanya badania, chociaż matooke “normalnie nie podporządkowuje się konwencjonalnym instrukcjom”, może być teraz ulepszona przez inżynierię genetyczną. Jednak jej sukces z matooke nie przyszedł łatwo.


“Mój zespół i ja próbowaliśmy wyhodować rośliny z komórek matooke i nie udawało nam się. Doszłam do punktu totalnej frustracji i złożyłam podanie o pracę w innej organizacji” – wspomina Namanya. Osoba, która rozpatrywała jej podanie, znała jej badania nad bananami i dała radę: ”Jesteś inteligentną kobietą, ale nie dam ci tej pracy. Wróć do Kawanda; tam jest twoja praca i twoja kariera”.


Czerpała również inspirację z powiedzenia, które było częścią jej edukacji w dzieciństwie.


“Kiedy byłam dzieckiem, moja matka wysłała mnie, żebym przyniosła cukier z szafki, ale nie potrafiłam jej otworzyć. Kiedy powiedziałam to matce, rzekła: ‘Co powiedziała ci szafka?” Zanim  Namanya mogła odpowiedzieć, matka dodała: ‘To, co do ciebie nie mówi, nie może cię pokonać’”.  

Ta nauczka doprowadziła ją do stworzenia pionierskiego systemu hodowli komórek w zawiesinie w celu wyprowadzenia EAHB (East Africa Highland Banana) z komórki, ponieważ zdecydowała, że komórka matooke, która nigdy do niej nie mówiła, nie pokona jej.


Dzięki pracy Namanya naukowcy w Ugandzie i w innych krajach są teraz w stanie ulepszyć EAHB używając inżynierii genetycznej. Tushemereirwe jest jednym z naukowców, który wychodząc z jej badań stworzył matooke z większą ilością karotenu niż mają obecne odmiany bananów w Ugandzie.



Beta-karoten pomaga organizmowi produkować witaminę A, której brak w pożywieniu ludzi żyjących w zachodniej Ugandzie. Dane z UNICEF pokazują, że niedobory witaminy A powodują zgony z powodu chorób dziecięcych, takich jak biegunka, i że jedna trzecia tych, którzy potrzebują suplementu witaminy A, nie ma do niego dostępu.


“Kiedy dorastałem, w mojej wsi umierało dużo dzieci - opowiadał Tushemereirwe. – Pierwszy pogrzeb, na jakim byłem w życiu, był pogrzebem dziecka, które znałem. Zastanawiałem się, dlaczego tylko dzieci umierają, a nie dorośli”. Później odkrył, że dzieci w jego wsi umierały z powodu niskiej odporności wynikającej z nadmiernego polegania na matooke jako podstawie wyżywienia, a w matooke brak beta-karotenu.


“Kiedy dowiedziałem się, że brak witaminy A spowodował śmierć mojego przyjaciela, uznałem, że jeśli dostarczę rozwiązania tego problemu, będę użyteczny dla społeczeństwa” – powiedział  Tushemereirwe. Pojawiła się na to szansa, kiedy Bill & Melinda Gates Foundation wezwała do składania propozycji rozwiązań dla największych problemów świata, w tym niedoborów witaminy A. „To była dla nas wspaniała możliwość. Razem z kolegami z Queensland University w Australii udało nam się stworzyć banan wzbogacony beta-karotenem” .


Wszyscy naukowcy, którzy opowiadali swoje historie, byli zainspirowani pilną potrzebą rozwiązania problemu w swoich społecznościach. Muhumuza, inżynier elektryk, należy do zespołu, który stworzył w Ugandzie pierwszy elektryczny autobus, żeby zmniejszyć korki i poziom zanieczyszczenia powietrza w miastach. Niedawno został ojcem po raz pierwszy i chce, żeby jego trzymiesięczna córeczka dorastała w czystym środowisku.


Candia, inżynier mechanik, opowiadał, jak w dzieciństwie matka karmiła go wędzonymi rybami, bo uważała, że taka dieta przyczyniła się do akademickich osiągnięć jego starszego brata, lekarza. Później dowiedział się, że metoda wędzenia używana do przygotowania tego smakołyku, naraża konsumentów na składniki rakotwórcze. Stworzył więc piec do wędzenia ryb, który filtruje dym i usuwa składniki rakotwórcze.


Tumusiime, którego irytowały śmieci w miejscowości jego ciotki, u której spędzał wakacje, zaprojektował mobilną aplikację, które zapewnia, że określone śmieci będą zebrane przez specjalnego zbieracza, który przetwarza plastik i używa śmieci organicznych jako nawozu w rolnictwie.  


Te frapujące opowieści pozostałyby u wynalazców lub schowane gdzieś w pismach naukowych, gdyby nie idea Naukowych Opowieści Afryki. Zamiast tego zatem zabawiały i edukowały zwykłych ludzi, którzy normalnie przychodzą do teatru oczekując fikcji.



Zdjęcia: Isaac Ongu

 

Science fact replaces fiction Uganda’s National Theatre

Alliance for Science, 27 czerwca 2019

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Isaac Ongu


Popularyzator nauki, zajmuje się agronomią i nowymi technologiami w rolnictwie oraz wyzwaniami dla rolnictwa w krajach rozwijających się. Związany z grupą  Genetic Literacy Project.


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj




Komentarze
9. Demografia Jan Res 2019-07-09
8. Demografia Jan Res 2019-07-07
7. Demografia Jan Res 2019-07-06
6. IFS MEF 2019-07-06
5. Demografia Jan Res 2019-07-05
4. Demografia Jan Res 2019-07-05
3. Niby maltuzjanizm Marek Eyal 2019-07-05
2. Demografia Jan Res 2019-07-05
1. Cornell Alliance for Science Marek Eyal 2019-07-05


Nauka

Znalezionych 1057 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Zdumiewająca mimikra   Coyne   2020-01-27
Reality check: Pęd do szybkiej „zerowej” emisji to gwarancja przegranej   Lomborg   2020-01-27
Sfuszerowany artykuł o biologii w „Washington Post”   Coyne   2020-01-24
Punkty dla Ameryki w konflikcie między Iranem i USA   Destexhe   2020-01-24
Zbliżanie się do rozumienia pamięci   Novella   2020-01-22
Z perspektywy naszego kurnika   Witkowski   2020-01-16
Fałszywa pokora nie uratuje planety   Boudry   2020-01-09
Złoty ryż zatwierdzony na Filipinach   Novella   2020-01-07
Cudowna animacja DNA i komórek   Coyne   2020-01-06
Dychotomiczne myślenie, niepewność i zaprzeczanie nauce     2020-01-01
Mieliśmy najlepszą dekadę w historii. Naprawdę   Ridley   2019-12-31
Kreacjonista opowiada się za ”argumentem z niedowierzania”   Coyne   2019-12-26
Biologia męskiej agresji i dlaczego nie jest to tylko „socjalizacja”   Coyne   2019-12-24
Wydajność, wyzysk, wybory   Koraszewski   2019-12-23
Społecznościowe finansowanie szarlatanerii   Novella   2019-12-20
Wykład Dawkinsa o czerpaniu odwagi z darwinizmu   Coyne   2019-12-18
Uprawy GM, takie jak Złoty Ryż, uratują życie setek tysięcy dzieci   Ridey   2019-12-13
Darwin, lisy i inne ssaki na Falklandach   Mayer   2019-12-11
Wirtualna edukacja   Novella   2019-12-03
Teoria klasy próżniaczej Thorsteina Veblena – uaktualnienie statusu   Henderson   2019-12-02
Punkt szczytowy inteligencji   Novella   2019-11-30
Likwidowanie przeziębienia miedzią   Novella   2019-11-27
Dlaczego wyjaśnianie problemów przez biały przywilej jest niesłuszne   Rob Henderson   2019-11-25
LiveScience zachwala panpsychizm jako rozwiązanie trudnego problemu świadomości   Coyne   2019-11-22
Jak walczyć z firehosing   Novella   2019-11-19
Odwołajcie antyszczepionkową konferencję w Tel Awiwie   Blum   2019-11-15
Ewolucja dwunożności   Novella   2019-11-14
Granice „przeskoczenia” progu opłacalności   Lomborg   2019-11-13
Dlaczego nie żyjemy w epoce post-prawdy   Pinker   2019-11-11
Śledząc pochodzenie człowieka   Novella   2019-11-09
Skamieniałe trylobity idące gęsiego. Ale dlaczego to zrobiły?   Coyne   2019-11-06
Saga o złotym ryżu   Novella   2019-11-04
Kolejne badanie rolnictwa organicznego   Novella   2019-11-02
Fabrizio Benedetti pyta: “Czy badania placebo wzmacniają pseudonaukę?”     2019-11-01
Nathaniel Comfort raz jeszcze: nauka nie czyni postępów (czy może robi to?)   Coyne   2019-10-31
Pochwała jednoznaczności   Witkowski   2019-10-29
Stare i nowe  troski o bezpieczeństwo żywnościowe   Ongu   2019-10-28
Powrót Adama i Ewy jako rzeczywistych ludzi, jak proponuje kolejna pseudonaukowa teoria   Coyne   2019-10-25
Pradawne przechowywanie żywności   Novella   2019-10-24
Artykuł w naukowym piśmie ”Nature” dyskredytuje naukę i „scjentyzm”, kwestionuje wartości Oświecenia   Coyne   2019-10-22
Błogosławieni ci, którzy wycofują   Jacoby   2019-10-19
Pro-life czyli czarodziej z Krotoszyna   Koraszewski   2019-10-18
Biologia rozwoju ujawnia ewolucyjną historię   Novella   2019-10-15
Niebezpieczne życie antropologa   Blackwell   2019-10-12
Swędzikami jesień się zaczyna   Łopatniuk   2019-10-11
Jak wieloryb stracił swoje geny   Coyne   2019-10-10
Używanie sztucznej inteligencji do diagnozy   Novella   2019-10-08
Niespodzianka! Koty są tak samo przywiązane do swojego personelu jak psy i niemowlęta   Coyne   2019-10-05
Oburzenie, stronniczość i niestabilność prawdy   Novella   2019-10-04
O zmianie klimatu: ludzkość nie jest „nikczemna”   Lomborg   2019-10-03
Postmodernizm wyjaśniony i krytykowany   Coyne   2019-09-30
Uzdrawianie kryształami   Novella   2019-09-26
Kolejna rewolucja w rolnictwie   Novella   2019-09-24
Opory przeciwko szczelinowaniu są oparte na ideologii, a nie na nauce   Jacoby   2019-09-23
St Paul Island część 5   Lyon   2019-09-21
Co to jest czerwona rtęć?   Novella   2019-09-20
Jaka sztuka siedzi w naszych genach i czy to aby nie kicz?   Koraszewski   2019-09-19
Fałszywe wspomnienia i Fake News   Novella   2019-09-18
Kolejna próba odrzucenia teorii Darwina   Coyne   2019-09-17
Choroba zielonych mięśni   Łopatniuk   2019-09-14
”Sygnalizowanie cnoty” może nas irytować. Cywilizacja byłaby jednak bez niego niemożliwa    Miller   2019-09-13
Foka Weddela wygryza w lodzie otwory do oddychania   Coyne   2019-09-12
DNA i Loch Ness   Novella   2019-09-11
Nowa i ważna czaszka hominina z Etiopii   Coyne   2019-09-10
St Paul Island, Część 4   Lyon   2019-09-06
Biały jak śnieg, żółciutki jak kaczuszka   Łopatniuk   2019-09-04
Pingwiny geje? Nie tak szybko   Coyne   2019-09-03
Czego może nas nauczyć była zwolenniczka antyszczepionkowców, Kelley Watson-Snyder     2019-08-30
Bezzbożowa karma dla psa   Novella   2019-08-29
Odrażające życie płciowe pingwinów białookich   Coyne   2019-08-28
Badanie akupunktury jako terapii na dławicę piersiową   Novella   2019-08-23
Pradawna gigantyczna papuga z Nowej Zelandii: metr wysokości i waga 7 kilogramów!   Coyne   2019-08-22
Alaska — nurniczki i obopólny dobór płciowy   Lyon   2019-08-20
Zła nauka promuje organiczne jabłka   Novella   2019-08-19
Gąsienica zmienia kolor, żeby dopasować się do podłoża nie używając oczu: potrafi widzieć skórą!   Coyne   2019-08-16
Pseudonaukowa histeria to nie jest dobra odpowiedź na klimatyczne wyzwania   Lomborg   2019-08-14
GMO i model deficytu wiedzy   Novella   2019-08-12
Po raz pierwszy użyto edytowania genów CRISPR do leczenia zaburzenia genetycznego – anemii sierpowatej   Coyne   2019-08-08
Maskonury z wyspy St. Paul na Alasce   Lyon   2019-08-07
Zbieg okoliczności czy prawo wielkich liczb?   Novella   2019-08-06
I pijcie łzy moje, czyste rzęsiste   Łopatniuk   2019-08-03
Kształtowanie opinii o nauce i medycynie   Novella   2019-08-02
Nowe badanie dotyczące zwrotu zgubionych portfeli: ludzie na świecie są uczciwsi niż myślisz, ale czytelnik wyliczył, że uczciwość jest większa w mniej religijnych krajach   Coyne   2019-08-01
Praktykowanie medycyny bez uprawnień nie jest wolnością słowa   Novella   2019-07-31
Radujcie się, Ziemia staje się zieleńsza   Ridley   2019-07-30
Spiski wokół ptaków   Novella   2019-07-29
Matt Meselson opisuje swój najsłynniejszy eksperyment (z Frankiem Stahlem)   Coyne   2019-07-26
Niemający rozeznania filozof twierdzi, że gatunki nie istnieją   Coyne   2019-07-23
Więcej złych wiadomości dla dilerów witamin   Novella   2019-07-22
Starożytny ptak z nadzwyczaj długim palcem   Coyne   2019-07-19
YouTube i szarlataneria leczenia raka dietą   Novella   2019-07-18
“Współczesny” Homo sapiens mógł być w Eurazji aż 210 tysięcy lat temu   Coyne   2019-07-17
Hodowanie mini-mózgów z komórek macierzystych   Novella   2019-07-15
Szczepionka HPV działa. Koniec kropka     2019-07-13
Efekt przechodnia   Novella   2019-07-11
Prątkiem w raka, czyli co ma gruźlica do raka pęcherza   Łopatniuk   2019-07-06
Opowieści o nauce zastępują fikcję w Teatrze Narodowym Ugandy   Ongu   2019-07-05
Pleśń w przestrzeni kosmicznej   Novella   2019-07-03
Pterozaury: Czy umiały latać od razu po wykluciu się?   Coyne   2019-07-02
Ludziom rosną rogi? – Złe informowanie o nauce   Novella   2019-07-01

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk