Prawda

Poniedziałek, 30 listopada 2020 - 06:25

« Poprzedni Następny »


Według nowych badań są cztery gatunki pingwinów białobrewych, a nie tylko jeden


Jerry A. Coyne 2020-11-19


Pingwin białobrewy był poprzednio jednym gatunkiem, Pygoscelis papua, zamieszkujący Antarktykę. Poprzednio wymieniano kilka podgatunków na podstawie niewielkich różnic morfologicznych między populacjami, które żyły w różnych miejscach (żyją nie tylko na Półwyspie Antarktycznym, ale także na Szetlandach Południowych i Wyspach Falklandzkich, Georgii Południowej i w innych miejscach). Są filopatryczne (rozmnażają się w tym samym miejscu rok za rokiem), więc można oczekiwać, że geograficznie izolowane populacje będą różniły się od siebie z powodu działania doboru naturalnego i dryfu genetycznego na populacje, które nie wymieniają genów z innymi.

W nowym artykule w “Ecology and Evolution” (kliknij na link pod zrzutem z ekranu poniżej, pdf tutaj) autorzy piszą, że zróżnicowanie zaszło tak daleko, że nie ma już jednego gatunku pingwina białobrewego, ale cztery. Jest to subiektywna decyzja oparta zarówno na różnicach rozmiarów, jak na genetycznym rozejściu się, ale o tym za chwilę. (BBC ma także przystępne sprawozdanie z tych badań.)



https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/ece3.6973


Tutaj są dwa zdęcia, jakie zrobiłem na Półwyspie Antarktycznym jesienią 2019 roku. Wyróżniają się białymi paskami na głowie (źródłem swojej nazwy) i czerwono-pomarańczowymi dziobami.  



Kolonia pingwinów, większość pochylona chroniąc się przed lodowatym wiatrem:



A tutaj jest ich dystrybucja zaczerpnięta z artykułu; DNA i skóry pingwinów zebrano z czterech obszarów zaznaczonych kolorowymi trójkątami (z sześciu miejsc w sumie).


(From paper): Geographic range of gentoo penguins. Gray zones show existing gentoo penguin colonies while colored triangles show populations included in this study. FALK, Falklands; SGI, South Georgia Island; SSHWAP, South Shetland Islands & Western Antarctic Peninsula; and KERG, Kerguelen 

(From paper): Geographic range of gentoo penguins. Gray zones show existing gentoo penguin colonies while colored triangles show populations included in this study. FALK, Falklands; SGI, South Georgia Island; SSHWAP, South Shetland Islands & Western Antarctic Peninsula; and KERG, Kerguelen

 


Najpierw jednak potrzeba kryteriów do oddzielenia różnych gatunków, zanim zaczyna się podejmować decyzje o liczbie gatunków. Klasyczne kryterium znane jest jako Biologiczne Pojęcie Gatunku (BSC), które mówi, że jeśli dwie populacje zachowują reprodukcyjną izolację od siebie (bardzo ograniczona albo żadna wymiana genów), kiedy współwystępują w naturze, te populacje można uważać za odrębne gatunki. Reprodukcyjne bariery muszą opierać się na różnicach genetycznych między populacjami i mogą obejmować wiele różnych przeszkód do wymiany genów, włącznie z niechęcią do kopulacji, sterylnością lub niezdolnością do życia hybryd, rozmnażania się w innych porach roku, preferowanie innego mikrośrodowiska na tym samym ogólnym terenie i tak dalej.   


Oczywiście, najlepiej stosuje się BSC tam, gdzie populacje są sympatryczne – to jest, żyją w tym samym miejscu, więc możemy rzeczywiście ustalić, czy bariery wymiany genów są skuteczne. Może to jednak nadal działać, kiedy populacje żyją w różnych miejscach, ale przy przymusowym skrzyżowaniu w laboratorium lub zoo hybrydy są bezpłodne lub nienadające się do życia. Takie hybrydy z problemami niewątpliwie pojawiłyby się także w stanie dzikości, więc jest zasadnym wnioskiem, że znalezienie takich hybryd z problemami u allopatrycznych populacji (żyjących na innych obszarach) oznacza, że te populacje są różnymi biologicznymi gatunkami.


Odwrotność jednak nie jest prawdą: jeśli populacje mogą dawać płodne i nadające się do życia hybrydy w niewoli, nie znaczy to, że są tym samym gatunkiem, bo choć mogą dawać płodne i żywotne hybrydy w zoo, mogą nie krzyżować się w naturze z powodu innych sezonów rozrodczych lub odrazy seksualnej. (Tak jest z lwami i tygrysami, które mogą mieć płodne hybrydy w zoo, ale nigdy nie hybrydyzowały w naturze tam, gdzie występują obok siebie.)


Tak więc, używanie BSC do allopatrycznych populacji jest kwestią subiektywną, chyba że hybrydy są sterylne lub nienadające się do życia. I ta niepewność dotyczy również pingwinów białobrewych. Próbki populacji w tym badaniu pochodzą od geograficznie izolowanych populacji i nie wiemy niczego o międzypopulacyjnej hybrydyzacji w zoo. Nie można więc, używać BSC do pingwinów białobrewych, pojęcia, które z całego szeregu powodów uważam za najlepsze pojęcie gatunku. (Dyskusja o tym, dlaczego preferuję BSC znajduje się w rozdziale 1 i w Aneksie do książki mojej i Allena Orra, Speciation.)


Autorzy więc stosują inne pojęcie gatunku do pingwinów białobrewych:  filogenetyczne pojęcie gatunku (PSC). Jest ono zdefiniowane jako “najmniejszą dającą się rozróżnić grupę indywidualnych organizmów, w której jest wzór pochodzenia i przodków”.


Omawiam PSC w aneksie do Speciation; jest z tym pojęciem kilka problemów, które powodują, że jest mniej niż optymalne. Fakt, że grupę można rozróżnić, niekoniecznie odzwierciedla genetyczne różnice między populacjami. Powiedzmy, że jedna populacja pingwinów żyje na wyspie otoczonej wodami, które obfitują w pokarm morski, podczas gdy inna populacja ma mniej żywności. Pingwiny w pierwszej populacji mogą być duże, podczas gdy w drugiej, z ubogim dostępem do żywności, są małe. Można rozróżnić dorosłe pingwiny po ich wielkości, co czyni dwie “rozróżnialne” grupy, ale nie będzie to sensowna różnica i nie będzie odzwierciedlała niczego o genetycznej odrębności tych populacji. Takie różnice mogą powstać w jednym tylko pokoleniu nie z powodu ewolucji, a z powodu wpływu środowiska na rozwój.    


Ponadto, jeśli populacje są geograficznie izolowane, jak te na różnych wyspach, to będzie rodzicielski wzór przodków i pochodzenia na każdej z wysp. Każdy osobnik będzie pochodził od rodziców z własnej wyspy, więc to kryterium także jest spełnione. Połącz geograficzną izolację z “rozróżnialną” cechą, także niegenetyczną, a otrzymujesz nowy gatunek. Co to jednak znaczy? Bardzo niewiele, przynajmniej w kategoriach biologii. Jak podkreślałem, „gatunek” istnieje, by opisać „grudkowatość” przyrody w jednej lokalizacji: fakt, że, powiedzmy, ptaki w jednym lesie nie zlewają się niepostrzeżenie jedne w drugie, ale są podzielone na odrębne grupy. Ta grupowość odzwierciedla brak krzyżowania się w naturze i każde sensowne pojęcie gatunku musi zajmować się „grudkowatością” na jednym obszarze. Pochodzenie gatunków jest tym samym, co pochodzenie odrębnych “grudek” roślin i zwierząt, które można rozróżnić w jednym miejscu.


Jeśli więc przeniesiesz populację Azjatów na jedną z wysp, a populację Europejczyków na inną i zmusisz ich, by tam na zawsze pozostali, PSC automatycznie czyni z nich inne gatunki ludzi, ponieważ każdego osobnika (zarówno z wyglądu, jak genów) można zdiagnozować, a populacje zachowują wzór przodków i pochodzenia. Wiadomo jednak, że ludzie są jednym gatunkiem z wieloma różnymi morfologiami i statystycznymi różnicami w częstotliwości genów. Azjaci nie są jednym gatunkiem a Europejczycy innym, ponieważ z łatwością krzyżują się tam, gdzie występują wspólnie. Co znaczy mówienie, że Azjaci na wyspie X są gatunkiem różnym od Europejczyków na wyspie Y? Nic nie znaczy.   


Opisałem to nieco szerzej, ponieważ taka jest sytuacja także z pingwinami białobrewymi. Żyją w różnych miejscach i choć są między nimi różnice genetyczne, tak samo jak są różnice genetyczne między ludzkimi populacjami, jeśli używasz kombinacji wielu genów, jak również są różnice morfologiczne między populacjami pingwinów białobrewych, te różnice dotyczą tylko wielkości i kształtu. W ostatecznym rachunku, jeśli uważasz, że różnice w DNA między populacjami pingwinów białobrodych są wystarczające, by uznać je za odrębne gatunki, to jest to tylko kwestia smaku, bo nie istnieje oczywista korelacja między różnicami w DNA a zdolnością tworzenia płodnych hybryd, gdyby populacje współwystępowały w naturze. I nawet nie wiemy, czy morfologiczne różnice między populacjami pingwinów białobrewych są oparte na różnicach genetycznych, bo mogą to być różnice rozwojowe spowodowane innymi środowiskami, które, jak przyznają autorzy, istnieją dla różnych populacji pingwinów.  


Po powiedzeniu tego wszystkiego, oto są dane.


Morfologia:
autorzy przyglądali się 39 skórom pingwinów z pięciu lokalizacji, jakie znajdują się w dwóch muzeach. Zmierzono pięć liniowych cech dziobu i rozmiarów ciała. Proszę zauważyć, że każda cecha jest związana z rozmiarem ciała. (Patrz artykuł, gdzie jest lista cech.)


DNA:
autorzy użyli 69 próbek DNA z pięciu spośród sześciu populacji opisanych w badaniu. Użyli ponad 10 tysięcy miejsc DNA do analizy genetycznej odległości (separacji), więc jest to bardzo duża próba. Ta próba i część analizy opisane w tym artykule pochodzi z artykułu z 2018 roku w „Molecular Ecology” Clucasa i in.


Wyniki można przedstawić pokrótce (mam nadzieję!)


Morfologia
. Pingwiny dzielono według lokalizacji (cztery grupy) w oparciu o statystyczną kombinację cech rozmiarów ciała, ale wielu indywidualnych pingwinów nie dawało się odróżnić nawet przy kombinacji ich pomiarów. Można to zobaczyć z nachodzenia na siebie dwóch wykresów poniżej (każdy kolor kropki jest jednym osobnikiem z danej populacji; trójkąty są średnimi populacji). Tutaj jest wykres cech dotyczących rozmiarów:


(From paper): Principal Components Analysis of linear morphometrics. BH, bill height; BWB, bill width at base; BWG, bill width at gonys angle; CL, culmen length; ML, manus length; MTL, middle toe length; RL, radius length; TML, tarsus length

(From paper): Principal Components Analysis of linear morphometrics. BH, bill height; BWB, bill width at base; BWG, bill width at gonys angle; CL, culmen length; ML, manus length; MTL, middle toe length; RL, radius length; TML, tarsus length




<span>(From paper): Linear Discriminant Analysis of linear morphometrics. Circles represent individual specimens with triangles showing the lineage mean</span>
(From paper): Linear Discriminant Analysis of linear morphometrics. Circles represent individual specimens with triangles showing the lineage mean

Można zobaczyć brak rozróżnialności, ponieważ pozycja kropki nie mówi ci ze 100 procentową pewnością, jaki jest jej kolor; to jest, nie może z całą pewnością odróżnić osobnika nawet przy statystycznej kombinacji dziewięciu cech rozmiaru ciała. Ogólnie populacje są zróżnicowane, ale nie są to całkowicie odseparowane grupy, co jest wymagane dla „rozróżnialności”. Autorzy piszą także, że poza wielkością, nie ma żadnych widomych cech upierzenia, których można użyć, by odróżnić te populacje. Mamy więc populacje, które nieco różnią się rozmiarami ciała (a więc i kształtem), ale tak samo jest z wieloma gatunkami, które nie są „rozbite” na wiele gatunków, włącznie z H. sapiens.


DNA
.  DNA był znacznie lepszy w diagnozowaniu osobników. Istotnie, używając 10 tysięcy miejsc DNA osobnika można było przypisać do danej populacji, co znaczy, że jest znaczne genetyczne rozejście się między czterema lokalizacjami (Falklandy, Wyspy Kerguelena, Georgia Południowa i Szetlandy Południowe/Półwysep Antarktyczny). Grupowanie oparte na DNA pokazuje absolutnie odrębne grupy, a stosując DNA do filogenetyki (drzewa rodzinnego) widać, że te cztery grupy tworzą inne wzory pochodzenia.


Można zobaczyć brak rozróżnialności, ponieważ pozycja kropki nie mówi ci ze 100 procentową pewnością, jaki jest jej kolor; to jest, nie może z całą pewnością odróżnić osobnika nawet przy statystycznej kombinacji dziewięciu cech rozmiaru ciała. Ogólnie populacje są zróżnicowane, ale nie są to całkowicie odseparowane grupy, co jest wymagane dla „rozróżnialności”. Autorzy piszą także, że poza wielkością, nie ma żadnych widomych cech upierzenia, których można użyć, by odróżnić te populacje. Mamy więc populacje, które nieco różnią się rozmiarami ciała (a więc i kształtem), ale tak samo jest z wieloma gatunkami, które nie są „rozbite” na wiele gatunków, włącznie z H. sapiens.


DNA
.  DNA był znacznie lepszy w diagnozowaniu osobników. Istotnie, używając 10 tysięcy miejsc DNA osobnika można było przypisać do danej populacji, co znaczy, że jest znaczne genetyczne rozejście się między czterema lokalizacjami (Falklandy, Wyspy Kerguelena, Georgia Południowa i Szetlandy Południowe/Półwysep Antarktyczny). Grupowanie oparte na DNA pokazuje absolutnie odrębne grupy, a stosując DNA do filogenetyki (drzewa rodzinnego) widać, że te cztery grupy tworzą inne wzory pochodzenia.


(From paper): Principal Components Analysis based on genetic data. The amount of variance explained by each principal component (PC) is displayed on the inset bar graphs and on the axes, and the number of PCs retained is indicated in black

(From paper): Principal Components Analysis based on genetic data. The amount of variance explained by each principal component (PC) is displayed on the inset bar graphs and on the axes, and the number of PCs retained is indicated in black



Filogeneza tych czterech grup (“100” znaczy, że grupy są skrajnie mocno wsparte) przy użyciu analizy “bootstrap”:


(From the paper): Best Scoring maximum likelihood phylogeny based on 10,108 neutral SNPs. Support values shown for branches that received >90% bootstrap support

(From the paper): Best Scoring maximum likelihood phylogeny based on 10,108 neutral SNPs. Support values shown for branches that received >90% bootstrap support



Ile gatunków? W oparciu o te dane autorzy dzielą pingwiny białobrewe na cztery gatunki w  rodzaju Pygoscelis:


P. papua
 na Wyspach Falklandzkich
P. ellsworthi na Szetlandach Południowych
P. taeniata na Wyspach Kerguelena
P. poncentii from Georgia Południowej.


Wnioski:


Te cztery populacje zróżnicowały się dość znacznie pod względem DNA, co znaczy (ponieważ miejsca DNA były “neutralne”, odzwierciedlając upływ czasu), że te populacje były odizolowanie geograficznie od siebie przez długi czas, choć nie wiem, jak długo. Populacje są rozróżnialne przez DNA i widocznie mają wzór przodków i pochodzenia, a więc pasują do pojęcia filogenetycznego gatunku. Jeśli jednak używasz samej morfologii, nie są to filogenetyczne gatunki, bo nie są rozróżnialne morfologicznie. Potrzeba jednak tylko jednej lub niewielu cech, by rozróżnić populację według PSC, a więc są to filogenetyczne gatunki. W każdym razie byłbym ostrożny z diagnozowaniem ich według morfologii, ponieważ są to cechy dotyczące rozmiarów ciała i prawdopodobnie wpływają na nie lokalne warunki, a  nie tylko geny.  


Czy są to jednak BIOLOGICZNE gatunki?
 Odpowiedź brzmi: „nie wiemy”. Podejrzewam, że gdyby pingwin z Kerguelen w jakiś sposób znalazł drogę do Szetlandów Południowych, mógłby krzyżować się tam z miejscowymi pingwinami i mieć płodne hybrydy, ale to jest tylko moja intuicja. Ponieważ to się nie zdarzyło, a nie znam sytuacji w zoo, możemy tylko powiedzieć, że nie jesteśmy pewni, czy są to biologiczne gatunki. Można osądzać po zobaczeniu, czy inne gatunki ptaków z podobnym rozejściem się genetycznym byłyby niezdolne do tworzenia hybryd tam, gdzie współwystępują; to dałoby nam jakieś pojęcie, czy ten rozmiar genetycznego rozejścia się między populacjami pingwinów przeszkodziłby tworzeniu płodnych hybryd. Oczywiście jednak każda grupa ptaków ma własny “zegar specjacji” (np. różni się czas ich pokoleń), więc to także byłoby zgadywanie, choć podbudowane.    


Czy autorzy powinni byli nazwać je różnymi gatunkami? Moja odpowiedź (trzymając się BSC) brzmi: “Nie wiem; to zależy od tego, czego dowiemy się o ich zgodności reprodukcyjnej w niewoli”. Jeśli nie mogą tworzyć płodnych i żywotnych hybryd w zoo lub po prostu odmawiają kopulowania ze sobą, daje nam to całkiem  solidną wskazówkę, że byłyby reprodukcyjnie izolowane, gdyby współwystępowały w naturze; a więc mogliby ze znaczną pewnością nazywać je różnymi biologicznymi gatunkami. Gatunki PSC nie zawsze jednak pokrywają się z biologicznymi gatunkami, powstrzymuję się więc z oceną i mówię tylko, że autorzy należą do „rozdzielaczy”, szukających powodów, by dzielić populacje na odrębne gatunki.   


Jednym z powodów, dla którego biolodzy lubią to robić, jest to, że łatwiej jest chronić zwierzęta należące do różnych gatunków niż zwierzęta, które po prostu należą do różnych populacji jednego gatunku (podgatunki są, zgodnie z amerykańskim Endangered Species Act, także chronione prawem). Podział umożliwia więc uratowanie większej liczby zwierząt, co widać w tweecie poniżej.  Na szczęście pingwiny białobrewe nie są zagrożone, choć niektóre z badanych populacji zmniejszyły się przez ostatnich dwadzieścia lat.



h/t: Paul

___________________

Tyler, J, Bonfitto, MT, Clucas, GV, Reddy, S, Younger, JL. Morphometric and genetic evidence for four species of gentoo penguinEcol Evol. 2020; 00: 1– 11. https://doi.org/10.1002/ece3.6973

 

New paper claims that gentoo penguins are now four species not one

Why Evolution Is True, 9 listopada 2020

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Jerry A. Coyne

Emerytowany profesor na wydziale ekologii i ewolucji University of Chicago, jego książka "Why Evolution is True" (Polskie wydanie: "Ewolucja jest faktem", Prószyński i Ska, 2009r.) została przełożona na kilkanaście języków, a przez Richarda Dawkinsa jest oceniana jako najlepsza książka o ewolucji.  Jerry Coyne jest jednym z najlepszych na świecie specjalistów od specjacji, rozdzielania się gatunków. Jest również jednym ze znanych "nowych ateistów" i autorem książki "Faith vs Fakt". Jest wielkim miłośnikiem kotów i osobistym przyjacielem redaktor naczelnej.

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1171 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Intensywne zbieranie leczniczej rośliny przez ludzi prowadzi do ewolucji nowych kolorów liści i kwiatów   Coyne   2020-11-28
Jak ewoluuuje altruizm?   Coyne   2020-11-25
Filozof zainfekowany efektem potwierdzenia wyjaśnia, dlaczego ewolucja dowodzi Boga   Coyne   2020-11-23
Według nowych badań są cztery gatunki pingwinów białobrewych, a nie tylko jeden   Coyne   2020-11-19
Gra w łajdactwo, by zrozumieć łajdaków   Novella   2020-11-18
Ewolucja psów   Novella   2020-11-09
Genomowa i ewolucyjna analiza wymarłego kota szablozębnego   Coyne   2020-10-31
Zakład Simon-Ehrlich po 40 latach   Gale L. Pooley   2020-10-23
Używające narzędzi mrówki budują struktury, by spijać roztwór cukru w pojemnikach, nie topiąc się   Coyne   2020-10-22
Czego pandemia nauczyła nas o nauce?   Ridley   2020-10-19
Przeddarwinowscy “darwiniści”   Berry   2020-10-16
Covid 19 może przejmować kontrolę nad receptorami bólu, uśmierzając ból i podnosząc szerzenie się choroby: możliwy rezultat doboru naturalnego   Coyne   2020-10-15
Znowu wrzawa, że “teoria ewolucji wywrócona”, ale jak zwykle, robią z igły widły   Coyne   2020-10-13
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 4. Rzekome znaczenie dryfu genetycznego w ewolucji   Coyne   2020-10-09
Chromosomy Y ludzi, neandertalczyków i denisowian   Novella   2020-10-08
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 3. Rzekome znaczenie epigenetyki w ewolucji   Coyne   2020-10-07
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 2. Rzekome nieistnienie gatunków   Coyne   2020-10-05
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 1. Genetyczna plastyczność    Coyne   2020-10-03
“New Scientist”: Darwin jednak miał rację    Coyne   2020-10-01
Uprawy GMO i wzrost plonów   Novella   2020-09-28
Książka o psychologii ewolucyjnej, która pokazuje wartość tej dziedziny – ale nie wartość memów   Coyne   2020-09-22
Przyjemności seksu i jagód   Ridley   2020-09-18
Czy można falsyfikować naukowe teorie? Naukowiec odpowiada, że “nie”   Coyne   2020-09-12
Naukowe pismo “Nature” przystaje do Przebudzonych twierdząc, że zarówno płeć, jak gender są niebinarne   Coyne   2020-09-09
Wybór ostatecznej wolności   Witkowski   2020-09-07
Polio zlikwidowane w Afryce   Novella   2020-09-05
Czy wyrazy ludzkiej twarzy są uniwersalne w okazywaniu emocji?   Coyne   2020-09-02
Barwny erudyta J.B.S. Haldane   Coyne   2020-08-28
Modelowanie zbijania się pingwinów cesarskich w gromadę: każdy dostaje równie dużo ciepła   Coyne   2020-08-25
Jak algorytmy wpływają na twoje życie   Novella   2020-08-24
Z okazji dziewięćdziesiątych urodzin Thomasa Sowella   Jacoby   2020-08-22
Prawdziwie długa szyja: 6-metrowy wodny gad z triasu z szyją długości 2,7 metra   Coyne   2020-08-19
Wątrobiane duszki   Novella   2020-08-17
Rozrzedzanie krwi bez groźby krwawienia   Novella   2020-08-14
Nowy raport: Bakteria po stu milionach lat nadal żywa!   Coyne   2020-08-08
Modlitwa to nie jest lekarstwo   Nowella   2020-08-07
Maleńki, 10-centymetrowy dinosaur, który zjadał owady   Coyne   2020-08-06
Piękny skoczek, który upodabnia się do mrówki   Coyne   2020-08-03
Urodziny Rosalind Franklin!   Cobb   2020-07-31
Kondor wielki: ptak, który rzadko kiedy macha skrzydłami   Coyne   2020-07-28
Czy ludzie byli w Nowym Świecie ponad 30 tysięcy lat temu?   Coyne   2020-07-26
Oszaleć na punkcie nietoperzy w czasach korony i politykierstwa   Collins   2020-07-25
Dwa gatunki dały zdolną do życia hybrydę, mimo że rozeszły się 150 milionów lat temu   Coyne   2020-07-23
Niccolo Tartaglia jego tajemnica   Jacoby   2020-07-20
Akcja afirmatywna w wieloetnicznym narodzie   Hyams   2020-07-17
Dekolonizacja ewolucji (i Darwina) była nieunikniona   Coyne   2020-07-15
Filtr mózgu (czyli czego nie widzimy)   Novella   2020-07-14
Homeopatia jest bezwartościowa a czasami szkodliwa   Novella   2020-07-10
Pięć błędnych wyobrażeń o ewolucji: jedno jest wątpliwe, jedno niesłuszne   Coyne   2020-07-08
Wiecznie kurczący się tranzystor i wynalezienie Google   Ridley   2020-07-06
Postmodernizm: filozofia, która stoi za naszymi wojnami kulturowymi i postępującym nihilizmem   Hill   2020-07-02
Bodźce do innowacji w końcu pokonają COVID-19   Ridley   2020-06-27
Maleńkie stworzenia morskie budują olbrzymie, fantastyczne domy, by chronić się i zdobywać pokarm   Coyne   2020-06-25
Rośliny uprawne z edytowanym genomem pomagają farmerom i środowisku   Ridley   2020-06-20
Czy klucz do COVID można znaleźć w rosyjskiej pandemii?   Ridley   2020-06-18
Skąd więc wziął się ten wirus?   Ridley   2020-06-16
Nowe dane o tym, jak działają grzyby „mrówek zombie”   Coyne   2020-06-15
Czy brytyjski naukowy establishment popełnił największy błąd w historii?   Ridley   2020-06-13
Błysk światła w mroku   Sheagren   2020-06-12
Poczucie pewności napędza efekt potwierdzenia   Novella   2020-06-08
Czy możemy zobaczyć osobowość?   Novella   2020-06-05
Rozwiązanie dla obecnego kryzysu   Ridley   2020-06-02
Lokalizacja funkcji wykonawczych   Novella   2020-05-30
Przestańcie wierzyć w naukę   Greenfield   2020-05-28
Ewolucyjne korzenie sztuki   Koraszewski   2020-05-27
Innowacji nie można wymusić, ale można je zdławić   Ridley   2020-05-26
Stymulowanie kory wzrokowej   Novella   2020-05-23
Pora na telemedycynę   Novella   2020-05-19
Czy mrożącą krew w żyłach prawdą jest, że decyzja o zamknięciu społeczeństwa opierała się na luźnych matematycznych spekulacjach?   Ridley   2020-05-15
MMR jest bezpieczna i skuteczna   Novella   2020-05-14
Odporność stada na fakty   Koraszewski   2020-05-13
O COVID wiemy wszystko – i nie wiemy niczego   Ridley   2020-05-12
Nanotechnologia zastosowana do leczenia choroby Alzheimera   Novella   2020-05-11
COVID-19 – To są szkody   Novella   2020-05-05
Nadmiar teorii wszystkiego   Koraszewski   2020-05-04
Zawodnicy – i trudności – w wyścigu do wyleczenia COVID   Ridley   2020-04-30
Psychologia sprzeciwu wobec szczepień   Novella   2020-04-25
Prowokator czy prowokowany?   Witkowski   2020-04-24
Nauka on-line jest skuteczna   Novella   2020-04-23
Mądrość w pułapce autorytetu   Witkowski   2020-04-18
Znaleziono najstarszego “bilaterian”: odkryto podobne do robaka stworzenie wraz z jego skamieniałymi śladami   Coyne   2020-04-16
Nietoperze i pandemia   Ridley   2020-04-14
Pandemia ludzkiej głupoty   Novella   2020-04-12
W miarę postępu badań natura naszego wroga staje się coraz wyraźniejsza   Ridley   2020-04-04
Wzmacnianie układu odpornościowego podczas pandemii   Novella   2020-04-02
Dlaczego ten wirus inaczej dotyka pokolenia?   Ridley   2020-03-30
Czaszka maleńkiego dinozaura/ptaka znaleziona w bursztynie   Coyne   2020-03-27
Szczepionka na koronawirusa nie przybędzie szybko   Ridley   2020-03-25
Niebawem dowiemy się jak solidna jest nasza cywilizacja   Ridley   2020-03-23
Żywotność wirusa Covid-19 na różnych powierzchniach (rada: używaj rękawiczek, kiedy odbierasz paczki i nie otwieraj ich przez 24 godziny)   Coyne   2020-03-21
Dzień był krótszy 70 milionów lat temu   Novella   2020-03-20
Jak często powstają ptasie hybrydy?   Coyne   2020-03-18
Mózgi noworodków   Novella   2020-03-16
Twierdzenie o białku i DNA dinozaurów   Novella   2020-03-10
Porażka jest stałym elementem pracy naukowca   Konrad Bocian   2020-03-07
Jak myśleć o naszych problemach   Tupy   2020-03-03
Dlaczego tak wiele nowych wirusów pochodzi od nietoperzy?   Ridley   2020-02-29
Odkrycie antybiotyku przez AI   Novella   2020-02-27
Wizyta w Andach u łysek rogatych   Lyon   2020-02-26
Zioła nie pomagają na utratę wagi   Novella   2020-02-25

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk