Prawda

Niedziela, 19 maja 2019 - 09:19

« Poprzedni Następny »


Nowa praca potwierdza sześć podgatunków tygrysa


Jerry A. Coyne 2018-11-21


To smutne, że tygrys (Panthera tigris), największy i chyba najwspanialszy dziki kot, zmierza ku wymarciu. Mniej niż cztery tysiące tygrysów pozostaje na wolności i jest ich więcej w niewoli niż wędrujących swobodnie w stanie dzikim. Ich obecny zasięg wynosi zaledwie 7% terytorium, jakie zajmowały zanim ludzie zabili je i zniszczyli ich środowisko. Tutaj jest mapa (wzięta z Wikipedii) ich zasięgu historycznego i obecnego. Smutne, prawda?



Jedną ze strategii ratowania tygrysa jest uznawanie podgatunków, które są populacjami gatunków wyraźnie różniącymi się, albo genetycznie (zazwyczaj przez badanie sekwencji DNA), albo morfologicznie (różnice morfologiczne, oczywiście, często odzwierciedlają różnice genetyczne). Podgatunki nazywano kiedyś „rasami” i nadal niektórzy tak je nazywają, ale słowo „rasa” ma obecnie niemiły posmak z powodu niewłaściwego stosowania go do naszego gatunku.  


Strategia mianowania podgatunków jest dwutorowa, z jednym torem naukowym, a drugim politycznym. Naukową przesłanką jest, że ponieważ populacje różnią się genetycznie, ratowanie różnych populacji, które są genetycznie inne, jest sposobem ochrony ogólnej genetycznej różnorodności gatunku. Dlaczego? To nie jest całkiem jasne, ale podanymi powodami są umożliwienie gatunkowi na umocnienie się, jeśli populacje wymrą z powodu chowu wsobnego (utraty różnorodności genetycznej), ochrona populacji, która wygląda inaczej i uratowanie rzadkich alleli, które mogą okazać się adaptacyjne przy zmianie środowiska. Uważam tę strategię za nieprzemyślaną z powodów, jakie wyłożę poniżej.  


Polityczną przyczyną jest po prostu to, że niektóre prawa ochrony przyrody, jak amerykański Endangered Species Act z 1973 r., pozwala na zaliczenie populacji do zagrożonych, jeśli nie cały gatunek, ale tylko podgatunek jest w niebezpieczeństwie: genetycznie inna populacja. Jeśli więc chcesz chronić gatunek, jednym ze sposobów jest ratowanie jednego z jego podgatunków, niezależnie od genetycznych powodów podanych powyżej. Wystarczy, że populacja jest określona jako podgatunek, ponieważ różni się genetycznie od innych populacji, a tego podgatunku nie wolno tknąć. Jak bardzo musi różnić się populacja, by została uznana za podgatunek, jest przedmiotem dyskusji i sporów biologów.    


Użycie kategorii ”podgatunku” daje więc obrońcom przyrody możliwość ratowania gatunku przez ratowanie jego populacji, nawet jeśli genetyczny powód podpierający to jest słaby. Ponieważ jednak większość obrońców przyrody i wielu biologów, włącznie ze mną, uważa ratowanie gatunków za rzeczywiste dobro niezależnie do genetycznego zróżnicowania, możemy użyć przepisu o „genetycznych różnicach” jako sposobu zrobienia tego, co naprawdę chcemy zrobić: uratować gatunek jako całość niezależnie od tego, jak genetycznie różne są jego populacje. A to z pewnością dotyczy znikającego gatunku tygrysa.


Innymi słowy, w interesie kochających gatunki biologów leży znalezienie tylu podgatunków, ile to możliwe, jako sposób na ratowanie gatunku, niezależnie od tego, czy zgadzamy się z argumentem o „ratowaniu różnorodności genetycznej”. (Jak powiedziałem, niezbyt popieram ten argument.) Tak więc, można używać nawet nieznacznych różnic genetycznych, może tak małych jak jeden gen powodujący, na przykład, zmianę ubarwienia – lub nawet diagnostyczną różnicę w sekwencji DNA o nieznanej funkcji – jako sposób na określenie populacji jako podgatunek i uratowanie w ten sposób gatunku.


Niektórzy biolodzy istotnie uważają, że musimy chronić genetyczną różnorodność wewnątrz gatunku i czasami mogą mieć rację. Sądzę jednak, że częściej jest to taktyka, by umożliwić im robienie tego, co uważają za niezmiernie istotne: zapobiec zniszczeniu zagrożonego gatunku wszystkimi możliwymi sposobami.


Spieszę jednak dodać, że badanie różnic w populacjach jest interesujące samo w sobie. Na przykład, możemy dowiedzieć się, czy te populacje mogą być izolowane reprodukcyjnie (żadnej wymiany genów z powodu biologicznych różnic), a więc są prawdziwymi gatunkami, nie zaś podgatunkami. Albo też różnice genetyczne mogą dać nam jakieś pojęcie o historii gatunku i pokrewieństwie ewolucyjnym między populacjami. Albo też można identyfikować nielegalnych handlarzy dziką przyrodą przez przyjrzenie się DNA w materiale, który sprzedają.


Podniesienie liczby podgatunków tygrysa – lub raczej genetyczne potwierdzenie tradycyjnych podgatunków – pochodzi z nowego genetycznego badania tygrysów świata autorstwa Yue-Chen Liu i in., właśnie opublikowanego w „Current Biology” (artykuł tutaj, pdf tutaj). Jest także streszczenie tego badania w „New York Times”.


Divide and Preserve: Reclassifying Tigers to Help Save Them From Extinction

Are there many subspecies of tiger, or only two? A correct accounting is the only way to preserve what is left of the animal’s genetic diversity, some scientists say.

The New York Times


Wnioski z artykułu:

  • Tygrysy są genetycznie zubożałe, prawdopodobnie z powodu zmniejszenia liczby gatunków do około 50 tysięcy podczas plejstoceńskiego zlodowacenia.  
  • Niemniej sekwencjonowanie mitochondrialnego i jądrowego DNA tygrysów pokazuje, że istnieje genetyczne zróżnicowanie między populacjami oraz dobrze odgraniczone populacje (genetycznie, nie morfologicznie), odpowiadające już uznanym sześciu podgatunkom:  tygrys bengalski, tygrys amurski, tygrys południowochiński (użyto tylko jednego okazu), tygrys sumatrzański, tygrys indonezyjski i tygrys malajski.  

Tutaj jest filogeneza tygrysów w oparciu o 11600055 odmian autosomalnych, która pokazuje, że dzielą się schludnie na sześć grup odpowiadających różnym, już uznanym podgatunkom (kolory). Analiza mitochondrialna i chromosomu X daje podobną filogenezę.



Poniżej jest analiza skupień genomów tygrysa przy użyciu programu “ADMIXTURE”. Dane opierają się na niemal dwóch milionach wariantów na autosomach. Różne kolory oznaczają jednostki, które program może odróżnić przy założeniu różnej liczby skupień, z liczbami skupień ustalonymi na 4 do 6. Jak widzimy, przy założeniu 5 skupień otrzymujemy pięć podgatunków, a przy założeniu 6 skupień otrzymujemy sześć podgatunków. (To nie jest sztuczka, ale sposób rozpoznania hierarchicznie zróżnicowanych populacji.)



  • Przepływ genów między populacjami istniał, ale był mały, odzwierciedlając fakt, że są izolowane geograficznie od dłuższego czasu. Nie są uważane za odrębne gatunki, ponieważ istnieje pewien przepływ genów i ponieważ hybrydy – przynajmniej w niewoli – powstają z łatwością i są płodne.
  • Tych różnic nie dostrzega się tak łatwo przy użyciu morfologii, ponieważ podgatunki tygrysa na ogół nie posiadają diagnostycznych cech fizycznych, chociaż istnieją pewne przeciętne różnice wielkości, kształtu i ubarwienia (tutaj jest podsumowanie). To jest, nie można jednoznacznie umieścić indywidualnego tygrysa w jednym z sześciu podgatunków, używając samej morfologii, można jednak to zrobić używając tylko kilku genów.  
  • Te odkrycia, choć potwierdzają tradycyjną klasyfikację, są sprzeczne z sugestiami niektórych biologów, że istnieją tylko dwa podgatunki tygrysa. Ci biolodzy mówią, że lepiej jest mieć tylko dwa podgatunki niż więcej, ponieważ uznanie jakichś bardzo nielicznych podgatunków, takich jak tygrys południowochiński, spowoduje, że „staną przed wymarciem”. (To mnie zdumiewa, chyba że ci badacze nie uważają, że powinniśmy starać się uratować tę populację.)   
  • Pewne dane z DNA dają dowód na to, że różnice populacji powstały przez dobór naturalny (to pochodzi z wzoru różnic związanych z tymi regionami). Jak piszą autorzy: “Zidentyfikowaliśmy wiele odcinków genomów, które są kandydatami na identyfikowanie adaptacyjnego rozejścia się podgatunków. Związany z rozmiarami ciała gen ADH7 wydaje się silnie podlegać selekcji u tygrysa sumatrzańskiego, być może w związku z adaptacją do tropikalnego Archipelagu Sundajskiego”.  

Genetyka potwierdza jednak populacje rozpoznane poprzednio przez przeciętną różnicę cech. Nie jest to nowe odkrycie, ale genetyczne zdiagnozowanie różnic – mówią autorzy – pomoże nam ochronić gatunek. Jak piszą w artykule (moje podkreślenie):


Ponieważ wiele strategii i posunięć dotyczących ochrony tygrysa, włącznie ze skoordynowanymi programami hodowli w niewoli i legislacją w kilku krajach gdzie występują tygrysy, opierają się na ”taksonomii podgatunków”, właściwy opis podgatunków jest niesłychanie ważny.


Przy pojęciu podgatunku przedstawionym powyżej genomowe sygnatury filogeograficznego podziału i dowody na długoterminowe ograniczenie przepływu genów oraz adaptacyjnego rozejścia się razem wzięte pozwalają nam na naświetlenie ewolucji tygrysa i na potwierdzenie sześciu filogeograficznych jednostek. Te odkrycia dostarczają najsilniejszego jak dotąd dowodu na odgraniczenie podgatunków tygrysa, z dowodami silniejszymi niż te, których używa się do definiowania podgatunków u niemal wszystkich kotowatych, o jakich informowano dotychczas. Te populacje odpowiadają dokładnie dużo wcześniej nazwanym geograficznym podgatunkom . . .

Zrozumienie historii biologicznej tygrysa z perspektywy genomowej dostarcza podstawy danych do uznania podgatunków, planowania strategii ochrony i organizowania działań. Naszym ogólnym celem jest odwrócenie trendu zmniejszania się gatunku przez maksymalizację wysiłków na rzecz zachowania genetycznej różnorodności, ewolucyjnej wyjątkowości i potencjału gatunku Panthera tigris.


Artykuł w ”New York Times” również kładzie nacisk na znaczenie ochrony tygrysa, podkreślane przez autorów badania.  Jak jednak pisałem powyżej, uznanie sześciu podgatunków zamiast dwóch jest ważne głównie dlatego, że daje biologom prawne narzędzie do ratowania tygrysów ogólnie. Genetyczne różnice między populacjami, choć tak diagnostyczne, same w sobie nie są moim zdaniem wystarczającym powodem, by ratować wszystkie populacje. Wystarczającym powodem do ratowania populacji, choć nie poruszy to rządów i praw, jest po prostu to, że musimy uratować tak wiele populacji tygrysów, jak możemy, bo dodają one wartości naszemu światu, bo były tutaj przed nami i nie mamy żadnego prawa na wyniszczenie ich dla naszych egoistycznych potrzeb. Mimo ich srogości tygrysy nie mogą walczyć z ludzką cywilizacją. Większość kochających przyrodę biologów chce każdego sposobu na ratowanie tygrysów, a genetyka (taka jest moja opinia) daje im pretekst – ale nie daje dobrego powodu populacyjno-genetycznego. Każda populacja tygrysów z pewnością zawiera wystarczająco dużo zmienności genetycznej, by odrodzić wszystkie inne populacje, niezależnie od tego, czy ta odmiana jest częsta, czy rzadka. I, oczywiście, powstają nowe mutacje.


Oto co mówi jeden z autorów w artykule w ”New York Times”:

System zaproponowany niedawno przez kilku naukowców, według którego tygrysy byłyby zaklasyfikowane jako dwa podgatunki, zaszkodziłoby tygrysom bardziej, niż by im wyszło na korzyść, powiedziała Shu-Jin Luo, genetyk z uniwersytetu w Pekinie, która kierowała tym badaniem. Zachowanie tego, co pozostało z genetycznej różnorodności tygrysów, będzie wymagało zapewnienia, że bierze się pod uwagę wszystkie pozostałe podgatunki.  


“Jeśli myślicie, że wszystkie tygrysy są genetycznie homogeniczne, możecie powiedzieć, że jeśli tracicie tygrys amurskiego, nadal macie tygrysa bengalskiego – i to jest w porządku, bo są one bardzo podobne – powiedziała dr Luo. – Ale to nie jest w porządku, bo teraz wiemy, że tygrysy wcale nie są takie same”.

Nie, tygrysy nie są wszystkie takie same; różnią się przeciętnym wyglądem i sekwencjami DNA, a część tych różnic jest prawdopodobnie wynikiem geograficznie różniącego się doboru naturalnego. Co jednak zyskujemy przez uratowanie podgatunków z powodu ich różnic genetycznych? Czym właściwie są te różnice genetyczne, które próbujemy ochronić? Geny morfologii? Te różnice tkwią w każdym podgatunku, można więc odtworzyć wymarłą populację przez albo dobieranie odmian z innej populacji, albo przez przeniesienie członków istniejącej populacji na obszar populacji wymarłej, gdzie dobór naturalny z czasem stworzy nowy podgatunek (może on być inny niż ten wymarły). Czy próbujemy uratować odmiany, które mogą być adaptacyjne dla całego gatunku, umożliwiając mu na reagowanie na nowe naciski selekcyjne?  Jeśli tak, to te odmiany prawdopodobnie są ukryte w kilku populacjach, więc nie potrzeba zachowywać ich wszystkich. Czy próbujemy zapobiec chowowi wsobnemu? No cóż, nie ma żadnego dowodu na to, że wymieranie jest spowodowane chowem wsobnym w tym gatunku i uratowanie ich w ten sposób wymaga skrzyżowania członków różnych podgatunków, co wymazuje różnice, które właśnie próbujemy zachować.  


Nie
mówię, że ponieważ powody ochrony genetycznej zmienności u tygrysów są słabe, nie powinniśmy starać się o ratowanie każdego podgatunku. Nie. Mówię, że pretekst różnic genetycznych jest sposobem dla niektórych biologów, zirytowanych prawnymi ograniczeniami, na próbę ratowania każdego członka gatunku, niezależnie od tego, ile jest podgatunków. Posiadanie sześciu podgatunków zamiast dwóch ułatwia uratowanie ich wszystkich, ale co byłoby, gdyby analiza genetyczna pokazała tylko dwa lub cztery wyraźne podgatunki? Czy ratowanie populacji tygrysów byłoby mniej palące? Wątpię, by zgodzili się z tym także działacze ochrony przyrody. A to pokazuje, że do ratowania zagrożonego gatunku używamy argumentów politycznych zamiast solidnych argumentów genetycznych.


Mówię tylko to: powinniśmy uratować wszystkie tygrysy, bo tygrysy są dobrem same w sobie. Jeśli musimy to robić przez uznawanie podgatunków, no cóż, skoro musimy, to musimy. Nie powinniśmy jednak udawać, że musimy ratować podgatunki dla „ochrony genetycznej zmienności tygrysa”. Ten argument jest bardzo słaby i uzależnia ochronę od subiektywnych kryteriów, takich jak częstotliwość różnic DNA, które mogą nawet nie odgrywać roli w adaptacji – ani teraz, ani w przyszłości. Sądzę, że przyszedł czas, by genetycy zajmujący się ochroną gatunków powiedzieli nam, jaki rodzaj różnic genetycznych chcą uratować i dlaczego. (Bardzo niewiele o tym napisano.) I przyszedł czas, by biolodzy przyznali, że dla wielu z nas ważna jest nie tyle ochrona genetycznych różnic, ile uratowanie każdego tygrysa. Sztuczka z podgatunkami jest jednym ze sposobów zrobienia tego, ale to nadal jest sztuczka.


Powinniśmy uratować wszystkie tygrysy, ponieważ ich liczba maleje, a są wspaniałe; ponieważ to:


(Z ”New York Times”): Tygrysy w parku w Hailin w północnowschodnich Chinach. Sto lat temu około 100 tysięcy tygrysów wędrowało po Azji. W stanie dzikim na całym świecie pozostało ich 4 tysiące. Zdjęcie: Visual China Group/Getty Images 

(Z ”New York Times”): Tygrysy w parku w Hailin w północnowschodnich Chinach. Sto lat temu około 100 tysięcy tygrysów wędrowało po Azji. W stanie dzikim na całym świecie pozostało ich 4 tysiące. Zdjęcie: Visual China Group/Getty Images

 



Sposobem na uratowanie tygrysów nie jest ustalanie podgatunków, a potem używanie różnych planów do ochrony różnic genetycznych, ale uratowanie środowiska, w którym żyją tygrysy i powstrzymanie ludzi od polowania na nie.   

____________

Liu, Y.-C., X. Sun, C. Driscoll, D. G. Miquelle, X. Xu, P. Martelli, O. Uphyrkina, J. L. D. Smith, S. J. O’Brien, and S.-J. Luo. Genome-wide evolutionary analysis of natural history and adaptation in the world’s tigers. Current Biology, online. DOI: https://doi.org/10.1016/j.cub.2018.09.019

A new paper confirms six subspecies of tigers, promoting conservation of the species (with some comments on conservation genetics by Professor Ceiling Cat

Why Evolution Is True, 29 października 2018

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Jerry Coyne

Profesor (emeritus) na wydziale ekologii i ewolucji University of Chicago, jego książka "Why Evolution is True" (Polskie wydanie: "Ewolucja jest faktem", Prószyński i Ska, 2009r.) została przełożona na kilkanaście języków, a przez Richarda Dawkinsa jest oceniana jako najlepsza książka o ewolucji.  Jerry Coyne jest jednym z najlepszych na świecie specjalistów od specjacji, rozdzielania się gatunków.  Jest wielkim miłośnikiem kotów i osobistym przyjacielem redaktor naczelnej.

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj




Komentarze
1. rasa glow 2018-11-21


Nauka

Znalezionych 940 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

A polać wielką wodą…   Cipiur   2019-05-18
Wykrywanie kłamstw w mózgu   Novella   2019-05-17
Walka o zachowanie bioróżnorodności   Ridley   2019-05-15
Niezwykły przypadek mimikry: skaczący pająk naśladuje gąsienicę   Coyne   2019-05-14
Selektywnie stosowana koncepcja tabula rasa i ideologicznie motywowane nieporozumienia   Cory Clark   2019-05-09
Dlaczego szarlatani nie powinni nadzorować sami siebie     2019-05-08
Kiedy naukowcy nie tolerują odmiennego zdania   Weber   2019-05-07
Przegapione odkrycia w historii nauki   Ridley   2019-05-02
W obronie scjentyzmu   Winegard   2019-04-30
Akupunktura kwantowa   Novella   2019-04-23
Nie tylko kakao   Łopaniuk   2019-04-20
Wstęga Möbiusa sprzecznych egocentryzmów poznawczych   Landes   2019-04-18
Kolejne badania nad bzdurą   Novella   2019-04-17
Licząca 43 miliony lat forma przejściowa: wodno-lądowy wieloryb    Coyne   2019-04-15
Zdumiewające możliwości docenienia i wykorzystania neuroróżnorodności   Koraszewski   2019-04-12
Jak sobie radzić ze skrajnymi wydarzeniami pogodowymi?   Lomborg   2019-04-09
Najbardziej zabójczy dzień na Ziemi   Novella   2019-04-06
Zaprzeczanie neuronauce o różnicach płci   Cahill   2019-04-05
Zwierzęce roboty   Novella   2019-04-04
Technologia pomaga w kryzysach wodnych na całym globie   Cohen   2019-04-02
Niezwykłe skamieniałości kambryjskie porównywalne do tych z łupków z Burgess   Coyne   2019-03-30
Tak wygląda dobre dziennikarstwo   Novella   2019-03-29
Wzrost sektora nasiennictwa w Ugandzie demaskuje główne twierdzenie anty- GMO   Ongu   2019-03-21
Ewolucja „nieredukowalnie złożonych” białek zapobiegających zamarzaniu u ryb polarnych (i policzek wymierzony Behemu)   Coyne   2019-03-20
Złoty ryż wreszcie dopuszczony w Bangladeszu   Novella   2019-03-19
Kłamstwa, bezczelne kłamstwa i statystyka   Welsh   2019-03-18
Wyprane kłamstwa   Ridley   2019-03-14
Czy islamska teologia i filozofia może wzbogacić etyczną debatę wokół CRISPR?   Coyne   2019-03-06
Kacze dzioby, Umwelt i a priori Kanta   Cobb   2019-03-04
Co kręci płaskoziemców   Novella   2019-03-02
Ślimaki nagoskrzelne mają kolczaste penisy jednorazowego użytku, którymi usuwają plemniki rywala ze swojej partnerki   Coyne   2019-03-01
Zrozumienie nowoczesnych horrorów afrykańskich zakorzenionych w handlu niewolnikami przez Ocean Indyjski   Clarfield   2019-02-28
Raport z sensacyjnym twierdzeniem o ”załamaniu klimatu” jest chwytliwy, ale nieprawdziwy   Lomborg   2019-02-27
Naukowiec analizuje dwa przykłady w nowej książce Behego; stwierdza, że są głęboko błędne   Coyne   2019-02-26
Triasowy mięsak, czyli praprzodkowie żółwi też chorowali na nowotwory   Łopatniuk   2019-02-16
Co nauka może powiedzieć pani Ocasio-Cortez o klimacie   Lomborg   2019-02-15
Kury produkujące leki   Novella   2019-02-14
Rak w raku i przerzut w przerzucie   Łopatniuk   2019-02-09
Prawo niezamierzonych konsekwencji   Novella   2019-02-07
Czy świat rzeczywiście staje się biedniejszy? Odpowiedź Stevena Pinkera   Coyne   2019-02-06
Maniok o wysokiej zawartości żelaza i cynku może poprawić odżywianie i zdrowie w Afryce Zachodniej     2019-02-05
Dalszy spadek zgonów z powodu raka   Novella   2019-02-04
Dokopywanie nauce przez dwóch naukowców i filozofa   Coyne   2019-02-01
Jacy naprawdę byli neandertalczycy?   Novella   2019-01-31
Żywność GM i zmiana opinii   Novella   2019-01-29
Wojny o Oświecenie: kilka refleksji o Enlightenment Now, w rok później   Pinker   2019-01-25
Dunning Kruger a opozycja wobec GMO   Novella   2019-01-23
Nasza pamięć cofa się   Nivella   2019-01-21
Niezrozumienie efektu Dunninga-Krugera   Novella   2019-01-18
Szarlataneria finansowana przez społeczność internetową   Novella   2019-01-16
Nowa duża salamandra ze Stanów Zjednoczonych   Mayer   2019-01-10
Kwitnące rośliny pozostają zdolne do życia po przejściu przez przewód pokarmowy ptactwa wodnego   Coyne   2019-01-07
Radykalne poglądy polityczne korelują z marnym metapoznaniem   Novella   2019-01-05
Nareszcie: owocowy gospodarz dzikiej Drosophila melanogaster   Coyne   2019-01-02
Z końcem roku   Łopatniuk   2019-01-01
Psychologia globalnego pesymizmu   Ridley   2018-12-26
Wiara w Świętego Mikołaja   Novella   2018-12-25
Brudna pardwa górska   Lyon   2018-12-24
Lotosowe szaleństwo   Łopatniuk   2018-12-22
Intrygujące zajęcia na Princeton University   Coyne   2018-12-19
Aktywność umysłowa nie zapobiega osłabieniu umysłowej sprawności   Novella   2018-12-15
Musi się potępić akademicki mobbing uczonego     2018-12-14
Dlaczego sądy nie powinny rozstrzygać o nauce     2018-12-13
Dziennikarze  nie rozumieją nowego raportu USA o klimacie   Lomborg   2018-12-12
Kilka myśli o altruizmie   Coyne   2018-12-10
Nauka nie jest twoim wrogiem   Pinker   2018-12-08
Czy poparcie przez celebrytę może skłonić ludzi do zaakceptowania ewolucji?   Coyne   2018-12-07
Dominujący indyk i jego popisy   Lyon   2018-12-04
Dlaczego kocie języki są kolczaste?   Coyne   2018-12-01
Hiszpania dąży do zakazania alternatywnej medycyny   Novella   2018-11-30
Inżyneria fotosyntezy i jej przeciwnicy   Novella   2018-11-27
Mój list do Darwina   Coyne   2018-11-26
Zapuszczenie   Łopatniuk   2018-11-24
Nowa praca potwierdza sześć podgatunków tygrysa   Coyne   2018-11-21
Nawigacja może być fundamentalna dla myślenia   Novella   2018-11-20
Zrezygnowanie z hamburgerów nie uratuje planety   Lomborg   2018-11-16
Echinacea nie działa na przeziębienie   Novella   2018-11-15
Laserowe skanowanie Archeopteryxa   Novella   2018-11-10
Apoptoza całego ciała   Dennett   2018-11-09
Głębota i polityka pseudogłębi   Hughes   2018-11-08
Niewydolność wątroby spowodowana ekstraktem z zielonej herbaty   Novella   2018-11-06
Skąd wiemy, że niemal wszyscy neandertalczycy byli praworęczni?   Coyne   2018-11-05
Co nam daje psychologia ewolucyjna?   Flock   2018-11-01
Problemy z organiczną żywnością i badaniem raka   Novella   2018-10-31
Geny, które wpływają na ludzką inteligencję i osobowość   Ridley   2018-10-30
Dławiący problem   Łopatniuk   2018-10-27
Niepoprawna ludzkość znowu poprawiona   Koraszewski   2018-10-26
Neandertalskie kości w Chorwacji   Coyne   2018-10-25
Światowa Organizacja Zdrowia udziela poparcia szarlatanerii   Novella   2018-10-24
Socjologia. Uwagi o nauce zaangażowanej   Koraszewski   2018-10-22
Daj ać ja pobruszę …   Łukaszewski   2018-10-20
Opieka zdrowotna neandertalczyków   Novella   2018-10-17
Łez kamienie   Łopatniuk   2018-10-13
Akademicki skandal: troje badaczy umyślnie publikowało fałszywe artykuły o „badaniach żałości”, by pokazać fatalne standardy akademickie w naukach społecznych   Coyne   2018-10-12
Skuteczny kontra patologiczny altruizm   Anomaly   2018-10-10
Czas powiedzieć stop pseudonauce o GMO   Novella   2018-10-02
Trochę inny rak wątroby   Łopatniuk   2018-09-29
Najwcześniejsze znane zwierzę?   Coyne   2018-09-27
Organiczne rolnictwo nie jest najlepsze   Novella   2018-09-24
Ateista z chwilową luką w pamięci i w szoku niewolnictwa   Dawkins   2018-09-21

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej



Ściganie bluźnierstwa



Ryby jaskiniowe



Autyzm



Od niepamiętnych czasów



Tunezyjczycy przeciw złemu prawu



Drugie prawo termodynamiki


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk