Prawda

Środa, 25 listopada 2020 - 00:09

« Poprzedni Następny »


Mózgi noworodków


Steven Novella 2020-03-16


Większość stałych czytelników mojego blogu wie już, że odpowiedź na pytanie natura czy wychowanie brzmi „tak”. Jedno i drugie bierze udział w neuronowym rozwoju i funkcji, i oddziałuje wzajem na siebie w złożony sposób. Ponadto, chociaż sam od czasu do czasu wracam do tej metafory, określenia hardware i software nie całkiem pasują do mózgu. Mózg jest raczej wetware [wet = mokry, wilgotny], co jest dynamiczną kombinacją obu. Nowe badanie kory wzrokowej noworodków dodaje więcej informacji do tego podstawowego rozumienia.

Na ogół tym, o czym mówią ludzie, kiedy używają określenia “hardwired” [wdrukowane], jest, że wzory w ludzkim mózgu są determinowane na ogół przez genetykę, nie zaś przez wkład środowiskowy.  Jednak, fundamentalnym nieporozumieniem, które przychodzi jako bagaż wraz z tą metaforą, jest koncepcja, że geny niosą blueprint mózgu – a one tego nie robią. Kodują reguły dotyczące tego, jak ma rozwijać się mózg, a te reguły obejmują wkład środowiska. Nie można więc rozplątać tych dwóch. Także noworodki rozwinęły się w środowisku – środowisku macicy, z mózgiem otrzymującym także odzew i impulsy z ciała samego płodu.  


Noworodki już wychodzą na świat z pewnymi zachowaniami, choć ograniczonymi do podstawowego repertuaru. Muszą spać, jeść i mieć kontakt z ludźmi. Mają ograniczone ruchy, słuch i wzrok oraz podobnie ograniczony wachlarz emocji i stanów psychicznych. Ale ich największą chyba behawioralną zdolnością jest uczenie się - są gąbkami zasysającymi informacje ze środowiska. Pytanie brzmi: ile z ich trajektorii od stanu niemowlęctwa do stanu dorosłości jest zdeterminowane przez szlaki już ustalone w ich mózgach, a ile determinuje ich środowisko? Jedno i drugie ma zasadnicze skutki i oddziałuje wzajem na siebie.


Celem omawianego badania było sprawdzenie, jak wygląda kora wzrokowa noworodków i jaka jest w porównaniu do dorosłych. Widzenie jest dość podstawową funkcją i można by oczekiwać, że mózg jest przygotowany na nie. Wiemy także, że przy pozbawieniu wizualnej stymulacji ta część mózgu nie rozwinie się lub zostanie dokooptowana do innego użytku. Używając fMRI [funkcjonalne obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego] badacze odkryli, że u niemowląt już istnieje podstawowa dorosła struktura kory wzrokowej. Wiemy z wcześniejszych badań, że w mózgu są dwa obszary, które „mówią” wzajem do siebie i biorą udział w rozpoznawaniu twarzy. Podobnie, w mózgu istnieją dwa obszary, które są połączone i ich funkcją jest wizualizacja miejsc. U niemowląt (przeciętny wiek 27 dni) dwa obszary twarzowe były aktywne i zsynchronizowane, jak również dwa obszary zajmujące się miejscami. Ten wzór jest identyczny z wzorem dorosłego mózgu - chociaż nie tak solidny.    


Co nam to mówi? Po pierwsze, że mózg niemowlęcia wyłania się z macicy gotowy do widzenia ze skłonnością do widzenia twarzy i otoczenia. Ten wzór wzrokowego przetwarzania jednak musi się jeszcze nieco rozwinąć. Jest to potencjalnie dobra wiadomość. Otwiera to możliwość interwencji, by pomóc niemowlętom ze zmniejszonymi powiązaniami w tej części mózgu, by rozwijały się lepiej.   


To nie jest zaskakujące. Wiemy, że niemowlęta i małe dzieci mają bardzo dużą plastyczność, co znaczy, że wzory powiązań, a więc funkcji mózgu nadal czynnie rozwijają się i można na nie wpłynąć środowiskowymi interwencjami. To dlatego wczesne interwencje są tak ważne.   Tym, co to badanie także oferuje, jest potencjalna metoda wczesnej diagnozy pewnych problemów, a więc wcześniejsza interwencja. Zasadniczo, ludzie mogą nauczyć się – przez ćwiczenia – jak przezwyciężyć lub przynajmniej zrekompensować neurologiczne niedobory. Jeśli nie masz zdolności muzycznych, nadal możesz nauczyć się tak, że będziesz kompetentnym muzycznie, choć nigdy nie zostaniesz mistrzem.


Idealnie byłoby, gdyby noworodki rutynowo poddawać skanowaniu na ich wzory neurologicznych funkcji. Przy odkryciu specyficznych niedoborów, można zastosować wczesne interwencje, by doprowadzić do maksymalnej kompensaty. Często takie problemy są trudne do diagnozowania klinicznego przed szóstym miesiącem życia, kiedy zachowanie dziecka staje się wystarczająco złożone, by można było zauważyć problemy rozwojowe, takie jak brakujące kamienie milowe. To znaczy jednak sześć miesięcy rozwoju mózgu, które może nie powinny być stracone dla wczesnej interwencji. Projektowanie i testowanie tych interwencji jest oczywiście inną kwestią.  


Nie rodzimy się jako tabula rasa. Nasze mózgi są przygotowane do pewnych talentów, zachowań, skłonności, tendencji i zdolności. Ten potencjał nadal się jednak rozwija pod dużym wpływem środowiska. Stajemy się sprawni w tym, co robimy, absorbujemy kulturę, jaka nas otacza, naśladujemy zachowanie innych i reagujemy na nasze środowisko emocjonalne. Im lepiej możemy zrozumieć, jak rozwija się mózg i zidentyfikować obszary trudności dla poszczególnych jednostek, tym lepiej będziemy w stanie optymalizować rozwój funkcji ludzkich mózgów – które są chyba naszym najważniejszym zasobem.


The Brains of Newborns

NeuroLogica Blog, 3 marca 2020

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Steven Novella 

Neurolog, wykładowca na Yale University School of Medicine. Przewodniczący i współzałożyciel New England Skeptical Society. Twórca popularnych (cotygodniowych) podkastów o nauce The Skeptics’ Guide to the Universe. Jest również dyrektorem Science-Based Medicine będącej częścią James Randi Educational Foundation (JREF), członek Committee for Skeptical Inquiry (CSI) oraz członek założyciel Institute for Science in Medicine. Prowadzi blog Neurologica.

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1169 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Filozof zainfekowany efektem potwierdzenia wyjaśnia, dlaczego ewolucja dowodzi Boga   Coyne   2020-11-23
Według nowych badań są cztery gatunki pingwinów białobrewych, a nie tylko jeden   Coyne   2020-11-19
Gra w łajdactwo, by zrozumieć łajdaków   Novella   2020-11-18
Ewolucja psów   Novella   2020-11-09
Genomowa i ewolucyjna analiza wymarłego kota szablozębnego   Coyne   2020-10-31
Zakład Simon-Ehrlich po 40 latach   Gale L. Pooley   2020-10-23
Używające narzędzi mrówki budują struktury, by spijać roztwór cukru w pojemnikach, nie topiąc się   Coyne   2020-10-22
Czego pandemia nauczyła nas o nauce?   Ridley   2020-10-19
Przeddarwinowscy “darwiniści”   Berry   2020-10-16
Covid 19 może przejmować kontrolę nad receptorami bólu, uśmierzając ból i podnosząc szerzenie się choroby: możliwy rezultat doboru naturalnego   Coyne   2020-10-15
Znowu wrzawa, że “teoria ewolucji wywrócona”, ale jak zwykle, robią z igły widły   Coyne   2020-10-13
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 4. Rzekome znaczenie dryfu genetycznego w ewolucji   Coyne   2020-10-09
Chromosomy Y ludzi, neandertalczyków i denisowian   Novella   2020-10-08
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 3. Rzekome znaczenie epigenetyki w ewolucji   Coyne   2020-10-07
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 2. Rzekome nieistnienie gatunków   Coyne   2020-10-05
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 1. Genetyczna plastyczność    Coyne   2020-10-03
“New Scientist”: Darwin jednak miał rację    Coyne   2020-10-01
Uprawy GMO i wzrost plonów   Novella   2020-09-28
Książka o psychologii ewolucyjnej, która pokazuje wartość tej dziedziny – ale nie wartość memów   Coyne   2020-09-22
Przyjemności seksu i jagód   Ridley   2020-09-18
Czy można falsyfikować naukowe teorie? Naukowiec odpowiada, że “nie”   Coyne   2020-09-12
Naukowe pismo “Nature” przystaje do Przebudzonych twierdząc, że zarówno płeć, jak gender są niebinarne   Coyne   2020-09-09
Wybór ostatecznej wolności   Witkowski   2020-09-07
Polio zlikwidowane w Afryce   Novella   2020-09-05
Czy wyrazy ludzkiej twarzy są uniwersalne w okazywaniu emocji?   Coyne   2020-09-02
Barwny erudyta J.B.S. Haldane   Coyne   2020-08-28
Modelowanie zbijania się pingwinów cesarskich w gromadę: każdy dostaje równie dużo ciepła   Coyne   2020-08-25
Jak algorytmy wpływają na twoje życie   Novella   2020-08-24
Z okazji dziewięćdziesiątych urodzin Thomasa Sowella   Jacoby   2020-08-22
Prawdziwie długa szyja: 6-metrowy wodny gad z triasu z szyją długości 2,7 metra   Coyne   2020-08-19
Wątrobiane duszki   Novella   2020-08-17
Rozrzedzanie krwi bez groźby krwawienia   Novella   2020-08-14
Nowy raport: Bakteria po stu milionach lat nadal żywa!   Coyne   2020-08-08
Modlitwa to nie jest lekarstwo   Nowella   2020-08-07
Maleńki, 10-centymetrowy dinosaur, który zjadał owady   Coyne   2020-08-06
Piękny skoczek, który upodabnia się do mrówki   Coyne   2020-08-03
Urodziny Rosalind Franklin!   Cobb   2020-07-31
Kondor wielki: ptak, który rzadko kiedy macha skrzydłami   Coyne   2020-07-28
Czy ludzie byli w Nowym Świecie ponad 30 tysięcy lat temu?   Coyne   2020-07-26
Oszaleć na punkcie nietoperzy w czasach korony i politykierstwa   Collins   2020-07-25
Dwa gatunki dały zdolną do życia hybrydę, mimo że rozeszły się 150 milionów lat temu   Coyne   2020-07-23
Niccolo Tartaglia jego tajemnica   Jacoby   2020-07-20
Akcja afirmatywna w wieloetnicznym narodzie   Hyams   2020-07-17
Dekolonizacja ewolucji (i Darwina) była nieunikniona   Coyne   2020-07-15
Filtr mózgu (czyli czego nie widzimy)   Novella   2020-07-14
Homeopatia jest bezwartościowa a czasami szkodliwa   Novella   2020-07-10
Pięć błędnych wyobrażeń o ewolucji: jedno jest wątpliwe, jedno niesłuszne   Coyne   2020-07-08
Wiecznie kurczący się tranzystor i wynalezienie Google   Ridley   2020-07-06
Postmodernizm: filozofia, która stoi za naszymi wojnami kulturowymi i postępującym nihilizmem   Hill   2020-07-02
Bodźce do innowacji w końcu pokonają COVID-19   Ridley   2020-06-27
Maleńkie stworzenia morskie budują olbrzymie, fantastyczne domy, by chronić się i zdobywać pokarm   Coyne   2020-06-25
Rośliny uprawne z edytowanym genomem pomagają farmerom i środowisku   Ridley   2020-06-20
Czy klucz do COVID można znaleźć w rosyjskiej pandemii?   Ridley   2020-06-18
Skąd więc wziął się ten wirus?   Ridley   2020-06-16
Nowe dane o tym, jak działają grzyby „mrówek zombie”   Coyne   2020-06-15
Czy brytyjski naukowy establishment popełnił największy błąd w historii?   Ridley   2020-06-13
Błysk światła w mroku   Sheagren   2020-06-12
Poczucie pewności napędza efekt potwierdzenia   Novella   2020-06-08
Czy możemy zobaczyć osobowość?   Novella   2020-06-05
Rozwiązanie dla obecnego kryzysu   Ridley   2020-06-02
Lokalizacja funkcji wykonawczych   Novella   2020-05-30
Przestańcie wierzyć w naukę   Greenfield   2020-05-28
Ewolucyjne korzenie sztuki   Koraszewski   2020-05-27
Innowacji nie można wymusić, ale można je zdławić   Ridley   2020-05-26
Stymulowanie kory wzrokowej   Novella   2020-05-23
Pora na telemedycynę   Novella   2020-05-19
Czy mrożącą krew w żyłach prawdą jest, że decyzja o zamknięciu społeczeństwa opierała się na luźnych matematycznych spekulacjach?   Ridley   2020-05-15
MMR jest bezpieczna i skuteczna   Novella   2020-05-14
Odporność stada na fakty   Koraszewski   2020-05-13
O COVID wiemy wszystko – i nie wiemy niczego   Ridley   2020-05-12
Nanotechnologia zastosowana do leczenia choroby Alzheimera   Novella   2020-05-11
COVID-19 – To są szkody   Novella   2020-05-05
Nadmiar teorii wszystkiego   Koraszewski   2020-05-04
Zawodnicy – i trudności – w wyścigu do wyleczenia COVID   Ridley   2020-04-30
Psychologia sprzeciwu wobec szczepień   Novella   2020-04-25
Prowokator czy prowokowany?   Witkowski   2020-04-24
Nauka on-line jest skuteczna   Novella   2020-04-23
Mądrość w pułapce autorytetu   Witkowski   2020-04-18
Znaleziono najstarszego “bilaterian”: odkryto podobne do robaka stworzenie wraz z jego skamieniałymi śladami   Coyne   2020-04-16
Nietoperze i pandemia   Ridley   2020-04-14
Pandemia ludzkiej głupoty   Novella   2020-04-12
W miarę postępu badań natura naszego wroga staje się coraz wyraźniejsza   Ridley   2020-04-04
Wzmacnianie układu odpornościowego podczas pandemii   Novella   2020-04-02
Dlaczego ten wirus inaczej dotyka pokolenia?   Ridley   2020-03-30
Czaszka maleńkiego dinozaura/ptaka znaleziona w bursztynie   Coyne   2020-03-27
Szczepionka na koronawirusa nie przybędzie szybko   Ridley   2020-03-25
Niebawem dowiemy się jak solidna jest nasza cywilizacja   Ridley   2020-03-23
Żywotność wirusa Covid-19 na różnych powierzchniach (rada: używaj rękawiczek, kiedy odbierasz paczki i nie otwieraj ich przez 24 godziny)   Coyne   2020-03-21
Dzień był krótszy 70 milionów lat temu   Novella   2020-03-20
Jak często powstają ptasie hybrydy?   Coyne   2020-03-18
Mózgi noworodków   Novella   2020-03-16
Twierdzenie o białku i DNA dinozaurów   Novella   2020-03-10
Porażka jest stałym elementem pracy naukowca   Konrad Bocian   2020-03-07
Jak myśleć o naszych problemach   Tupy   2020-03-03
Dlaczego tak wiele nowych wirusów pochodzi od nietoperzy?   Ridley   2020-02-29
Odkrycie antybiotyku przez AI   Novella   2020-02-27
Wizyta w Andach u łysek rogatych   Lyon   2020-02-26
Zioła nie pomagają na utratę wagi   Novella   2020-02-25
Dawkins pisze tweeta   Coyne   2020-02-24
W obronie binarności płci u ludzi   Coyne   2020-02-21

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk