Prawda

Niedziela, 19 wrzesnia 2021 - 09:58

« Poprzedni Następny »


Przyjemności seksu i jagód


Matt Ridley 2020-09-18


Recenzja książki Adama Harta Unfit for Purpose: When human evolution collides with the modern world dla “The Critic”:


Nasi przodkowie spędzili co najwyżej kilkaset lat w miastach. Przedtem, spędzili miliony lat na wiecznej wycieczce kempingowej, większość z tego w Afryce. Nic dziwnego, że ludzi łatwiej przestraszyć wężem niż samochodem, głęboką wodą niż prędkością, pająkami niż pistoletami. Jesteśmy w większym stopniu przystosowani do środowiska, w którym wyewoluowaliśmy, niż do tego, które obecnie zamieszkujemy.  


To niedopasowanie wyjaśnia całkiem dużo naszych obecnych problemów i Adam Hart, entomolog i prezenter, postanowił zobaczyć, jak dalece i jak przekonująco to niedopasowanie może wyjaśnić rzeczy takie jak alergie, otyłość i naszą zależność od substancji stymulujących, mediów społecznościowych, a nawet od fake news. Jego książka jest szczególnie wartościowa, ponieważ nie opowiada uproszczonych bajeczek bez sprawdzenia najpierw rzeczywistych dowodów.  


W wypadku otyłości teoria niedopasowania mówi, że nasi przodkowie objadali się pełnymi cukru owocami i tłustym żarciem, kiedy tylko mieli na to szansę, bo głód był tuż za rogiem. Teraz zamiast głodu jest wieczna obfitość, więc ta tendencja prowadzi nas do otyłości z cukrzycą. To jest znane jako hipoteza gospodarnego genu i powierzchownie rzecz biorąc, ma sens.


Hart uznał jednak, że szwankuje. Z wyjątkiem mieszkańców Samoa, którzy z łatwością przybierają na wadze, ale niełatwo dostają cukrzycy (prawdopodobnie z powodu bardzo długich, bardzo głodnych podróży kajakami, podczas których grubi przeżywali, a chudzi nie), większość dowodów pokazuje na coś innego niż gospodarne geny, kiedy zaczyna się badać szczegóły. Na przykład, tylko dziewięć ze 115 genów związanych z otyłością, pokazuje ślady doboru, a pięć z nich zostały dobrane, by promować szczupłe ciała.   


Zamiast tego, mówi Hart. tym, co powoduje, że gromadzimy tłuszcz, jest to, że nie gonią nas już tygrysy szablozębne i inni drapieżnicy. Kiedy przestaliśmy być regularną zwierzyną łowną,  a stało się to całkiem dawno temu, niekorzyść bycia grubasem zniknęła. Nasze geny „dryfowały” więc do pozwolenia nam na zyskanie zbyt wielkiej wagi, kiedy mamy łatwy dostęp do bogatej w węglowodany diety.


Stały wzrost chorób autoimmunologicznych, alergii i nietolerancji żywnościowych można najlepiej wyjaśnić zubożeniem różnorodności i obfitości bakterii, które zamieszkują nasz przewód pokarmowy. Staliśmy się tak bezwzględnie higieniczni, że nasz system nie otrzymuje dłużej bakterii, których oczekuje ciało, a to powoduje zbyt silną reakcję immunologiczną.


Tutaj sądzę że Hart nie docenia własnej tezy. Ta „hipoteza higieny” nigdy mnie w pełni nie przekonywała, dopóki nie przeczytałem An Epidemic of Absence Moisesa Velasquez-Manoffa. Ta książka rozwiązała mój problem, którym było pytanie, dlaczego układ odpornościowy miałby reagować zbyt silnie, jeśli nie jest używany. Przecież się nie nudzi. Velasquez-Manoff wskazuje na to, że pasożyty szybko wyewoluowały tak, by tłumić immunologiczne reakcje gospodarza. To rozpoczyna się ewolucyjny wyścig zbrojeń, w którym gospodarz rozwija nadmiernie wrażliwy układ odpornościowy. Zabierz pasożyty, a  system reaguje zbyt silnie na pyłki traw.  


I rzeczywiście, nie brakuje dowodów, że po usunięciu robaków z (na przykład) etiopskich wsi, po raz pierwszy pojawia się katar sienny, astma i tym podobne. W eksperymentach z myszami stwierdzono, że zainfekowanie ich robakami zmniejsza alergie, zapalną chorobę jelit, a nawet cukrzycę i schorzenie podobne do stwardnienia rozsianego. Leczenie ludzi robakami także pokazało, że działa to przeciwko tym chorobom, chociaż nie jest to zbyt pociągająca wymiana, bo zakażenie robakami to żadna przyjemność. Hart wspomina robaki tylko na marginesie, skupiając się głównie na bakteriach, ale nie ulega wątpliwości, że wiele nowoczesnych schorzeń wynika zarówno z wytępienia pasożytów, jak przyjaznych stworzeń w nas.


W pomysłowym rozdziale Hart argumentuje, że nasz problem z mediami społecznościowymi wypływa z faktu, że wyewoluowaliśmy do posiadania sieci społecznej składającej się z około 150 ludzi, nie zaś tysięcy. Ta liczba nazwana liczbą Dunbara, od nazwiska biologa ewolucyjnego, Robina Dunbara, wynika z schludnej korelacji między rozmiarami mózgu i wielkością grupy naczelnych i pasuje zdumiewająco dokładnie do liczby ludzi w staromodnej książce adresowej lub wielkości firmy zanim staje się zbyt nieporęczna do zarządzania. Dzisiaj mamy realne i wirtualne sieci, które daleko wykraczają poza tę liczbę i niezbyt dobrze dajemy sobie z tym radę.   


Tutaj jest inne, ciekawe niedopasowanie. Dlaczego tak bardzo lubimy alkohol, że stajemy się od niego uzależnieni? Są na to genetyczne wskazówki. Zmutowana wersja genu o nazwie ADH4 powstała około 10 milionów lat temu u przodków afrykańskich małp człekokształtnych, powodując, że jesteśmy około 40 razy sprawniejsi w trawieniu etanolu. Bycie na rauszu było niewielką ceną do zapłacenia za zdobyte kalorie. Prawdopodobnie dawało znaczącą korzyść żerowania na gnijących owocach.


Wraz z innymi substancjami, które stymulują układ mózgowy uruchamiany przez orgazm, pisze Hart: “nowoczesne środowisko jest środowiskiem wielkiej pokusy i bogactwa nowych i sugestywnych okazji do zawładnięcia mózgiem, który wyewoluował do cieszenia się i nagradzania przyjemności seksu i dojrzałych jagód”.  


Być może najbardziej oryginalny z argumentów Harta jest ten, którym wyjaśnia fake news. Mamy głęboko wyewoluowaną tendencję do przyjmowania rzeczy na wiarę. “Jest bardzo cienka linia między zaufaniem koniecznym w codziennym życiu, a naiwnością lub łatwowiernością, które mogą nas doprowadzić do wiary w fake news”. Malujemy naszym bohaterom aureole albo jako skutek uboczny tendencji do zakochiwania się w partnerach o wysokim statusie, albo jako skutek uboczny podążania przez miliony lat za liderami do bitwy przeciwko wrogom plemienia. Plemienna lojalność “my-oni”, ta głęboko zakorzeniona ludzka tendencja dokonuje reszty, zostawiając nas podzielonych na grupy z niezachwianym przekonaniem do „faktów”, które czasami są uderzająco błędne.


Moim ulubionym przykładem tej tendencji jest eksperyment, jaki wykonał z ponad tysiącem ludzi Hans Rosling, nieżyjący już niestety autor Factfulness. Po prostu zapytał ich: „Czy procent populacji świata, która żyje w skrajnej biedzie (a) zmniejszył się o połowę, (b) podwoił, czy (c) pozostał na tym samym poziomie przez ostatnie 20 lat?” Tylko 5 procent odpowiedziało poprawnie, że zmniejszył się o połowę; 65 procent sądziło, że podwoił się. Rosling podkreślił, że gdyby napisał te trzy odpowiedzi na trzech bananach i rzucił je szympansom, wybrałyby prawidłową odpowiedź 33 procent razy, uzyskując sześciokrotnie lepszy wynik niż ludzie w odpowiedzi na pytanie o ludzkie społeczeństwo.  


To właśnie niedopasowanie między naszą tendencją do ufania elokwentnym ludziom a zetknięciem z szarlatanami z globalnymi megafonami wyjaśnia najgorsze aspekty nowoczesnego świata: pęd na łeb na szyję do kultów, czy jest to Trump, Mahomet, Marks, Corbyn, Ayn Rand, czy Foucault. (Nawiasem mówiąc, to jest moja lista, nie Harta.) Ta książka jest więc dobrym miejscem, by zacząć rozumieć więcej o dwudziestym pierwszym wieku, od otyłości do Donalda Trumpa, przez przyznanie, że nadal jesteśmy małpami.  


Pleasures of sex and berries

Rational Optimist, 13 września 2020

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Matt Ridley


Brytyjski pisarz popularnonaukowy, sympatyk filozofii libertariańskiej. Współzałożyciel i b. prezes International Centre for Life, "parku naukowego” w Newcastle. Zrobił doktorat z zoologii (Uniwersytet Oksfordzki). Przez wiele lat był korespondentem naukowym w "The Economist". Autor książek: The Red Queen: Sex and the Evolution of Human Nature (1994; pol. wyd. Czerwona królowa, 2001, tłum. J.J. Bujarski, A. Milos), The Origins Of Virtue (1997, wyd. pol. O pochodzeniu cnoty, 2000, tłum. M. Koraszewska), Genome (1999; wyd. pol. Genom, 2001, tłum. M. Koraszewska), Nature Via Nurture: Genes, Experience, and What Makes us Human (także jako: The Agile Gene: How Nature Turns on Nurture, 2003), Rational Optimist 2010.

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj




Komentarze
1. Jednak cywilizacja górą Paweł 2020-09-18


Nauka

Znalezionych 1229 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

O Jezu, wskrzeszają mamuta!   Koraszewski   2021-09-17
Wszystkie antyizraelskie wiadomości zasługują na publikację   Bard   2021-09-04
Tożsamość etniczna i rasa   Coyne   2021-08-30
Środowiskowcy mylili się – nie stoimy przed apokalipsą owadów   Ridley   2021-08-13
Czy znaleziono najstarszy dowód na istnienie zwierzęcia? Nowa gąbko-podobna skamieniałość liczy 890 milionów lat   Coyne   2021-08-11
Psy rozumieją ludzi   Novella   2021-08-06
Nowy start nauki o życiu w epoce genu   Ridley   2021-08-05
Użycie ognia przez homininy: przykład szybkiej ewolucji kulturowej?   Coyne   2021-08-04
Historia pandemii jest historią zaprzeczania   Jackoby   2021-07-27
Nieuchwytny neuron babci   Novella   2021-07-22
Cierpienie i pytanie, czy przestaniemy jeść mięso   Koraszewski   2021-07-14
Czy nadchodzi hydroponika?   Novella   2021-07-13
Raport Unii Europejskiej o glifosacie   Novella   2021-07-10
Dlaczego ideologii nie należy mieszać z nauką   Coyne   2021-06-30
Nagonka na Izrael grasuje w stowarzyszeniach nauk ścisłych, medycyny i edukacji   Chesler   2021-06-24
Szczęśliwi pracoholicy   Witkowski   2021-06-03
Propaganda w wykonaniu nauczycieli akademickich   Chesler   2021-06-02
Ewolucja wielokomórkowości   Novella   2021-05-07
Polityczna polaryzacja jest przesadzona   Novella   2021-05-04
Wrotki były kiedyś sztandarową grupą istot bez seksu, a teraz sądzi się, że ukradkiem odstawiają szybkie numerki   Coyne   2021-04-22
Błędna historia antykolonializmu   Tupy   2021-04-21
Mayflower wyrusza w podróż raz jeszcze   Koraszewski   2021-04-19
Genetyczny przełącznik CRISPR   Novella   2021-04-16
Wielkie zdarzenie oksydacyjne   Novela   2021-04-09
Kiedy panika klimatyczna zlewa się z kulturą anulowania   Lomborg   2021-04-06
Czy wykształceni ludzie są bardziej antysemiccy?   Albert Cheng i Ian Kingsbury   2021-04-05
Nieoczekiwana historia i cudowny sukces szczepionek   Ridley   2021-03-31
Innowacja jest geograficznie zlokalizowanym i chwilowym zjawiskiem   Ridley   2021-03-29
Czy gąbki są najbliższymi krewnymi pozostałych zwierząt?   Coyne   2021-03-26
Kilka lekcji z rosyjskiej rewolucji. Jak kuszący radykalny nihilizm prowadzi do ekstremizmu   Geifman   2021-03-22
Wracamy do raju?   Łukaszewski   2021-03-18
Ślimakowi morskiemu odrasta tułów z odciętej głowy, czyli “autotomia z kleptoplastią”   Coyne   2021-03-15
Ewolucyjne korzyści udawania ofiary   Clark   2021-03-11
Ludzie i wymieranie megafauny   Novella   2021-03-10
Banany edytowane przez CRISPR   Novella   2021-03-02
Nikczemne grzyby naśladują kwiaty trawy, by ułatwić własne rozmnażanie się   Coyne   2021-02-26
Co zabiło megafaunę Ameryki Północnej?   Novella   2021-02-25
Stresy i nowe szczepy wirusa   Ridley   2021-02-12
EWOLUCJA wirusa Covid-19   Coyne   2021-02-10
Czy „toksyczna kobiecość” jest główną przyczyną bojów o społeczną sprawiedliwość?   Coyne   2021-02-08
Najmniejszy gad (i owodniowiec) świata: BARDZO mały kameleon   Coyne   2021-02-05
Dlaczego kocimiętka i matatabi doprowadzają koty do szaleństwa? Grupa badaczy mówi, że te rośliny mogą chronić je przed komarami   Coyne   2021-02-02
Bądźcie sceptyczni wobec wideo pokazujących “skutki uboczne” szczepionki   Novella   2021-01-28
Szaleństwo odnawialnej energii   Ridley   2021-01-23
Głębia ludzkiej historii   Novella   2021-01-19
Dlaczego szczepionki mRNA mogą zrewolucjonizować medycynę?   Ridley   2021-01-02
Szczepionka mRNA na koronawirusa: świadectwo ludzkiej pomysłowości i mocy nauki   Coyne   2021-01-01
Dziwaczny rodzaj rasistowskiego patriarchatu   Arora   2020-12-31
Centrala muszek owocowych: Bloomington Drosophila Stock Center   Coyne   2020-12-29
Pierwszy raport o używaniu narzędzi przez pszczoły: rodzimy gatunek używa grudek łajna, by odeprzeć drapieżne szerszenie   Coyne   2020-12-23
Nie – żadne chi nie istnieje   Novella   2020-12-21
Moc nauki dostarczyła najlepszej możliwej wiadomości w tym koszmarnym roku   Ridley   2020-12-18
Szczątkowa cecha ptaków, która mogła być funkcjonalna u przodków: zdalne wyczuwanie drgań dziobem (nadal czynne u kiwi)   Coyne   2020-12-16
Paradoks wielce niedoskonałego dobra   Koraszewski   2020-12-11
Nasiona roślin ewoluują, by upodobnić się odchodów antylopy, a oszukane żuki gnojowe odtaczają i zagrzebują nasiona   Coyne   2020-12-10
AI – asystent lekarza   Novella   2020-12-09
Czy problem zwijania białka został rozwiązany?   Coyne   2020-12-05
„Gryzoń skunksowy”, który żuje trujące rośliny i wypluwa truciznę na swoje futro   Coyne   2020-12-02
Intensywne zbieranie leczniczej rośliny przez ludzi prowadzi do ewolucji nowych kolorów liści i kwiatów   Coyne   2020-11-28
Jak ewoluuuje altruizm?   Coyne   2020-11-25
Filozof zainfekowany efektem potwierdzenia wyjaśnia, dlaczego ewolucja dowodzi Boga   Coyne   2020-11-23
Według nowych badań są cztery gatunki pingwinów białobrewych, a nie tylko jeden   Coyne   2020-11-19
Gra w łajdactwo, by zrozumieć łajdaków   Novella   2020-11-18
Ewolucja psów   Novella   2020-11-09
Genomowa i ewolucyjna analiza wymarłego kota szablozębnego   Coyne   2020-10-31
Zakład Simon-Ehrlich po 40 latach   Gale L. Pooley   2020-10-23
Używające narzędzi mrówki budują struktury, by spijać roztwór cukru w pojemnikach, nie topiąc się   Coyne   2020-10-22
Czego pandemia nauczyła nas o nauce?   Ridley   2020-10-19
Przeddarwinowscy “darwiniści”   Berry   2020-10-16
Covid 19 może przejmować kontrolę nad receptorami bólu, uśmierzając ból i podnosząc szerzenie się choroby: możliwy rezultat doboru naturalnego   Coyne   2020-10-15
Znowu wrzawa, że “teoria ewolucji wywrócona”, ale jak zwykle, robią z igły widły   Coyne   2020-10-13
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 4. Rzekome znaczenie dryfu genetycznego w ewolucji   Coyne   2020-10-09
Chromosomy Y ludzi, neandertalczyków i denisowian   Novella   2020-10-08
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 3. Rzekome znaczenie epigenetyki w ewolucji   Coyne   2020-10-07
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 2. Rzekome nieistnienie gatunków   Coyne   2020-10-05
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 1. Genetyczna plastyczność    Coyne   2020-10-03
“New Scientist”: Darwin jednak miał rację    Coyne   2020-10-01
Uprawy GMO i wzrost plonów   Novella   2020-09-28
Książka o psychologii ewolucyjnej, która pokazuje wartość tej dziedziny – ale nie wartość memów   Coyne   2020-09-22
Przyjemności seksu i jagód   Ridley   2020-09-18
Czy można falsyfikować naukowe teorie? Naukowiec odpowiada, że “nie”   Coyne   2020-09-12
Naukowe pismo “Nature” przystaje do Przebudzonych twierdząc, że zarówno płeć, jak gender są niebinarne   Coyne   2020-09-09
Wybór ostatecznej wolności   Witkowski   2020-09-07
Polio zlikwidowane w Afryce   Novella   2020-09-05
Czy wyrazy ludzkiej twarzy są uniwersalne w okazywaniu emocji?   Coyne   2020-09-02
Barwny erudyta J.B.S. Haldane   Coyne   2020-08-28
Modelowanie zbijania się pingwinów cesarskich w gromadę: każdy dostaje równie dużo ciepła   Coyne   2020-08-25
Jak algorytmy wpływają na twoje życie   Novella   2020-08-24
Z okazji dziewięćdziesiątych urodzin Thomasa Sowella   Jacoby   2020-08-22
Prawdziwie długa szyja: 6-metrowy wodny gad z triasu z szyją długości 2,7 metra   Coyne   2020-08-19
Wątrobiane duszki   Novella   2020-08-17
Rozrzedzanie krwi bez groźby krwawienia   Novella   2020-08-14
Nowy raport: Bakteria po stu milionach lat nadal żywa!   Coyne   2020-08-08
Modlitwa to nie jest lekarstwo   Nowella   2020-08-07
Maleńki, 10-centymetrowy dinosaur, który zjadał owady   Coyne   2020-08-06
Piękny skoczek, który upodabnia się do mrówki   Coyne   2020-08-03
Urodziny Rosalind Franklin!   Cobb   2020-07-31
Kondor wielki: ptak, który rzadko kiedy macha skrzydłami   Coyne   2020-07-28
Czy ludzie byli w Nowym Świecie ponad 30 tysięcy lat temu?   Coyne   2020-07-26
Oszaleć na punkcie nietoperzy w czasach korony i politykierstwa   Collins   2020-07-25

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk