Prawda

Wtorek, 23 października 2018 - 19:22

« Poprzedni Następny »


Niebezpieczeństwa kultury celebrytów


Steven Novella 2018-02-05


Zooey Deschanel ma stronę na Facebooku, gdzie udziela porad dotyczących skomplikowanych kwestii naukowych. Uwielbiam Deschanel jako aktorkę i bardzo lubię jej prace (szczególnie pod innymi względami bardzo przeciętną filmową wersję Autostopem przez Galaktykę), ale to nie znaczy, że chcę przyjmować jej porady co do żywności, jaką powinienem jeść.

Kultura celebrytów w takiej lub innej postaci zawsze była częścią ludzkiego społeczeństwa. Także szympansy idą za charyzmatycznym przywódcą i wydaje się prawdopodobne, że ludzie mają wdrukowane naśladownictwo tych, których podziwiają i wynoszenia ich często nieco zbyt wysoko. Jest nawet badanie, które pokazuje, że kiedy słuchamy charyzmatycznego mówcy, wyłącza się wykonawcza funkcja naszych płatów czołowych. Dosłownie wyłączamy nasze krytyczne myślenie, kiedy pławimy się w blasku naszego wspaniałego przywódcy.  


Ważne jest zrozumienie, że jest to część kondycji ludzkiej. Przede wszystkim musimy być czujni wobec poddania naszego myślenia innym. Jest także ważne pamiętanie, że każdy jest ułomnym człowiekiem, a więc warto nieustannie sprawdzać tych, których wynieśliśmy na piedestały.


Nie znaczy to jednak, że nie powinniśmy podziwiać i szanować tych, którzy na to zasługują lub szukać u nich mądrości (zachowując przy tym krytyczne spojrzenie). Znaczy to, że musimy starannie wybierać tych, których szanujemy i naśladujemy.


Wielu ludzi pisało ostatnio o śmierci ekspertyzy. Chodzi o trend malejącego respektu wobec ludzi z rzeczywistą wiedzą zdobytą przez lata studiów i doświadczenia, i często ocenianej w jakiś formalny sposób. Może to być tylko historyczny trend wahający się raz w jedną, raz w drugą stronę i znaleźliśmy się w okresie populistycznego odrzucenia fachowych autorytetów. Niezależnie od przyczyny jest to niebezpieczny trend. Żyjemy w niesłychanie skomplikowanej cywilizacji technicznej. Nasze życie bardzo dosłownie zależy od niezliczonych mas ekspertów wykonujących pracę, której nie rozumiemy (lub możemy nawet nie wiedzieć, że istnieje). Trudno wiedzieć dokładnie, jak kruchy jest cały system, ale tego właściwie nawet nie chcę się dowiedzieć.


Jest tu jednak jeszcze jedna sprawa – podczas gdy populiści gratulują sobie tego, że są niezależnymi myślicielami i odrzucają autorytet ekspertów, w rzeczywistości tego nie robią. Po prostu zamienili jedne autorytety na inne. W wielu wypadkach kultura celebrytów wchodzi, by zapełnić próżnię, a wyniki nie mogą być dobre.  


W niedawnym komentarzu do tego zjawiska Michael Schulson pisze:

Jak odkryło wielu celebrytów, połączenie kultury wellness, etycznego konsumeryzmu i splendoru Hollywood może dać mocny – i zyskowny – koktajl medialny. Wśród pionierów tego modelu są „Goop” Gwyneth Paltrow, marka zdrowia i stylu życia “Honest Company” Jessiki Alba, a także „TB12” Toma Brady’ego.

No właśnie. Dodałbym, że czasami guru zdrowia zostają celebrytami (Dr Oz), a czasami
celebryci stają się guru zdrowia, ale końcowy rezultat jest zazwyczaj ten sam. “Goop” Paltrow prawdopodobnie odnosi obecnie największe sukces, ale byli i będą inni.


Sam fakt, że nazwisko Oprah rzucono na poważnie jako potencjalnej kandydatki na prezydenta, pokazuje, jak wszechobecna jest kultura celebrytów. (Już zajmowałem się tym nonsensem.)


Poświęć trochę czasu na dyskusję z tymi, którzy trzymają się antynaukowej grupy wzajemnej adoracji, ideologii lub guru-celebryty, a zobaczysz, że równocześnie pomstują na kłanianie się autorytetom akademików lub naukowców oraz kłaniają się autorytetowi swojego guru lub grupy.


Często wyśmiewamy tych, którzy mówią, że “zrobili badania”, bo rozumieją przez to, że przeczytali garść stronniczych i wybiórczych artykułów napisanych przez pismaków oddanych antynauce.


Wracając do Deschanel – w jednym ze swoich wideo doradza ludziom, którzy są zbyt ubodzy, by kupować tylko organiczne produkty, by w ogóle nie jedli pewnych owoców i warzyw, takich jak jabłka, pomidory, winogrona, papryka i ziemniaki, ponieważ mogą one zawierać pestycydy. Jest to doskonały przykład tego, jak trzymanie się strachu i pseudonauki często prowadzi do dokładnej odwrotności tego, co chce się osiągnąć.  


Po pierwsze, nie ma żadnych dowodów, że jedzenie owoców i warzyw stanowi jakiekolwiek zagrożenie zdrowotne spowodowane pestycydami. Istnieją staranne regulacje, by resztki były grubo poniżej granic bezpieczeństwa. Ponadto, jeśli chcesz jeszcze powiększyć te granice bezpieczeństwa, po prostu umyj starannie te produkty.


Ludzie z ograniczonym budżetem mają zazwyczaj gorszą dietę z rzeczywistymi konsekwencjami zdrowotnymi. Straszenie ich, by unikali tanich warzyw, doprawdy ma efekty odwrotne od zamierzonych. Jest to także przejaw postaw uprzywilejowanych ludzi w pierwszym świecie, którzy narzucają swoje nonsensy na mniej uprzywilejowanych i powodują szkody. Sami mają luksus marnowania pieniędzy na żywność z butików, co powoduje ich lepsze samopoczucie, ale lepiej żeby przestali ingerować w odżywianie się tych, dla których droga żywność jest niedostępna.


Jak wskazywano wiele razy, organiczne rolnictwo może używać pestycydów i często to robi. Dla celów marketingu na ogół używają pestycydów, które mogą nazywać „naturalnymi” – ale są one zazwyczaj bardziej toksyczne niż konwencjonalne pestycydy, trzeba je również stosować w większych ilościach i używać częściej. A to dlatego, że nie używają najlepszych pestycydów, ale tych, które dają poczucie, że są „naturalne”, chociaż są gorsze.


Ale Deschanel, zanurzona w kulturze Hollywoodu i bez żadnej rzeczywistej znajomości przedmiotu, utrwala teraz te marketingowe mity w oparciu o strach i daje złe rady. Faktycznie mówi ubogim, by unikali pewnych owoców i warzyw, albo marnowali pieniądze na towary, na które ich nie stać, na bezwartościową nalepkę „organiczne”.  


Nie przeszkadza mi, jeśli celebryci użyczają swojej sławy na rzecz jakiejś sprawy lub dają swój głos naukowemu filmowi dokumentalnemu. To jest dobre. Nie powinni jednak mylić swojej sławy z ekspertyzą lub mądrością, lub właściwie z niczym innym. Co ważniejsze, ich publiczność nie powinna popełniać tego błędu. Uważam, że dobrze jest oddzielać sztukę od artysty. Słynni aktorzy są dobrzy na scenie lub na ekranie i lubię ich sztukę – ale nie obchodzą mnie ich opinie na tematy nauki lub zdrowia, lub też ich polityczne opinie. A jeśli chcą być traktowani poważnie w innych dziedzinach niż gra aktorska, to muszą zarobić na to prawo niezależnie od ich aktorskiej sławy.


A ogólnie – zachowuj zdrowy sceptycyzm wobec każdego autorytetu i wybieraj mądrze swoje autorytety. Sława, a także charyzma, nie powinny nawet znajdować się wśród kryteriów wyboru.

 

The Dangers of Celebrity Culture

18 stycznia 2018

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Steven Novella


Neurolog, wykładowca na Yale University School of Medicine. Przewodniczący i współzałożyciel New England Skeptical Society. Twórca popularnych (cotygodniowych) podkastów o nauce The Skeptics’ Guide to the Universe.  Jest również dyrektorem Science-Based Medicine będącej częścią James Randi Educational Foundation (JREF), członek Committee for Skeptical Inquiry (CSI) oraz członek założyciel Institute for Science in Medicine.

Prowadzi blog Neurologica.

Od Redakcji “Listów z naszego sadu”


Ponad 500 lat temu wojewoda poznański, Jan Ostroróg, tak pisał o fałszywych autorytetach:


“Tylko podstrzyżonym czubkiem różni się duchowny od świeckiego […] może lada jak czytać, ów wyniesiony na księdza, przez zawdzianą sutannę tylko i postrzyżoną głowę, a chce cały świat naprawiać wedle swoich bredni . Wrzeszczy, ba ryczy na kazalnicy, bo nikt mu się nie sprzeciwi.”

 “O naprawie Rzeczypospolitej”, tom I, str. 53. 

 

 


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 851 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Socjologia. Uwagi o nauce zaangażowanej   Koraszewski   2018-10-22
Daj ać ja pobruszę …   Łukaszewski   2018-10-20
Opieka zdrowotna neandertalczyków   Novella   2018-10-17
Łez kamienie   Łopatniuk   2018-10-13
Akademicki skandal: troje badaczy umyślnie publikowało fałszywe artykuły o „badaniach żałości”, by pokazać fatalne standardy akademickie w naukach społecznych   Coyne   2018-10-12
Skuteczny kontra patologiczny altruizm   Anomaly   2018-10-10
Czas powiedzieć stop pseudonauce o GMO   Novella   2018-10-02
Trochę inny rak wątroby   Łopatniuk   2018-09-29
Najwcześniejsze znane zwierzę?   Coyne   2018-09-27
Organiczne rolnictwo nie jest najlepsze   Novella   2018-09-24
Ateista z chwilową luką w pamięci i w szoku niewolnictwa   Dawkins   2018-09-21
Stereotypy są często szkodliwe a zarazem poprawne   Shpancer   2018-09-21
Atak “doktorostwa Wolfson” na rodziców chłopca, który zmarł na koklusz     2018-09-20
Probiotyki – to skomplikowane   Novella   2018-09-13
Przesądy i złudzenie kontroli   Novella   2018-09-11
Antyszczepionkowcy - pielęgniarka lub lekarz nie powinni opiekować się dziećmi     2018-09-10
Francuski uniwersytet wyrzuca homeopatię   Novella   2018-09-08
Plastry uśmierzające ból z Luminas: gdzie słowa „kwantum” i „energia” w rzeczywistości znaczą „magia”     2018-09-07
Odkryto nowy rodzaj neuronów u ludzi   Novella   2018-09-06
Epigenetyka: powrót Lamarcka? Nie tak szybko!   Coyne   2018-09-05
Przejściowe formy przodków żółwia   Novella   2018-09-03
Recenzja nowej książki Davida Quammena o drzewach ewolucyjnych (i porównanie z innymi recenzjami)   Coyne   2018-09-01
Dlaczego jedne sowy mają kępki piór na uszach, a inne nie?   Lyon   2018-08-30
Psychoaktywny lek i doświadczenie śmierci   Novella   2018-08-29
Samce koników morskich, które są ciężarne, redukują inwestycję w potomstwo, jeśli widzą seksowną samicę   Coyne   2018-08-28
Uderzające podobieństwo: rewolucyjne wyniki badań nad bliźniętami   Dynesen   2018-08-27
Ale tego wija lepiej zostaw w spokoju   Łopatniuk   2018-08-24
Ile jest ziemi nadającej się pod uprawę?   Novella   2018-08-22
Więcej o szarlatanerii komórek macierzystych   Novella   2018-08-18
Kontrolowane próby szczepionek   Novella   2018-08-15
Ogniska odry w Brooklynie w 2013 r.: Badanie kosztów antyszczepionkowej pseudonauki     2018-08-14
Uprzednie doświadczenie wpływa na to, co widzimy   Novella   2018-08-11
Efekt Krugera-Dunninga, antyszczepionkowcy i arogancja ignorancji     2018-08-09
Nowe zastosowania zużytych filtrów do dializy   Blum   2018-08-07
Puszczyk mszarny   Lyon   2018-08-06
Oprzeć się wiatrom - dobór naturalny, huragany i jaszczurki   Mayer   2018-08-04
Unia Europejska odrzuciła uprawy z edytowanym genomem   Ridley   2018-08-03
Spojrzenie na ruch anty-GMO   Novella   2018-08-02
Tajemne życie morskich ptaków   Ridley   2018-08-01
Więcej dowodów przeciwko „epigenetycznie” dziedziczonym i środowiskowo wprowadzonym zmianom w DNA   Coyne   2018-07-31
Usterka w Matriksie   Novella   2018-07-27
Czy współczesny Homo sapiens wyewoluował w różnych częściach Afryki?   Coyne   2018-07-24
Pandemie, szczepienia, i kuracja mleczna profesora Jastrebowa   Turski   2018-07-21
Sóweczka dwuplamista   Lyon   2018-07-20
Lucyfer, którego wymyślił Zimbardo. O konsekwencjach stanfordzkiego eksperymentu więziennego i skandalu, którego stał się obiektem   Witkowski   2018-07-19
Nie kłacz, gdy kaszlesz   Łopatniuk   2018-07-14
Kwantowe bzdury w parapsychologii   Novella   2018-07-12
Pełzająca percepcja problemów   Novella   2018-07-10
Ale czy mogą cierpieć?   Dawkins   2018-07-07
Wronia inteligencja   Novella   2018-07-06
Gąsienica naśladuje pazurnicę   Coyne   2018-07-05
O mózgach męskich i żeńskich   Novella   2018-07-03
Czy hieny rozbijają ludzki patriarchat?   Coyne   2018-06-30
Mikrobiom jelitowy i stany lękowe   Novella   2018-06-28
Ukośniki przędą spadochrony z nici pajęczej i odlatują po sprawdzeniu wiatru odnóżami   Coyne   2018-06-26
To może być toczeń, czyli o wilku, który pożarł serce   Łopatniuk   2018-06-23
Kreacjonizm i nagonka na Coyne’a w „Daily Caller”   Coyne   2018-06-22
Kłamstwa anty-GMO   Novella   2018-06-20
Protezy kończyn - kolejny postęp   Novella   2018-06-16
Dziwne zawiłości procesu dziedziczenia   Coyne   2018-06-13
Homeopatia, wibracje i oszustwo     2018-06-12
Wyników Séraliniego nie daje się powtórzyć   Novella   2018-06-11
Helen Lawson i czarna maść: wycinanie, wypalanie i zatruwanie w sposób „naturalny”     2018-06-09
Patyczaki mogą rozprzestrzeniać się jak nasiona roślin: w ptasich odchodach   Coyne   2018-06-08
Czy teoria doboru naturalnego Darwina zmieniła nasz pogląd na miejsce ludzkości   Dennett   2018-06-07
Kosmici-głowonogi i panspermia   Novella   2018-06-05
Marność dowodów na przekazywanie wprowadzonych środowiskowo, „epigenetycznych” zmian w DNA kolejnym pokoleniom u ludzi   Coyne   2018-06-04
Homeopatyczne nosodes   Novella   2018-05-31
Fałszywa dychotomia i negacja nauki   Novella   2018-05-28
Nicień w oku bliźniego   Łopatniuk   2018-05-26
Budzenie zmarłych   Novella   2018-05-21
Finansowanie społecznościowe terapii komórkami macierzystymi o nieudowodnionej skuteczności: wykorzystywanie hojności obcych, by płacić za szarlatanerię     2018-05-18
Co mówi nam ruch płaskiej Ziemi     2018-05-17
Osy papierowe + sprytny biolog = tęczowe gniazda   Coyne   2018-05-14
Jak to jest, że Stanisław Burzyński nadal żeruje na zrozpaczonych pacjentach z rakiem?     2018-05-12
Przekonania antyoświeceniowe są „zaskakująco trwałe”     2018-05-11
Jeremy Sherman nadal nie rozumie ewolucji   Coyne   2018-05-09
Zdrowy tryb życia ma znaczenie   Novella   2018-05-08
Miasta są nowymi wyspami Galapagos   Ridley   2018-05-04
O obowiązkowym oznakowywaniu GMO   Novella   2018-05-03
Tydzień Świadomości Homeopatii. Pomaga przypomnieć ludziom, że jest to szarlataneria!     2018-05-02
Znajdź Tiktaalika!   Coyne   2018-05-01
Wzrost potęgi dinozaurów   Novella   2018-04-30
Niebezpieczeństwa martwienia się o sądny dzień   Pinker   2018-04-27
Tako rzecze antyszczepionkowa “wojowniczka mama”, Brittney Kara: jeśli szczepionki są tak wspaniałe, to dlaczego nie wspomina ich Biblia?     2018-04-26
Geny wydają się wyjaśniać większość sukcesów uczniów szkół elitarnych   Ridley   2018-04-25
Akupunktura jadu pszczelego: śmiercionośne znachorstwo, które może zabić     2018-04-23
Mumia z Atakama nie jest kosmitą   Novella   2018-04-20
Feministyczna geografia w Dartmouth   Coyne   2018-04-19
Dlaczego odmawiamy dostrzegania jaśniejszej strony, choć powinniśmy   Pinker   2018-04-17
Inicjatywa „Globalna Spójność”: nonsens na globalną skalę     2018-04-11
Wreszcie: sensowna dyskusja o “rasie”   i Greg Mayer   2018-04-10
Rolnictwo biodynamiczne: podobne do antropozoficznej medycyny, ale dla farm     2018-04-06
Mózg i kodowanie predyktywne   Novella   2018-04-05
Dziwaczne życie seksualne żabnicy   Coyne   2018-04-04
Dwa kilo prostaty poproszę   Łopatniuk   2018-03-31
Dziennik z Mozambiku: Demony w kurzu   Naskręcki   2018-03-30
Otumaniony myśliciel twierdzi, że ewolucja nie może wyjaśnić organizmów i ich “dążeń”   Coyne   2018-03-28
Orientacja na złe wiadomości nasila się i wpływa na nasze działania   Ridley   2018-03-27
Urojenie fałszywej flagi   Novella   2018-03-24

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej



Ściganie bluźnierstwa



Ryby jaskiniowe



Autyzm



Od niepamiętnych czasów



Tunezyjczycy przeciw złemu prawu



Drugie prawo termodynamiki



Pochwała ignorancj



Mistyfikacja Sokala



Intronizacja Chrystusa



Obama chrzescijanie



Szelest liści



Czego wam nie pokazują?


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk