Prawda

Wtorek, 7 grudnia 2021 - 22:42

« Poprzedni Następny »


Okropne informowanie o nauce w “Guardianie”: mamut włochaty” na progu wskrzeszenia? Watpię, a Matthew prostuje błędy


Jerry A. Coyne 2017-03-03

(Podpis w “Guardianie”) Mamut włochaty (Mammuthus primigenius), model wymarłego mamuta z epoki lodowej. Zdjęcie: Andrew Nelmerm/Getty Images/Dorling Kindersley
(Podpis w “Guardianie”) Mamut włochaty (Mammuthus primigenius), model wymarłego mamuta z epoki lodowej. Zdjęcie: Andrew Nelmerm/Getty Images/Dorling Kindersley

George Church, znany genetyk z Harvardu, wsławił się swoim wkładem w metodę sekwencjonowania DNA, jak też “bioinżynierią” DNA przez zmianę go przy użyciu techniki CRISPR, którą pomógł rozwinąć. CRISPR daje nam możliwość precyzyjnego edytowania DNA przez wstawianie pojedynczych nukleotydów, kawałków genów lub całych genów i grup genów w precyzyjnie określone miejsce w innym genomie. Możemy także używać tej metody do wyłączania wstawionych genów. Oczywiście, otwiera to szeroko możliwość robienia nadzwyczajnych rzeczy, ma olbrzymie implikacje dla zdrowia ludzkiego i polepszenia upraw i z pewnością wynalazcy tej techniki otrzymają Nagrodę Nobla. (Toczy się zacięty spór o to, kto ma patent na tę metodę. W tym tygodniu tytuł własności patentu przyznano  Broad Institute w Cambridge, Massachusetts, ale walka się nie skończyła.)

Laboratorium Churcha zaproponowało jedno z dziwaczniejszych zastosowań CRISPR i już trwają tam nad tym prace. Jest nim, jak właśnie poinformował “Guardian”, próba wskrzeszenia mamuta włochatego (Mammuthus primigenius), gruboskórca, który wymarł około 4 tysiące lat temu, prawdopodobnie z powodu połączenia ocieplenia klimatu i polowań przez ludzi.  


Mamut, na ilustracji powyżej, jest znacznie bliżej spokrewniony ze słoniem azjatyckim (Elephas maximus, który oddzielił się od mamutów około 6 milionów lat temu) niż ze słoniem afrykańskim (Loxodonta spp., który oddzielił się od mamutów 25 milionów lat temu), a więc Church proponuje użycie słoni azjatyckich do „wskrzeszenia” mamuta.


Problemem jest to, że nagłówek “Guardiana”: Wooly mammoth on verge of resurrection, scientists reveal [Mamut włochaty na progu wskrzeszenia, ujawniają naukowcy] i treść artykułu napisanego przez korespondentkę naukową, Hannah Devlin, są całkowicie błędne. Początkowo bezkrytycznie zacytowała Geoge’a Churcha i podała jego plan badań, a potem zamieniła jego słowa w chwytliwy tytuł. Był to wczoraj najczęściej cytowany artykuł w „Guardianie” i zebrał ponad 1,4 tysiąca komentarzy. Ale był po prostu błędny, albo – parafrazując Wolfganga Pauliego „nawet nie można nazwać go błędnym”, z przyczyn, które podam poniżej. Po jego opublikowaniu nasz Matthew Cobb, zawsze czujny wobec złej nauki, napisał o tych błędach na Twitterze do dziennikarki. Taka jest moc Twittera, że wstawiła  następnie kilka krytycznych komentarzy od Matthew. Ale artykuł nadal wprowadza w błąd.


To, co Church zamierza zrobić, nie zbliża się nawet do wskrzeszenia mamuta, co znaczyłoby stworzenie żywego zwierzęcia zawierającego cały genom mamuta włochatego. Jak już pisałem wcześniej, nie mamy technologii do zrobienia tego, bo gdybyśmy próbowali zrobić to przez wstawienie genomu mamuta do jajeczka „gospodarza” słonia azjatyckiego, nie działałoby to. Jest tak, ponieważ nie można po prostu wepchnąć całego DNA mamuta do pozbawionego DNA jajeczka słonia: DNA musi być porządnie uszeregowany na chromosomach, by funkcjonować. Ponadto, trzeba by było wstawić do jajeczka substancje efektu matczynego od mamuta-matki, bo słoń azjatycki ich nie ma.


DNA mamuta włochatego nie możemy syntetyzować w całe chromozomy, a DNA z zamarzniętych mamutów (znaleziono kilka, które wpadły w szczeliny w lodzie i przechowały się przez tysiące lat) jest zdegradowany do tego stopnia, że nie jest w porządnej konfiguracji na chromosomach. Mamy jedynie odcinki genomu zachowanych mamutów. Z tego możemy otrzymać ich sekwencję genomową, ale nie możemy otrzymać nadającego się do użytku genomu, gotowego do wstawienia do jajeczka.


Jak powiedziałem, możemy użyć tych odcinków do zsekwencjonowania całego genomu mamuta i w ten sposób zobaczyć różnice między nim a jego bliskim krewnym, słoniem azjatyckim. Co możemy zrobić potem? No cóż, nie możemy wskrzesić mamuta włochatego. Obecnie możemy tylko wstawić małą liczbę sekwencji DNA mamuta (geny) do DNA słonia azjatyckiego, a następnie wyhodować jajeczko, które rozwinęłoby się – jeśli istotnie się rozwinie – w słonia azjatyckiego z pewnymi cechami mamuta włochatego, takimi jak mniejsze uszy, więcej tkanki tłuszczowej i więcej włosia.


Ale nawet dla zrobienia tego, musimy wiedzieć dokładnie, które geny mamuta włochatego dają różnice wyglądu i fizjologii w stosunku do słonia azjatyckiego, a nie wiemy także i tego. Church i jego zespół zaproponowali wybranie genów „kandydatów”, których sekwencje DNA różnią się między tymi dwoma gatunkami, a następnie wstawienie około 45 takich kandydatów do embriona słonia azjatyckiego przy pomocy techniki CRISPR. Jak dotąd jednak udało im się wstawić kilka genów mamuta do hodowanych w probówce komórek skóry słonia azjatyckiego i doprowadzić do ekspresji genów mamuta – wytworzenia białka lub informacyjnego RNA. Choć bardzo to miłe, nie jest to w najmniejszym stopniu zbliżone do stworzenia całego mamuta.


Jest więcej problemów. Zdumiewają plany Churcha do hodowania tego “zmamutyzowanego” embriona słonia azjatyckiego w “sztucznej macicy”, co jest czystą fantazją. Takie macice były używane do hodowania myszy przez 10 dni, ale nie przez cały okres rozwoju płodu (20 dni). Nie udało się wyhodować żadnego ssaka w sztucznej macicy aż do stadium „narodzin”. Hodowla mysiego embriona przez 10 dni jest czymś zupełnie innym od hodowli płodu mamuta, który w ostatniej fazie ciąży waży około 100 kilogramów, przez 22 miesiące! Twierdzenie, że taka możliwość jest tuż za rogiem, jest czystą fantazją – i złym dziennikarstwem. Nie muszę chyba dodawać, że Church nigdy nie opublikował pracy, w której byłyby szczegóły techniczne tej sztucznej macicy?


I dlaczego mieliby użyć sztucznej macicy zamiast wszczepienia „zmamutyzowanego” jajeczka słonicy azjatyckiej w rodzaju zapłodnienia in vitro? No cóż, mogłoby to być niebezpieczne zarówno dla embriona, jak i matki, i wątpię, by jakiekolwiek zoo zgodziło się dać im jedną ze swoich słonic azjatyckich, by została surogatką.


Cała technika dałaby, jeśli by się powiodła (a to jest mało prawdopodobne), słonia azjatyckiego, który może miałby gęstsze owłosienie i mniejsze uszy, i kilka innych mamucich cech. Nie byłby to jednak w żadnym wypadku autentyczny mamut i „Guardian” nie ma racji to sugerując. W pierwszej wersji Devlin po prostu powtórzyła to, co powiedział Church, nie prosząc żadnego innego genetyka o komentarz. (Tak się nie robi!) Wtedy Matthew tweetował “faul” i Devlin dodała jego komentarz do swojej naiwnej relacji.


Resztki tego artykułu nadal tam są i nadal wprowadzają w błąd:

Mamut włochaty zniknął z powierzchni Ziemi 4 tysiące lat temu, ale obecnie naukowcy mówią, że są na progu wskrzeszenia tego pradawnego zwierzęcia w zrewidowanej postaci, poprzez ambitny wyczyn inżynierii genetycznej.


Mówiąc przed dorocznym spotkaniem American Association for the Advancement of Science (AAAS) w Bostonie w tym tygodniu, naukowiec prowadzący pracę nad “odwróceniem wymarcia” powiedział, że zespół z Harvardu jest tylko o dwa lata odległy od stworzenia embriona-hybrydy, w którym cechy mamuta zostaną zaprogramowane u słonia azjatyckiego.  

Być może, ale ten embrion musi być hodowany do narodzin, a tego nie zobaczymy jeszcze długo. Samo zbudowanie sztucznej macicy, która utrzyma takiego hybrydowego embriona przez 22 miesiące, jest olbrzymim przedsięwzięciem.


Wreszcie, Church mówił, że tej techniki będzie można użyć do, jak napisała Devlin: “pomocy w zachowaniu zagrożonego słonia azjatyckiego w zmienionej postaci”. Przypuszczalnie chodziło mu o to, że stworzą wiele włochatych, mamucich słoni azjatyckich, a potem uwolnią je w Azji północnej, gdzie owłosienie i tkanka tłuszczowa pomogą im przetrwać zimno. To także jest absurdalne. Sposobem na uratowanie słoni azjatyckich jest zachowanie ich habitatu i powstrzymanie ludzie przed zabijaniem ich lub, w najgorszym wypadku, przez hodowanie ich w ogrodach zoologicznych.


Tutaj jest krótka odpowiedź Matthew, dodana do pierwotnego, artykułu w “Guardianie”. Porusza sprawę, o której nie pomyślałem:

Matthew Cobb, profesor zoologii z University of Manchester, powiedział: “Proponowane ‘odwrócenie wymarcia’ mamuta podnosi poważną kwestię etyczną – mamut nie był po prostu zestawem genów, był zwierzęciem społecznym, podobnie jak współczesny słoń azjatycki. Co stanie się, kiedy urodzi się hybryda słonia i mamuta? Jak przyjmą ją inne słonie?”


. . . . “Zespół Churcha proponuje hodowanie embriona w ‘sztucznej macicy’, co wydaje się ambitne, mówiąc ostrożnie – wynikające z tego zwierzę byłoby pozbawione wszystkich poprzedzających narodzenie interakcji z matką” – powiedział Cobb.

Jeśli znacie eufemistyczny sposób wyrażania się Brytyjczyków, to wiecie, że przez „wydaje się ambitne, mówiąc ostrożnie” Matthew rozumie: “to się po prostu nie uda, a jest to tylko jeden z problemów”. A oto streszczenie dokonane przez Matthew w e-mailu, który pokazuję za jego pozwoleniem:

W rzeczywistości [Church] jest bardziej powściągliwy niż sugeruje pospieszne czytanie – chce on jedynie użyć CRISPR do wstawienia pewnych mamutopodobnych sekwencji do embriona słonia azjatyckiego. Koniec. Reszta jest fantazją – sztuczna macica i cała reszta. Pozostaje politowanie.

Główna wina spoczywa tutaj na dziennikarce Devlin, która donosi o rychłym „wskrzeszeniu” mamuta włochatego, co jest kompletną i całkowitą fabrykacją. Oczywiście, Church także jest winny – marnowania czasu i pieniędzy na idiotyczny plan, który niemal z pewnością nie zadziała, a nawet gdyby zadziałał, nie wskrzesi czegokolwiek znaczącego. W rzeczywistości, jeśli chcesz mamutowego słonia, jest znacznie bezpieczniej dokonywać doboru słoni azjatyckich na bardziej owłosione, z większą tkanką tłuszczową i mniejszymi uszami. (Co zabrałoby wieki, ale nie pociągało kosztów edytowania genów.)


Po tweecie Matthew i po wstawieniu przez “Guardiana” jego uwag, Matthew był oblegany przez stacje radiowe i telewizyjne z prośbami o jego komentarz to tej “ekscytującej” sprawy. (Ludzie kochają rozważania o ponownym pojawieniu się wymarłych stworzeń.) Jak powiedział: „Moje wczoraj zamieniło się w Mamuci Dzień”.

Dodam tylko w ramach pełnego ujawniania informacji, że skrzyżowałem już wcześniej szable z dr Churchem – ale to było w kwestiach nauka kontra religia (patrz tutaj i tutaj; jest on akomodacjonistą).


Nie miało to jednak nic wspólnego z Wskrzeszeniem Mamuta. Church jest dobrym naukowcem, ale w tym wypadku marnuje czas i pieniądze na daremną próbę wskrzeszenia zwierzęcia, które, nawet jeśli zostanie wskrzeszone, musiałoby być wskrzeszane w wielu kopiach przeciwnej płci.

Jak powiedzieliby Niemcy: “Das ist ja Wahnsinn!”


Terrible science reporting at The Guardian: woolly mammoth on verge of resurrection? I doubt  it and Matthew corrects it

Why Evolution Is True, 18 lutego 2017

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Jerry Coyne

Profesor (emeritus) na wydziale ekologii i ewolucji University of Chicago, jego książka "Why Evolution is True" (Polskie wydanie: "Ewolucja jest faktem", Prószyński i Ska, 2009r.) została przełożona na kilkanaście języków, a przez Richarda Dawkinsa jest oceniana jako najlepsza książka o ewolucji.  Jerry Coyne jest jednym z najlepszych na świecie specjalistów od specjacji, rozdzielania się gatunków.  Jest wielkim miłośnikiem kotów i osobistym przyjacielem redaktor naczelnej.

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1250 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Małe nietoperze idą do przedszkola   Koraszewski   2021-12-06
Afrykańscy naukowcy wzywają do polityki poparcia biologii syntetycznej i innych innowacji   Agaba   2021-12-02
Uprawy GMO zredukowały zatrucia farmerów pestycydami   Maina   2021-11-27
Czy genetyka może pomóc wyeliminować nierówność?   Coyne   2021-11-26
Matematyka i prawdziwa historia katastrofy klimatycznej   Lomborg   2021-11-24
Nigeria daje zielone światło kukurydzy GMO   Conrow   2021-11-22
Ugandyjscy studenci nalegają na powszechne stosowanie biotechnologii i uchwalenie prawa o biobezpieczeństwie   Agaba   2021-11-17
Organiczny eksperyment Sri Lanki   Novella   2021-11-16
Ruanda skwapliwie przyjmuje biotechnologię poprzez ekspansję OFAB   Meeme   2021-11-12
Sprzeciw wobec anulowania Huxleya   Coyne   2021-11-05
Farmerka z Kenii zbiera obfity plon z bawełny GM   Meeme   2021-11-04
Czarni uczeni i nauka o rasizmie   Koraszewski   2021-11-03
Kłusownictwo narzuca na słonie dobór w kierunku ewolucji słoni bez ciosów   Coyne   2021-11-01
Marnujemy naszą wielką szansę na edytowanie genów   Ridely   2021-10-29
“Czarne tygrysy” w małym indyjskim rezerwacie sugerują losowy dryf genetyczny   Coyne   2021-10-26
Wytwarzanie białek w roślinach przez rolnictwo molekularne   Novella   2021-10-20
Strzelby, zarazki, maszyny to zdecydowanie antyrasistowska książka. Dlaczego lewica jej nie kocha?   Barnett   2021-10-13
Nigeryjscy farmerzy nie mogą się doczekać wystarczających ilości GM nasion wspięgi wężowatej   Gakpo   2021-10-12
Dobór płciowy versus dobór naturalny: na przykładzie chrząszczy   Coyne   2021-10-08
Edytowanie genów kluczem do ulepszenia podstawowych upraw w Afryce   Abugu   2021-10-01
Bakłażan GMO jest udokumentowaną wygraną ubogich farmerów   Conrow   2021-09-23
O Jezu, wskrzeszają mamuta!   Koraszewski   2021-09-17
Wszystkie antyizraelskie wiadomości zasługują na publikację   Bard   2021-09-04
Tożsamość etniczna i rasa   Coyne   2021-08-30
Środowiskowcy mylili się – nie stoimy przed apokalipsą owadów   Ridley   2021-08-13
Czy znaleziono najstarszy dowód na istnienie zwierzęcia? Nowa gąbko-podobna skamieniałość liczy 890 milionów lat   Coyne   2021-08-11
Psy rozumieją ludzi   Novella   2021-08-06
Nowy start nauki o życiu w epoce genu   Ridley   2021-08-05
Użycie ognia przez homininy: przykład szybkiej ewolucji kulturowej?   Coyne   2021-08-04
Historia pandemii jest historią zaprzeczania   Jackoby   2021-07-27
Nieuchwytny neuron babci   Novella   2021-07-22
Cierpienie i pytanie, czy przestaniemy jeść mięso   Koraszewski   2021-07-14
Czy nadchodzi hydroponika?   Novella   2021-07-13
Raport Unii Europejskiej o glifosacie   Novella   2021-07-10
Dlaczego ideologii nie należy mieszać z nauką   Coyne   2021-06-30
Nagonka na Izrael grasuje w stowarzyszeniach nauk ścisłych, medycyny i edukacji   Chesler   2021-06-24
Szczęśliwi pracoholicy   Witkowski   2021-06-03
Propaganda w wykonaniu nauczycieli akademickich   Chesler   2021-06-02
Ewolucja wielokomórkowości   Novella   2021-05-07
Polityczna polaryzacja jest przesadzona   Novella   2021-05-04
Wrotki były kiedyś sztandarową grupą istot bez seksu, a teraz sądzi się, że ukradkiem odstawiają szybkie numerki   Coyne   2021-04-22
Błędna historia antykolonializmu   Tupy   2021-04-21
Mayflower wyrusza w podróż raz jeszcze   Koraszewski   2021-04-19
Genetyczny przełącznik CRISPR   Novella   2021-04-16
Wielkie zdarzenie oksydacyjne   Novela   2021-04-09
Kiedy panika klimatyczna zlewa się z kulturą anulowania   Lomborg   2021-04-06
Czy wykształceni ludzie są bardziej antysemiccy?   Albert Cheng i Ian Kingsbury   2021-04-05
Nieoczekiwana historia i cudowny sukces szczepionek   Ridley   2021-03-31
Innowacja jest geograficznie zlokalizowanym i chwilowym zjawiskiem   Ridley   2021-03-29
Czy gąbki są najbliższymi krewnymi pozostałych zwierząt?   Coyne   2021-03-26
Kilka lekcji z rosyjskiej rewolucji. Jak kuszący radykalny nihilizm prowadzi do ekstremizmu   Geifman   2021-03-22
Wracamy do raju?   Łukaszewski   2021-03-18
Ślimakowi morskiemu odrasta tułów z odciętej głowy, czyli “autotomia z kleptoplastią”   Coyne   2021-03-15
Ewolucyjne korzyści udawania ofiary   Clark   2021-03-11
Ludzie i wymieranie megafauny   Novella   2021-03-10
Banany edytowane przez CRISPR   Novella   2021-03-02
Nikczemne grzyby naśladują kwiaty trawy, by ułatwić własne rozmnażanie się   Coyne   2021-02-26
Co zabiło megafaunę Ameryki Północnej?   Novella   2021-02-25
Stresy i nowe szczepy wirusa   Ridley   2021-02-12
EWOLUCJA wirusa Covid-19   Coyne   2021-02-10
Czy „toksyczna kobiecość” jest główną przyczyną bojów o społeczną sprawiedliwość?   Coyne   2021-02-08
Najmniejszy gad (i owodniowiec) świata: BARDZO mały kameleon   Coyne   2021-02-05
Dlaczego kocimiętka i matatabi doprowadzają koty do szaleństwa? Grupa badaczy mówi, że te rośliny mogą chronić je przed komarami   Coyne   2021-02-02
Bądźcie sceptyczni wobec wideo pokazujących “skutki uboczne” szczepionki   Novella   2021-01-28
Szaleństwo odnawialnej energii   Ridley   2021-01-23
Głębia ludzkiej historii   Novella   2021-01-19
Dlaczego szczepionki mRNA mogą zrewolucjonizować medycynę?   Ridley   2021-01-02
Szczepionka mRNA na koronawirusa: świadectwo ludzkiej pomysłowości i mocy nauki   Coyne   2021-01-01
Dziwaczny rodzaj rasistowskiego patriarchatu   Arora   2020-12-31
Centrala muszek owocowych: Bloomington Drosophila Stock Center   Coyne   2020-12-29
Pierwszy raport o używaniu narzędzi przez pszczoły: rodzimy gatunek używa grudek łajna, by odeprzeć drapieżne szerszenie   Coyne   2020-12-23
Nie – żadne chi nie istnieje   Novella   2020-12-21
Moc nauki dostarczyła najlepszej możliwej wiadomości w tym koszmarnym roku   Ridley   2020-12-18
Szczątkowa cecha ptaków, która mogła być funkcjonalna u przodków: zdalne wyczuwanie drgań dziobem (nadal czynne u kiwi)   Coyne   2020-12-16
Paradoks wielce niedoskonałego dobra   Koraszewski   2020-12-11
Nasiona roślin ewoluują, by upodobnić się odchodów antylopy, a oszukane żuki gnojowe odtaczają i zagrzebują nasiona   Coyne   2020-12-10
AI – asystent lekarza   Novella   2020-12-09
Czy problem zwijania białka został rozwiązany?   Coyne   2020-12-05
„Gryzoń skunksowy”, który żuje trujące rośliny i wypluwa truciznę na swoje futro   Coyne   2020-12-02
Intensywne zbieranie leczniczej rośliny przez ludzi prowadzi do ewolucji nowych kolorów liści i kwiatów   Coyne   2020-11-28
Jak ewoluuuje altruizm?   Coyne   2020-11-25
Filozof zainfekowany efektem potwierdzenia wyjaśnia, dlaczego ewolucja dowodzi Boga   Coyne   2020-11-23
Według nowych badań są cztery gatunki pingwinów białobrewych, a nie tylko jeden   Coyne   2020-11-19
Gra w łajdactwo, by zrozumieć łajdaków   Novella   2020-11-18
Ewolucja psów   Novella   2020-11-09
Genomowa i ewolucyjna analiza wymarłego kota szablozębnego   Coyne   2020-10-31
Zakład Simon-Ehrlich po 40 latach   Gale L. Pooley   2020-10-23
Używające narzędzi mrówki budują struktury, by spijać roztwór cukru w pojemnikach, nie topiąc się   Coyne   2020-10-22
Czego pandemia nauczyła nas o nauce?   Ridley   2020-10-19
Przeddarwinowscy “darwiniści”   Berry   2020-10-16
Covid 19 może przejmować kontrolę nad receptorami bólu, uśmierzając ból i podnosząc szerzenie się choroby: możliwy rezultat doboru naturalnego   Coyne   2020-10-15
Znowu wrzawa, że “teoria ewolucji wywrócona”, ale jak zwykle, robią z igły widły   Coyne   2020-10-13
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 4. Rzekome znaczenie dryfu genetycznego w ewolucji   Coyne   2020-10-09
Chromosomy Y ludzi, neandertalczyków i denisowian   Novella   2020-10-08
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 3. Rzekome znaczenie epigenetyki w ewolucji   Coyne   2020-10-07
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 2. Rzekome nieistnienie gatunków   Coyne   2020-10-05
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 1. Genetyczna plastyczność    Coyne   2020-10-03
“New Scientist”: Darwin jednak miał rację    Coyne   2020-10-01
Uprawy GMO i wzrost plonów   Novella   2020-09-28
Książka o psychologii ewolucyjnej, która pokazuje wartość tej dziedziny – ale nie wartość memów   Coyne   2020-09-22

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo

Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk