Prawda

Piątek, 18 października 2019 - 18:15

« Poprzedni Następny »


Najbardziej zabójczy dzień na Ziemi


Steven Novella 2019-04-06

“Kiedy zobaczyłem to, wiedziałem, że nie jest to tylko osad naniesiony przez powódź – powiedział DePalma. – Nie byliśmy po prostu blisko granicy KT [kreda-trzeciorzęd] – to całe miejsce jest granicą KT!”
“Kiedy zobaczyłem to, wiedziałem, że nie jest to tylko osad naniesiony przez powódź – powiedział DePalma. – Nie byliśmy po prostu blisko granicy KT [kreda-trzeciorzęd] – to całe miejsce jest granicą KT!”

Jeśli nie zdarzy się coś naprawdę niespodziewanego, jest wysoce prawdopodobne, że to będzie wiadomość naukowa roku i znajdzie się na wszystkich listach wiadomości naukowych dziesięciolecia. Może to być paleontologiczna wiadomość stulecia. Łatwo jest przesadnie podniecić się, kiedy człowiek dowiaduje się o czymś takim i może przesadzam, ale zdecydujecie sami, kiedy dowiecie się, o co chodzi, jeśli jeszcze nie wiecie.

Młody doktorant, Robert DePalma, znalazł olbrzymi depozyt skamieniałości, który, jak się wydaje, powstał dokładnie w dniu, w którym uderzyła asteroida i zmiotła 99,9999% żywych stworzeń i 75% gatunków na Ziemi.


„New Yorker” opowiada całą historię z wielkimi szczegółami i całość warta jest przeczytania, ale tutaj jest krótka wersja. Obecnie jest jasno ustalone, że 66 milionów lat temu duża asteroida uderzyła w ziemię z szybkością 45 tysięcy mil na godzinę  w pobliżu Zatoki Meksykańskiej tworząc to, co obecnie nazywamy kraterem Chicxulub. Uderzenie wyrzuciło setki ton odłamków w powietrze, na orbitę, a nawet do układu słonecznego. Gorące kamienie spadały z powrotem na Ziemie, powodując pożar większości życia roślinnego, zatruwając atmosferę i blokując światło słoneczne, co wpędziło Ziemię w toksyczne głębokie zimno.  


Trudno wyobrazić sobie, że cokolwiek przeżyło ten dzień oraz kolejne tygodnie i miesiące, ale jakiemuś życiu udało się prześlizgnąć i z czasem wyewoluowało do dzisiejszego zestawu licznych gatunków, włącznie z ludźmi.


Skąd wiemy, że to się zdarzyło? No cóż, każde takie wydarzenie pozostawia po sobie jakieś dowody. Wiemy, że było masowe wymieranie w czasie zwanym granicą K-T (obecnie granica K-Pg [granica kredowo-paleogeńska], ale wielu nadal używa starej nazwy). Im więcej znajdujemy skamieniałości, tym bardziej nagłe wydaje się to wymieranie, chociaż nadal są ludzie, którzy preferują bardziej stopniowy model wymierania.  


W 1980 roku Walter i Louis Alvarez opublikowali pracę, w której opisali warstwę irydu na granicy K-T, sugerującą, że ten rzadki pierwiastek ułożył się warstwą nagle na całej Ziemi z powodu uderzenia asteroidy. Izotop wskazywał także na pochodzenie z asteroidy raczej niż z Ziemi, jak w wyniku masywnego wybuchu wulkanicznego.


Inne dowody olbrzymiego uderzenia obejmują deszcz maleńkich szklanych kulek ze stopionego materiału wyrzuconego w atmosferę. Jest także szokowy kwarc, iryd i nanodiamenty – geologiczny materiał, który może powstać jedynie w wyniku olbrzymiego uderzenia.


Paleontolodzy już wcześniej znajdowali skamieniałości, które wydawały się pozostałościami stworzeń, które zginęły tego właśnie dnia. DePalma znalazł jednak cały ekosystem zachowany w momencie uderzenia. O miejscu powiedział mu lokalny ranczer, a znajduje się ono w Hell Creek w Północnej Dakocie, regionie już znanym ze skamieniałości z kredy. Tam, na przykład odkryto pierwszego Tyrannosaurus Rex.


DePalma zbadał miejsce, które nazywa obecnie Tanis i zorientował się, co znalazł – warstwy osadu z skamieniałościami, bursztynem, kwarcem szokowym i innymi cechami bezpośredniego uderzenia. Ponadto na dnie małych kraterów znalazł szklane kulki o nazwie tektyty. Szklane kulki nadal spadały deszczem, kiedy tworzyły się te osady. Ponadto znalazł ryby tak dobrze zachowane, że mógł zobaczyć małe tektyty osadzone w ich skrzelach. Te ryby zginęły owego dnia.


Miejsce znajduje się w dolinie zalewowej, która w owym czasie miała duże jezioro, wylewające od czasu do czasu po burzy. Było tam więc wiele warstw osadów, które pojawiały się nagle, chwytając migawkowy obraz ekosystemu. Zazwyczaj takie warstwy osadów mogą reprezentować tysiąc lat lub więcej – ale tutaj reprezentowały jeden dzień.


Nowe znalezisko jest warstwą osadu, która nie powstała w wyniku burzy. DePalma i jego współautor sądzą, że kiedy asteroida uderzyła w Chicxulub, spowodowała tsunami, które zalało Amerykę Północną. Woda poniosła ze sobą wszystko, co zawierała i przelała się przez ląd, zabierając rośliny i inny materiał. Część wody wlała się do doliny zalewowej w Hell Creek i zostawiła tam grubą warstwę osadu ze wszystkimi martwymi lub umierającymi zwierzętami.


Osad był kluczowy, ponieważ uwięził stworzenia w miejscu i zachował je w trzech wymiarach. Odłamki od uderzenia, włącznie ze szklanymi kulkami, spadały w ten osad, pozostawiając maleńkie kratery z tektytami na dnie. Czy to nie jest wspaniałe?


To odkrycie zgadza się z modelami tego, co stało się owego dnia i z innymi dowodami w sprawie uderzenia i wymierania K-T. Dostarcza jednak również najlepszego zdjęcia migawkowego owego dnia. Już odkryto nowe gatunki uprzednio nieznane nauce. Mamy jednak również okazję zobaczenia próbki życia, o którym wiemy, że istniało w tym samym czasie. Miejsce zawiera także dowody, jakich mogą użyć naukowcy do testowania komputerowych modeli uderzenia.


Ocenia się, że to jedno miejsce da paleontologom zajęcia na pół wieku.


Te rzadkie odkrycia są nadzwyczajne. Zazwyczaj patrzymy na zapis geologiczny lub kopalny o bardzo małej rozdzielczości – każda maleńka warstwa reprezentuje tysiące lub miliony lat.  Czasami jednak wielkie wydarzenia zostają pochwycone i zachowane. Kiedy, na przykład, wybucha wulkan i kładzie grubą warstwę popiołu, może to zachować jeden dzień w zapisie geologicznym.


Nie słyszałem jednak o niczym podobnym do tego. To było jedno z największych wydarzeń w życiu Ziemi. To wydarzenie jest zapisane na całej Ziemi na różne sposoby. Ale mogą istnieć miejsca, które są w doskonałej odległości od samego znaczącego wydarzenia, by nie zostać całkowicie zniszczone, a także mieć odpowiednie warunki do zachowania tego, co się zdarzyło. DePalma najwyraźniej znalazł jedno z tych „doskonałych miejsc” rejestracji wydarzenia K-T.


Capturing The Most Deadly Day On Earth

1 kwietnia 2019

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Steven Novella 

Neurolog, wykładowca na Yale University School of Medicine. Przewodniczący i współzałożyciel New England Skeptical Society. Twórca popularnych (cotygodniowych) podkastów o nauce The Skeptics’ Guide to the Universe. Jest również dyrektorem Science-Based Medicine będącej częścią James Randi Educational Foundation (JREF), członek Committee for Skeptical Inquiry (CSI) oraz członek założyciel Institute for Science in Medicine. Prowadzi blog Neurologica.
 

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj




Komentarze
1. Ciekawostką z tego okresu jest baszarteg 2019-04-06


Nauka

Znalezionych 1016 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Pro-life czyli czarodziej z Krotoszyna   Koraszewski   2019-10-18
Biologia rozwoju ujawnia ewolucyjną historię   Novella   2019-10-15
Niebezpieczne życie antropologa   Blackwell   2019-10-12
Swędzikami jesień się zaczyna   Łopatniuk   2019-10-11
Jak wieloryb stracił swoje geny   Coyne   2019-10-10
Używanie sztucznej inteligencji do diagnozy   Novella   2019-10-08
Niespodzianka! Koty są tak samo przywiązane do swojego personelu jak psy i niemowlęta   Coyne   2019-10-05
Oburzenie, stronniczość i niestabilność prawdy   Novella   2019-10-04
O zmianie klimatu: ludzkość nie jest „nikczemna”   Lomborg   2019-10-03
Postmodernizm wyjaśniony i krytykowany   Coyne   2019-09-30
Uzdrawianie kryształami   Novella   2019-09-26
Kolejna rewolucja w rolnictwie   Novella   2019-09-24
Opory przeciwko szczelinowaniu są oparte na ideologii, a nie na nauce   Jacoby   2019-09-23
St Paul Island część 5   Lyon   2019-09-21
Co to jest czerwona rtęć?   Novella   2019-09-20
Jaka sztuka siedzi w naszych genach i czy to aby nie kicz?   Koraszewski   2019-09-19
Fałszywe wspomnienia i Fake News   Novella   2019-09-18
Kolejna próba odrzucenia teorii Darwina   Coyne   2019-09-17
Choroba zielonych mięśni   Łopatniuk   2019-09-14
”Sygnalizowanie cnoty” może nas irytować. Cywilizacja byłaby jednak bez niego niemożliwa    Miller   2019-09-13
Foka Weddela wygryza w lodzie otwory do oddychania   Coyne   2019-09-12
DNA i Loch Ness   Novella   2019-09-11
Nowa i ważna czaszka hominina z Etiopii   Coyne   2019-09-10
St Paul Island, Część 4   Lyon   2019-09-06
Biały jak śnieg, żółciutki jak kaczuszka   Łopatniuk   2019-09-04
Pingwiny geje? Nie tak szybko   Coyne   2019-09-03
Czego może nas nauczyć była zwolenniczka antyszczepionkowców, Kelley Watson-Snyder     2019-08-30
Bezzbożowa karma dla psa   Novella   2019-08-29
Odrażające życie płciowe pingwinów białookich   Coyne   2019-08-28
Badanie akupunktury jako terapii na dławicę piersiową   Novella   2019-08-23
Pradawna gigantyczna papuga z Nowej Zelandii: metr wysokości i waga 7 kilogramów!   Coyne   2019-08-22
Alaska — nurniczki i obopólny dobór płciowy   Lyon   2019-08-20
Zła nauka promuje organiczne jabłka   Novella   2019-08-19
Gąsienica zmienia kolor, żeby dopasować się do podłoża nie używając oczu: potrafi widzieć skórą!   Coyne   2019-08-16
Pseudonaukowa histeria to nie jest dobra odpowiedź na klimatyczne wyzwania   Lomborg   2019-08-14
GMO i model deficytu wiedzy   Novella   2019-08-12
Po raz pierwszy użyto edytowania genów CRISPR do leczenia zaburzenia genetycznego – anemii sierpowatej   Coyne   2019-08-08
Maskonury z wyspy St. Paul na Alasce   Lyon   2019-08-07
Zbieg okoliczności czy prawo wielkich liczb?   Novella   2019-08-06
I pijcie łzy moje, czyste rzęsiste   Łopatniuk   2019-08-03
Kształtowanie opinii o nauce i medycynie   Novella   2019-08-02
Nowe badanie dotyczące zwrotu zgubionych portfeli: ludzie na świecie są uczciwsi niż myślisz, ale czytelnik wyliczył, że uczciwość jest większa w mniej religijnych krajach   Coyne   2019-08-01
Praktykowanie medycyny bez uprawnień nie jest wolnością słowa   Novella   2019-07-31
Radujcie się, Ziemia staje się zieleńsza   Ridley   2019-07-30
Spiski wokół ptaków   Novella   2019-07-29
Matt Meselson opisuje swój najsłynniejszy eksperyment (z Frankiem Stahlem)   Coyne   2019-07-26
Niemający rozeznania filozof twierdzi, że gatunki nie istnieją   Coyne   2019-07-23
Więcej złych wiadomości dla dilerów witamin   Novella   2019-07-22
Starożytny ptak z nadzwyczaj długim palcem   Coyne   2019-07-19
YouTube i szarlataneria leczenia raka dietą   Novella   2019-07-18
“Współczesny” Homo sapiens mógł być w Eurazji aż 210 tysięcy lat temu   Coyne   2019-07-17
Hodowanie mini-mózgów z komórek macierzystych   Novella   2019-07-15
Szczepionka HPV działa. Koniec kropka     2019-07-13
Efekt przechodnia   Novella   2019-07-11
Prątkiem w raka, czyli co ma gruźlica do raka pęcherza   Łopatniuk   2019-07-06
Opowieści o nauce zastępują fikcję w Teatrze Narodowym Ugandy   Ongu   2019-07-05
Pleśń w przestrzeni kosmicznej   Novella   2019-07-03
Pterozaury: Czy umiały latać od razu po wykluciu się?   Coyne   2019-07-02
Ludziom rosną rogi? – Złe informowanie o nauce   Novella   2019-07-01
Przemysł ”wellness”   Novella   2019-06-28
Nazywanie zmiany klimatu ”katastrofalną” utrudnia znalezienie realnych odpowiedzi   Lomborg   2019-06-26
Olbrzymie straszyki mają zostać ponownie wprowadzone na wyspę Lord Howe   Coyne   2019-06-25
Amonit (i masa innych stworzeń) znaleziona w birmańskim bursztynie   Coyne   2019-06-21
Ślubowanie o zniesieniu grzechu   Ridley   2019-06-20
Nowe informacje o dzieciach CRISPR   Novella   2019-06-17
Słonie mają fantastyczny węch (lepszy niż psy): są jedynymi zwierzętami, które potrafią rozróżnić inne ilości pokarmu tylko po zapachu   Coyne   2019-06-14
Indyjscy farmerzy wysiali ziarna GMO w proteście obywatelskiego nieposłuszeństwa     2019-06-13
Chcąc zadowolić antyaborcjonistów administracja Trumpa tnie finansowanie badań medycznych przy użyciu tkanki płodowej   Coyne   2019-06-11
Triumf Mao: Światowa Organizacja Zdrowia oficjalnie akceptuje szarlatanerię tradycyjnej chińskiej medycyny     2019-06-04
Ale jak to bezbarwnikowy?   Łopatniuk   2019-06-01
Na zdrowie: izraelscy naukowcy warzą piwo na ”wskrzeszonych” drożdżach sprzed 5000 lat     2019-05-31
Skąd wiemy to, co wiemy?   Novella   2019-05-28
Samice bonobo (ale nie samice szympansów) pomagają swoim synom w zdobywaniu partnerek   Coyne   2019-05-25
Dlaczego ludzie sprzeciwiają się technologiom, które zmniejszają szkody?   Ridley   2019-05-24
Nowa praca o nielotnych chruścielach rażąco przesadzona i wypaczona w popularnych mediach   Coyne   2019-05-22
Trenowanie sztucznej inteligencji, żeby widziała jak człowiek   Novella   2019-05-21
A polać wielką wodą…   Cipiur   2019-05-18
Wykrywanie kłamstw w mózgu   Novella   2019-05-17
Walka o zachowanie bioróżnorodności   Ridley   2019-05-15
Niezwykły przypadek mimikry: skaczący pająk naśladuje gąsienicę   Coyne   2019-05-14
Selektywnie stosowana koncepcja tabula rasa i ideologicznie motywowane nieporozumienia   Cory Clark   2019-05-09
Dlaczego szarlatani nie powinni nadzorować sami siebie     2019-05-08
Kiedy naukowcy nie tolerują odmiennego zdania   Weber   2019-05-07
Przegapione odkrycia w historii nauki   Ridley   2019-05-02
W obronie scjentyzmu   Winegard   2019-04-30
Akupunktura kwantowa   Novella   2019-04-23
Nie tylko kakao   Łopaniuk   2019-04-20
Wstęga Möbiusa sprzecznych egocentryzmów poznawczych   Landes   2019-04-18
Kolejne badania nad bzdurą   Novella   2019-04-17
Licząca 43 miliony lat forma przejściowa: wodno-lądowy wieloryb    Coyne   2019-04-15
Zdumiewające możliwości docenienia i wykorzystania neuroróżnorodności   Koraszewski   2019-04-12
Jak sobie radzić ze skrajnymi wydarzeniami pogodowymi?   Lomborg   2019-04-09
Najbardziej zabójczy dzień na Ziemi   Novella   2019-04-06
Zaprzeczanie neuronauce o różnicach płci   Cahill   2019-04-05
Zwierzęce roboty   Novella   2019-04-04
Technologia pomaga w kryzysach wodnych na całym globie   Cohen   2019-04-02
Niezwykłe skamieniałości kambryjskie porównywalne do tych z łupków z Burgess   Coyne   2019-03-30
Tak wygląda dobre dziennikarstwo   Novella   2019-03-29
Wzrost sektora nasiennictwa w Ugandzie demaskuje główne twierdzenie anty- GMO   Ongu   2019-03-21
Ewolucja „nieredukowalnie złożonych” białek zapobiegających zamarzaniu u ryb polarnych (i policzek wymierzony Behemu)   Coyne   2019-03-20

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk