Prawda

Poniedziałek, 21 października 2019 - 09:45

« Poprzedni Następny »


Uzdrawianie kryształami


Steven Novella 2019-09-26


Skoro wiara w płaską ziemię może powrócić, tak samo może powrócić uzdrawianie kryształami. Popularność tej czystej pseudonauki spod znaku “wellness” wzbierała w ostatnich kilku latach, a obecnie jest wielomiliardowym przemysłem. Ta rosnąca popularność częściowo jest zasługą Goop, ale także zawdzięczamy ją ogólnemu przypływowi wierzeń new age.


Sondaż Pew z 2018 roku
 pokazał, że 62% dorosłych w USA wierzy w przynajmniej jedno z twierdzeń New Age (takich jak to, że duchowa energia może istnieć w fizycznych obiektach, istnieją zjawiska parapsychologiczne, reinkarnacja jest faktem, astrologia działa). Dotyczy to zarówno tych, którzy uważają się za członków religii głównego nurtu, jak i tych, którzy takimi członkami nie są (chociaż grupą o najniższym odsetku wyznawców New Age byli ateiści stanowiąc 22%).  Nowoczesne zjawisko wiary w uzdrawianie kryształami datuje się na lata 1970. W końcu wyszły z mody, jak sądzę dlatego, że stały się symbolem głupawego nonsensu new age. Obecnie jednak ta wiara, którą stara szkoła sceptyków obaliła w latach 1970. i 1980., a potem zapomniała przez jedno pokolenie, znowu powraca.


Leczenie kryształami ma wiele cech charakterystycznych pseudonauki alternatywnej medycyny i jest tylko jeszcze jednym przejawem wielu wspólnych wątków. Jest to rodzaj bioenergoterapii. Orędownicy twierdzą, że różne rodzaje kryształów albo zawierają, wzmacniają, przyciągają bądź odpychają różne rodzaje energii. Podobnie jak w bioenergoterapii nie mówimy o żadnym rodzaju rzeczywistej energii, którą fizycy mogą zidentyfikować lub zmierzyć. Tej energii nie przewiduje standardowy model fizyki cząstek elementarnych i nie przewiduje się, że Wielki Zderzacz Hadronów znajdzie jakąś siłę przenoszącą cząstki związane z energią kryształów. Nie ma bosonu Higgsa w bioenergoterapii.  


”Energia” w bioenergoterapii jest czysto metaforyczna i mityczna. Orędownicy twierdzą, że jest to energia „duchowa”, co jest po prostu sposobem powiedzenia, że ta energia nie ma żadnych fizycznych właściwości, które można wykryć i dlatego jest poza dziedziną odkryć nauki. Równocześnie jednak twierdzą, że ta tajemnicza „energia” może wpłynąć na żywe istoty, co jest wewnętrzną sprzecznością u samego sedna tej wiary.  


Powoływanie się na niedającą się wykryć ”energię”, bez definiowania jej w żaden dający się przetestować sposób i podawanie tego jako wyjaśnienia, jest powszechną taktyką pseudonauki. Rodzaje bioenergoterapii obejmują chiropraktykę, Reiki, akupunkturę, uzdrawiający dotyk i jest  to dobra sztuczka dla każdej innej terapii, której brak wiarygodnego mechanizmu.  

 

Skąd wiadomo, jakiego rodzaju kryształu użyć do danego problemu, jak masz? Możesz znaleźć wiele poradników, które posługują się charakterystycznym standardem CAM - “Można użyć”, “Często używa się” lub „Wiadomo, że”. I tyle. Nie ma wsparcia w teorii ani w dowodach. To jest odpowiednik rodzica, który mówi: „Bo ja tak powiedziałem”. To jest ilustracja ludzkiej tendencji do wymyślania systemu wyjaśniającego i rozwijania go. Jesteśmy dobrzy w znajdowaniu wzorów i wynalazczy w wymyślaniu wyjaśnień. Historia pseudomedycyny pełna jest takich systemów, skomplikowanych i szczegółowych, ale ostatecznie nie opartych na niczym. Te systemy zaczynają żyć własnym życiem, stają się kulturą, a potem autorytatywną „wiedzą” – ale one także są fałszywą iluzją wiedzy.

 

Niektóre z twierdzeń opierają się na innym częstym wątku w alternatywnych systemach – zabobonie magii sympatycznej. Jest to idea, że coś będzie miało skutek sugerowany przez to, jak wygląda. A więc orzechy włoskie muszą być dobre dla mózgu, bo wyglądają trochę jak mózg. Jedna z tradycji homeopatii całkowicie opiera się na sympatycznej magii. Ten związek występuje także w wielu tradycyjnych środkach leczniczych.  


W uzdrawianiu kryształami kwarc różowy ”jest często używany do przyciągania i podtrzymywania miłości, jak również do ochrony zwiazku”. Oczywiście, że jest – jest różowy, więc musi być wypełniony energią miłości. Podczas gdy kryształ obsydianu chroni cię przed mrocznymi cechami – uzależnienia, strachu, niepokoju i gniewu – przez działanie „jak zwierciadło twojego wewnętrznego ja”. Jest czarny, a więc musi mieć do czynienia z negatywną energią. To jest metafora, nie zaś rzeczywistość.  


Rzecznicy uzdrawiania kryształami popełniają również błąd logiczny „argumentum ad traditionem”.


Często wskazują, że niektóre starożytne mumie egipskie były pochowane z kryształami. Abstrahując od trudności interpretowania tego, co dokładnie wierzyły starożytne kultury – co to ma za znaczenie? Starożytne społeczeństwa wierzyły w mnóstwo magii. Doprawdy nie jest to uzasadnienie do stosowania pijawek lub upuszczania krwi.   


Niestety, szał uzdrawiania kryształami ma inną wspólną cechę z innymi systemami alternatywnej medycyny – kiedy dokopiesz się do dna łańcucha podaży, nie zobaczysz ładnego obrazka. Tradycyjna Chińska Medycyna handluje częściami zagrożonych gatunków zwierząt. Łańcuch podaży suplementów także jest wysoce podejrzany z marną kontrolą jakości. Kiedy twój produkt opiera się całkowicie na pseudonauce, nie oczekuj etyki i rygorystycznych kontroli w tym przemyśle.  

 

Z kryształami problemem jest eksploatacja populacji w miejscach, gdzie znajdują się największe na świecie złoża minerałów. ”Guardian” podaje szczegóły, skupiając się na miejscach takich jak Madagaskar, gdzie przemysł wydobywczy jest marnie regulowany. Robotnicy borykają się z pyłem mineralnym i katastrofami w kopalniach. Należą do najniżej na świecie opłacanych robotników i żyją w strasznych warunkach. To jest kryształowy odpowiednik krwawych diamentów. I to wszystko karmi eksplodujący przemysł uzdrawiania kryształami, co jeszcze pogarsza sytuację.  

 

Na koniec może was zdziwić informacja, że faktycznie było badanie uzdrawiania kryształami. W 2001 roku Chris French wykonał podwójnie ślepe badanie z 80 uczestnikami, medytującymi albo z prawdziwym kryształem kwarcu, albo z podrobionym kryształem kwarcu. Był tam efekt placebo i uczestnicy czuli to, co spodziewali się czuć – ciepło, mrowienie lub ogólne poczucie dobrostanu. Nie byli jednak w stanie rozróżnić między kryształami i efekty prawdziwych i fałszywych kryształów były takie same, co wskazuje wyłącznie na placebo.

 

Oczywiście, takie dowody będą miały zerowy wpływ na przemysł uzdrawiania kryształami, który nie opiera się na logice ani dowodach. Przemysł wellness zasadniczo sprzedaje efekty placebo, filozofię i styl życia. Nie sprzedają nauki. Uzdrawianie kryształami jest tego doskonałym przejawem.  


Crystal Healing

Science-based Medicine, 18 września 2019

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Steven Novella 

Neurolog, wykładowca na Yale University School of Medicine. Przewodniczący i współzałożyciel New England Skeptical Society. Twórca popularnych (cotygodniowych) podkastów o nauce The Skeptics’ Guide to the Universe. Jest również dyrektorem Science-Based Medicine będącej częścią James Randi Educational Foundation (JREF), członek Committee for Skeptical Inquiry (CSI) oraz członek założyciel Institute for Science in Medicine. Prowadzi blog Neurologica.
 

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1017 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Błogosławieni ci, którzy wycofują   Jacoby   2019-10-19
Pro-life czyli czarodziej z Krotoszyna   Koraszewski   2019-10-18
Biologia rozwoju ujawnia ewolucyjną historię   Novella   2019-10-15
Niebezpieczne życie antropologa   Blackwell   2019-10-12
Swędzikami jesień się zaczyna   Łopatniuk   2019-10-11
Jak wieloryb stracił swoje geny   Coyne   2019-10-10
Używanie sztucznej inteligencji do diagnozy   Novella   2019-10-08
Niespodzianka! Koty są tak samo przywiązane do swojego personelu jak psy i niemowlęta   Coyne   2019-10-05
Oburzenie, stronniczość i niestabilność prawdy   Novella   2019-10-04
O zmianie klimatu: ludzkość nie jest „nikczemna”   Lomborg   2019-10-03
Postmodernizm wyjaśniony i krytykowany   Coyne   2019-09-30
Uzdrawianie kryształami   Novella   2019-09-26
Kolejna rewolucja w rolnictwie   Novella   2019-09-24
Opory przeciwko szczelinowaniu są oparte na ideologii, a nie na nauce   Jacoby   2019-09-23
St Paul Island część 5   Lyon   2019-09-21
Co to jest czerwona rtęć?   Novella   2019-09-20
Jaka sztuka siedzi w naszych genach i czy to aby nie kicz?   Koraszewski   2019-09-19
Fałszywe wspomnienia i Fake News   Novella   2019-09-18
Kolejna próba odrzucenia teorii Darwina   Coyne   2019-09-17
Choroba zielonych mięśni   Łopatniuk   2019-09-14
”Sygnalizowanie cnoty” może nas irytować. Cywilizacja byłaby jednak bez niego niemożliwa    Miller   2019-09-13
Foka Weddela wygryza w lodzie otwory do oddychania   Coyne   2019-09-12
DNA i Loch Ness   Novella   2019-09-11
Nowa i ważna czaszka hominina z Etiopii   Coyne   2019-09-10
St Paul Island, Część 4   Lyon   2019-09-06
Biały jak śnieg, żółciutki jak kaczuszka   Łopatniuk   2019-09-04
Pingwiny geje? Nie tak szybko   Coyne   2019-09-03
Czego może nas nauczyć była zwolenniczka antyszczepionkowców, Kelley Watson-Snyder     2019-08-30
Bezzbożowa karma dla psa   Novella   2019-08-29
Odrażające życie płciowe pingwinów białookich   Coyne   2019-08-28
Badanie akupunktury jako terapii na dławicę piersiową   Novella   2019-08-23
Pradawna gigantyczna papuga z Nowej Zelandii: metr wysokości i waga 7 kilogramów!   Coyne   2019-08-22
Alaska — nurniczki i obopólny dobór płciowy   Lyon   2019-08-20
Zła nauka promuje organiczne jabłka   Novella   2019-08-19
Gąsienica zmienia kolor, żeby dopasować się do podłoża nie używając oczu: potrafi widzieć skórą!   Coyne   2019-08-16
Pseudonaukowa histeria to nie jest dobra odpowiedź na klimatyczne wyzwania   Lomborg   2019-08-14
GMO i model deficytu wiedzy   Novella   2019-08-12
Po raz pierwszy użyto edytowania genów CRISPR do leczenia zaburzenia genetycznego – anemii sierpowatej   Coyne   2019-08-08
Maskonury z wyspy St. Paul na Alasce   Lyon   2019-08-07
Zbieg okoliczności czy prawo wielkich liczb?   Novella   2019-08-06
I pijcie łzy moje, czyste rzęsiste   Łopatniuk   2019-08-03
Kształtowanie opinii o nauce i medycynie   Novella   2019-08-02
Nowe badanie dotyczące zwrotu zgubionych portfeli: ludzie na świecie są uczciwsi niż myślisz, ale czytelnik wyliczył, że uczciwość jest większa w mniej religijnych krajach   Coyne   2019-08-01
Praktykowanie medycyny bez uprawnień nie jest wolnością słowa   Novella   2019-07-31
Radujcie się, Ziemia staje się zieleńsza   Ridley   2019-07-30
Spiski wokół ptaków   Novella   2019-07-29
Matt Meselson opisuje swój najsłynniejszy eksperyment (z Frankiem Stahlem)   Coyne   2019-07-26
Niemający rozeznania filozof twierdzi, że gatunki nie istnieją   Coyne   2019-07-23
Więcej złych wiadomości dla dilerów witamin   Novella   2019-07-22
Starożytny ptak z nadzwyczaj długim palcem   Coyne   2019-07-19
YouTube i szarlataneria leczenia raka dietą   Novella   2019-07-18
“Współczesny” Homo sapiens mógł być w Eurazji aż 210 tysięcy lat temu   Coyne   2019-07-17
Hodowanie mini-mózgów z komórek macierzystych   Novella   2019-07-15
Szczepionka HPV działa. Koniec kropka     2019-07-13
Efekt przechodnia   Novella   2019-07-11
Prątkiem w raka, czyli co ma gruźlica do raka pęcherza   Łopatniuk   2019-07-06
Opowieści o nauce zastępują fikcję w Teatrze Narodowym Ugandy   Ongu   2019-07-05
Pleśń w przestrzeni kosmicznej   Novella   2019-07-03
Pterozaury: Czy umiały latać od razu po wykluciu się?   Coyne   2019-07-02
Ludziom rosną rogi? – Złe informowanie o nauce   Novella   2019-07-01
Przemysł ”wellness”   Novella   2019-06-28
Nazywanie zmiany klimatu ”katastrofalną” utrudnia znalezienie realnych odpowiedzi   Lomborg   2019-06-26
Olbrzymie straszyki mają zostać ponownie wprowadzone na wyspę Lord Howe   Coyne   2019-06-25
Amonit (i masa innych stworzeń) znaleziona w birmańskim bursztynie   Coyne   2019-06-21
Ślubowanie o zniesieniu grzechu   Ridley   2019-06-20
Nowe informacje o dzieciach CRISPR   Novella   2019-06-17
Słonie mają fantastyczny węch (lepszy niż psy): są jedynymi zwierzętami, które potrafią rozróżnić inne ilości pokarmu tylko po zapachu   Coyne   2019-06-14
Indyjscy farmerzy wysiali ziarna GMO w proteście obywatelskiego nieposłuszeństwa     2019-06-13
Chcąc zadowolić antyaborcjonistów administracja Trumpa tnie finansowanie badań medycznych przy użyciu tkanki płodowej   Coyne   2019-06-11
Triumf Mao: Światowa Organizacja Zdrowia oficjalnie akceptuje szarlatanerię tradycyjnej chińskiej medycyny     2019-06-04
Ale jak to bezbarwnikowy?   Łopatniuk   2019-06-01
Na zdrowie: izraelscy naukowcy warzą piwo na ”wskrzeszonych” drożdżach sprzed 5000 lat     2019-05-31
Skąd wiemy to, co wiemy?   Novella   2019-05-28
Samice bonobo (ale nie samice szympansów) pomagają swoim synom w zdobywaniu partnerek   Coyne   2019-05-25
Dlaczego ludzie sprzeciwiają się technologiom, które zmniejszają szkody?   Ridley   2019-05-24
Nowa praca o nielotnych chruścielach rażąco przesadzona i wypaczona w popularnych mediach   Coyne   2019-05-22
Trenowanie sztucznej inteligencji, żeby widziała jak człowiek   Novella   2019-05-21
A polać wielką wodą…   Cipiur   2019-05-18
Wykrywanie kłamstw w mózgu   Novella   2019-05-17
Walka o zachowanie bioróżnorodności   Ridley   2019-05-15
Niezwykły przypadek mimikry: skaczący pająk naśladuje gąsienicę   Coyne   2019-05-14
Selektywnie stosowana koncepcja tabula rasa i ideologicznie motywowane nieporozumienia   Cory Clark   2019-05-09
Dlaczego szarlatani nie powinni nadzorować sami siebie     2019-05-08
Kiedy naukowcy nie tolerują odmiennego zdania   Weber   2019-05-07
Przegapione odkrycia w historii nauki   Ridley   2019-05-02
W obronie scjentyzmu   Winegard   2019-04-30
Akupunktura kwantowa   Novella   2019-04-23
Nie tylko kakao   Łopaniuk   2019-04-20
Wstęga Möbiusa sprzecznych egocentryzmów poznawczych   Landes   2019-04-18
Kolejne badania nad bzdurą   Novella   2019-04-17
Licząca 43 miliony lat forma przejściowa: wodno-lądowy wieloryb    Coyne   2019-04-15
Zdumiewające możliwości docenienia i wykorzystania neuroróżnorodności   Koraszewski   2019-04-12
Jak sobie radzić ze skrajnymi wydarzeniami pogodowymi?   Lomborg   2019-04-09
Najbardziej zabójczy dzień na Ziemi   Novella   2019-04-06
Zaprzeczanie neuronauce o różnicach płci   Cahill   2019-04-05
Zwierzęce roboty   Novella   2019-04-04
Technologia pomaga w kryzysach wodnych na całym globie   Cohen   2019-04-02
Niezwykłe skamieniałości kambryjskie porównywalne do tych z łupków z Burgess   Coyne   2019-03-30
Tak wygląda dobre dziennikarstwo   Novella   2019-03-29
Wzrost sektora nasiennictwa w Ugandzie demaskuje główne twierdzenie anty- GMO   Ongu   2019-03-21

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk