Prawda

Niedziela, 20 maja 2018 - 19:24

« Poprzedni Następny »


Niebezpieczeństwa kultury celebrytów


Steven Novella 2018-02-05


Zooey Deschanel ma stronę na Facebooku, gdzie udziela porad dotyczących skomplikowanych kwestii naukowych. Uwielbiam Deschanel jako aktorkę i bardzo lubię jej prace (szczególnie pod innymi względami bardzo przeciętną filmową wersję Autostopem przez Galaktykę), ale to nie znaczy, że chcę przyjmować jej porady co do żywności, jaką powinienem jeść.

Kultura celebrytów w takiej lub innej postaci zawsze była częścią ludzkiego społeczeństwa. Także szympansy idą za charyzmatycznym przywódcą i wydaje się prawdopodobne, że ludzie mają wdrukowane naśladownictwo tych, których podziwiają i wynoszenia ich często nieco zbyt wysoko. Jest nawet badanie, które pokazuje, że kiedy słuchamy charyzmatycznego mówcy, wyłącza się wykonawcza funkcja naszych płatów czołowych. Dosłownie wyłączamy nasze krytyczne myślenie, kiedy pławimy się w blasku naszego wspaniałego przywódcy.  


Ważne jest zrozumienie, że jest to część kondycji ludzkiej. Przede wszystkim musimy być czujni wobec poddania naszego myślenia innym. Jest także ważne pamiętanie, że każdy jest ułomnym człowiekiem, a więc warto nieustannie sprawdzać tych, których wynieśliśmy na piedestały.


Nie znaczy to jednak, że nie powinniśmy podziwiać i szanować tych, którzy na to zasługują lub szukać u nich mądrości (zachowując przy tym krytyczne spojrzenie). Znaczy to, że musimy starannie wybierać tych, których szanujemy i naśladujemy.


Wielu ludzi pisało ostatnio o śmierci ekspertyzy. Chodzi o trend malejącego respektu wobec ludzi z rzeczywistą wiedzą zdobytą przez lata studiów i doświadczenia, i często ocenianej w jakiś formalny sposób. Może to być tylko historyczny trend wahający się raz w jedną, raz w drugą stronę i znaleźliśmy się w okresie populistycznego odrzucenia fachowych autorytetów. Niezależnie od przyczyny jest to niebezpieczny trend. Żyjemy w niesłychanie skomplikowanej cywilizacji technicznej. Nasze życie bardzo dosłownie zależy od niezliczonych mas ekspertów wykonujących pracę, której nie rozumiemy (lub możemy nawet nie wiedzieć, że istnieje). Trudno wiedzieć dokładnie, jak kruchy jest cały system, ale tego właściwie nawet nie chcę się dowiedzieć.


Jest tu jednak jeszcze jedna sprawa – podczas gdy populiści gratulują sobie tego, że są niezależnymi myślicielami i odrzucają autorytet ekspertów, w rzeczywistości tego nie robią. Po prostu zamienili jedne autorytety na inne. W wielu wypadkach kultura celebrytów wchodzi, by zapełnić próżnię, a wyniki nie mogą być dobre.  


W niedawnym komentarzu do tego zjawiska Michael Schulson pisze:

Jak odkryło wielu celebrytów, połączenie kultury wellness, etycznego konsumeryzmu i splendoru Hollywood może dać mocny – i zyskowny – koktajl medialny. Wśród pionierów tego modelu są „Goop” Gwyneth Paltrow, marka zdrowia i stylu życia “Honest Company” Jessiki Alba, a także „TB12” Toma Brady’ego.

No właśnie. Dodałbym, że czasami guru zdrowia zostają celebrytami (Dr Oz), a czasami
celebryci stają się guru zdrowia, ale końcowy rezultat jest zazwyczaj ten sam. “Goop” Paltrow prawdopodobnie odnosi obecnie największe sukces, ale byli i będą inni.


Sam fakt, że nazwisko Oprah rzucono na poważnie jako potencjalnej kandydatki na prezydenta, pokazuje, jak wszechobecna jest kultura celebrytów. (Już zajmowałem się tym nonsensem.)


Poświęć trochę czasu na dyskusję z tymi, którzy trzymają się antynaukowej grupy wzajemnej adoracji, ideologii lub guru-celebryty, a zobaczysz, że równocześnie pomstują na kłanianie się autorytetom akademików lub naukowców oraz kłaniają się autorytetowi swojego guru lub grupy.


Często wyśmiewamy tych, którzy mówią, że “zrobili badania”, bo rozumieją przez to, że przeczytali garść stronniczych i wybiórczych artykułów napisanych przez pismaków oddanych antynauce.


Wracając do Deschanel – w jednym ze swoich wideo doradza ludziom, którzy są zbyt ubodzy, by kupować tylko organiczne produkty, by w ogóle nie jedli pewnych owoców i warzyw, takich jak jabłka, pomidory, winogrona, papryka i ziemniaki, ponieważ mogą one zawierać pestycydy. Jest to doskonały przykład tego, jak trzymanie się strachu i pseudonauki często prowadzi do dokładnej odwrotności tego, co chce się osiągnąć.  


Po pierwsze, nie ma żadnych dowodów, że jedzenie owoców i warzyw stanowi jakiekolwiek zagrożenie zdrowotne spowodowane pestycydami. Istnieją staranne regulacje, by resztki były grubo poniżej granic bezpieczeństwa. Ponadto, jeśli chcesz jeszcze powiększyć te granice bezpieczeństwa, po prostu umyj starannie te produkty.


Ludzie z ograniczonym budżetem mają zazwyczaj gorszą dietę z rzeczywistymi konsekwencjami zdrowotnymi. Straszenie ich, by unikali tanich warzyw, doprawdy ma efekty odwrotne od zamierzonych. Jest to także przejaw postaw uprzywilejowanych ludzi w pierwszym świecie, którzy narzucają swoje nonsensy na mniej uprzywilejowanych i powodują szkody. Sami mają luksus marnowania pieniędzy na żywność z butików, co powoduje ich lepsze samopoczucie, ale lepiej żeby przestali ingerować w odżywianie się tych, dla których droga żywność jest niedostępna.


Jak wskazywano wiele razy, organiczne rolnictwo może używać pestycydów i często to robi. Dla celów marketingu na ogół używają pestycydów, które mogą nazywać „naturalnymi” – ale są one zazwyczaj bardziej toksyczne niż konwencjonalne pestycydy, trzeba je również stosować w większych ilościach i używać częściej. A to dlatego, że nie używają najlepszych pestycydów, ale tych, które dają poczucie, że są „naturalne”, chociaż są gorsze.


Ale Deschanel, zanurzona w kulturze Hollywoodu i bez żadnej rzeczywistej znajomości przedmiotu, utrwala teraz te marketingowe mity w oparciu o strach i daje złe rady. Faktycznie mówi ubogim, by unikali pewnych owoców i warzyw, albo marnowali pieniądze na towary, na które ich nie stać, na bezwartościową nalepkę „organiczne”.  


Nie przeszkadza mi, jeśli celebryci użyczają swojej sławy na rzecz jakiejś sprawy lub dają swój głos naukowemu filmowi dokumentalnemu. To jest dobre. Nie powinni jednak mylić swojej sławy z ekspertyzą lub mądrością, lub właściwie z niczym innym. Co ważniejsze, ich publiczność nie powinna popełniać tego błędu. Uważam, że dobrze jest oddzielać sztukę od artysty. Słynni aktorzy są dobrzy na scenie lub na ekranie i lubię ich sztukę – ale nie obchodzą mnie ich opinie na tematy nauki lub zdrowia, lub też ich polityczne opinie. A jeśli chcą być traktowani poważnie w innych dziedzinach niż gra aktorska, to muszą zarobić na to prawo niezależnie od ich aktorskiej sławy.


A ogólnie – zachowuj zdrowy sceptycyzm wobec każdego autorytetu i wybieraj mądrze swoje autorytety. Sława, a także charyzma, nie powinny nawet znajdować się wśród kryteriów wyboru.

 

The Dangers of Celebrity Culture

18 stycznia 2018

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Steven Novella


Neurolog, wykładowca na Yale University School of Medicine. Przewodniczący i współzałożyciel New England Skeptical Society. Twórca popularnych (cotygodniowych) podkastów o nauce The Skeptics’ Guide to the Universe.  Jest również dyrektorem Science-Based Medicine będącej częścią James Randi Educational Foundation (JREF), członek Committee for Skeptical Inquiry (CSI) oraz członek założyciel Institute for Science in Medicine.

Prowadzi blog Neurologica.

Od Redakcji “Listów z naszego sadu”


Ponad 500 lat temu wojewoda poznański, Jan Ostroróg, tak pisał o fałszywych autorytetach:


“Tylko podstrzyżonym czubkiem różni się duchowny od świeckiego […] może lada jak czytać, ów wyniesiony na księdza, przez zawdzianą sutannę tylko i postrzyżoną głowę, a chce cały świat naprawiać wedle swoich bredni . Wrzeszczy, ba ryczy na kazalnicy, bo nikt mu się nie sprzeciwi.”

 “O naprawie Rzeczypospolitej”, tom I, str. 53. 

 

 


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 780 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Finansowanie społecznościowe terapii komórkami macierzystymi o nieudowodnionej skuteczności: wykorzystywanie hojności obcych, by płacić za szarlatanerię     2018-05-18
Co mówi nam ruch płaskiej Ziemi     2018-05-17
Osy papierowe + sprytny biolog = tęczowe gniazda   Coyne   2018-05-14
Jak to jest, że Stanisław Burzyński nadal żeruje na zrozpaczonych pacjentach z rakiem?     2018-05-12
Przekonania antyoświeceniowe są „zaskakująco trwałe”     2018-05-11
Jeremy Sherman nadal nie rozumie ewolucji   Coyne   2018-05-09
Zdrowy tryb życia ma znaczenie   Novella   2018-05-08
Miasta są nowymi wyspami Galapagos   Ridley   2018-05-04
O obowiązkowym oznakowywaniu GMO   Novella   2018-05-03
Tydzień Świadomości Homeopatii. Pomaga przypomnieć ludziom, że jest to szarlataneria!     2018-05-02
Znajdź Tiktaalika!   Coyne   2018-05-01
Wzrost potęgi dinozaurów   Novella   2018-04-30
Niebezpieczeństwa martwienia się o sądny dzień   Pinker   2018-04-27
Tako rzecze antyszczepionkowa “wojowniczka mama”, Brittney Kara: jeśli szczepionki są tak wspaniałe, to dlaczego nie wspomina ich Biblia?     2018-04-26
Geny wydają się wyjaśniać większość sukcesów uczniów szkół elitarnych   Ridley   2018-04-25
Akupunktura jadu pszczelego: śmiercionośne znachorstwo, które może zabić     2018-04-23
Mumia z Atakama nie jest kosmitą   Novella   2018-04-20
Feministyczna geografia w Dartmouth   Coyne   2018-04-19
Dlaczego odmawiamy dostrzegania jaśniejszej strony, choć powinniśmy   Pinker   2018-04-17
Inicjatywa „Globalna Spójność”: nonsens na globalną skalę     2018-04-11
Wreszcie: sensowna dyskusja o “rasie”   i Greg Mayer   2018-04-10
Rolnictwo biodynamiczne: podobne do antropozoficznej medycyny, ale dla farm     2018-04-06
Mózg i kodowanie predyktywne   Novella   2018-04-05
Dziwaczne życie seksualne żabnicy   Coyne   2018-04-04
Dwa kilo prostaty poproszę   Łopatniuk   2018-03-31
Dziennik z Mozambiku: Demony w kurzu   Naskręcki   2018-03-30
Otumaniony myśliciel twierdzi, że ewolucja nie może wyjaśnić organizmów i ich “dążeń”   Coyne   2018-03-28
Orientacja na złe wiadomości nasila się i wpływa na nasze działania   Ridley   2018-03-27
Urojenie fałszywej flagi   Novella   2018-03-24
Zły tydzień dla homeopatii jest dobrym tygodniem dla nauki     2018-03-23
Czy farmerzy mają czekać aż parlamentarzyści podszkolą się w nauce o manioku?   Ongu   2018-03-22
David Barash namawia naukowców do stworzenia człowieko-szympansiej hybrydy   Coyne   2018-03-20
Déjà vu i swojskość   Novella   2018-03-17
“Odwrócenie specjacji” (fuzja gatunków) u kruków   Coyne   2018-03-16
Błąd atrybucji, sofizmat rozszerzenia (atakowanie chochoła) i zasada wielkoduszności   Novella   2018-03-14
Mutualistyczne ptaki nocują w pachwinach i na brzuchach żyraf   Coyne   2018-03-13
Polityczny szympans   Martino   2018-03-09
Najstarsza sztuka jaskiniowa w Europie, to niemal z pewnością dzieło neandertalczyków   Coyne   2018-03-06
Nowa inicjatywa w Kalifornii – magnetyzm nonsensu w działaniu   Novella   2018-03-05
Nie zostawić żadnej mrówki: mrówki noszą rannych towarzyszy do mrowiska i opatrują ich rany   Coyne   2018-03-03
Unikatowy skamieniały owad z nożycami na głowie i tułowiu   Coyne   2018-02-28
Serce na wierzchu   Łopatniuk   2018-02-24
Skąd się wzięły pająki?   Coyne   2018-02-23
Czy kometa zabiła mamuty   Novella   2018-02-22
Zagadka: co zapyla muchołówkę?   Coyne   2018-02-20
“Partenogenetyczny” rak rozmnaża się bez seksu: czy to jest nowy gatunek?   Coyne   2018-02-17
Naturopatyczna propaganda głosi normalne porady dotyczące stylu życia jako własne i dodaje szamaństwo     2018-02-14
Bezwstydne organiczne sianie strachu   Novella   2018-02-12
Fałszywe nadzieje i niewidzialni wrogowie   Anomaly   2018-02-09
Pierwszy exodus Homo sapiens z Afryki?   Coyne   2018-02-06
Niebezpieczeństwa kultury celebrytów   Novella   2018-02-05
Małe kroki, czyli białko, które nie jest młotem na raka (ale i tak się przydaje)   Łopatniuk   2018-02-03
Opera mydlana: Z życia łysek amerykańskich – część VI   Lyon   2018-02-02
List otwarty do Charlotte Allen   Coyne   2018-01-31
Naiwna promocja “integrowania” znachorstwa do medycyny     2018-01-29
Kolejne zachwalanie “całkowicie innego” wyjaśnienia ewolucji   Coyne   2018-01-26
Bekon bez azotynów   Novella   2018-01-25
Specjacja przez hybrydyzację u amazońskich gorzyków?   Coyne   2018-01-23
Dowody, że ptaki drapieżne szerzą pożary leśne, by wypłoszyć zdobycz   Coyne   2018-01-20
Tajemnicze cykle epok lodowych   Ridley   2018-01-19
Pochodzenie ludzkiej muzyki? Samiec kakadu palmowej używa patyka do rytmicznego uderzania w wydrążone drzewa   Coyne   2018-01-18
Powrót “tradycyjnej” astrologii   Novella   2018-01-17
Nowe badanie o tym, jak ewoluują ludzie   Coyne   2018-01-16
Krąg mimikry müllerowskiej   Coyne   2018-01-12
Sztuczna inteligencja będzie symbiozą, nie zaś zastąpieniem   Ridley   2018-01-11
Czy nauka zabija duszę?   S. Pinker   2018-01-09
Dlaczego nie będzie doboru na inteligentne niemowlęta   Ridley   2018-01-05
Powrót łysenkoizmu w Putinowskiej Rosji   Novella   2018-01-03
Pozory mylą, czyli niespodzianki nie zawsze przykre   Łopatniuk   2017-12-30
Obniżenie poprzeczki dla tradycyjnej medycyny chińskiej dla ideologii i zysku     2017-12-29
Multikulturaliści unicestwiają zachodnią cywilizację   Salzman   2017-12-28
Nie znasz przeszłości, nie znasz przyszłości   Mayer   2017-12-27
Alternatywna medycyna zabija   Novella   2017-12-26
Na wpół syntetyczne życie z powiększonym kodem genetycznym   Novella   2017-12-23
Ziemniaki GMO zmniejszą użycie pestycydów i dostarczą więcej gotówki farmerom w Ugandzie   Ongu   2017-12-22
Słusznie o plastiku i PCB, błędnie o zakwaszeniu   Ridley   2017-12-21
Chwytówka modliszkowata ma chodzącą poczwarkę, która wspina się na drzewa przed przekształceniem   Coyne   2017-12-19
Pseudonauka Masaru Emoto   Novella   2017-12-18
Fantastyczne oko przegrzebka pokazane w nowej pracy   Coyne   2017-12-16
Czy ptaki wyewoluowały większe dzioby, by zjadać duże, inwazyjne ślimaki?   Coyne   2017-12-13
Biotechnologia jest pilnie potrzebna w Afryce – dla gospodarki i środowiska   Ridley   2017-12-08
Okrutne zabawy wielorybów   Lyon   2017-12-07
Specjacja zięb z Galápagos przez hybrydyzację   Coyne   2017-12-04
Zrób sobie test ciążowy, Krzysiu   Łopatniuk   2017-12-02
Szopy pracze są inteligentne, ale bywają kłopotliwe   Novella   2017-11-30
Popieranie wiatrowej i słonecznej energii kosztem środowiska   Ridley   2017-11-28
Tradycyjni uzdrawiacze, szczyt o szarlatanerii i “medyczny apartheid” w Południowej Afryce   Igwe   2017-11-25
Prawo Amary   Ridley   2017-11-24
Ewolucja przyłapana na gorącym uczynku   Novella   2017-11-22
Dziwaczny skrzydłoszpon rogaty   Coyne   2017-11-18
Południowoafrykańska saga: kampania dezinformacji grup anty-GMO przeciwko nowej, odpornej na choroby odmianie kukurydzy   Ongu   2017-11-17
Niecne chochliki naszej pamięci   Novella   2017-11-16
BBC znowu błędnie przedstawia ewolucję, opisując nowe odkrycie wczesnych ssaków wyższych   Coyne   2017-11-14
Teraz nawet akceptujących zmianę klimatu nazywa się “negacjonistami   Lomborg   2017-11-13
Nowy gatunek orangutana? Wątpię.   Coyne   2017-11-10
Antynauka czystego jedzenia   Novella   2017-11-08
Wiecej niemądrych twierdzeń, że epigenetyka całkowicie zrewiduje nasz pogląd na ewolucję   Coyne   2017-11-06
Skandal z glifosatem   Ridley   2017-11-04
Ugandyjski dziennikarz: jak informować o biotechnologii, kiedy jej krytycy rozsiewają dezinformację?   Christopher Bendana   2017-11-03
Myślenie spiskowe i rozpoznawanie wzorów   Novella   2017-11-02

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej



Ściganie bluźnierstwa



Ryby jaskiniowe



Autyzm



Od niepamiętnych czasów



Tunezyjczycy przeciw złemu prawu



Drugie prawo termodynamiki



Pochwała ignorancj



Mistyfikacja Sokala



Intronizacja Chrystusa



Obama chrzescijanie



Szelest liści



Czego wam nie pokazują?



Rozdzielenie religii i państwa



Trwa ewolucyjne upokorzenie archeopteryksa



Trucizna, kamuflaż i tęcza ewolucji



Religia zdrowego rozsądku



Kto się boi czarnego luda?



Land of the pure



świecące ryby



Lewica klania sie



Nis zgubic


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk