Prawda

Niedziela, 25 czerwca 2017 - 02:15

« Poprzedni Następny »


Youtube

Najnowsze filmy
Najczęściej oglądane
youtube - ikona

Nikt nie wie jak najlepiej zwalczać otyłość


Matt Ridley 2017-06-02


Nawet optymiści przyznają, że pewne rzeczy niewątpliwie pogarszają się: rzeczy takie jak korki uliczne, użycie apostrofu – i otyłość. Plaga otyłości wśród rasy ludzkiej, także w krajach o średnich dochodach, jest niezaprzeczalna. „Mimo trwałych wysiłków, by zwalczyć otyłość u dzieci, co trzeci nastolatek w Europie nadal ma nadwagę lub jest otyły” – głosi ostatni raport Światowej Organizacji Zdrowia. Oznacza to więcej cukrzycy i możliwe odwrócenie niedawnego, powolnego spadku liczby nowotworów i chorób serca u ludzi młodych.

Może najpierw powinniśmy przypomnieć sobie, że nie jest źle mieć taki problem, że jest to objaw obfitości. Stulecie temu w Wielkiej Brytanii i dzisiaj w dużych częściach Afryki najbiedniejsi ludzi byli lub są najchudszymi ludźmi. Przez setki tysięcy lat było bardzo trudno zostać grubasem i bardzo łatwo umrzeć z głodu lub mieć karłowatą posturę z powodu głodu i niedożywienia. Bądźmy wdzięczni, że mimo czterokrotnego powiększenia populacji globalnej w mniej niż stulecie, mamy teraz problem otyłości, spowodowany globalnym rogiem obfitości w doskonałą żywność, niewyobrażalnym w minionych pokoleniach.


W krajach zachodnich otyłość występuje najczęściej wśród biednych, więc nie może to być kwestią samej zamożności. Tereny miejskie w Anglii o najniższym poziomie dochodów są także miejscami o najwyższym odsetku otyłości wśród dzieci. W odróżnieniu od tego, wśród najzamożniejszych ludzi, bardziej zabójczym zaburzeniem jest anoreksja i rośnie szybko.


W weekend Tam Fry z Krajowego Forum Otyłości twierdził, że otyłość kosztuje obecnie państwo 24 miliardy funtów rocznie. Instytut Spraw Ekonomicznych ocenia ten koszt na mniej niż 2,5 miliarda funtów i argumentuje, że „choć twierdzenia o przygniatających kosztach są dobrym sposobem zwrócenia uwagi mediów… w sposób nieodpowiedzialny wzniecają urazę i niechęć wobec narażonej grupy”. A także, jeśli umrzesz wcześniej, mniej kosztujesz państwo, a więc perspektywa finansowa jest niewłaściwym sposobem patrzenia na ten problem.


Zrozumienie, że coś jest problemem, nie jest tym samym, co wiedza, co z tym problemem zrobić. Otyłość jest jednym z tych wypadków, kiedy „żądania pilnej akcji” pozostają niespełnione, nie z powodu bezduszności naszych przywódców, ale dlatego, że nie ma zgody, jaką akcję należy podjąć. Wachlarz propozycji zwalczania otyłości – podatek na cukier, zakaz śmieciowej żywności w ośrodkach publicznego transportu, zakaz reklam śmieciowej żywności przed godziną 21, ostrzeżenia na opakowaniach, makiety pokazujące, jak dzieci będą wyglądały przy takiej diecie – służy tylko przypomnieniu, że nikt nie wie, jak odwrócić trend ku otyłości. Jamie Oliver, kucharz telewizyjny, twierdzi, że uzależnienie wydawania gorących obiadów w szkołach od sytuacji materialnej rodziców (co proponują konserwatyści), pogorszy problem otyłości.


Porady, wymówki i przekupywanie ludzi, by jedli mniej i ruszali się więcej, wydają się nieskuteczne. Przetestowaliśmy ten pomysł właściwie do cna i bez skutku. Nie działa i prawdopodobnie działałby tylko, gdybyśmy w pełni przeszli na totalitaryzm, z rajdami policyjnymi na kuchnie w domach do wyszukiwania i niszczenia ukrytych zapasów biszkoptów.


Jedyną rzeczą, która wiemy, to że proste równanie, tak ulubione przez medyków, nie jest odpowiedzią. Nie jest to tak proste jak równoważenie kalorii pochłanianych i zużywanych: jedz mniej niż spalasz, a stracisz na wadze. Nie bierze to pod uwagę czegoś, co nazywa się apetytem, ani sposobu, w jaki jedni ludzie odkładają tłuszcz, mimo że nie jedzą zbyt dużo, podczas gdy inni spalają wszystko, jedząc bardzo dużo.


Gary Taubes, heretyk w dziedzinie pisania o nauce, który poświęcił znaczną część swojego życia zawodowego tej kwestii, tak to kilka lat temu ujął w “British Medical Journal”: „starania zaradzenia problemowi przez skłanianie do niedojadania lub negatywnej równowagi energii, przez doradzanie pacjentom, by jedli mniej lub ruszali się więcej, są zadziwiająco nieskuteczne”. Także Handbook of Obesity, podręcznik lekarzy, przyznaje, że skutki terapii dietą są “marne i nietrwałe”.


Wszyscy mamy przyjaciół, którzy nadludzkim wysiłkiem zrzucili kilka kilogramów, a potem stopniowo je odzyskali. Lobby zdrowia publicznego raczej nie pomaga ostro atakując wszystkie „tłuszcze i cukry”, całą „przetworzoną żywność”, a często także „czerwone mięso”. Co pozostawia dietę równie przygnębiającą, jak nierealistyczną: gotowany na parze dorsz i gotowany jarmuż. Lobby zdrowia publicznego musi zdecydować się, czy uważa że węglowodany są złe, czy że tłuszcz jest zły: atakowanie obu jest głupawe.


Po dziesięcioleciach wzywania ludzi do diety niskotłuszczowej i patrzenia na eksplozję otyłości, ci wszyscy doradcy nie mogą zmusić się do przyznania, że była to okropna porada, która niemal z pewnością pogorszyła problem. Dlaczego? Ponieważ tłuszcz syci w sposób, w jaki nie robią tego węglowodany, a organizm syntetyzuje na ogół tłuszcz z węglowodanów w pokarmie, nie z tłuszczu w pokarmie. W epoce kamiennej jedzenie tłuszczu prawdopodobnie sygnalizowało czas obfitości, kiedy gromadzenie zapasów na brzuchu nie było pilne.


Logicznie rzecz biorąc, dziedziczność otyłości niemal z pewnością rośnie. W świecie niedoborów żywności jedynym sposobem na zostanie grubasem było bogactwo, więc otyłość była głównie cechą determinowaną środowiskowo. W świecie, gdzie tak wielu stać na mnóstwo taniej żywności, ci, którzy stają się otyli, to często ci, którzy odziedziczyli skłonność do jedzenia więcej i odkładania pokładów tłuszczu. Przy swobodnym dostępie do żywności chart pozostaje chudy, a labrador nadyma się w balon – mają to w genach. Nie wszystkie różnice otyłości między jednostkami da się wyjaśnić genetyką, ale – statystycznie rzecz biorąc – będą tam skłonności charta i skłonności labradora.  


Uczciwie mówiąc, nie wiemy, dlaczego jedni ludzie łatwiej odkładają tłuszcz niż inni. Czy dlatego, że spalają mniej kalorii przy ruchu? Czy trawią mniej skutecznie? Czy mają większy apetyt, więc jedzą więcej? Czy jedzą więcej węglowodanów? Czy różnica jest genetyczna i niektórzy ludzie mają odmiany genów, które zachęcają do odkładania tłuszczu? Czy też dlatego, że bakterie jelitowe u ludzi otyłych są inne – realna możliwość poparta przez coraz bardziej przekonujące eksperymenty i przeszczepy? Każda z tych teorii ma pewne poparcie. Nie wystarczające jednak, by usprawiedliwić moralizatorski ton i niewzruszoną pewność, która tak często towarzyszy wypowiedziom medyków na temat otyłości. Wiemy zbyt mało.


Co powinien zrobić rząd, kiedy istnieje wielka niepewność co do właściwej akcji? Oczywiście, eksperymentować. Przedstawić pięć strategii, poprosić o wolontariuszy w pięciu różnych częściach kraju i starannie mierzyć ich talie.


My Times column on obesity:

Nobody knows how best to tackle obesity

Rational Optimist, 25 maja 2017

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Matt Ridley


Brytyjski pisarz popularnonaukowy, sympatyk filozofii libertariańskiej. Współzałożyciel i b. prezes International Centre for Life, "parku naukowego” w Newcastle. Zrobił doktorat z zoologii (Uniwersytet Oksfordzki). Przez wiele lat był korespondentem naukowym w "The Economist". Autor książek: The Red Queen: Sex and the Evolution of Human Nature (1994; pol. wyd. Czerwona królowa, 2001, tłum. J.J. Bujarski, A. Milos), The Origins Of Virtue (1997, wyd. pol. O pochodzeniu cnoty, 2000, tłum. M. Koraszewska), Genome (1999; wyd. pol. Genom, 2001, tłum. M. Koraszewska), Nature Via Nurture: Genes, Experience, and What Makes us H

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 611 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Najwcześniejsi ludzie współcześni   Novella   2017-06-23
Głupota pomylonej godności   Pinker   2017-06-21
Mój potworniak ma raka, czyli gdzie z tą tarczycą, poczwaro   Łopatniuk   2017-06-17
Rozszyfrowanie tego, jak mózg naczelnych identyfikuje twarze ludzkie   Coyne   2017-06-16
W naukę się  nie wierzy, naukę się uprawia   Koraszewski   2017-06-15
Ryzyko niewarte podejmowania: list otwarty do moich kolegów w świecie akademickim   Boutwell   2017-06-14
Intersekcjonalny feminizm kwantowy   Coyne   2017-06-13
Antynaukowe przesłanie „Frankensteina” zawsze było głupie   Ridley   2017-06-12
Superantybiotyki na supermikroba   Novella   2017-06-10
Jeden bit różnicy, czyli cyberjasyr od powicia   Maszkowski   2017-06-08
Dobór sztuczny w działaniu: więcej słoni rodzi się bez ciosów   Coyne   2017-06-06
Rolnictwo organiczne nie służy środowisku   Novella   2017-06-04
Nikt nie wie jak najlepiej zwalczać otyłość   Ridley   2017-06-02
Akupunktura kontra nauka, wersja lingwistyczna     2017-06-01
Więcej antyszczepionkowej pseudonauki   Novella   2017-05-30
Podróże po Meddle Earth   Naskręcki   2017-05-28
Badacz: Ludzki zmysł węchu jest lepszy niż wszyscy myślą; może rywalizować z psim!   Coyne   2017-05-27
Wiatr jest czymś nieistotnym dla debaty o klimacie i energii   Ridley   2017-05-25
Nowa mistyfikacja akademicka: sfingowany artykuł o “penisie konceptualnym” opublikowało “wysokiej jakości, recenzowane przez specjalistów” pismo nauk społecznych   Coyne   2017-05-22
Badanie zaszczepionych i nieszczepionych   Novella   2017-05-20
Nie rzuciło mi się w oczy   Łopatniuk   2017-05-18
Biolog ewolucyjny błądzi pisząc o doborze płciowym na łamach “New York Times”   Coyne   2017-05-17
Wielka Brytania powinna przyjąć Zasadę Innowacyjności   Ridley   2017-05-15
Nowa książka o CRISPR, edytowaniu genów i ich etycznych implikacjach   Coyne   2017-05-13
Szarlatan handlujący fałszywą nadzieją     2017-05-12
Czy kiedykolwiek lepiej jest nie wiedzieć?   i Jonny Anomaly   2017-05-10
Czy przestaniemy być mięsożerni?   Ridley   2017-05-09
Nietoperze używają sonaru, by zlokalizować kwiaty kaktusa   Coyne   2017-05-06
Brazylia liczy na technologię izraelską, by rozwiązać śmierdzący problem   Leichman   2017-05-04
Komisja Europejska ukrywa naukę o pszczołach   Ridley   2017-05-03
Dlaczego ryby jaskiniowe ewoluują tak, by oślepnąć?   Coyne   2017-05-02
Artykuł w “Nature” sugeruje, że ludzie żyli w Ameryce Północnej 130 tysięcy lat temu   Mayer   2017-04-29
Rzekł antyszczepionkowiec: Szczepionki powodują autyzm u psów!     2017-04-28
Nowe badanie pamięci długotrwałej   Novella   2017-04-26
Kapryśne mody żywnościowe ukrywają prawdziwy problem żywieniowy   Ridley   2017-04-24
Jakie ładne pakieciki, czyli kto mieszka w żołądku   Łopatniuk   2017-04-22
Epigenetyka stała się niebezpiecznie modna   JC Barnes   2017-04-20
Definiowanie gatunku: nowe, ale problematyczne, pojęcie gatunku   Coyne   2017-04-17
Jak “ludzkie pszczoły”, biotechnolodzy i Gates Foundation ratują afrykański maniok   Ongu   2017-04-15
Opowieść o dwóch krzywych dzwonowych   Ben Winegard   2017-04-12
Skąd bóbr? To są szczuroskoczki, a nie wiewiórki!   Coyne   2017-04-11
Dwie matki jednego albatrosa   Zimmer   2017-04-07
Kiedy ideologia przebija biologię   Coyne   2017-04-04
Możliwe życie znalezione w osadach liczących między 3,8 a 4,3 miliardów lat   Coyne   2017-03-28
Nanocząstki: nowy, jedyny, prawdziwy powód wszystkich chorób?     2017-03-24
Od egzekucji do średniowiecznych tortur: "irański Mandela", Ajatollah Boroujerdi   Rafizadeh   2017-03-23
Dlaczego pandy wielkie mają takie ubarwienie? Odpowiedź: to skomplikowane   Coyne   2017-03-22
Stagnacja socjologii i jej przyczyny   Boutwell   2017-03-21
Przez szyjkę do serca   Łopatniuk   2017-03-18
Możliwości, jakie otwiera edytowanie genów   Ridley   2017-03-17
Michio Kaku całkowicie myli ewolucję człowieka w programie The Big Think   Coyne   2017-03-15
Kolejne przypomnienie, nie ma epidemii autyzmu     2017-03-13
Zbrodnia to niesłychana, ryba zabija pana   Łopatniuk   2017-03-11
Społeczne obyczaje pasówek na kampusie   Lyon   2017-03-08
Pomysłowa nowa hipoteza o mimikrze owadów   Coyne   2017-03-07
Palestyńczycy: Dlaczego "regionalny proces pokojowy" poniesie porażkę   Toameh   2017-03-05
Skandal za kulisami zakazu neonikotynoidów   Ridley   2017-03-04
Okropne informowanie o nauce w “Guardianie”: mamut włochaty” na progu wskrzeszenia? Watpię, a Matthew prostuje błędy   Coyne   2017-03-03
Który naukowiec uratował najwięcej istnień ludzkich?   Coyne   2017-03-01
Pozostaje długa droga na górę Darwina   Zimmer   2017-02-25
Gekon obdziera się ze skóry, by uniknąć drapieżników   Coyne   2017-02-24
Tylko się nie zakrztuś   Łopatniuk   2017-02-18
Czy płeć jest jak gender konstruktem społecznym? Nie.   Coyne   2017-02-17
Czy będzie genetycznie modyfikowana pszenica?   Novella   2017-02-15
Przodek wtóroustych? Nowy raport.   Coyne   2017-02-14
Mimikra müllerowska u Hymenoptera   Coyne   2017-02-11
Czy wirusy pomogły uczynić z nas ludzi?   Zimmer   2017-02-10
Nowy rząd owadów znaleziony w bursztynie z kredy   Coyne   2017-02-08
Alfred Sturtevant: bohater genetyki   Coyne   2017-02-06
Mój ptaszyńcu, czyli rzecz o kurzym wampirze   Łopatniuk   2017-02-04
Sceptyczne pytania, które każdy powinien zadawać   Novella   2017-02-02
Tajemnica pasków zebry rozwiązana – a przynajmniej tak mówią naukowcy   Coyne   2017-01-31
Nasze cętkowane mózgi   Zimmer   2017-01-30
Historia porostów i człowieka, który ją skorygował   Coyne   2017-01-26
Krzykliwa reklama kukrumy a rzeczywistość   Novella   2017-01-25
Niezwykłe pasikoniki naśladujące liście, u których samce i samice są różnych kolorów   Coyne   2017-01-24
Ile komórek ma twoje ciało?   Zimmer   2017-01-20
Selektywne używanie narzędzi wśród mrówek   Coyne   2017-01-17
Genetyczna księga zmarłych   Dawkins   2017-01-14
Mistyfikacja Sokala: dwadzieścia lat później   Coyne   2017-01-13
Pochwała ignorancji, czyli wiem, że nie wiem   Cullen   2017-01-11
Drugie prawo termodynamiki   Pinker   2017-01-10
Adam i Ewa: dwoje, czy więcej niż dwoje przodków?   Coyne   2017-01-07
Ulepszanie fotosyntezy i wzrost plonów   Novella   2017-01-04
Co robi mózg, kiedy widzisz nie to, co chcesz?   Koraszewski   2017-01-03
Badania z poślizgiem   Łopatniuk   2016-12-31
Wesołych Świąt od Oswalda Avery’ego – ale co byłoby, gdyby zmarł wcześniej?   Cobb   2016-12-30
Ideologiczna opozycja wobec prawdy biologicznej   Coyne   2016-12-28
Znakomici biolodzy brytyjscy   Ridley   2016-12-26
Podwójny przekręt natury   Zimmer   2016-12-22
Opierzony ogon dinozaura w bursztynie!   Coyne   2016-12-19
Bajka o kaczkach karolinkach   Coyne   2016-12-16
Rak kominiarzy i przędzalników, czyli Percival Pott w krainie epidemiologii   Łopatniuk   2016-12-10
Ewolucja w kolorze: od krępaka nabrzozaka do patyczaka   Zimmer   2016-12-09
Bakłażan Bt – fałszywa narracja przeciwko GMO   Novella   2016-12-05
Wielka debata o mistrzach manipulacji   Zimmer   2016-12-02
Lubię moje trupy jak moje precelki. Solone.   Meyers Emery   2016-11-29
Złożoność i artefakty poznawcze   David Krakauer   2016-11-26
Homo floresiensis, hominin “hobbit”, w Internecie   Coyne   2016-11-25
Czy mężczyźni są bardziej kreatywni niż kobiety?   Kim   2016-11-24

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Nowe badanie pamięci długotrwałej



Ściganie bluźnierstwa



Ryby jaskiniowe



Autyzm



Od niepamiętnych czasów



Tunezyjczycy przeciw złemu prawu



Drugie prawo termodynamiki



Pochwała ignorancj



Mistyfikacja Sokala



Intronizacja Chrystusa



Obama chrzescijanie



Szelest liści



Czego wam nie pokazują?



Rozdzielenie religii i państwa



Trwa ewolucyjne upokorzenie archeopteryksa



Trucizna, kamuflaż i tęcza ewolucji



Religia zdrowego rozsądku



Kto się boi czarnego luda?



Land of the pure



świecące ryby



Lewica klania sie



Nis zgubic



Religia pieklo



Nienawisc



Niedożywienie w Ugandzie



Ewolucja nieunikniona



Starty z powierzchni



Niewolnictwo seksualne



Miłość teoretycznie przyzwoitych



Psy nie idą do Nieba



Problem zielonych strachów



Antysemiccy Żydzi



Nowy gatunek homininów na czołówkach gazet.