Prawda

Środa, 13 grudnia 2017 - 16:07

« Poprzedni Następny »


Nikt nie wie jak najlepiej zwalczać otyłość


Matt Ridley 2017-06-02


Nawet optymiści przyznają, że pewne rzeczy niewątpliwie pogarszają się: rzeczy takie jak korki uliczne, użycie apostrofu – i otyłość. Plaga otyłości wśród rasy ludzkiej, także w krajach o średnich dochodach, jest niezaprzeczalna. „Mimo trwałych wysiłków, by zwalczyć otyłość u dzieci, co trzeci nastolatek w Europie nadal ma nadwagę lub jest otyły” – głosi ostatni raport Światowej Organizacji Zdrowia. Oznacza to więcej cukrzycy i możliwe odwrócenie niedawnego, powolnego spadku liczby nowotworów i chorób serca u ludzi młodych.

Może najpierw powinniśmy przypomnieć sobie, że nie jest źle mieć taki problem, że jest to objaw obfitości. Stulecie temu w Wielkiej Brytanii i dzisiaj w dużych częściach Afryki najbiedniejsi ludzi byli lub są najchudszymi ludźmi. Przez setki tysięcy lat było bardzo trudno zostać grubasem i bardzo łatwo umrzeć z głodu lub mieć karłowatą posturę z powodu głodu i niedożywienia. Bądźmy wdzięczni, że mimo czterokrotnego powiększenia populacji globalnej w mniej niż stulecie, mamy teraz problem otyłości, spowodowany globalnym rogiem obfitości w doskonałą żywność, niewyobrażalnym w minionych pokoleniach.


W krajach zachodnich otyłość występuje najczęściej wśród biednych, więc nie może to być kwestią samej zamożności. Tereny miejskie w Anglii o najniższym poziomie dochodów są także miejscami o najwyższym odsetku otyłości wśród dzieci. W odróżnieniu od tego, wśród najzamożniejszych ludzi, bardziej zabójczym zaburzeniem jest anoreksja i rośnie szybko.


W weekend Tam Fry z Krajowego Forum Otyłości twierdził, że otyłość kosztuje obecnie państwo 24 miliardy funtów rocznie. Instytut Spraw Ekonomicznych ocenia ten koszt na mniej niż 2,5 miliarda funtów i argumentuje, że „choć twierdzenia o przygniatających kosztach są dobrym sposobem zwrócenia uwagi mediów… w sposób nieodpowiedzialny wzniecają urazę i niechęć wobec narażonej grupy”. A także, jeśli umrzesz wcześniej, mniej kosztujesz państwo, a więc perspektywa finansowa jest niewłaściwym sposobem patrzenia na ten problem.


Zrozumienie, że coś jest problemem, nie jest tym samym, co wiedza, co z tym problemem zrobić. Otyłość jest jednym z tych wypadków, kiedy „żądania pilnej akcji” pozostają niespełnione, nie z powodu bezduszności naszych przywódców, ale dlatego, że nie ma zgody, jaką akcję należy podjąć. Wachlarz propozycji zwalczania otyłości – podatek na cukier, zakaz śmieciowej żywności w ośrodkach publicznego transportu, zakaz reklam śmieciowej żywności przed godziną 21, ostrzeżenia na opakowaniach, makiety pokazujące, jak dzieci będą wyglądały przy takiej diecie – służy tylko przypomnieniu, że nikt nie wie, jak odwrócić trend ku otyłości. Jamie Oliver, kucharz telewizyjny, twierdzi, że uzależnienie wydawania gorących obiadów w szkołach od sytuacji materialnej rodziców (co proponują konserwatyści), pogorszy problem otyłości.


Porady, wymówki i przekupywanie ludzi, by jedli mniej i ruszali się więcej, wydają się nieskuteczne. Przetestowaliśmy ten pomysł właściwie do cna i bez skutku. Nie działa i prawdopodobnie działałby tylko, gdybyśmy w pełni przeszli na totalitaryzm, z rajdami policyjnymi na kuchnie w domach do wyszukiwania i niszczenia ukrytych zapasów biszkoptów.


Jedyną rzeczą, która wiemy, to że proste równanie, tak ulubione przez medyków, nie jest odpowiedzią. Nie jest to tak proste jak równoważenie kalorii pochłanianych i zużywanych: jedz mniej niż spalasz, a stracisz na wadze. Nie bierze to pod uwagę czegoś, co nazywa się apetytem, ani sposobu, w jaki jedni ludzie odkładają tłuszcz, mimo że nie jedzą zbyt dużo, podczas gdy inni spalają wszystko, jedząc bardzo dużo.


Gary Taubes, heretyk w dziedzinie pisania o nauce, który poświęcił znaczną część swojego życia zawodowego tej kwestii, tak to kilka lat temu ujął w “British Medical Journal”: „starania zaradzenia problemowi przez skłanianie do niedojadania lub negatywnej równowagi energii, przez doradzanie pacjentom, by jedli mniej lub ruszali się więcej, są zadziwiająco nieskuteczne”. Także Handbook of Obesity, podręcznik lekarzy, przyznaje, że skutki terapii dietą są “marne i nietrwałe”.


Wszyscy mamy przyjaciół, którzy nadludzkim wysiłkiem zrzucili kilka kilogramów, a potem stopniowo je odzyskali. Lobby zdrowia publicznego raczej nie pomaga ostro atakując wszystkie „tłuszcze i cukry”, całą „przetworzoną żywność”, a często także „czerwone mięso”. Co pozostawia dietę równie przygnębiającą, jak nierealistyczną: gotowany na parze dorsz i gotowany jarmuż. Lobby zdrowia publicznego musi zdecydować się, czy uważa że węglowodany są złe, czy że tłuszcz jest zły: atakowanie obu jest głupawe.


Po dziesięcioleciach wzywania ludzi do diety niskotłuszczowej i patrzenia na eksplozję otyłości, ci wszyscy doradcy nie mogą zmusić się do przyznania, że była to okropna porada, która niemal z pewnością pogorszyła problem. Dlaczego? Ponieważ tłuszcz syci w sposób, w jaki nie robią tego węglowodany, a organizm syntetyzuje na ogół tłuszcz z węglowodanów w pokarmie, nie z tłuszczu w pokarmie. W epoce kamiennej jedzenie tłuszczu prawdopodobnie sygnalizowało czas obfitości, kiedy gromadzenie zapasów na brzuchu nie było pilne.


Logicznie rzecz biorąc, dziedziczność otyłości niemal z pewnością rośnie. W świecie niedoborów żywności jedynym sposobem na zostanie grubasem było bogactwo, więc otyłość była głównie cechą determinowaną środowiskowo. W świecie, gdzie tak wielu stać na mnóstwo taniej żywności, ci, którzy stają się otyli, to często ci, którzy odziedziczyli skłonność do jedzenia więcej i odkładania pokładów tłuszczu. Przy swobodnym dostępie do żywności chart pozostaje chudy, a labrador nadyma się w balon – mają to w genach. Nie wszystkie różnice otyłości między jednostkami da się wyjaśnić genetyką, ale – statystycznie rzecz biorąc – będą tam skłonności charta i skłonności labradora.  


Uczciwie mówiąc, nie wiemy, dlaczego jedni ludzie łatwiej odkładają tłuszcz niż inni. Czy dlatego, że spalają mniej kalorii przy ruchu? Czy trawią mniej skutecznie? Czy mają większy apetyt, więc jedzą więcej? Czy jedzą więcej węglowodanów? Czy różnica jest genetyczna i niektórzy ludzie mają odmiany genów, które zachęcają do odkładania tłuszczu? Czy też dlatego, że bakterie jelitowe u ludzi otyłych są inne – realna możliwość poparta przez coraz bardziej przekonujące eksperymenty i przeszczepy? Każda z tych teorii ma pewne poparcie. Nie wystarczające jednak, by usprawiedliwić moralizatorski ton i niewzruszoną pewność, która tak często towarzyszy wypowiedziom medyków na temat otyłości. Wiemy zbyt mało.


Co powinien zrobić rząd, kiedy istnieje wielka niepewność co do właściwej akcji? Oczywiście, eksperymentować. Przedstawić pięć strategii, poprosić o wolontariuszy w pięciu różnych częściach kraju i starannie mierzyć ich talie.


My Times column on obesity:

Nobody knows how best to tackle obesity

Rational Optimist, 25 maja 2017

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Matt Ridley


Brytyjski pisarz popularnonaukowy, sympatyk filozofii libertariańskiej. Współzałożyciel i b. prezes International Centre for Life, "parku naukowego” w Newcastle. Zrobił doktorat z zoologii (Uniwersytet Oksfordzki). Przez wiele lat był korespondentem naukowym w "The Economist". Autor książek: The Red Queen: Sex and the Evolution of Human Nature (1994; pol. wyd. Czerwona królowa, 2001, tłum. J.J. Bujarski, A. Milos), The Origins Of Virtue (1997, wyd. pol. O pochodzeniu cnoty, 2000, tłum. M. Koraszewska), Genome (1999; wyd. pol. Genom, 2001, tłum. M. Koraszewska), Nature Via Nurture: Genes, Experience, and What Makes us H

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 701 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Czy ptaki wyewoluowały większe dzioby, by zjadać duże, inwazyjne ślimaki?   Coyne   2017-12-13
Biotechnologia jest pilnie potrzebna w Afryce – dla gospodarki i środowiska   Ridley   2017-12-08
Okrutne zabawy wielorybów   Lyon   2017-12-07
Specjacja zięb z Galápagos przez hybrydyzację   Coyne   2017-12-04
Zrób sobie test ciążowy, Krzysiu   Łopatniuk   2017-12-02
Szopy pracze są inteligentne, ale bywają kłopotliwe   Novella   2017-11-30
Popieranie wiatrowej i słonecznej energii kosztem środowiska   Ridley   2017-11-28
Tradycyjni uzdrawiacze, szczyt o szarlatanerii i “medyczny apartheid” w Południowej Afryce   Igwe   2017-11-25
Prawo Amary   Ridley   2017-11-24
Ewolucja przyłapana na gorącym uczynku   Novella   2017-11-22
Dziwaczny skrzydłoszpon rogaty   Coyne   2017-11-18
Południowoafrykańska saga: kampania dezinformacji grup anty-GMO przeciwko nowej, odpornej na choroby odmianie kukurydzy   Ongu   2017-11-17
Niecne chochliki naszej pamięci   Novella   2017-11-16
BBC znowu błędnie przedstawia ewolucję, opisując nowe odkrycie wczesnych ssaków wyższych   Coyne   2017-11-14
Teraz nawet akceptujących zmianę klimatu nazywa się “negacjonistami   Lomborg   2017-11-13
Nowy gatunek orangutana? Wątpię.   Coyne   2017-11-10
Antynauka czystego jedzenia   Novella   2017-11-08
Wiecej niemądrych twierdzeń, że epigenetyka całkowicie zrewiduje nasz pogląd na ewolucję   Coyne   2017-11-06
Skandal z glifosatem   Ridley   2017-11-04
Ugandyjski dziennikarz: jak informować o biotechnologii, kiedy jej krytycy rozsiewają dezinformację?   Christopher Bendana   2017-11-03
Myślenie spiskowe i rozpoznawanie wzorów   Novella   2017-11-02
Czy wierzysz w duchy?   Łopatniuk   2017-10-28
Dlaczego nie ma pokoju na Bliskim Wschodzie   Salzman   2017-10-25
Jeremy, samotny, lewoskrętny ślimak wreszcie kojarzy się – a potem umiera   Coyne   2017-10-24
Naturopaci: potrafią uczynić nawet sól z Epsom potencjalnym zabójcą     2017-10-23
Niemal pięciokilogramowa żaba żyła na prastarym Madagaskarze   Coyne   2017-10-19
Uroczy wykres, który opowiada naszą historię   Cobb   2017-10-17
Genetycznie modyfikowana pszenica dla wrażliwych na gluten   Novella   2017-10-16
Czy Oświecenie przygasa?   Ridley   2017-10-13
Zdumiewająca, mordująca ptaki modliszka   Coyne   2017-10-13
Indie otwierają laboratorium homeopatyczne   Novella   2017-10-11
Roboty będą uprawiać ziemię   Ridley   2017-10-09
Przełyk Barretta, czyli bez paniki, ale…   Łopatniuk   2017-10-07
“Daily Beast” wypacza epigenetykę oszukańczymi twierdzeniami, że dzieci mogą “odziedziczyć wspomnienia Holocaustu”   Coyne   2017-10-05
Wszystkiego najlepszego w dniu 60. urodzin, centralny dogmacie!   Cobb   2017-10-04
Huragany zdarzają się   Ridley   2017-10-02
Niekochany lewoskrętny ślimak szuka partnera   Coyne   2017-09-28
Niesłuszny atak na młodą badaczkę   Novella   2017-09-27
Jak anty-GMO aktywiści blokują humanitarną biofortyfikację w Afryce i Azji   Ongu   2017-09-26
Sobotnia lekcja genetyki: ciołek matowy gynandromorf   Coyne   2017-09-23
Czy Uganda potrzebuje GMO? Naukowcy spoglądają na edytowanie genów, by przyspieszyć innowacje   Ongu   2017-09-20
Strach przed GMO i Dunning-Kruger   Novella   2017-09-18
o skomplikowane, czyli co zabija chorych na raka płuc   Łopatniuk   2017-09-16
Nowe pająki pawie   Coyne   2017-09-12
Obserwowanie wielorybów w Monterey Bay   Lyon   2017-09-11
Bakteryjne ogniwa słoneczne   Novella   2017-09-09
A.N. Wilson znowu kopie Darwina, tym razem w “Times”   Coyne   2017-09-07
Medycyna alternatywna zabija   Novella   2017-09-06
Wiecej o biologii i rasie   Mayer   2017-09-05
O rzeczywistości rasy i odrazie do rasizmu    i Brian Boutwell   2017-09-04
Panie doktorze, to nie rak   Łopatniuk   2017-09-02
Odporne na szkodniki rośliny uprawne GM oferują nadzieję Afryce, która walczy z larwami ciem   Ongu   2017-09-01
Opera mydlana, czyli więcej o łyskach   Lyon   2017-08-31
Ujawnienie kosztów opóźnienia GMO w Ugandzie   Ongu   2017-08-30
Symboliczny sceptycyzm w sprawie egzorcyzmów   Novella   2017-08-29
Pasożytnictwo lęgowe, łyski amerykańskie   Lyon   2017-08-24
Lektyny – nowy straszak żywieniowy   Novella   2017-08-22
Zabobonne pojęcia u sedna przekonań antyszczepionkowych     2017-08-21
Choroba bananów, GMO i ewolucja produkcji żywności   Ongu   2017-08-19
Przetwarzanie informacji przez mózg -porcjowanie   Novella   2017-08-16
Pomachaj do pańci ogonkiem   Łopatniuk   2017-08-12
Zrobić więcej za mniej dla Haiti   Lomborg   2017-08-11
Perkoz zausznik i jego pisklęta   Lyon   2017-08-10
Argument neuroróżnorodności na rzecz wolności słowa   Miller   2017-08-08
Czyste okrucieństwo cięć w pomocy żywnościowej   Lomborg   2017-08-07
Więcej o śmieciowym DNA   Novella   2017-08-05
Skomplikowana ewolucja wielkich kotów   Coyne   2017-08-03
Kruchość prawdy   Novella   2017-08-02
Czy kruki robią plany na przyszłość?   Coyne   2017-07-29
Opera mydlana z życia łysek amerykańskich, część III   Lyon   2017-07-28
Dlaczego jesteśmy świadomi   Novella   2017-07-26
Wybuchy epidemii odry w Europie: zapowiedź tego, co przyjdzie do USA?     2017-07-24
Bliskie spotkania z baronem MünchausenemPaulina Łopatniuk     2017-07-22
Ciepło, zimno i śmierć w oczach mediów   Lomborg   2017-07-21
Naukowcy walczą z głodem przez złamanie genetycznego kodu pszenicy   Gelber   2017-07-20
Potrzeba pewności i myślenie konspiracyjne   Novella   2017-07-17
Wielka rozbieżność w afrykańskich genomach   Ridley   2017-07-15
Okablowanie mózgu   Novella   2017-07-12
Opera mydlana z życia łysek amerykańskich, część II   Lyon   2017-07-10
Postmodernizm i prawda   Dennett   2017-07-09
Palestyńska intersekcjonalność z nazistami   Frantzman   2017-07-08
Genesis po raz szósty: spowodowana przez człowieka masowa specjacja   Ridley   2017-07-07
Korzyści zdrowotne papierosów! Dziwuszki ogrodowe wkładają niedopałki do gniazd, by odpędzić kleszcze   Coyne   2017-07-05
Akupunktura na pogotowiu też nie działa   Novella   2017-07-04
Łyski amerykańskie i ich obyczaje   Lyon   2017-07-02
Umiesz paradygmować, kolego?   Stenger   2017-07-01
Gigantyczne “paleonory” wykopane przez wymarłe ssaki   Coyne   2017-06-29
Biodynamiczne rolnictwo i inne nonsensy   Novella   2017-06-28
Pochodzenie i migracja kotów domowych: badanie genetyczne   Coyne   2017-06-27
Masz szczątkowe mięśnie, które poruszały wąsy twoich przodków   Coyne   2017-06-25
Najwcześniejsi ludzie współcześni   Novella   2017-06-23
Głupota pomylonej godności   Pinker   2017-06-21
Mój potworniak ma raka, czyli gdzie z tą tarczycą, poczwaro   Łopatniuk   2017-06-17
Rozszyfrowanie tego, jak mózg naczelnych identyfikuje twarze ludzkie   Coyne   2017-06-16
W naukę się  nie wierzy, naukę się uprawia   Koraszewski   2017-06-15
Ryzyko niewarte podejmowania: list otwarty do moich kolegów w świecie akademickim   Boutwell   2017-06-14
Intersekcjonalny feminizm kwantowy   Coyne   2017-06-13
Antynaukowe przesłanie „Frankensteina” zawsze było głupie   Ridley   2017-06-12
Superantybiotyki na supermikroba   Novella   2017-06-10
Jeden bit różnicy, czyli cyberjasyr od powicia   Maszkowski   2017-06-08

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej



Ściganie bluźnierstwa



Ryby jaskiniowe



Autyzm



Od niepamiętnych czasów



Tunezyjczycy przeciw złemu prawu



Drugie prawo termodynamiki



Pochwała ignorancj



Mistyfikacja Sokala



Intronizacja Chrystusa



Obama chrzescijanie



Szelest liści



Czego wam nie pokazują?



Rozdzielenie religii i państwa



Trwa ewolucyjne upokorzenie archeopteryksa



Trucizna, kamuflaż i tęcza ewolucji



Religia zdrowego rozsądku



Kto się boi czarnego luda?



Land of the pure



świecące ryby



Lewica klania sie



Nis zgubic



Religia pieklo



Nienawisc



Niedożywienie w Ugandzie



Ewolucja nieunikniona



Starty z powierzchni


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk