Prawda

Poniedziałek, 17 czerwca 2019 - 02:57

« Poprzedni Następny »


Najbardziej zabójczy dzień na Ziemi


Steven Novella 2019-04-06

“Kiedy zobaczyłem to, wiedziałem, że nie jest to tylko osad naniesiony przez powódź – powiedział DePalma. – Nie byliśmy po prostu blisko granicy KT [kreda-trzeciorzęd] – to całe miejsce jest granicą KT!”
“Kiedy zobaczyłem to, wiedziałem, że nie jest to tylko osad naniesiony przez powódź – powiedział DePalma. – Nie byliśmy po prostu blisko granicy KT [kreda-trzeciorzęd] – to całe miejsce jest granicą KT!”

Jeśli nie zdarzy się coś naprawdę niespodziewanego, jest wysoce prawdopodobne, że to będzie wiadomość naukowa roku i znajdzie się na wszystkich listach wiadomości naukowych dziesięciolecia. Może to być paleontologiczna wiadomość stulecia. Łatwo jest przesadnie podniecić się, kiedy człowiek dowiaduje się o czymś takim i może przesadzam, ale zdecydujecie sami, kiedy dowiecie się, o co chodzi, jeśli jeszcze nie wiecie.

Młody doktorant, Robert DePalma, znalazł olbrzymi depozyt skamieniałości, który, jak się wydaje, powstał dokładnie w dniu, w którym uderzyła asteroida i zmiotła 99,9999% żywych stworzeń i 75% gatunków na Ziemi.


„New Yorker” opowiada całą historię z wielkimi szczegółami i całość warta jest przeczytania, ale tutaj jest krótka wersja. Obecnie jest jasno ustalone, że 66 milionów lat temu duża asteroida uderzyła w ziemię z szybkością 45 tysięcy mil na godzinę  w pobliżu Zatoki Meksykańskiej tworząc to, co obecnie nazywamy kraterem Chicxulub. Uderzenie wyrzuciło setki ton odłamków w powietrze, na orbitę, a nawet do układu słonecznego. Gorące kamienie spadały z powrotem na Ziemie, powodując pożar większości życia roślinnego, zatruwając atmosferę i blokując światło słoneczne, co wpędziło Ziemię w toksyczne głębokie zimno.  


Trudno wyobrazić sobie, że cokolwiek przeżyło ten dzień oraz kolejne tygodnie i miesiące, ale jakiemuś życiu udało się prześlizgnąć i z czasem wyewoluowało do dzisiejszego zestawu licznych gatunków, włącznie z ludźmi.


Skąd wiemy, że to się zdarzyło? No cóż, każde takie wydarzenie pozostawia po sobie jakieś dowody. Wiemy, że było masowe wymieranie w czasie zwanym granicą K-T (obecnie granica K-Pg [granica kredowo-paleogeńska], ale wielu nadal używa starej nazwy). Im więcej znajdujemy skamieniałości, tym bardziej nagłe wydaje się to wymieranie, chociaż nadal są ludzie, którzy preferują bardziej stopniowy model wymierania.  


W 1980 roku Walter i Louis Alvarez opublikowali pracę, w której opisali warstwę irydu na granicy K-T, sugerującą, że ten rzadki pierwiastek ułożył się warstwą nagle na całej Ziemi z powodu uderzenia asteroidy. Izotop wskazywał także na pochodzenie z asteroidy raczej niż z Ziemi, jak w wyniku masywnego wybuchu wulkanicznego.


Inne dowody olbrzymiego uderzenia obejmują deszcz maleńkich szklanych kulek ze stopionego materiału wyrzuconego w atmosferę. Jest także szokowy kwarc, iryd i nanodiamenty – geologiczny materiał, który może powstać jedynie w wyniku olbrzymiego uderzenia.


Paleontolodzy już wcześniej znajdowali skamieniałości, które wydawały się pozostałościami stworzeń, które zginęły tego właśnie dnia. DePalma znalazł jednak cały ekosystem zachowany w momencie uderzenia. O miejscu powiedział mu lokalny ranczer, a znajduje się ono w Hell Creek w Północnej Dakocie, regionie już znanym ze skamieniałości z kredy. Tam, na przykład odkryto pierwszego Tyrannosaurus Rex.


DePalma zbadał miejsce, które nazywa obecnie Tanis i zorientował się, co znalazł – warstwy osadu z skamieniałościami, bursztynem, kwarcem szokowym i innymi cechami bezpośredniego uderzenia. Ponadto na dnie małych kraterów znalazł szklane kulki o nazwie tektyty. Szklane kulki nadal spadały deszczem, kiedy tworzyły się te osady. Ponadto znalazł ryby tak dobrze zachowane, że mógł zobaczyć małe tektyty osadzone w ich skrzelach. Te ryby zginęły owego dnia.


Miejsce znajduje się w dolinie zalewowej, która w owym czasie miała duże jezioro, wylewające od czasu do czasu po burzy. Było tam więc wiele warstw osadów, które pojawiały się nagle, chwytając migawkowy obraz ekosystemu. Zazwyczaj takie warstwy osadów mogą reprezentować tysiąc lat lub więcej – ale tutaj reprezentowały jeden dzień.


Nowe znalezisko jest warstwą osadu, która nie powstała w wyniku burzy. DePalma i jego współautor sądzą, że kiedy asteroida uderzyła w Chicxulub, spowodowała tsunami, które zalało Amerykę Północną. Woda poniosła ze sobą wszystko, co zawierała i przelała się przez ląd, zabierając rośliny i inny materiał. Część wody wlała się do doliny zalewowej w Hell Creek i zostawiła tam grubą warstwę osadu ze wszystkimi martwymi lub umierającymi zwierzętami.


Osad był kluczowy, ponieważ uwięził stworzenia w miejscu i zachował je w trzech wymiarach. Odłamki od uderzenia, włącznie ze szklanymi kulkami, spadały w ten osad, pozostawiając maleńkie kratery z tektytami na dnie. Czy to nie jest wspaniałe?


To odkrycie zgadza się z modelami tego, co stało się owego dnia i z innymi dowodami w sprawie uderzenia i wymierania K-T. Dostarcza jednak również najlepszego zdjęcia migawkowego owego dnia. Już odkryto nowe gatunki uprzednio nieznane nauce. Mamy jednak również okazję zobaczenia próbki życia, o którym wiemy, że istniało w tym samym czasie. Miejsce zawiera także dowody, jakich mogą użyć naukowcy do testowania komputerowych modeli uderzenia.


Ocenia się, że to jedno miejsce da paleontologom zajęcia na pół wieku.


Te rzadkie odkrycia są nadzwyczajne. Zazwyczaj patrzymy na zapis geologiczny lub kopalny o bardzo małej rozdzielczości – każda maleńka warstwa reprezentuje tysiące lub miliony lat.  Czasami jednak wielkie wydarzenia zostają pochwycone i zachowane. Kiedy, na przykład, wybucha wulkan i kładzie grubą warstwę popiołu, może to zachować jeden dzień w zapisie geologicznym.


Nie słyszałem jednak o niczym podobnym do tego. To było jedno z największych wydarzeń w życiu Ziemi. To wydarzenie jest zapisane na całej Ziemi na różne sposoby. Ale mogą istnieć miejsca, które są w doskonałej odległości od samego znaczącego wydarzenia, by nie zostać całkowicie zniszczone, a także mieć odpowiednie warunki do zachowania tego, co się zdarzyło. DePalma najwyraźniej znalazł jedno z tych „doskonałych miejsc” rejestracji wydarzenia K-T.


Capturing The Most Deadly Day On Earth

1 kwietnia 2019

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Steven Novella 

Neurolog, wykładowca na Yale University School of Medicine. Przewodniczący i współzałożyciel New England Skeptical Society. Twórca popularnych (cotygodniowych) podkastów o nauce The Skeptics’ Guide to the Universe. Jest również dyrektorem Science-Based Medicine będącej częścią James Randi Educational Foundation (JREF), członek Committee for Skeptical Inquiry (CSI) oraz członek założyciel Institute for Science in Medicine. Prowadzi blog Neurologica.
 

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj




Komentarze
1. Ciekawostką z tego okresu jest baszarteg 2019-04-06


Nauka

Znalezionych 951 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Słonie mają fantastyczny węch (lepszy niż psy): są jedynymi zwierzętami, które potrafią rozróżnić inne ilości pokarmu tylko po zapachu   Coyne   2019-06-14
Indyjscy farmerzy wysiali ziarna GMO w proteście obywatelskiego nieposłuszeństwa     2019-06-13
Chcąc zadowolić antyaborcjonistów administracja Trumpa tnie finansowanie badań medycznych przy użyciu tkanki płodowej   Coyne   2019-06-11
Triumf Mao: Światowa Organizacja Zdrowia oficjalnie akceptuje szarlatanerię tradycyjnej chińskiej medycyny     2019-06-04
Ale jak to bezbarwnikowy?   Łopatniuk   2019-06-01
Na zdrowie: izraelscy naukowcy warzą piwo na ”wskrzeszonych” drożdżach sprzed 5000 lat     2019-05-31
Skąd wiemy to, co wiemy?   Novella   2019-05-28
Samice bonobo (ale nie samice szympansów) pomagają swoim synom w zdobywaniu partnerek   Coyne   2019-05-25
Dlaczego ludzie sprzeciwiają się technologiom, które zmniejszają szkody?   Ridley   2019-05-24
Nowa praca o nielotnych chruścielach rażąco przesadzona i wypaczona w popularnych mediach   Coyne   2019-05-22
Trenowanie sztucznej inteligencji, żeby widziała jak człowiek   Novella   2019-05-21
A polać wielką wodą…   Cipiur   2019-05-18
Wykrywanie kłamstw w mózgu   Novella   2019-05-17
Walka o zachowanie bioróżnorodności   Ridley   2019-05-15
Niezwykły przypadek mimikry: skaczący pająk naśladuje gąsienicę   Coyne   2019-05-14
Selektywnie stosowana koncepcja tabula rasa i ideologicznie motywowane nieporozumienia   Cory Clark   2019-05-09
Dlaczego szarlatani nie powinni nadzorować sami siebie     2019-05-08
Kiedy naukowcy nie tolerują odmiennego zdania   Weber   2019-05-07
Przegapione odkrycia w historii nauki   Ridley   2019-05-02
W obronie scjentyzmu   Winegard   2019-04-30
Akupunktura kwantowa   Novella   2019-04-23
Nie tylko kakao   Łopaniuk   2019-04-20
Wstęga Möbiusa sprzecznych egocentryzmów poznawczych   Landes   2019-04-18
Kolejne badania nad bzdurą   Novella   2019-04-17
Licząca 43 miliony lat forma przejściowa: wodno-lądowy wieloryb    Coyne   2019-04-15
Zdumiewające możliwości docenienia i wykorzystania neuroróżnorodności   Koraszewski   2019-04-12
Jak sobie radzić ze skrajnymi wydarzeniami pogodowymi?   Lomborg   2019-04-09
Najbardziej zabójczy dzień na Ziemi   Novella   2019-04-06
Zaprzeczanie neuronauce o różnicach płci   Cahill   2019-04-05
Zwierzęce roboty   Novella   2019-04-04
Technologia pomaga w kryzysach wodnych na całym globie   Cohen   2019-04-02
Niezwykłe skamieniałości kambryjskie porównywalne do tych z łupków z Burgess   Coyne   2019-03-30
Tak wygląda dobre dziennikarstwo   Novella   2019-03-29
Wzrost sektora nasiennictwa w Ugandzie demaskuje główne twierdzenie anty- GMO   Ongu   2019-03-21
Ewolucja „nieredukowalnie złożonych” białek zapobiegających zamarzaniu u ryb polarnych (i policzek wymierzony Behemu)   Coyne   2019-03-20
Złoty ryż wreszcie dopuszczony w Bangladeszu   Novella   2019-03-19
Kłamstwa, bezczelne kłamstwa i statystyka   Welsh   2019-03-18
Wyprane kłamstwa   Ridley   2019-03-14
Czy islamska teologia i filozofia może wzbogacić etyczną debatę wokół CRISPR?   Coyne   2019-03-06
Kacze dzioby, Umwelt i a priori Kanta   Cobb   2019-03-04
Co kręci płaskoziemców   Novella   2019-03-02
Ślimaki nagoskrzelne mają kolczaste penisy jednorazowego użytku, którymi usuwają plemniki rywala ze swojej partnerki   Coyne   2019-03-01
Zrozumienie nowoczesnych horrorów afrykańskich zakorzenionych w handlu niewolnikami przez Ocean Indyjski   Clarfield   2019-02-28
Raport z sensacyjnym twierdzeniem o ”załamaniu klimatu” jest chwytliwy, ale nieprawdziwy   Lomborg   2019-02-27
Naukowiec analizuje dwa przykłady w nowej książce Behego; stwierdza, że są głęboko błędne   Coyne   2019-02-26
Triasowy mięsak, czyli praprzodkowie żółwi też chorowali na nowotwory   Łopatniuk   2019-02-16
Co nauka może powiedzieć pani Ocasio-Cortez o klimacie   Lomborg   2019-02-15
Kury produkujące leki   Novella   2019-02-14
Rak w raku i przerzut w przerzucie   Łopatniuk   2019-02-09
Prawo niezamierzonych konsekwencji   Novella   2019-02-07
Czy świat rzeczywiście staje się biedniejszy? Odpowiedź Stevena Pinkera   Coyne   2019-02-06
Maniok o wysokiej zawartości żelaza i cynku może poprawić odżywianie i zdrowie w Afryce Zachodniej     2019-02-05
Dalszy spadek zgonów z powodu raka   Novella   2019-02-04
Dokopywanie nauce przez dwóch naukowców i filozofa   Coyne   2019-02-01
Jacy naprawdę byli neandertalczycy?   Novella   2019-01-31
Żywność GM i zmiana opinii   Novella   2019-01-29
Wojny o Oświecenie: kilka refleksji o Enlightenment Now, w rok później   Pinker   2019-01-25
Dunning Kruger a opozycja wobec GMO   Novella   2019-01-23
Nasza pamięć cofa się   Nivella   2019-01-21
Niezrozumienie efektu Dunninga-Krugera   Novella   2019-01-18
Szarlataneria finansowana przez społeczność internetową   Novella   2019-01-16
Nowa duża salamandra ze Stanów Zjednoczonych   Mayer   2019-01-10
Kwitnące rośliny pozostają zdolne do życia po przejściu przez przewód pokarmowy ptactwa wodnego   Coyne   2019-01-07
Radykalne poglądy polityczne korelują z marnym metapoznaniem   Novella   2019-01-05
Nareszcie: owocowy gospodarz dzikiej Drosophila melanogaster   Coyne   2019-01-02
Z końcem roku   Łopatniuk   2019-01-01
Psychologia globalnego pesymizmu   Ridley   2018-12-26
Wiara w Świętego Mikołaja   Novella   2018-12-25
Brudna pardwa górska   Lyon   2018-12-24
Lotosowe szaleństwo   Łopatniuk   2018-12-22
Intrygujące zajęcia na Princeton University   Coyne   2018-12-19
Aktywność umysłowa nie zapobiega osłabieniu umysłowej sprawności   Novella   2018-12-15
Musi się potępić akademicki mobbing uczonego     2018-12-14
Dlaczego sądy nie powinny rozstrzygać o nauce     2018-12-13
Dziennikarze  nie rozumieją nowego raportu USA o klimacie   Lomborg   2018-12-12
Kilka myśli o altruizmie   Coyne   2018-12-10
Nauka nie jest twoim wrogiem   Pinker   2018-12-08
Czy poparcie przez celebrytę może skłonić ludzi do zaakceptowania ewolucji?   Coyne   2018-12-07
Dominujący indyk i jego popisy   Lyon   2018-12-04
Dlaczego kocie języki są kolczaste?   Coyne   2018-12-01
Hiszpania dąży do zakazania alternatywnej medycyny   Novella   2018-11-30
Inżyneria fotosyntezy i jej przeciwnicy   Novella   2018-11-27
Mój list do Darwina   Coyne   2018-11-26
Zapuszczenie   Łopatniuk   2018-11-24
Nowa praca potwierdza sześć podgatunków tygrysa   Coyne   2018-11-21
Nawigacja może być fundamentalna dla myślenia   Novella   2018-11-20
Zrezygnowanie z hamburgerów nie uratuje planety   Lomborg   2018-11-16
Echinacea nie działa na przeziębienie   Novella   2018-11-15
Laserowe skanowanie Archeopteryxa   Novella   2018-11-10
Apoptoza całego ciała   Dennett   2018-11-09
Głębota i polityka pseudogłębi   Hughes   2018-11-08
Niewydolność wątroby spowodowana ekstraktem z zielonej herbaty   Novella   2018-11-06
Skąd wiemy, że niemal wszyscy neandertalczycy byli praworęczni?   Coyne   2018-11-05
Co nam daje psychologia ewolucyjna?   Flock   2018-11-01
Problemy z organiczną żywnością i badaniem raka   Novella   2018-10-31
Geny, które wpływają na ludzką inteligencję i osobowość   Ridley   2018-10-30
Dławiący problem   Łopatniuk   2018-10-27
Niepoprawna ludzkość znowu poprawiona   Koraszewski   2018-10-26
Neandertalskie kości w Chorwacji   Coyne   2018-10-25
Światowa Organizacja Zdrowia udziela poparcia szarlatanerii   Novella   2018-10-24

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej



Ściganie bluźnierstwa



Ryby jaskiniowe



Autyzm


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk