Prawda

Wtorek, 21 maja 2019 - 00:37

« Poprzedni Następny »


Naukowcy wprowadzają nową tradycję kulturową dzikim sikorkom


Ed Yong 2014-12-26


Na początku XX wieku mleczarze dostarczali mleko do domów w butelkach zamkniętych kapslami z folii aluminiowej. Potem, w latach 1920. właściciele domów zaczęli zauważać dziury w folii. Winne były sikory modre. Nauczyły się przebijać dziobem kapsel, żeby dobrać się do warstwy śmietanki poniżej. To zachowanie szybko rozprzestrzeniło się. W latach 1950. wydawało się, że każda sikora modra w Wielkiej Brytanii opanowała tę technikę.

Ta historia jest klasyczna wśród badaczy zachowań zwierząt. Pięknie pokazała, jak innowacja kulturowa – dobieranie się do śmietanki w butelce – może szerzyć się wśród dzikich zwierząt. Tradycja ta była jednak już szeroko znana zanim zauważyli ją naukowcy, co znaczyło, że mogli tylko obserwować to, co już się działo.


Lucy Aplin
z University of Oxford chciała dowiedzieć się więcej. Chciała przeprowadzić eksperyment, w którym świadomie zaszczepiłaby nowe zachowania w różnych populacjach sikor i sprawdzała, jak te raczkujące kultury szerzyły się, dojrzewały i zderzały ze sobą.


Zaczęła w najbardziej oczywistym miejscu: Wytham Woods w pobliżu Oksfordu. Żyjące tam sikory bogatki były starannie monitorowane od lat 1940. i należą do najlepiej przebadanych ptaków na świecie. Każdy ptak ma obecnie unikatowy mikrochip i kilka anten automatycznie notuje ich ruchy, kiedy przelatują obok. Te ptaki są poddane takiemu poziomowi nadzoru, że Orwell by się zarumienił.


Do tej inwigilowanej społeczności Aplin wprowadziła dwa nowe zachowania. Schwytała po dwie pary ptaków z pięciu różnych populacji i wytrenowała je w wydostawaniu pokarmu z pudełka łamigłówki przez przesunięcie albo niebieskich, albo czerwonych drzwiczek. Następnie wypuściła te ptaki ponownie do lasu razem z niewytrenowanymi parami z trzech innych populacji, gdzie w międzyczasie rozstawiono bardzo dużo takich samych pudełek. Pudełka umiały odczytywać znaczki ptaków i automatycznie zapisywały, który ptak zbliżył się, czy zabrał żywność i której techniki przesuwania drzwiczek użył. Dane wlewały się do komputera strumieniem. Aplin musiała tylko siedzieć i czekać.


Po 20 dniach odkryła, że w trzech populacjach, w których nie było wytrenowanych ptaków między 9 a 53 procent sikor udało się otworzyć pudełka. Musiały samodzielnie wykombinować, jak to zrobić. Ale w pięciu grupach, gdzie były wytrenowane sikory, 68 do 83 procent ptaków rozwiązało łamigłówkę. Najwyraźniej uczyły się jedna od drugiej. Zespół dowiódł tego przez zapisywanie momentu przybycia ptaków do karmników i rozpracowanie, kto tłoczył się koło kogo. Innymi słowy, zmapowali sieć społeczną ptaków – oryginalny Twitter. Stwierdzili, że jeśli sikora wiedziała, jak rozwiązać zagadkę i otworzyć pudełko, jej towarzyszki miały 12 krotnie większe prawdopodobieństwo nauczenia się tej techniki niż ptaki z przyjaciółmi, którzy tego nie umieli.


Odsetek ptaków z różnych populacji, które rozwiązały łamigłówkę. Czerwone i niebieskie linie są grupami ptaków, które nauczyły się używać odpowiednio drzwiczek czerwonych i niebieskich. Zielone linie to grupy bez treningu. Źródło: Aplin et al, 2014. Nature.
Odsetek ptaków z różnych populacji, które rozwiązały łamigłówkę. Czerwone i niebieskie linie są grupami ptaków, które nauczyły się używać odpowiednio drzwiczek czerwonych i niebieskich. Zielone linie to grupy bez treningu. Źródło: Aplin et al, 2014. Nature.

Aplin odkryła także, że grupy odnoszące sukces podzieliły się na dwie różne szkoły w oparciu o to, co pokazywały znajdujące się wśród nich, przyuczone sikory. Jeśli para pionierska studiowała technikę czerwonych drzwiczek, ich sąsiedzi także używali czerwonych drzwiczek. Jeśli pionierzy nauczyli się sposobu otwierania niebieskich drzwiczek, to samo robili ich sąsiedzi.



Te tradycje są całkowicie arbitralne. Drzwiczki niebieskie i czerwone są równie dobrym rozwiązaniem i są równie łatwe. Z każdym mijającym dniem jednak ptaki w każdej populacji coraz bardziej przychylały się do używania najbardziej popularnej opcji. Były konformistami. Szły za tłumem. Podczas eksperymentu 14 ptaków przeszło do populacji z inną preferencją dla koloru, a 10 wymieniło miejsca, by dopasować się do upodobań swoich sąsiadów.


“Myśleliśmy, że te tradycje wykruszą się z czasem, ale zobaczyliśmy, że ptaki były coraz bardziej przekonane do jednej strony” – mówi Aplin.


Stało się to bardzo wyraźne, kiedy zespół odwiedził ptaki w rok później. W ciągu minionych miesięcy pudełka zabrano i około 60 procent sikor umarło. Lasy pełne były młodzieży, z których większość nigdy przedtem nie widziała pudełka łamigłówki. Niemniej stare zwyczaje pozostały. Technika otwierania pudełek szerzyła się jeszcze szybciej niż poprzedniego roku, a szkoły czerwonych i niebieskich drzwiczek trzymały się swoich upodobań.


Wielu naukowców pokazało, że tradycje kulturowe istnieją wśród różnych grup dzikich zwierząt. Sikory modre uczą się otwierać butelki z mlekiem; delfiny butlonosy uczą się żerować z gąbkami; walenie humbaki uczą się łowić ryby bąblami powietrznymi; szympansy w różnych regionach inaczej używają narzędzi.


Niektórzy dokonywali także eksperymentów ze zwierzętami w niewoli, jak szympansy i kapucynki, żeby pokazać, że nauczyciele potrafią wpoić nową tradycję swojej grupie. Takie eksperymenty – ostateczny dowód transmisji kulturowej – znacznie trudniej przeprowadzić w naturze. Pierwszy taki eksperyment został opublikowany dopiero w zeszłym roku: Erica de Waal i Andrew Whiten z University of St Andrews pokazali, że dzikie koczkodany tumbili potrafią nauczyć się arbitralnych, nowych tradycji, jak preferencja dla niebieskich ziaren kukurydzy i odrzucenie różowych lub odwrotnie. One także wykazywały tendencje konformistyczne: co małpa zobaczy, to zrobi.


Badanie Aplin pokazuje, że sikory bogatki zachowują się w ten sam sposób. „Jest to rzeczywiście ważny wkład w nasze rozumienie transmisji kulturowej u zwierząt. Eksperyment przeprowadzony z godną podziwu dyscypliną i z użyciem zadawalająco dużej próby” – mówi Whiten. Badania tego typu „budują nowy obraz znaczenia tego, co nazywaliśmy drugim systemem dziedziczenia w przyrodzie, w którym zachowania są dziedziczone nie przez główny układ genetyczny, ale wzory przeskakują z mózgu do mózgu dzięki uczeniu się od innych”.


“Zaskoczyło nas to zachowanie u ptaka, bo tradycyjnie uważaliśmy je za skomplikowane zachowanie naczelnych – mówi Aplin. – Sugeruje to, że kultury zwierzęce są bardziej rozprzestrzenione niż mogliśmy podejrzewać”.


Joe Henrich
z University of British Columbia, który bada ewolucję kulturową, jest mniej zaskoczony. Wiedzieliśmy, że sikory modre są dobrymi uczniami społecznymi, mówi, i badania matematyczne przewidywały, że taki gatunek powinien mieć tendencje konformistyczne. To nowe badanie potwierdza te przewidywania.


Aplin zgadza się, że konformizm ma sens dla wielu zwierząt, włącznie z sikorami bogatkami: „Jeśli jesteś ptakiem przybywającym na nowe terytorium i nie masz za dużo informacji, jest adaptacyjne naśladowanie tego, co robi większość miejscowych”.  


Źródło:
Aplin, Farline, Morand-Ferron, Cockburn, Thornton & Sheldon. 2014. Experimentally induced innovations lead to persistent culture via conformity in wild birds. Nature http://dx.doi.org/10.1038/nature13998


Scientists Instil New Cultural Traditions In-Wild-Tits

Not Exactly Rocket Science, 3 grudnia 2014

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Ed Yong 


Mieszka w Londynie i pracuje w Cancer Research UK. Jego blog „Not Exactly Rocket Science” jest próbą zainteresowania nauką szerszej rzeszy czytelników poprzez unikanie żargonu i przystępną prezentację.
Strona www autora


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 940 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

A polać wielką wodą…   Cipiur   2019-05-18
Wykrywanie kłamstw w mózgu   Novella   2019-05-17
Walka o zachowanie bioróżnorodności   Ridley   2019-05-15
Niezwykły przypadek mimikry: skaczący pająk naśladuje gąsienicę   Coyne   2019-05-14
Selektywnie stosowana koncepcja tabula rasa i ideologicznie motywowane nieporozumienia   Cory Clark   2019-05-09
Dlaczego szarlatani nie powinni nadzorować sami siebie     2019-05-08
Kiedy naukowcy nie tolerują odmiennego zdania   Weber   2019-05-07
Przegapione odkrycia w historii nauki   Ridley   2019-05-02
W obronie scjentyzmu   Winegard   2019-04-30
Akupunktura kwantowa   Novella   2019-04-23
Nie tylko kakao   Łopaniuk   2019-04-20
Wstęga Möbiusa sprzecznych egocentryzmów poznawczych   Landes   2019-04-18
Kolejne badania nad bzdurą   Novella   2019-04-17
Licząca 43 miliony lat forma przejściowa: wodno-lądowy wieloryb    Coyne   2019-04-15
Zdumiewające możliwości docenienia i wykorzystania neuroróżnorodności   Koraszewski   2019-04-12
Jak sobie radzić ze skrajnymi wydarzeniami pogodowymi?   Lomborg   2019-04-09
Najbardziej zabójczy dzień na Ziemi   Novella   2019-04-06
Zaprzeczanie neuronauce o różnicach płci   Cahill   2019-04-05
Zwierzęce roboty   Novella   2019-04-04
Technologia pomaga w kryzysach wodnych na całym globie   Cohen   2019-04-02
Niezwykłe skamieniałości kambryjskie porównywalne do tych z łupków z Burgess   Coyne   2019-03-30
Tak wygląda dobre dziennikarstwo   Novella   2019-03-29
Wzrost sektora nasiennictwa w Ugandzie demaskuje główne twierdzenie anty- GMO   Ongu   2019-03-21
Ewolucja „nieredukowalnie złożonych” białek zapobiegających zamarzaniu u ryb polarnych (i policzek wymierzony Behemu)   Coyne   2019-03-20
Złoty ryż wreszcie dopuszczony w Bangladeszu   Novella   2019-03-19
Kłamstwa, bezczelne kłamstwa i statystyka   Welsh   2019-03-18
Wyprane kłamstwa   Ridley   2019-03-14
Czy islamska teologia i filozofia może wzbogacić etyczną debatę wokół CRISPR?   Coyne   2019-03-06
Kacze dzioby, Umwelt i a priori Kanta   Cobb   2019-03-04
Co kręci płaskoziemców   Novella   2019-03-02
Ślimaki nagoskrzelne mają kolczaste penisy jednorazowego użytku, którymi usuwają plemniki rywala ze swojej partnerki   Coyne   2019-03-01
Zrozumienie nowoczesnych horrorów afrykańskich zakorzenionych w handlu niewolnikami przez Ocean Indyjski   Clarfield   2019-02-28
Raport z sensacyjnym twierdzeniem o ”załamaniu klimatu” jest chwytliwy, ale nieprawdziwy   Lomborg   2019-02-27
Naukowiec analizuje dwa przykłady w nowej książce Behego; stwierdza, że są głęboko błędne   Coyne   2019-02-26
Triasowy mięsak, czyli praprzodkowie żółwi też chorowali na nowotwory   Łopatniuk   2019-02-16
Co nauka może powiedzieć pani Ocasio-Cortez o klimacie   Lomborg   2019-02-15
Kury produkujące leki   Novella   2019-02-14
Rak w raku i przerzut w przerzucie   Łopatniuk   2019-02-09
Prawo niezamierzonych konsekwencji   Novella   2019-02-07
Czy świat rzeczywiście staje się biedniejszy? Odpowiedź Stevena Pinkera   Coyne   2019-02-06
Maniok o wysokiej zawartości żelaza i cynku może poprawić odżywianie i zdrowie w Afryce Zachodniej     2019-02-05
Dalszy spadek zgonów z powodu raka   Novella   2019-02-04
Dokopywanie nauce przez dwóch naukowców i filozofa   Coyne   2019-02-01
Jacy naprawdę byli neandertalczycy?   Novella   2019-01-31
Żywność GM i zmiana opinii   Novella   2019-01-29
Wojny o Oświecenie: kilka refleksji o Enlightenment Now, w rok później   Pinker   2019-01-25
Dunning Kruger a opozycja wobec GMO   Novella   2019-01-23
Nasza pamięć cofa się   Nivella   2019-01-21
Niezrozumienie efektu Dunninga-Krugera   Novella   2019-01-18
Szarlataneria finansowana przez społeczność internetową   Novella   2019-01-16
Nowa duża salamandra ze Stanów Zjednoczonych   Mayer   2019-01-10
Kwitnące rośliny pozostają zdolne do życia po przejściu przez przewód pokarmowy ptactwa wodnego   Coyne   2019-01-07
Radykalne poglądy polityczne korelują z marnym metapoznaniem   Novella   2019-01-05
Nareszcie: owocowy gospodarz dzikiej Drosophila melanogaster   Coyne   2019-01-02
Z końcem roku   Łopatniuk   2019-01-01
Psychologia globalnego pesymizmu   Ridley   2018-12-26
Wiara w Świętego Mikołaja   Novella   2018-12-25
Brudna pardwa górska   Lyon   2018-12-24
Lotosowe szaleństwo   Łopatniuk   2018-12-22
Intrygujące zajęcia na Princeton University   Coyne   2018-12-19
Aktywność umysłowa nie zapobiega osłabieniu umysłowej sprawności   Novella   2018-12-15
Musi się potępić akademicki mobbing uczonego     2018-12-14
Dlaczego sądy nie powinny rozstrzygać o nauce     2018-12-13
Dziennikarze  nie rozumieją nowego raportu USA o klimacie   Lomborg   2018-12-12
Kilka myśli o altruizmie   Coyne   2018-12-10
Nauka nie jest twoim wrogiem   Pinker   2018-12-08
Czy poparcie przez celebrytę może skłonić ludzi do zaakceptowania ewolucji?   Coyne   2018-12-07
Dominujący indyk i jego popisy   Lyon   2018-12-04
Dlaczego kocie języki są kolczaste?   Coyne   2018-12-01
Hiszpania dąży do zakazania alternatywnej medycyny   Novella   2018-11-30
Inżyneria fotosyntezy i jej przeciwnicy   Novella   2018-11-27
Mój list do Darwina   Coyne   2018-11-26
Zapuszczenie   Łopatniuk   2018-11-24
Nowa praca potwierdza sześć podgatunków tygrysa   Coyne   2018-11-21
Nawigacja może być fundamentalna dla myślenia   Novella   2018-11-20
Zrezygnowanie z hamburgerów nie uratuje planety   Lomborg   2018-11-16
Echinacea nie działa na przeziębienie   Novella   2018-11-15
Laserowe skanowanie Archeopteryxa   Novella   2018-11-10
Apoptoza całego ciała   Dennett   2018-11-09
Głębota i polityka pseudogłębi   Hughes   2018-11-08
Niewydolność wątroby spowodowana ekstraktem z zielonej herbaty   Novella   2018-11-06
Skąd wiemy, że niemal wszyscy neandertalczycy byli praworęczni?   Coyne   2018-11-05
Co nam daje psychologia ewolucyjna?   Flock   2018-11-01
Problemy z organiczną żywnością i badaniem raka   Novella   2018-10-31
Geny, które wpływają na ludzką inteligencję i osobowość   Ridley   2018-10-30
Dławiący problem   Łopatniuk   2018-10-27
Niepoprawna ludzkość znowu poprawiona   Koraszewski   2018-10-26
Neandertalskie kości w Chorwacji   Coyne   2018-10-25
Światowa Organizacja Zdrowia udziela poparcia szarlatanerii   Novella   2018-10-24
Socjologia. Uwagi o nauce zaangażowanej   Koraszewski   2018-10-22
Daj ać ja pobruszę …   Łukaszewski   2018-10-20
Opieka zdrowotna neandertalczyków   Novella   2018-10-17
Łez kamienie   Łopatniuk   2018-10-13
Akademicki skandal: troje badaczy umyślnie publikowało fałszywe artykuły o „badaniach żałości”, by pokazać fatalne standardy akademickie w naukach społecznych   Coyne   2018-10-12
Skuteczny kontra patologiczny altruizm   Anomaly   2018-10-10
Czas powiedzieć stop pseudonauce o GMO   Novella   2018-10-02
Trochę inny rak wątroby   Łopatniuk   2018-09-29
Najwcześniejsze znane zwierzę?   Coyne   2018-09-27
Organiczne rolnictwo nie jest najlepsze   Novella   2018-09-24
Ateista z chwilową luką w pamięci i w szoku niewolnictwa   Dawkins   2018-09-21

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej



Ściganie bluźnierstwa



Ryby jaskiniowe



Autyzm



Od niepamiętnych czasów



Tunezyjczycy przeciw złemu prawu



Drugie prawo termodynamiki


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk