Prawda

Środa, 5 sierpnia 2020 - 21:25

« Poprzedni Następny »


Najbardziej zabójczy dzień na Ziemi


Steven Novella 2019-04-06

“Kiedy zobaczyłem to, wiedziałem, że nie jest to tylko osad naniesiony przez powódź – powiedział DePalma. – Nie byliśmy po prostu blisko granicy KT [kreda-trzeciorzęd] – to całe miejsce jest granicą KT!”
“Kiedy zobaczyłem to, wiedziałem, że nie jest to tylko osad naniesiony przez powódź – powiedział DePalma. – Nie byliśmy po prostu blisko granicy KT [kreda-trzeciorzęd] – to całe miejsce jest granicą KT!”

Jeśli nie zdarzy się coś naprawdę niespodziewanego, jest wysoce prawdopodobne, że to będzie wiadomość naukowa roku i znajdzie się na wszystkich listach wiadomości naukowych dziesięciolecia. Może to być paleontologiczna wiadomość stulecia. Łatwo jest przesadnie podniecić się, kiedy człowiek dowiaduje się o czymś takim i może przesadzam, ale zdecydujecie sami, kiedy dowiecie się, o co chodzi, jeśli jeszcze nie wiecie.

Młody doktorant, Robert DePalma, znalazł olbrzymi depozyt skamieniałości, który, jak się wydaje, powstał dokładnie w dniu, w którym uderzyła asteroida i zmiotła 99,9999% żywych stworzeń i 75% gatunków na Ziemi.


„New Yorker” opowiada całą historię z wielkimi szczegółami i całość warta jest przeczytania, ale tutaj jest krótka wersja. Obecnie jest jasno ustalone, że 66 milionów lat temu duża asteroida uderzyła w ziemię z szybkością 45 tysięcy mil na godzinę  w pobliżu Zatoki Meksykańskiej tworząc to, co obecnie nazywamy kraterem Chicxulub. Uderzenie wyrzuciło setki ton odłamków w powietrze, na orbitę, a nawet do układu słonecznego. Gorące kamienie spadały z powrotem na Ziemie, powodując pożar większości życia roślinnego, zatruwając atmosferę i blokując światło słoneczne, co wpędziło Ziemię w toksyczne głębokie zimno.  


Trudno wyobrazić sobie, że cokolwiek przeżyło ten dzień oraz kolejne tygodnie i miesiące, ale jakiemuś życiu udało się prześlizgnąć i z czasem wyewoluowało do dzisiejszego zestawu licznych gatunków, włącznie z ludźmi.


Skąd wiemy, że to się zdarzyło? No cóż, każde takie wydarzenie pozostawia po sobie jakieś dowody. Wiemy, że było masowe wymieranie w czasie zwanym granicą K-T (obecnie granica K-Pg [granica kredowo-paleogeńska], ale wielu nadal używa starej nazwy). Im więcej znajdujemy skamieniałości, tym bardziej nagłe wydaje się to wymieranie, chociaż nadal są ludzie, którzy preferują bardziej stopniowy model wymierania.  


W 1980 roku Walter i Louis Alvarez opublikowali pracę, w której opisali warstwę irydu na granicy K-T, sugerującą, że ten rzadki pierwiastek ułożył się warstwą nagle na całej Ziemi z powodu uderzenia asteroidy. Izotop wskazywał także na pochodzenie z asteroidy raczej niż z Ziemi, jak w wyniku masywnego wybuchu wulkanicznego.


Inne dowody olbrzymiego uderzenia obejmują deszcz maleńkich szklanych kulek ze stopionego materiału wyrzuconego w atmosferę. Jest także szokowy kwarc, iryd i nanodiamenty – geologiczny materiał, który może powstać jedynie w wyniku olbrzymiego uderzenia.


Paleontolodzy już wcześniej znajdowali skamieniałości, które wydawały się pozostałościami stworzeń, które zginęły tego właśnie dnia. DePalma znalazł jednak cały ekosystem zachowany w momencie uderzenia. O miejscu powiedział mu lokalny ranczer, a znajduje się ono w Hell Creek w Północnej Dakocie, regionie już znanym ze skamieniałości z kredy. Tam, na przykład odkryto pierwszego Tyrannosaurus Rex.


DePalma zbadał miejsce, które nazywa obecnie Tanis i zorientował się, co znalazł – warstwy osadu z skamieniałościami, bursztynem, kwarcem szokowym i innymi cechami bezpośredniego uderzenia. Ponadto na dnie małych kraterów znalazł szklane kulki o nazwie tektyty. Szklane kulki nadal spadały deszczem, kiedy tworzyły się te osady. Ponadto znalazł ryby tak dobrze zachowane, że mógł zobaczyć małe tektyty osadzone w ich skrzelach. Te ryby zginęły owego dnia.


Miejsce znajduje się w dolinie zalewowej, która w owym czasie miała duże jezioro, wylewające od czasu do czasu po burzy. Było tam więc wiele warstw osadów, które pojawiały się nagle, chwytając migawkowy obraz ekosystemu. Zazwyczaj takie warstwy osadów mogą reprezentować tysiąc lat lub więcej – ale tutaj reprezentowały jeden dzień.


Nowe znalezisko jest warstwą osadu, która nie powstała w wyniku burzy. DePalma i jego współautor sądzą, że kiedy asteroida uderzyła w Chicxulub, spowodowała tsunami, które zalało Amerykę Północną. Woda poniosła ze sobą wszystko, co zawierała i przelała się przez ląd, zabierając rośliny i inny materiał. Część wody wlała się do doliny zalewowej w Hell Creek i zostawiła tam grubą warstwę osadu ze wszystkimi martwymi lub umierającymi zwierzętami.


Osad był kluczowy, ponieważ uwięził stworzenia w miejscu i zachował je w trzech wymiarach. Odłamki od uderzenia, włącznie ze szklanymi kulkami, spadały w ten osad, pozostawiając maleńkie kratery z tektytami na dnie. Czy to nie jest wspaniałe?


To odkrycie zgadza się z modelami tego, co stało się owego dnia i z innymi dowodami w sprawie uderzenia i wymierania K-T. Dostarcza jednak również najlepszego zdjęcia migawkowego owego dnia. Już odkryto nowe gatunki uprzednio nieznane nauce. Mamy jednak również okazję zobaczenia próbki życia, o którym wiemy, że istniało w tym samym czasie. Miejsce zawiera także dowody, jakich mogą użyć naukowcy do testowania komputerowych modeli uderzenia.


Ocenia się, że to jedno miejsce da paleontologom zajęcia na pół wieku.


Te rzadkie odkrycia są nadzwyczajne. Zazwyczaj patrzymy na zapis geologiczny lub kopalny o bardzo małej rozdzielczości – każda maleńka warstwa reprezentuje tysiące lub miliony lat.  Czasami jednak wielkie wydarzenia zostają pochwycone i zachowane. Kiedy, na przykład, wybucha wulkan i kładzie grubą warstwę popiołu, może to zachować jeden dzień w zapisie geologicznym.


Nie słyszałem jednak o niczym podobnym do tego. To było jedno z największych wydarzeń w życiu Ziemi. To wydarzenie jest zapisane na całej Ziemi na różne sposoby. Ale mogą istnieć miejsca, które są w doskonałej odległości od samego znaczącego wydarzenia, by nie zostać całkowicie zniszczone, a także mieć odpowiednie warunki do zachowania tego, co się zdarzyło. DePalma najwyraźniej znalazł jedno z tych „doskonałych miejsc” rejestracji wydarzenia K-T.


Capturing The Most Deadly Day On Earth

1 kwietnia 2019

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Steven Novella 

Neurolog, wykładowca na Yale University School of Medicine. Przewodniczący i współzałożyciel New England Skeptical Society. Twórca popularnych (cotygodniowych) podkastów o nauce The Skeptics’ Guide to the Universe. Jest również dyrektorem Science-Based Medicine będącej częścią James Randi Educational Foundation (JREF), członek Committee for Skeptical Inquiry (CSI) oraz członek założyciel Institute for Science in Medicine. Prowadzi blog Neurologica.
 

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj




Komentarze
1. Ciekawostką z tego okresu jest baszarteg 2019-04-06


Nauka

Znalezionych 1134 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Piękny skoczek, który upodabnia się do mrówki   Coyne   2020-08-03
Urodziny Rosalind Franklin!   Cobb   2020-07-31
Kondor wielki: ptak, który rzadko kiedy macha skrzydłami   Coyne   2020-07-28
Czy ludzie byli w Nowym Świecie ponad 30 tysięcy lat temu?   Coyne   2020-07-26
Oszaleć na punkcie nietoperzy w czasach korony i politykierstwa   Collins   2020-07-25
Dwa gatunki dały zdolną do życia hybrydę, mimo że rozeszły się 150 milionów lat temu   Coyne   2020-07-23
Niccolo Tartaglia jego tajemnica   Jacoby   2020-07-20
Akcja afirmatywna w wieloetnicznym narodzie   Hyams   2020-07-17
Dekolonizacja ewolucji (i Darwina) była nieunikniona   Coyne   2020-07-15
Filtr mózgu (czyli czego nie widzimy)   Novella   2020-07-14
Homeopatia jest bezwartościowa a czasami szkodliwa   Novella   2020-07-10
Pięć błędnych wyobrażeń o ewolucji: jedno jest wątpliwe, jedno niesłuszne   Coyne   2020-07-08
Wiecznie kurczący się tranzystor i wynalezienie Google   Ridley   2020-07-06
Postmodernizm: filozofia, która stoi za naszymi wojnami kulturowymi i postępującym nihilizmem   Hill   2020-07-02
Bodźce do innowacji w końcu pokonają COVID-19   Ridley   2020-06-27
Maleńkie stworzenia morskie budują olbrzymie, fantastyczne domy, by chronić się i zdobywać pokarm   Coyne   2020-06-25
Rośliny uprawne z edytowanym genomem pomagają farmerom i środowisku   Ridley   2020-06-20
Czy klucz do COVID można znaleźć w rosyjskiej pandemii?   Ridley   2020-06-18
Skąd więc wziął się ten wirus?   Ridley   2020-06-16
Nowe dane o tym, jak działają grzyby „mrówek zombie”   Coyne   2020-06-15
Czy brytyjski naukowy establishment popełnił największy błąd w historii?   Ridley   2020-06-13
Błysk światła w mroku   Sheagren   2020-06-12
Poczucie pewności napędza efekt potwierdzenia   Novella   2020-06-08
Czy możemy zobaczyć osobowość?   Novella   2020-06-05
Rozwiązanie dla obecnego kryzysu   Ridley   2020-06-02
Lokalizacja funkcji wykonawczych   Novella   2020-05-30
Przestańcie wierzyć w naukę   Greenfield   2020-05-28
Ewolucyjne korzenie sztuki   Koraszewski   2020-05-27
Innowacji nie można wymusić, ale można je zdławić   Ridley   2020-05-26
Stymulowanie kory wzrokowej   Novella   2020-05-23
Pora na telemedycynę   Novella   2020-05-19
Czy mrożącą krew w żyłach prawdą jest, że decyzja o zamknięciu społeczeństwa opierała się na luźnych matematycznych spekulacjach?   Ridley   2020-05-15
MMR jest bezpieczna i skuteczna   Novella   2020-05-14
Odporność stada na fakty   Koraszewski   2020-05-13
O COVID wiemy wszystko – i nie wiemy niczego   Ridley   2020-05-12
Nanotechnologia zastosowana do leczenia choroby Alzheimera   Novella   2020-05-11
COVID-19 – To są szkody   Novella   2020-05-05
Nadmiar teorii wszystkiego   Koraszewski   2020-05-04
Zawodnicy – i trudności – w wyścigu do wyleczenia COVID   Ridley   2020-04-30
Psychologia sprzeciwu wobec szczepień   Novella   2020-04-25
Prowokator czy prowokowany?   Witkowski   2020-04-24
Nauka on-line jest skuteczna   Novella   2020-04-23
Mądrość w pułapce autorytetu   Witkowski   2020-04-18
Znaleziono najstarszego “bilaterian”: odkryto podobne do robaka stworzenie wraz z jego skamieniałymi śladami   Coyne   2020-04-16
Nietoperze i pandemia   Ridley   2020-04-14
Pandemia ludzkiej głupoty   Novella   2020-04-12
W miarę postępu badań natura naszego wroga staje się coraz wyraźniejsza   Ridley   2020-04-04
Wzmacnianie układu odpornościowego podczas pandemii   Novella   2020-04-02
Dlaczego ten wirus inaczej dotyka pokolenia?   Ridley   2020-03-30
Czaszka maleńkiego dinozaura/ptaka znaleziona w bursztynie   Coyne   2020-03-27
Szczepionka na koronawirusa nie przybędzie szybko   Ridley   2020-03-25
Niebawem dowiemy się jak solidna jest nasza cywilizacja   Ridley   2020-03-23
Żywotność wirusa Covid-19 na różnych powierzchniach (rada: używaj rękawiczek, kiedy odbierasz paczki i nie otwieraj ich przez 24 godziny)   Coyne   2020-03-21
Dzień był krótszy 70 milionów lat temu   Novella   2020-03-20
Jak często powstają ptasie hybrydy?   Coyne   2020-03-18
Mózgi noworodków   Novella   2020-03-16
Twierdzenie o białku i DNA dinozaurów   Novella   2020-03-10
Porażka jest stałym elementem pracy naukowca   Konrad Bocian   2020-03-07
Jak myśleć o naszych problemach   Tupy   2020-03-03
Dlaczego tak wiele nowych wirusów pochodzi od nietoperzy?   Ridley   2020-02-29
Odkrycie antybiotyku przez AI   Novella   2020-02-27
Wizyta w Andach u łysek rogatych   Lyon   2020-02-26
Zioła nie pomagają na utratę wagi   Novella   2020-02-25
Dawkins pisze tweeta   Coyne   2020-02-24
W obronie binarności płci u ludzi   Coyne   2020-02-21
Nie palmy pieniędzy na ołtarzu zielonej manii   Lomborg   2020-02-20
Więcej dowodów ewolucji: końskie zarodki zaczynają tworzyć pięć palców, a cztery zawiązki znikają   Coyne   2020-02-18
Homeopatyczny rentgen   Novella   2020-02-14
Różnice płci w wyborze zabawek: chłopcy bawią się chłopięcymi zabawkami, dziewczynki dziewczęcymi zabawkami   Coyne   2020-02-13
Śmiertelność z powodu raka nadal spada wbrew twierdzeniom szarlatanów     2020-02-11
Odkrycie w immunologii, a leczenie nowotworów   Novella   2020-02-10
Ponowne psucie nauki przez ideologię: ”Slate” wypacza biologię ewolucyjną, by wyglądała na kapitalistyczną i antysocjalistyczną   Coyne   2020-02-07
Flamingi z braku łysek rogatych   Lyon   2020-02-06
Moja ostatnia praca badawcza. Część 3: Znaczenie   Coyne   2020-02-04
Moja ostatnia praca badawcza. Część 2: Wyniki   Coyne   2020-02-03
Moja ostatnia praca badawcza: Część 1: Cele i metody   Coyne   2020-02-01
Ewolucyjne wyjaśnienie nienaukowych przekonań   Bretl   2020-01-31
Zdumiewająca mimikra   Coyne   2020-01-27
Reality check: Pęd do szybkiej „zerowej” emisji to gwarancja przegranej   Lomborg   2020-01-27
Sfuszerowany artykuł o biologii w „Washington Post”   Coyne   2020-01-24
Punkty dla Ameryki w konflikcie między Iranem i USA   Destexhe   2020-01-24
Zbliżanie się do rozumienia pamięci   Novella   2020-01-22
Z perspektywy naszego kurnika   Witkowski   2020-01-16
Fałszywa pokora nie uratuje planety   Boudry   2020-01-09
Złoty ryż zatwierdzony na Filipinach   Novella   2020-01-07
Cudowna animacja DNA i komórek   Coyne   2020-01-06
Dychotomiczne myślenie, niepewność i zaprzeczanie nauce     2020-01-01
Mieliśmy najlepszą dekadę w historii. Naprawdę   Ridley   2019-12-31
Kreacjonista opowiada się za ”argumentem z niedowierzania”   Coyne   2019-12-26
Biologia męskiej agresji i dlaczego nie jest to tylko „socjalizacja”   Coyne   2019-12-24
Wydajność, wyzysk, wybory   Koraszewski   2019-12-23
Społecznościowe finansowanie szarlatanerii   Novella   2019-12-20
Wykład Dawkinsa o czerpaniu odwagi z darwinizmu   Coyne   2019-12-18
Uprawy GM, takie jak Złoty Ryż, uratują życie setek tysięcy dzieci   Ridey   2019-12-13
Darwin, lisy i inne ssaki na Falklandach   Mayer   2019-12-11
Wirtualna edukacja   Novella   2019-12-03
Teoria klasy próżniaczej Thorsteina Veblena – uaktualnienie statusu   Henderson   2019-12-02
Punkt szczytowy inteligencji   Novella   2019-11-30
Likwidowanie przeziębienia miedzią   Novella   2019-11-27
Dlaczego wyjaśnianie problemów przez biały przywilej jest niesłuszne   Rob Henderson   2019-11-25

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk