Prawda

Sobota, 19 sierpnia 2017 - 05:34

« Poprzedni Następny »


Youtube

Najnowsze filmy
Najczęściej oglądane
youtube - ikona

Badania z poślizgiem


Paulina Łopatniuk 2016-12-31


Okres świąteczny tradycyjnie już wiąże się z serią specjalnych zazwyczaj nieco humorystycznych artykułów w czasopiśmie British Medical Journal. Były już teksty o poszukiwaniu świątecznego nastroju w rezonansie magnetycznym, o tym w jakim tempie porusza się Ponury Żniwiarz czy o spożyciu czekolady na oddziałach szpitalnych bądź kawy przez przedstawicieli/lki różnych specjalizacji medycznych. W tym roku jeden z tekstów numeru świątecznego zbliżył się mocno do tematyki poruszanej na patologach, a że dotyczył pewnego przypadku kostniakomięsaka, nowotworu, który – po komentarzach sądząc – budzi niemałe zainteresowanie czytających, pomyślałam, że mały skok w bok z listy zaplanowanych notek nam nie zaszkodzi.

Jednocześnie można z przymrużeniem oka i odrobiną złośliwości zauważyć, że artykuł doskonale wpisuje się w wiecznie u nas aktualną tematykę kolejek i opóźnień diagnostycznych. W końcu historia dotyczy pacjenta, który na komplet procedur diagnostycznych musiał poczekać lat – bagatela – 230. A właściwie dłużej – wyników badań histopatologicznych nadal nie ma. No ale patologia wszędzie chyba jest specjalizacją deficytową. Autorka publikacji próbuje ten nieco szalony poślizg usprawiedliwiać faktem, iż chory zgłosił się do szpitala na nieomalże sto lat przed powstaniem jej placówki macierzystej, ale nie takie już wymówki na pewno zdarzało wam się słyszeć.

Kiłowy wrzód pierwotny zwany też wrzodem twardym bądź wrzodem Huntera; CDC Public Health Image Library, PHIL 4147; domena publiczna
Kiłowy wrzód pierwotny zwany też wrzodem twardym bądź wrzodem Huntera; CDC Public Health Image Library, PHIL 4147; domena publiczna

W poprzedniej notce tryumfy święcił Percivall Pott, londyński chirurg z tamtejszego Szpitala św. Bartłomieja, dziś ponownie sięgamy do osiemnastowiecznego Londynu, tym razem, by odwiedzić Johna Huntera (przez pewien czas zresztą uczącego się pod bacznym okiem Potta) ze Szpitala św. Jerzego. Barwna ta postać znana jest między innymi ze swego Traktatu o chorobach wenerycznych i z plotki (poddawanej jednakowoż przez literaturę w wątpliwość), jakoby w celach eksperymentalnych planowo zaraziwszy się rzeżączką, nabawił się przy okazji również kiły, a także – podobnie jak Pott – z pozostawionego po sobie zestawu eponimów (by przywołać chociażby kiłowy wrzód Huntera czy anatomiczny kanał Huntera). Johna Huntera właśnie wywołała z odmętów historii ekipa badawcza z The Royal Marsden NHS Foundation Trust współpracująca z brytyjskimi i włoskimi instytutami ortopedycznymi oraz ze zlokalizowanym w Royal College of Surgeons Hunterian Museum zajmującym się spuścizną naszego bohatera.


John Hunter; John Jackson, National Portrait Gallery, obraz malowany na podstawie portretu autorstwa Sir Joshuy Reynoldsa z 1786; domena publiczna
John Hunter; John Jackson, National Portrait Gallery, obraz malowany na podstawie portretu autorstwa Sir Joshuy Reynoldsa z 1786; domena publiczna

Otóż Hunterowi przytrafił się kiedyś pacjent, którego historię nader szczegółowo opisał w swoich notatkach.

W listopadzie 1786 roku do Szpitala św. Jerzego przybył mężczyzna z twardym obrzmieniem dolnej części uda wydającym się stanowić zgrubienie samej kości. Zmiana powiększała się bardzo gwałtownie i w momencie zgłoszenia była już duża na tyle, by ograniczać ruchomość stawu, czyniąc nogę bezużyteczną (…)


Pacjent cieszył się doskonałym zdrowiem, póki mniej więcej pięć miesięcy wcześniej nie począł odczuwać gwałtownych przeszywających bólów w niezmienionej jeszcze wtedy części kończyny, która to następnie zaczęła powiększać się wpierw powoli, po trzech miesiącach coraz szybciej i z coraz intensywniejszymi dolegliwościami bólowymi, by po pięciu miesiącach osiągnąć rozmiary naprawdę znaczne; ból był obecnie prawdziwie wyczerpujący, narósłszy proporcjonalnie do wielkości guza; uznawszy za rozsądne usunięcie całości zajętej kończyny, tak właśnie uczyniliśmy.


Kostne igiełki tworzące kostniakomięsaka w tym wypadku mózgoczaszki; E Ziegler, C von Kahlden; “Lehrbuch der allgemeinen pathologischen anatomie und pathogenese” (1887), domena publiczna, https://www.flickr.com/photos/internetarchivebookimages/14577895967/
Kostne igiełki tworzące kostniakomięsaka w tym wypadku mózgoczaszki; E Ziegler, C von Kahlden; “Lehrbuch der allgemeinen pathologischen anatomie und pathogenese” (1887), domena publiczna, https://www.flickr.com/photos/internetarchivebookimages/14577895967/

Objęty chorobą fragment okazał się zbudowany z guzowatej substancji otaczającej dolną część kości udowej; zmiana wydawała się brać początek w samej kości właśnie, w którą to wrastała swymi kostniejącymi wypustkami, główną masę guza formując wokół (…)


Obraz radiologiczny zachowanej w zbiorach muzealnych amputowanej kończyny historycznego pacjenta; http://www.bmj.com/content/355/bmj.i6515
Obraz radiologiczny zachowanej w zbiorach muzealnych amputowanej kończyny historycznego pacjenta; http://www.bmj.com/content/355/bmj.i6515

Tak lokalizacja, jak i obraz kliniczny choroby, podkreśla Christina Messiou, pierwsza autorka świątecznej publikacji, wydają się być typowe dla kostniakomięsaka. Podstawowym objawem tego najczęstszego spośród mięsaków (i drugiego po szpiczaku mnogim nowotworze złośliwym) kości  są stopniowo narastające dolegliwości bólowe, silniejsze zazwyczaj w nocy, z towarzyszącym zmianie kostnej obrzękiem okolicznych tkanek miękkich, a z czasem – wraz z powiększaniem się guza – z wyczuwalnym podczas badania zarysem nieprzesuwalnego, powiązanego z kością guza.


Osteosarcoma
może się rozwinąć w dowolnej kości, szczególnie często jednak atakuje przynasady kości długich, zwłaszcza zaś – jak u pacjenta Johna Huntera – dalszą (dolną) część kości udowej (przy stawie kolanowym), nieco rzadziej bliższe części kości piszczelowej i ramiennej. Pierwotne zajęcie kości czaszki, jak na rycinie wyżej, zdarza się raczej rzadko.


Nie znamy wieku nieszczęsnego pacjenta, wiemy jednak, że kostniakomięsaki to nowotwory przede wszystkim ludzi młodych – 80% przypadków przypada na 2 i 3 dekadę życia, drugi szczyt zachorowań obejmujący pozostałą jedną piątą chorych to przełom szóstej i siódmej dekady. Wiemy też, że nieco częściej atakują mężczyzn.


Zalecona przez Huntera amputacja była przy ówczesnym stanie wiedzy rzeczywiście jedynym wyjściem. Obecnie coraz częściej udaje się pełnej amputacji uniknąć, poprzestając w części przypadków na zabiegach oszczędzających i “łataniu” pooperacyjnych ubytków endoprotezami. Jest jednak pewne “ale” związane z postępem wiedzy medycznej i nie chodzi bynajmniej o same endoprotezy. Wróćmy do zapisków londyńskiego medyka.

Pierwsze tygodnie po zabiegu pacjent zniósł dobrze, niestety po miesiącu zaczął uskarżać się trudności w oddychaniu, jakkolwiek bez towarzyszących dolegliwości bólowych. Kolejne tygodnie pogorszyły problemy oddechowe chorego, do tego dołączyły napady drgawkowe, najpewniej gorączkowe. Pacjent zaczął tracić na wadze, zapadać się w sobie, coraz trudniej mu było złapać oddech, w końcu po trzech tygodniach od pierwszych skarg na problemy z oddychaniem i siedem dni od pojawienia się drgawek umarł, przeżywszy zaledwie siedem tygodni po amputacji.

Rzeczywiście, jeszcze do niedawna same zabiegi chirurgiczne były w stanie uratować jedynie pewien odsetek chorych. Pięcioletnie przeżycie, zwłaszcza w przypadku kostniakomięsaków gorzej zróżnicowanych, nie dochodziło nawet do 20% przypadków. Dziś jesteśmy świadomi, że znakomita większość mięsaków kości wymaga postępowania skojarzonego z udziałem nie tylko chirurgii, ale też chemioterapii przed- i pooperacyjnej – jej wdrożenie sprawiło, że obecnie prawie trzy czwarte pacjentów z ograniczonym do swej pierwotnej lokalizacji kostniakomięsakiem przeżywa przynajmniej pięć lat, a dysponujemy już też obserwacjami nawet pięciokrotnie dłuższymi.


Tchawica, oskrzela i zmiany guzowate w płucach pacjenta, którym zajmował się John Hunter; fot. Christina Messiou via BBC News, http://www.bbc.com/news/health-38409086
Tchawica, oskrzela i zmiany guzowate w płucach pacjenta, którym zajmował się John Hunter; fot. Christina Messiou via BBC News, http://www.bbc.com/news/health-38409086

Być może domyślacie się sami co właściwie zabiło pechowego pacjenta. Jak to często przy nowotworach złośliwych bywa, zdążyły się już pojawić zmiany przerzutowe. Komórki mięsaka zdążyły wywędrować ze swojej pierwotnej lokalizacji i ruszyć w świat, w stronę kolejnych narządów. Nawet dzisiaj przy nieporównywalnie lepszych przecież możliwościach diagnostycznych mniej więcej jedna piąta chorych niestety już w chwili rozpoznania ma przerzuty w płucach. Oddajmy po raz kolejny głos Johnowi Hunterowi (a raczej jego notatkom z badania pośmiertnego):



Chrząstki tchawicy były matowe i ogniskowo skostniałe; kostne guzki zajmowały częściowo płuca, osierdzie, kilka szczególnie dużych objęło także opłucną, przywierając do żeber i przedniej powierzchni kręgosłupa. (…) Kość budująca guzki strukturą odpowiadała tej tworzącej zewnętrzne partie guza uda.

Wygląda na to, że opisana przez londyńskiego chirurga (chirurga, anatoma, wenerologa, człowieka wielu talentów) historia wraz z zachowaną przezeń kolekcją preparatów to pierwszy udokumentowany przypadek przerzutującego kostniakomięsaka. Ciekawe ile jeszcze różnych ciekawostek uda się pośród pozostawionych przezeń dla potomności szczątków wygrzebać osobom zafascynowanym historią medycyny. Na razie ekipa Christiny Messiou ma ambitne plany – porównują próbki guzów zebranych przez Huntera z ich współczesnymi odpowiednikami, poszukując różnic mikroskopowych i genetycznych, które być może mogłyby wzbogacić naszą wiedzę o ewolucji samych zmian nowotworowych, o tym czy i jak zmieniały się one pod wpływem zmieniających się warunków życia, o tym wreszcie czy i jak bardzo inaczej chorowaliśmy onkologicznie 200 lat temu. A że przy okazji przypominają nam także jak jeszcze całkiem niedawno wyglądała medycyna, to tylko dodatkowy bonus.


(Przypominam tylko, że patologów możecie śledzić też na fejsbuku – warto tam zaglądać, bo strona jest codziennie aktualizowana)


Literatura:

Dear John Hunter. C Messiou, D Vanel, R Pollock, M Cooke, E Moskovic, C Savidge, Laurence King, A Patel, RL Jones; British Medical Journal 2016;355:i6515

Doctors confirm 200-year-old diagnosis. J Gallagher; BBC News, 26 December 2016

Hunter’s Chancre: Did the Surgeon Give Himself Syphilis? J Gladstein; Clinical Infectious Diseases 2005;41(1):128

Osteosarcoma (Osteogenic sarcoma). P Picci; Orphanet Journal of Rare Diseases 2007;2:6

Mięsaki kości. red. P Rutkowski, T Mazurkiewicz; PTOK, Zalecenia postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w nowotworach złośliwych — 2013

Long-term results (>25 years) of a randomized, prospective clinical trial evaluating chemotherapy in patients with high-grade, operable osteosarcoma. NM Bernthal, N Federman, FR Eilber, SD Nelson, JJ Eckardt, FC Eilber, WD Tap; Cancer 2012;118(23):5888-93



Paulina Łopatniuk


Lekarka ze specjalizacją z patomorfologii, pasjonatka popularyzacji nauki, współtwórczyni strony poświęconej nowinkom naukowym Nauka głupcze, ateistka, feministka. Prowadzi blog naukowy Patolodzy na klatce.

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 642 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Przetwarzanie informacji przez mózg -porcjowanie   Novella   2017-08-16
Pomachaj do pańci ogonkiem   Łopatniuk   2017-08-12
Zrobić więcej za mniej dla Haiti   Lomborg   2017-08-11
Perkoz zausznik i jego pisklęta   Lyon   2017-08-10
Argument neuroróżnorodności na rzecz wolności słowa   Miller   2017-08-08
Czyste okrucieństwo cięć w pomocy żywnościowej   Lomborg   2017-08-07
Więcej o śmieciowym DNA   Novella   2017-08-05
Skomplikowana ewolucja wielkich kotów   Coyne   2017-08-03
Kruchość prawdy   Novella   2017-08-02
Czy kruki robią plany na przyszłość?   Coyne   2017-07-29
Opera mydlana z życia łysek amerykańskich, część III   Lyon   2017-07-28
Dlaczego jesteśmy świadomi   Novella   2017-07-26
Wybuchy epidemii odry w Europie: zapowiedź tego, co przyjdzie do USA?     2017-07-24
Bliskie spotkania z baronem MünchausenemPaulina Łopatniuk     2017-07-22
Ciepło, zimno i śmierć w oczach mediów   Lomborg   2017-07-21
Naukowcy walczą z głodem przez złamanie genetycznego kodu pszenicy   Gelber   2017-07-20
Potrzeba pewności i myślenie konspiracyjne   Novella   2017-07-17
Wielka rozbieżność w afrykańskich genomach   Ridley   2017-07-15
Okablowanie mózgu   Novella   2017-07-12
Opera mydlana z życia łysek amerykańskich, część II   Lyon   2017-07-10
Postmodernizm i prawda   Dennett   2017-07-09
Palestyńska intersekcjonalność z nazistami   Frantzman   2017-07-08
Genesis po raz szósty: spowodowana przez człowieka masowa specjacja   Ridley   2017-07-07
Korzyści zdrowotne papierosów! Dziwuszki ogrodowe wkładają niedopałki do gniazd, by odpędzić kleszcze   Coyne   2017-07-05
Akupunktura na pogotowiu też nie działa   Novella   2017-07-04
Łyski amerykańskie i ich obyczaje   Lyon   2017-07-02
Umiesz paradygmować, kolego?   Stenger   2017-07-01
Gigantyczne “paleonory” wykopane przez wymarłe ssaki   Coyne   2017-06-29
Biodynamiczne rolnictwo i inne nonsensy   Novella   2017-06-28
Pochodzenie i migracja kotów domowych: badanie genetyczne   Coyne   2017-06-27
Masz szczątkowe mięśnie, które poruszały wąsy twoich przodków   Coyne   2017-06-25
Najwcześniejsi ludzie współcześni   Novella   2017-06-23
Głupota pomylonej godności   Pinker   2017-06-21
Mój potworniak ma raka, czyli gdzie z tą tarczycą, poczwaro   Łopatniuk   2017-06-17
Rozszyfrowanie tego, jak mózg naczelnych identyfikuje twarze ludzkie   Coyne   2017-06-16
W naukę się  nie wierzy, naukę się uprawia   Koraszewski   2017-06-15
Ryzyko niewarte podejmowania: list otwarty do moich kolegów w świecie akademickim   Boutwell   2017-06-14
Intersekcjonalny feminizm kwantowy   Coyne   2017-06-13
Antynaukowe przesłanie „Frankensteina” zawsze było głupie   Ridley   2017-06-12
Superantybiotyki na supermikroba   Novella   2017-06-10
Jeden bit różnicy, czyli cyberjasyr od powicia   Maszkowski   2017-06-08
Dobór sztuczny w działaniu: więcej słoni rodzi się bez ciosów   Coyne   2017-06-06
Rolnictwo organiczne nie służy środowisku   Novella   2017-06-04
Nikt nie wie jak najlepiej zwalczać otyłość   Ridley   2017-06-02
Akupunktura kontra nauka, wersja lingwistyczna     2017-06-01
Więcej antyszczepionkowej pseudonauki   Novella   2017-05-30
Podróże po Meddle Earth   Naskręcki   2017-05-28
Badacz: Ludzki zmysł węchu jest lepszy niż wszyscy myślą; może rywalizować z psim!   Coyne   2017-05-27
Wiatr jest czymś nieistotnym dla debaty o klimacie i energii   Ridley   2017-05-25
Nowa mistyfikacja akademicka: sfingowany artykuł o “penisie konceptualnym” opublikowało “wysokiej jakości, recenzowane przez specjalistów” pismo nauk społecznych   Coyne   2017-05-22
Badanie zaszczepionych i nieszczepionych   Novella   2017-05-20
Nie rzuciło mi się w oczy   Łopatniuk   2017-05-18
Biolog ewolucyjny błądzi pisząc o doborze płciowym na łamach “New York Times”   Coyne   2017-05-17
Wielka Brytania powinna przyjąć Zasadę Innowacyjności   Ridley   2017-05-15
Nowa książka o CRISPR, edytowaniu genów i ich etycznych implikacjach   Coyne   2017-05-13
Szarlatan handlujący fałszywą nadzieją     2017-05-12
Czy kiedykolwiek lepiej jest nie wiedzieć?   i Jonny Anomaly   2017-05-10
Czy przestaniemy być mięsożerni?   Ridley   2017-05-09
Nietoperze używają sonaru, by zlokalizować kwiaty kaktusa   Coyne   2017-05-06
Brazylia liczy na technologię izraelską, by rozwiązać śmierdzący problem   Leichman   2017-05-04
Komisja Europejska ukrywa naukę o pszczołach   Ridley   2017-05-03
Dlaczego ryby jaskiniowe ewoluują tak, by oślepnąć?   Coyne   2017-05-02
Artykuł w “Nature” sugeruje, że ludzie żyli w Ameryce Północnej 130 tysięcy lat temu   Mayer   2017-04-29
Rzekł antyszczepionkowiec: Szczepionki powodują autyzm u psów!     2017-04-28
Nowe badanie pamięci długotrwałej   Novella   2017-04-26
Kapryśne mody żywnościowe ukrywają prawdziwy problem żywieniowy   Ridley   2017-04-24
Jakie ładne pakieciki, czyli kto mieszka w żołądku   Łopatniuk   2017-04-22
Epigenetyka stała się niebezpiecznie modna   JC Barnes   2017-04-20
Definiowanie gatunku: nowe, ale problematyczne, pojęcie gatunku   Coyne   2017-04-17
Jak “ludzkie pszczoły”, biotechnolodzy i Gates Foundation ratują afrykański maniok   Ongu   2017-04-15
Opowieść o dwóch krzywych dzwonowych   Ben Winegard   2017-04-12
Skąd bóbr? To są szczuroskoczki, a nie wiewiórki!   Coyne   2017-04-11
Dwie matki jednego albatrosa   Zimmer   2017-04-07
Kiedy ideologia przebija biologię   Coyne   2017-04-04
Możliwe życie znalezione w osadach liczących między 3,8 a 4,3 miliardów lat   Coyne   2017-03-28
Nanocząstki: nowy, jedyny, prawdziwy powód wszystkich chorób?     2017-03-24
Od egzekucji do średniowiecznych tortur: "irański Mandela", Ajatollah Boroujerdi   Rafizadeh   2017-03-23
Dlaczego pandy wielkie mają takie ubarwienie? Odpowiedź: to skomplikowane   Coyne   2017-03-22
Stagnacja socjologii i jej przyczyny   Boutwell   2017-03-21
Przez szyjkę do serca   Łopatniuk   2017-03-18
Możliwości, jakie otwiera edytowanie genów   Ridley   2017-03-17
Michio Kaku całkowicie myli ewolucję człowieka w programie The Big Think   Coyne   2017-03-15
Kolejne przypomnienie, nie ma epidemii autyzmu     2017-03-13
Zbrodnia to niesłychana, ryba zabija pana   Łopatniuk   2017-03-11
Społeczne obyczaje pasówek na kampusie   Lyon   2017-03-08
Pomysłowa nowa hipoteza o mimikrze owadów   Coyne   2017-03-07
Palestyńczycy: Dlaczego "regionalny proces pokojowy" poniesie porażkę   Toameh   2017-03-05
Skandal za kulisami zakazu neonikotynoidów   Ridley   2017-03-04
Okropne informowanie o nauce w “Guardianie”: mamut włochaty” na progu wskrzeszenia? Watpię, a Matthew prostuje błędy   Coyne   2017-03-03
Który naukowiec uratował najwięcej istnień ludzkich?   Coyne   2017-03-01
Pozostaje długa droga na górę Darwina   Zimmer   2017-02-25
Gekon obdziera się ze skóry, by uniknąć drapieżników   Coyne   2017-02-24
Tylko się nie zakrztuś   Łopatniuk   2017-02-18
Czy płeć jest jak gender konstruktem społecznym? Nie.   Coyne   2017-02-17
Czy będzie genetycznie modyfikowana pszenica?   Novella   2017-02-15
Przodek wtóroustych? Nowy raport.   Coyne   2017-02-14
Mimikra müllerowska u Hymenoptera   Coyne   2017-02-11
Czy wirusy pomogły uczynić z nas ludzi?   Zimmer   2017-02-10
Nowy rząd owadów znaleziony w bursztynie z kredy   Coyne   2017-02-08
Alfred Sturtevant: bohater genetyki   Coyne   2017-02-06

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Nowe badanie pamięci długotrwałej



Ściganie bluźnierstwa



Ryby jaskiniowe



Autyzm



Od niepamiętnych czasów



Tunezyjczycy przeciw złemu prawu



Drugie prawo termodynamiki



Pochwała ignorancj



Mistyfikacja Sokala



Intronizacja Chrystusa



Obama chrzescijanie



Szelest liści



Czego wam nie pokazują?



Rozdzielenie religii i państwa



Trwa ewolucyjne upokorzenie archeopteryksa



Trucizna, kamuflaż i tęcza ewolucji



Religia zdrowego rozsądku



Kto się boi czarnego luda?



Land of the pure



świecące ryby



Lewica klania sie



Nis zgubic



Religia pieklo



Nienawisc



Niedożywienie w Ugandzie



Ewolucja nieunikniona



Starty z powierzchni



Niewolnictwo seksualne



Miłość teoretycznie przyzwoitych



Psy nie idą do Nieba



Problem zielonych strachów



Antysemiccy Żydzi



Nowy gatunek homininów na czołówkach gazet.


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk