Prawda

Czwartek, 21 listopada 2019 - 00:06

« Poprzedni Następny »


Co mówi nam ruch płaskiej Ziemi


Steven Novella 2018-05-17


Za każdym razem, kiedy piszę o zwolennikach płaskiej ziemi, tych, którzy – co jest niewiarygodne! – rzeczywiście wierzą w XXI wieku, że Ziemia jest płaska, przychodzi wiele komentarzy mówiących, że po prostu dajemy się nabrać. Nikt naprawdę nie wierzy, że świat jest płaski i tylko tak mówią, żeby nas drażnić, a my połykamy przynętę.


Ten pogląd jest jednak w sposób oczywisty błędny. Spotkałem zwolenników płaskiej ziemi w, żeby tak powiedzieć, naturze. Naprawdę na poważnie akceptują teorię, że ziemia jest płaska. Harry T Dyer informował także niedawno w „Raw Story” o trzydniowym zjeździe zwolenników płaskiej ziemi. Nie byli to dowcipnisie szukający okazji do pośmiania się. Byli śmiertelnie poważni.


Sądzę, że ci, którzy zaprzeczają powadze zwolenników płaskiej ziemi, nie rozumieją, o co tu chodzi. Podchodzą do sprawy tak, jak początkowo robi to większość ludzi – patrząc na twierdzenia z naukowego punktu widzenia. Z tego punktu widzenia twierdzenia zwolenników płaskiej ziemi wykraczają poza absurd. Są tak skrajnie ignoranckie i nielogiczne, że wydaje się rozsądne uważanie, że albo chodzi o jakąś patologię psychiczną, albo jest to po prostu robienie sobie żartów.  


Nie ulega wątpliwości, że wiara, iż ziemia jest płaska, jest zakorzeniona w głębokim analfabetyzmie naukowym. Brak tu nie tylko odkryć nauki, ale także znajomości historii nauki i jakiejkolwiek wiedzy o instytucjach nauki i ich niezliczonych studentach i naukowcach. Ale w wyznawaniu teorii płaskiej nie chodzi o analfabetyzm naukowy – w tym znaczeniu, że nie jest to tylko przejaw głębokiej ignorancji na temat nauki (i dlatego nie da się tego wyprostować naukową informacją). Jak wskazuje Dyer, wiara w płaską ziemię jest ostatecznym odrzuceniem samej wiedzy instytucjonalnej.   


Wiedza i władza


Współczesny ruch zwolenników płaskiej ziemi jest jednym z przejawów odrzucenia ustalonej wiedzy jako narzędzia władzy. Leżącą tu u podstaw ideą jest, że ci, którzy mają władzę, używają wiedzy, by utrzymać i zwiększyć swoją władzę. “Oni” kontrolują instytucje i dlatego każda wiedza pochodząca z tych instytucji nie ma legitymacji i nie można jej ufać. W rezultacie mamy spiskową heurystykę, w które oficjalną wiedzę odrzuca się na rzecz „robienia własnych badań” (tj. oglądania wideo na YouTube).  


Istnieją również inne przejawy tej heurystyki wiedza-władza. Niektórzy ludzie w historycznie uciskanych regionach odrzucają „zachodnią” naukę jako kolonializm. Nauka jest tylko częścią kultury, używaną przez kolonizatorów do panowania nad tubylcami i dławienia ich kultury. Wasze przekonania są błędne, nauka mówi coś innego. To było uzasadnienie odrzucanie przez Afrykę Południową nauki w sprawie HIV i AIDS, czego wynikiem były setki tysięcy niepotrzebnych śmierci.


Inne głowy tej hydry obejmują ogólne odrzucenie ekspertów i ekspertyz jako wynik demokratyzacji informacji w epoce Internetu. Każdy może teraz być własnym ekspertem, może robić własne badania i nie musi polegać na ekspertach, by wiedzieć, w co wierzyć.


Także ludzie o skłonnościach do spiskowego myślenia wsiedli z entuzjazmem do tego pociągu. To właśnie mówili cały czas – nie można wierzyć Człowiekowi. Nic nie jest tym, na co wygląda. Jeśli mówi to ktoś, kto ma władzę, to jest to niesłuszne.


Polityczni populiści wykorzystują to wszystko dla własnych celów. Nieufanie ekspertom pozwala im na zbywanie niewygodnych faktów. Możemy ignorować dziennikarzy, naukowców, akademików i uczonych, ponieważ mogą opisywać rzeczywistość sprzecznie z naszymi politycznymi ambicjami. Każdy problem z narracjami z tego wynikającymi jest wygładzany niejasnymi aluzjami do spisku.


W tym świecie rzeczywistością jest to, co mówisz, że nią jest, cokolwiek byś mówił, a jedyną rzeczą, która się liczy, jest, ile otrzymasz retwittów.


To wszystko mówi nam w rzeczywistości ruch zwolenników płaskiej ziemi. Są oni skrajnym przykładem tego, co dzieje się, kiedy idziemy tą populistyczna drogą. Zaprzeczanie temu zjawisku jest zaprzeczaniem prawdziwej walki naszego wieku – walki o fakty, o ekspertyzę i o legitymację wiedzy.


Dlaczego populiści są w błędzie


Nie możemy przekonać zwolenników płaskie ziemi przez podanie im faktów. Próbowałem i jest to fascynujące ale beznadziejne ćwiczenie. Sądzę, że żeby mieć szansę ściągnięcia zwolenników płaskiej ziemi z powrotem do rzeczywistości, trzeba zająć się problemami z ich paradygmatem. Trzeba zająć się leżącym u podstaw założeniem, że instytucjonalna wiedza i ekspertyza są wyłącznie przejawami władzy i muszą zostać odrzucone, by wyzwolić umysł. To założenie jest fałszywe.


Podobnie jednak jak w wielu popularnych, ale fałszywych założeniach, jest tam ziarno prawdy. Większość takich poglądów nie jest w 100% słuszna lub niesłuszna. Błąd polega na wyjmowaniu maleńkiego zjawiska i traktowania go jako absolut. No pewnie, że korporacje robią podejrzane rzeczy, ale to nie znaczy, że zawsze kłamią, zawsze są w błędzie i że mają nieograniczoną władzę. No pewnie, że władze użyją instytucji i instytucjonalnej wiedzy, żeby utrzymać swoją władzę, ale to nie znaczy, że mają pełną kontrolę (chyba że w krajach totalitarnych).


Ostatecznym problemem tutaj jest niezdolność do konfrontowania złożoności i niuansów, myślenie o świecie w dziecinnych, absolutnych, czarno-białych kategoriach. To często równa się myśleniu, że jacyś niewyraźni „oni” mają absolutną kontrolę i że instytucje są monolitami służącymi ich celowi. Nie istnieją „oni”. Instytucje są złożone i składają się z ludzi, nie z  dronów.


Naukowy establishment składa się z niezliczonych indywidualnych instytucji, z wieloma naukowcami o różnych poglądach i perspektywie, w różnych krajach i z różnymi motywacjami i uprzedzeniami. Jest także wielu amatorów-naukowców – ludzi z własnymi teleskopami, którzy potrafią czynić własne obserwacje. Struktura władzy także ewoluowała przez stulecia i nikt nie zachowywał panowania na bardzo długo.


Odrzucenie wiedzy jako zaledwie narzędzia władzy jest także fundamentalnym niezrozumieniem samej nauki. Nauka, ze swej natury jest sceptyczna, demokratyczna i przejrzysta. Inaczej nie mogłaby funkcjonować.  


Czasami nauka istotnie zawodzi. Istnieją subkultury, w których panuje ideologia lub uprzedzenia i proces nauki tego nie przełamuje. Na przykład, istnieją solidne dowody, że chińscy badacze są pod wpływem kulturowej stronniczości na rzecz TCM i akupunktury. Pod tym względem chińska nauka jest wyraźnie pęknięta. Jest wiele przykładów pękniętej nauki.


Ważniejsze jednak jest to, że mogę siedzieć tutaj i pokazywać wady w ich badaniach i logice, niechlujną metodologię i systematyczne błędy. Na mniejszą skalę z pewnością istnieją laboratoria lub nawet instytucje z własnymi uprzedzeniami, ale zawsze przeciwstawiają im się inni o innych poglądach i perspektywie.


Poczynania naukowe są zabałaganione i mogą być wypaczone dla niecnych celów, ale nie jest to monolit. Problem z perspektywą zwolenników płaskiej ziemi nie polega na wierze, że nauka może czasami zawieść. Istotnie może. Problemem jest to, że rozmiary ich sceptycyzmu przerastają wszelki rozsądek. Aby teoria płaskiej ziemi była poprawna, musiałby istnieć spisek właściwie wszystkich instytucji naukowych we wszystkich krajach, kontrolujący wszystkich indywidualnych naukowców, a także wielu amatorów, przez wiele stuleci. Musiałoby to również obejmować wiele różnych specjalności, od astronomii do fizyki, geologii i meteorologii. Zakres spisku musiałby być wszechogarniający – największy spisek wszystkich wielkich spisków.   


Odkryłem, że jest to powszechny błąd – prostackie pomieszanie skrzywienia w nauce z systemową nieuczciwością i fałszywe przypisywanie równoważności: że każda instytucja z jakimiś wadami jest równie zła, jak każda inna instytucja. Możesz wskazywać na wady amerykańskiej demokracji i argumentować, że nie jest lepsza niż totalitarny rząd Korei Północnej. A ponieważ nic nie jest doskonałe, fałszywa równoważność staje się po prostu kolejnym narzędziem do pisania na nowo rzeczywistości zgodnie z twoimi życzeniami.   


Ostatecznie to właśnie leży u sedna rozumowania zwolenników płaskiej ziemi i odrzucenia ekspertyzy przez nowoczesny populizm. Jest to okropnie prostacki pogląd na świat, który ignoruje (częściowo z powodu ignorancji, a częściowo z powodu umotywowanego rozumowania) rzeczywiste złożoności naszej cywilizacji. Jest to w najwyższym stopniu leniwe, infantylne i dogadzające sobie.  


Może się wydawać, że te siły rosną i w pewnym sensie robią to. Musimy mieć nadzieję, że jest to chwilowe zjawisko, nie zaś długoterminowy trend. Będzie tak jednak możliwe tylko wówczas, kiedy będzie wystarczający odpór ze strony ludzi o bardziej dojrzałej perspektywie. To nie zdarzy się automatycznie. Wartość i konieczność uzasadnionej słuszności, autentyczna ekspertyza, dowody, logika i rozwaga muszą być ponownie energicznie umocnione. To jest podstawowa walka naszych czasów. Jeśli sądzimy, że to wszystko jest tylko dowcipem lub że w magiczny sposób samo się naprawi, czeka nas głębokie rozczarowanie.

 

What the Flat Earth Movement Tells Us

3 maja 2018

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Steven Novella


Neurolog, wykładowca na Yale University School of Medicine. Przewodniczący i współzałożyciel New England Skeptical Society. Twórca popularnych (cotygodniowych) podkastów o nauce The Skeptics’ Guide to the Universe.  Jest również dyrektorem Science-Based Medicine będącej częścią James Randi Educational Foundation (JREF), członek Committee for Skeptical Inquiry (CSI) oraz członek założyciel Institute for Science in Medicine.

Prowadzi blog Neurologica.


Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj




Komentarze
1. Ach ta nieznośna polityka Jan Grabiński 2018-05-17


Nauka

Znalezionych 1033 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Jak walczyć z firehosing   Novella   2019-11-19
Odwołajcie antyszczepionkową konferencję w Tel Awiwie   Blum   2019-11-15
Ewolucja dwunożności   Novella   2019-11-14
Granice „przeskoczenia” progu opłacalności   Lomborg   2019-11-13
Dlaczego nie żyjemy w epoce post-prawdy   Pinker   2019-11-11
Śledząc pochodzenie człowieka   Novella   2019-11-09
Skamieniałe trylobity idące gęsiego. Ale dlaczego to zrobiły?   Coyne   2019-11-06
Saga o złotym ryżu   Novella   2019-11-04
Kolejne badanie rolnictwa organicznego   Novella   2019-11-02
Fabrizio Benedetti pyta: “Czy badania placebo wzmacniają pseudonaukę?”     2019-11-01
Nathaniel Comfort raz jeszcze: nauka nie czyni postępów (czy może robi to?)   Coyne   2019-10-31
Pochwała jednoznaczności   Witkowski   2019-10-29
Stare i nowe  troski o bezpieczeństwo żywnościowe   Ongu   2019-10-28
Powrót Adama i Ewy jako rzeczywistych ludzi, jak proponuje kolejna pseudonaukowa teoria   Coyne   2019-10-25
Pradawne przechowywanie żywności   Novella   2019-10-24
Artykuł w naukowym piśmie ”Nature” dyskredytuje naukę i „scjentyzm”, kwestionuje wartości Oświecenia   Coyne   2019-10-22
Błogosławieni ci, którzy wycofują   Jacoby   2019-10-19
Pro-life czyli czarodziej z Krotoszyna   Koraszewski   2019-10-18
Biologia rozwoju ujawnia ewolucyjną historię   Novella   2019-10-15
Niebezpieczne życie antropologa   Blackwell   2019-10-12
Swędzikami jesień się zaczyna   Łopatniuk   2019-10-11
Jak wieloryb stracił swoje geny   Coyne   2019-10-10
Używanie sztucznej inteligencji do diagnozy   Novella   2019-10-08
Niespodzianka! Koty są tak samo przywiązane do swojego personelu jak psy i niemowlęta   Coyne   2019-10-05
Oburzenie, stronniczość i niestabilność prawdy   Novella   2019-10-04
O zmianie klimatu: ludzkość nie jest „nikczemna”   Lomborg   2019-10-03
Postmodernizm wyjaśniony i krytykowany   Coyne   2019-09-30
Uzdrawianie kryształami   Novella   2019-09-26
Kolejna rewolucja w rolnictwie   Novella   2019-09-24
Opory przeciwko szczelinowaniu są oparte na ideologii, a nie na nauce   Jacoby   2019-09-23
St Paul Island część 5   Lyon   2019-09-21
Co to jest czerwona rtęć?   Novella   2019-09-20
Jaka sztuka siedzi w naszych genach i czy to aby nie kicz?   Koraszewski   2019-09-19
Fałszywe wspomnienia i Fake News   Novella   2019-09-18
Kolejna próba odrzucenia teorii Darwina   Coyne   2019-09-17
Choroba zielonych mięśni   Łopatniuk   2019-09-14
”Sygnalizowanie cnoty” może nas irytować. Cywilizacja byłaby jednak bez niego niemożliwa    Miller   2019-09-13
Foka Weddela wygryza w lodzie otwory do oddychania   Coyne   2019-09-12
DNA i Loch Ness   Novella   2019-09-11
Nowa i ważna czaszka hominina z Etiopii   Coyne   2019-09-10
St Paul Island, Część 4   Lyon   2019-09-06
Biały jak śnieg, żółciutki jak kaczuszka   Łopatniuk   2019-09-04
Pingwiny geje? Nie tak szybko   Coyne   2019-09-03
Czego może nas nauczyć była zwolenniczka antyszczepionkowców, Kelley Watson-Snyder     2019-08-30
Bezzbożowa karma dla psa   Novella   2019-08-29
Odrażające życie płciowe pingwinów białookich   Coyne   2019-08-28
Badanie akupunktury jako terapii na dławicę piersiową   Novella   2019-08-23
Pradawna gigantyczna papuga z Nowej Zelandii: metr wysokości i waga 7 kilogramów!   Coyne   2019-08-22
Alaska — nurniczki i obopólny dobór płciowy   Lyon   2019-08-20
Zła nauka promuje organiczne jabłka   Novella   2019-08-19
Gąsienica zmienia kolor, żeby dopasować się do podłoża nie używając oczu: potrafi widzieć skórą!   Coyne   2019-08-16
Pseudonaukowa histeria to nie jest dobra odpowiedź na klimatyczne wyzwania   Lomborg   2019-08-14
GMO i model deficytu wiedzy   Novella   2019-08-12
Po raz pierwszy użyto edytowania genów CRISPR do leczenia zaburzenia genetycznego – anemii sierpowatej   Coyne   2019-08-08
Maskonury z wyspy St. Paul na Alasce   Lyon   2019-08-07
Zbieg okoliczności czy prawo wielkich liczb?   Novella   2019-08-06
I pijcie łzy moje, czyste rzęsiste   Łopatniuk   2019-08-03
Kształtowanie opinii o nauce i medycynie   Novella   2019-08-02
Nowe badanie dotyczące zwrotu zgubionych portfeli: ludzie na świecie są uczciwsi niż myślisz, ale czytelnik wyliczył, że uczciwość jest większa w mniej religijnych krajach   Coyne   2019-08-01
Praktykowanie medycyny bez uprawnień nie jest wolnością słowa   Novella   2019-07-31
Radujcie się, Ziemia staje się zieleńsza   Ridley   2019-07-30
Spiski wokół ptaków   Novella   2019-07-29
Matt Meselson opisuje swój najsłynniejszy eksperyment (z Frankiem Stahlem)   Coyne   2019-07-26
Niemający rozeznania filozof twierdzi, że gatunki nie istnieją   Coyne   2019-07-23
Więcej złych wiadomości dla dilerów witamin   Novella   2019-07-22
Starożytny ptak z nadzwyczaj długim palcem   Coyne   2019-07-19
YouTube i szarlataneria leczenia raka dietą   Novella   2019-07-18
“Współczesny” Homo sapiens mógł być w Eurazji aż 210 tysięcy lat temu   Coyne   2019-07-17
Hodowanie mini-mózgów z komórek macierzystych   Novella   2019-07-15
Szczepionka HPV działa. Koniec kropka     2019-07-13
Efekt przechodnia   Novella   2019-07-11
Prątkiem w raka, czyli co ma gruźlica do raka pęcherza   Łopatniuk   2019-07-06
Opowieści o nauce zastępują fikcję w Teatrze Narodowym Ugandy   Ongu   2019-07-05
Pleśń w przestrzeni kosmicznej   Novella   2019-07-03
Pterozaury: Czy umiały latać od razu po wykluciu się?   Coyne   2019-07-02
Ludziom rosną rogi? – Złe informowanie o nauce   Novella   2019-07-01
Przemysł ”wellness”   Novella   2019-06-28
Nazywanie zmiany klimatu ”katastrofalną” utrudnia znalezienie realnych odpowiedzi   Lomborg   2019-06-26
Olbrzymie straszyki mają zostać ponownie wprowadzone na wyspę Lord Howe   Coyne   2019-06-25
Amonit (i masa innych stworzeń) znaleziona w birmańskim bursztynie   Coyne   2019-06-21
Ślubowanie o zniesieniu grzechu   Ridley   2019-06-20
Nowe informacje o dzieciach CRISPR   Novella   2019-06-17
Słonie mają fantastyczny węch (lepszy niż psy): są jedynymi zwierzętami, które potrafią rozróżnić inne ilości pokarmu tylko po zapachu   Coyne   2019-06-14
Indyjscy farmerzy wysiali ziarna GMO w proteście obywatelskiego nieposłuszeństwa     2019-06-13
Chcąc zadowolić antyaborcjonistów administracja Trumpa tnie finansowanie badań medycznych przy użyciu tkanki płodowej   Coyne   2019-06-11
Triumf Mao: Światowa Organizacja Zdrowia oficjalnie akceptuje szarlatanerię tradycyjnej chińskiej medycyny     2019-06-04
Ale jak to bezbarwnikowy?   Łopatniuk   2019-06-01
Na zdrowie: izraelscy naukowcy warzą piwo na ”wskrzeszonych” drożdżach sprzed 5000 lat     2019-05-31
Skąd wiemy to, co wiemy?   Novella   2019-05-28
Samice bonobo (ale nie samice szympansów) pomagają swoim synom w zdobywaniu partnerek   Coyne   2019-05-25
Dlaczego ludzie sprzeciwiają się technologiom, które zmniejszają szkody?   Ridley   2019-05-24
Nowa praca o nielotnych chruścielach rażąco przesadzona i wypaczona w popularnych mediach   Coyne   2019-05-22
Trenowanie sztucznej inteligencji, żeby widziała jak człowiek   Novella   2019-05-21
A polać wielką wodą…   Cipiur   2019-05-18
Wykrywanie kłamstw w mózgu   Novella   2019-05-17
Walka o zachowanie bioróżnorodności   Ridley   2019-05-15
Niezwykły przypadek mimikry: skaczący pająk naśladuje gąsienicę   Coyne   2019-05-14
Selektywnie stosowana koncepcja tabula rasa i ideologicznie motywowane nieporozumienia   Cory Clark   2019-05-09
Dlaczego szarlatani nie powinni nadzorować sami siebie     2019-05-08
Kiedy naukowcy nie tolerują odmiennego zdania   Weber   2019-05-07

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk