Prawda

Wtorek, 19 stycznia 2021 - 00:05

« Poprzedni Następny »


Najbardziej zabójczy dzień na Ziemi


Steven Novella 2019-04-06

“Kiedy zobaczyłem to, wiedziałem, że nie jest to tylko osad naniesiony przez powódź – powiedział DePalma. – Nie byliśmy po prostu blisko granicy KT [kreda-trzeciorzęd] – to całe miejsce jest granicą KT!”
“Kiedy zobaczyłem to, wiedziałem, że nie jest to tylko osad naniesiony przez powódź – powiedział DePalma. – Nie byliśmy po prostu blisko granicy KT [kreda-trzeciorzęd] – to całe miejsce jest granicą KT!”

Jeśli nie zdarzy się coś naprawdę niespodziewanego, jest wysoce prawdopodobne, że to będzie wiadomość naukowa roku i znajdzie się na wszystkich listach wiadomości naukowych dziesięciolecia. Może to być paleontologiczna wiadomość stulecia. Łatwo jest przesadnie podniecić się, kiedy człowiek dowiaduje się o czymś takim i może przesadzam, ale zdecydujecie sami, kiedy dowiecie się, o co chodzi, jeśli jeszcze nie wiecie.

Młody doktorant, Robert DePalma, znalazł olbrzymi depozyt skamieniałości, który, jak się wydaje, powstał dokładnie w dniu, w którym uderzyła asteroida i zmiotła 99,9999% żywych stworzeń i 75% gatunków na Ziemi.


„New Yorker” opowiada całą historię z wielkimi szczegółami i całość warta jest przeczytania, ale tutaj jest krótka wersja. Obecnie jest jasno ustalone, że 66 milionów lat temu duża asteroida uderzyła w ziemię z szybkością 45 tysięcy mil na godzinę  w pobliżu Zatoki Meksykańskiej tworząc to, co obecnie nazywamy kraterem Chicxulub. Uderzenie wyrzuciło setki ton odłamków w powietrze, na orbitę, a nawet do układu słonecznego. Gorące kamienie spadały z powrotem na Ziemie, powodując pożar większości życia roślinnego, zatruwając atmosferę i blokując światło słoneczne, co wpędziło Ziemię w toksyczne głębokie zimno.  


Trudno wyobrazić sobie, że cokolwiek przeżyło ten dzień oraz kolejne tygodnie i miesiące, ale jakiemuś życiu udało się prześlizgnąć i z czasem wyewoluowało do dzisiejszego zestawu licznych gatunków, włącznie z ludźmi.


Skąd wiemy, że to się zdarzyło? No cóż, każde takie wydarzenie pozostawia po sobie jakieś dowody. Wiemy, że było masowe wymieranie w czasie zwanym granicą K-T (obecnie granica K-Pg [granica kredowo-paleogeńska], ale wielu nadal używa starej nazwy). Im więcej znajdujemy skamieniałości, tym bardziej nagłe wydaje się to wymieranie, chociaż nadal są ludzie, którzy preferują bardziej stopniowy model wymierania.  


W 1980 roku Walter i Louis Alvarez opublikowali pracę, w której opisali warstwę irydu na granicy K-T, sugerującą, że ten rzadki pierwiastek ułożył się warstwą nagle na całej Ziemi z powodu uderzenia asteroidy. Izotop wskazywał także na pochodzenie z asteroidy raczej niż z Ziemi, jak w wyniku masywnego wybuchu wulkanicznego.


Inne dowody olbrzymiego uderzenia obejmują deszcz maleńkich szklanych kulek ze stopionego materiału wyrzuconego w atmosferę. Jest także szokowy kwarc, iryd i nanodiamenty – geologiczny materiał, który może powstać jedynie w wyniku olbrzymiego uderzenia.


Paleontolodzy już wcześniej znajdowali skamieniałości, które wydawały się pozostałościami stworzeń, które zginęły tego właśnie dnia. DePalma znalazł jednak cały ekosystem zachowany w momencie uderzenia. O miejscu powiedział mu lokalny ranczer, a znajduje się ono w Hell Creek w Północnej Dakocie, regionie już znanym ze skamieniałości z kredy. Tam, na przykład odkryto pierwszego Tyrannosaurus Rex.


DePalma zbadał miejsce, które nazywa obecnie Tanis i zorientował się, co znalazł – warstwy osadu z skamieniałościami, bursztynem, kwarcem szokowym i innymi cechami bezpośredniego uderzenia. Ponadto na dnie małych kraterów znalazł szklane kulki o nazwie tektyty. Szklane kulki nadal spadały deszczem, kiedy tworzyły się te osady. Ponadto znalazł ryby tak dobrze zachowane, że mógł zobaczyć małe tektyty osadzone w ich skrzelach. Te ryby zginęły owego dnia.


Miejsce znajduje się w dolinie zalewowej, która w owym czasie miała duże jezioro, wylewające od czasu do czasu po burzy. Było tam więc wiele warstw osadów, które pojawiały się nagle, chwytając migawkowy obraz ekosystemu. Zazwyczaj takie warstwy osadów mogą reprezentować tysiąc lat lub więcej – ale tutaj reprezentowały jeden dzień.


Nowe znalezisko jest warstwą osadu, która nie powstała w wyniku burzy. DePalma i jego współautor sądzą, że kiedy asteroida uderzyła w Chicxulub, spowodowała tsunami, które zalało Amerykę Północną. Woda poniosła ze sobą wszystko, co zawierała i przelała się przez ląd, zabierając rośliny i inny materiał. Część wody wlała się do doliny zalewowej w Hell Creek i zostawiła tam grubą warstwę osadu ze wszystkimi martwymi lub umierającymi zwierzętami.


Osad był kluczowy, ponieważ uwięził stworzenia w miejscu i zachował je w trzech wymiarach. Odłamki od uderzenia, włącznie ze szklanymi kulkami, spadały w ten osad, pozostawiając maleńkie kratery z tektytami na dnie. Czy to nie jest wspaniałe?


To odkrycie zgadza się z modelami tego, co stało się owego dnia i z innymi dowodami w sprawie uderzenia i wymierania K-T. Dostarcza jednak również najlepszego zdjęcia migawkowego owego dnia. Już odkryto nowe gatunki uprzednio nieznane nauce. Mamy jednak również okazję zobaczenia próbki życia, o którym wiemy, że istniało w tym samym czasie. Miejsce zawiera także dowody, jakich mogą użyć naukowcy do testowania komputerowych modeli uderzenia.


Ocenia się, że to jedno miejsce da paleontologom zajęcia na pół wieku.


Te rzadkie odkrycia są nadzwyczajne. Zazwyczaj patrzymy na zapis geologiczny lub kopalny o bardzo małej rozdzielczości – każda maleńka warstwa reprezentuje tysiące lub miliony lat.  Czasami jednak wielkie wydarzenia zostają pochwycone i zachowane. Kiedy, na przykład, wybucha wulkan i kładzie grubą warstwę popiołu, może to zachować jeden dzień w zapisie geologicznym.


Nie słyszałem jednak o niczym podobnym do tego. To było jedno z największych wydarzeń w życiu Ziemi. To wydarzenie jest zapisane na całej Ziemi na różne sposoby. Ale mogą istnieć miejsca, które są w doskonałej odległości od samego znaczącego wydarzenia, by nie zostać całkowicie zniszczone, a także mieć odpowiednie warunki do zachowania tego, co się zdarzyło. DePalma najwyraźniej znalazł jedno z tych „doskonałych miejsc” rejestracji wydarzenia K-T.


Capturing The Most Deadly Day On Earth

1 kwietnia 2019

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Steven Novella 

Neurolog, wykładowca na Yale University School of Medicine. Przewodniczący i współzałożyciel New England Skeptical Society. Twórca popularnych (cotygodniowych) podkastów o nauce The Skeptics’ Guide to the Universe. Jest również dyrektorem Science-Based Medicine będącej częścią James Randi Educational Foundation (JREF), członek Committee for Skeptical Inquiry (CSI) oraz członek założyciel Institute for Science in Medicine. Prowadzi blog Neurologica.
 

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj




Komentarze
1. Ciekawostką z tego okresu jest baszarteg 2019-04-06


Nauka

Znalezionych 1184 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Dlaczego szczepionki mRNA mogą zrewolucjonizować medycynę?   Ridley   2021-01-02
Szczepionka mRNA na koronawirusa: świadectwo ludzkiej pomysłowości i mocy nauki   Coyne   2021-01-01
Dziwaczny rodzaj rasistowskiego patriarchatu   Arora   2020-12-31
Centrala muszek owocowych: Bloomington Drosophila Stock Center   Coyne   2020-12-29
Pierwszy raport o używaniu narzędzi przez pszczoły: rodzimy gatunek używa grudek łajna, by odeprzeć drapieżne szerszenie   Coyne   2020-12-23
Nie – żadne chi nie istnieje   Novella   2020-12-21
Moc nauki dostarczyła najlepszej możliwej wiadomości w tym koszmarnym roku   Ridley   2020-12-18
Szczątkowa cecha ptaków, która mogła być funkcjonalna u przodków: zdalne wyczuwanie drgań dziobem (nadal czynne u kiwi)   Coyne   2020-12-16
Paradoks wielce niedoskonałego dobra   Koraszewski   2020-12-11
Nasiona roślin ewoluują, by upodobnić się odchodów antylopy, a oszukane żuki gnojowe odtaczają i zagrzebują nasiona   Coyne   2020-12-10
AI – asystent lekarza   Novella   2020-12-09
Czy problem zwijania białka został rozwiązany?   Coyne   2020-12-05
„Gryzoń skunksowy”, który żuje trujące rośliny i wypluwa truciznę na swoje futro   Coyne   2020-12-02
Intensywne zbieranie leczniczej rośliny przez ludzi prowadzi do ewolucji nowych kolorów liści i kwiatów   Coyne   2020-11-28
Jak ewoluuuje altruizm?   Coyne   2020-11-25
Filozof zainfekowany efektem potwierdzenia wyjaśnia, dlaczego ewolucja dowodzi Boga   Coyne   2020-11-23
Według nowych badań są cztery gatunki pingwinów białobrewych, a nie tylko jeden   Coyne   2020-11-19
Gra w łajdactwo, by zrozumieć łajdaków   Novella   2020-11-18
Ewolucja psów   Novella   2020-11-09
Genomowa i ewolucyjna analiza wymarłego kota szablozębnego   Coyne   2020-10-31
Zakład Simon-Ehrlich po 40 latach   Gale L. Pooley   2020-10-23
Używające narzędzi mrówki budują struktury, by spijać roztwór cukru w pojemnikach, nie topiąc się   Coyne   2020-10-22
Czego pandemia nauczyła nas o nauce?   Ridley   2020-10-19
Przeddarwinowscy “darwiniści”   Berry   2020-10-16
Covid 19 może przejmować kontrolę nad receptorami bólu, uśmierzając ból i podnosząc szerzenie się choroby: możliwy rezultat doboru naturalnego   Coyne   2020-10-15
Znowu wrzawa, że “teoria ewolucji wywrócona”, ale jak zwykle, robią z igły widły   Coyne   2020-10-13
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 4. Rzekome znaczenie dryfu genetycznego w ewolucji   Coyne   2020-10-09
Chromosomy Y ludzi, neandertalczyków i denisowian   Novella   2020-10-08
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 3. Rzekome znaczenie epigenetyki w ewolucji   Coyne   2020-10-07
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 2. Rzekome nieistnienie gatunków   Coyne   2020-10-05
Intelektualna pustka numeru “New Scientist” o ewolucji: 1. Genetyczna plastyczność    Coyne   2020-10-03
“New Scientist”: Darwin jednak miał rację    Coyne   2020-10-01
Uprawy GMO i wzrost plonów   Novella   2020-09-28
Książka o psychologii ewolucyjnej, która pokazuje wartość tej dziedziny – ale nie wartość memów   Coyne   2020-09-22
Przyjemności seksu i jagód   Ridley   2020-09-18
Czy można falsyfikować naukowe teorie? Naukowiec odpowiada, że “nie”   Coyne   2020-09-12
Naukowe pismo “Nature” przystaje do Przebudzonych twierdząc, że zarówno płeć, jak gender są niebinarne   Coyne   2020-09-09
Wybór ostatecznej wolności   Witkowski   2020-09-07
Polio zlikwidowane w Afryce   Novella   2020-09-05
Czy wyrazy ludzkiej twarzy są uniwersalne w okazywaniu emocji?   Coyne   2020-09-02
Barwny erudyta J.B.S. Haldane   Coyne   2020-08-28
Modelowanie zbijania się pingwinów cesarskich w gromadę: każdy dostaje równie dużo ciepła   Coyne   2020-08-25
Jak algorytmy wpływają na twoje życie   Novella   2020-08-24
Z okazji dziewięćdziesiątych urodzin Thomasa Sowella   Jacoby   2020-08-22
Prawdziwie długa szyja: 6-metrowy wodny gad z triasu z szyją długości 2,7 metra   Coyne   2020-08-19
Wątrobiane duszki   Novella   2020-08-17
Rozrzedzanie krwi bez groźby krwawienia   Novella   2020-08-14
Nowy raport: Bakteria po stu milionach lat nadal żywa!   Coyne   2020-08-08
Modlitwa to nie jest lekarstwo   Nowella   2020-08-07
Maleńki, 10-centymetrowy dinosaur, który zjadał owady   Coyne   2020-08-06
Piękny skoczek, który upodabnia się do mrówki   Coyne   2020-08-03
Urodziny Rosalind Franklin!   Cobb   2020-07-31
Kondor wielki: ptak, który rzadko kiedy macha skrzydłami   Coyne   2020-07-28
Czy ludzie byli w Nowym Świecie ponad 30 tysięcy lat temu?   Coyne   2020-07-26
Oszaleć na punkcie nietoperzy w czasach korony i politykierstwa   Collins   2020-07-25
Dwa gatunki dały zdolną do życia hybrydę, mimo że rozeszły się 150 milionów lat temu   Coyne   2020-07-23
Niccolo Tartaglia jego tajemnica   Jacoby   2020-07-20
Akcja afirmatywna w wieloetnicznym narodzie   Hyams   2020-07-17
Dekolonizacja ewolucji (i Darwina) była nieunikniona   Coyne   2020-07-15
Filtr mózgu (czyli czego nie widzimy)   Novella   2020-07-14
Homeopatia jest bezwartościowa a czasami szkodliwa   Novella   2020-07-10
Pięć błędnych wyobrażeń o ewolucji: jedno jest wątpliwe, jedno niesłuszne   Coyne   2020-07-08
Wiecznie kurczący się tranzystor i wynalezienie Google   Ridley   2020-07-06
Postmodernizm: filozofia, która stoi za naszymi wojnami kulturowymi i postępującym nihilizmem   Hill   2020-07-02
Bodźce do innowacji w końcu pokonają COVID-19   Ridley   2020-06-27
Maleńkie stworzenia morskie budują olbrzymie, fantastyczne domy, by chronić się i zdobywać pokarm   Coyne   2020-06-25
Rośliny uprawne z edytowanym genomem pomagają farmerom i środowisku   Ridley   2020-06-20
Czy klucz do COVID można znaleźć w rosyjskiej pandemii?   Ridley   2020-06-18
Skąd więc wziął się ten wirus?   Ridley   2020-06-16
Nowe dane o tym, jak działają grzyby „mrówek zombie”   Coyne   2020-06-15
Czy brytyjski naukowy establishment popełnił największy błąd w historii?   Ridley   2020-06-13
Błysk światła w mroku   Sheagren   2020-06-12
Poczucie pewności napędza efekt potwierdzenia   Novella   2020-06-08
Czy możemy zobaczyć osobowość?   Novella   2020-06-05
Rozwiązanie dla obecnego kryzysu   Ridley   2020-06-02
Lokalizacja funkcji wykonawczych   Novella   2020-05-30
Przestańcie wierzyć w naukę   Greenfield   2020-05-28
Ewolucyjne korzenie sztuki   Koraszewski   2020-05-27
Innowacji nie można wymusić, ale można je zdławić   Ridley   2020-05-26
Stymulowanie kory wzrokowej   Novella   2020-05-23
Pora na telemedycynę   Novella   2020-05-19
Czy mrożącą krew w żyłach prawdą jest, że decyzja o zamknięciu społeczeństwa opierała się na luźnych matematycznych spekulacjach?   Ridley   2020-05-15
MMR jest bezpieczna i skuteczna   Novella   2020-05-14
Odporność stada na fakty   Koraszewski   2020-05-13
O COVID wiemy wszystko – i nie wiemy niczego   Ridley   2020-05-12
Nanotechnologia zastosowana do leczenia choroby Alzheimera   Novella   2020-05-11
COVID-19 – To są szkody   Novella   2020-05-05
Nadmiar teorii wszystkiego   Koraszewski   2020-05-04
Zawodnicy – i trudności – w wyścigu do wyleczenia COVID   Ridley   2020-04-30
Psychologia sprzeciwu wobec szczepień   Novella   2020-04-25
Prowokator czy prowokowany?   Witkowski   2020-04-24
Nauka on-line jest skuteczna   Novella   2020-04-23
Mądrość w pułapce autorytetu   Witkowski   2020-04-18
Znaleziono najstarszego “bilaterian”: odkryto podobne do robaka stworzenie wraz z jego skamieniałymi śladami   Coyne   2020-04-16
Nietoperze i pandemia   Ridley   2020-04-14
Pandemia ludzkiej głupoty   Novella   2020-04-12
W miarę postępu badań natura naszego wroga staje się coraz wyraźniejsza   Ridley   2020-04-04
Wzmacnianie układu odpornościowego podczas pandemii   Novella   2020-04-02
Dlaczego ten wirus inaczej dotyka pokolenia?   Ridley   2020-03-30
Czaszka maleńkiego dinozaura/ptaka znaleziona w bursztynie   Coyne   2020-03-27

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk