Prawda

Piątek, 22 czerwca 2018 - 12:51

« Poprzedni Następny »


Dziwne zawiłości procesu dziedziczenia


Jerry A. Coyne 2018-06-13


Dlaczego dzieci wyglądają jak ich rodzice i rodzeństwo, ale nadal różnią się od siebie? Ten problem, siedzący u samego sedna biologii, rozwiązał częściowo Gregor Mendel i jego dziedzice z początku XX wieku. Niemniej musieliśmy czekać na umiejętność sekwencjonowania DNA w latach 1970., zanim mogliśmy zgłębić tę tajemnicę w szczegółowy, mechanistyczny sposób.

W nowej książce She Has Her Mother’s Laugh Carl Zimmer pokazuje, czego dowiedzieliśmy się. Jego podejście jest niebezpiecznie encyklopedyczne (mój egzemplarz waży kilka kilogramów) ponieważ postanowił (słusznie, moim zdaniem) połączyć historię tej dziedziny z szczegółowym opisem obecnej sytuacji. Jest to ambitne przedsięwzięcie, wymagające lekkiego pióra, by uniknąć wyniku, który byłby nieprzenikniony, napuszony i nudny. Zimmer, wybitny dziennikarz zajmujący się nauką, który pisze regularnie dla „New York Times”, wykonuje świetną robotę, unikając encyklopedycznej pułapki i szpikując swój tekst wieloma barwnymi historiami. Czasami jednak wikła się w nieco zbyt długie opowieści, próbując nadać książce gawędziarski styl, jak przy analizie własnego pochodzenia i genomu, co prawdopodobnie bardziej interesuje innych Zimmerów niż czytelnika.


Z drugiej strony, Zimmer nie jest tylko dziennikarzem, ale także współautorem wysoko cenionego podręcznika o biologii ewolucyjnej, co znaczy, że naprawdę rozumie, o czym pisze. Mocną stroną książki jest więc połączenie ścisłości, dziennikarskiej jasności i naukowego autorytetu.


A jest tam wiele nauki. Oczywiście występują Mendel i Darwin; pojawia się mroczna historia eugeniki; jest nasza nowa umiejętność badania drzewa życia przez porównywanie sekwencji DNA. Polowanie na genetyczne błędy, które powodują choroby, zajmuje kilka rozdziałów; CRISPR i inne najnowocześniejsze techniki, które mogą pozwolić nam na edytowanie tych błędów, są starannie wyjaśnione; historia ludzkich migracji po świecie jest zrekonstruowana przy pomocy DNA; i neandertalczycy – którzy dzięki prastarej hybrydyzacji z naszymi przodkami przyczynili się w około 2 procentach do genomów nowoczesnych nie-Afrykanów – otrzymują własne nagłówki.


Książka rzeczywiście nabiera rozpędu tam, gdzie ściśle trzyma się głównego tematu Zimmera: że dziedziczność rozciąga się daleko poza pionowy przekaz DNA od rodzica do potomstwa, o czym na ogół myślimy jako o „genetyce”. Jak pisze Zimmer: „Nie możemy zrozumieć świata przyrody posługując się uproszczonym rozumieniem genetycznej dziedziczności”. Tutaj wchodzimy w świat biologii rozwoju, dowiadując się jak jedno zapłodnione jajeczko może stworzyć 200 różnych rodzajów komórek w dorosłym ciele, wszystkie zawierające te same geny, ale używające ich inaczej. A każda komórka, po nabyciu tożsamości, przekazuje swoje unikatowe cechy, kiedy dzieli się. Dowiadujemy się, jak zewnętrzne środowisko może dawać niekonwencjonalne rodzaje dziedziczenia, jak kiedy szczury uczą się bać pewnych zapachów eksperymentalnie kojarzonych z szokiem elektrycznym – i ten strach może odziedziczyć potomstwo, które nigdy nie doświadczyło szoku. (Jak słusznie pisze Zimmer, te wprowadzone środowiskowo zmiany znikają po kilku pokoleniach, nie mogą więc być podstawą dla długoterminowej „nie-darwinowskiej” ewolucji.)


Innym fascynującym, ale niekonwencjonalnym rodzajem dziedziczenia jest „horyzontalna” transmisja genów między całkowicie różnymi gatunkami (DNA mszyc, na przykład, zawiera geny podkradzione grzybom) oraz dziedziczenie bakteryjnego „mikrobiomu” wśród ludzi przez kontakt lub poród, co daje podobne grupy bakterii spokrewnionym ludziom. (Zimmer pisze, że tylko w pępku ma 53 gatunki bakterii.) Dopiero zaczynamy rozumieć, jak ważni dla naszego zdrowia są ci mikrobiologiczni współtowarzysze.


Dla mnie najbardziej absorbująca jest ta część książki, w której autor opisuje „chimery”: ludzi, których ciała zawierają różne genomy. To może wynikać z, na przykład, przepływu komórek przez łożysko, tak że matka może być skolonizowana przez grupy komórek potomka urodzonego dziesięciolecia wcześniej. I odwrotnie, dziecko może mieć komórki matki. Komórki mogą także przepływać między bliźniętami in utero – lub nawet, poprzez matkę, między potomkami z różnych ciąż. Jedno z badań pokazało, że 13 procent dziewczynek miało we krwi komórki z chromosomem Y (tj. męskie), a ich źródłem byli starsi bracia, których komórki skolonizowały mamę, a potem wróciły przez łożysko, by zamieszkać w młodszej siostrze.


Jest to jednak jeszcze bardziej pokręcone: czasami powstają chimeryczne osobniki, kiedy embriony bliźniaków zlewają się we wczesnym rozwoju. Takie chimery mogą mieć duże części ciał z różnymi genomami, jedne komórki z bliźniaka A, a drugie z bliźniaka B. To dało dziwaczne wyniki testów ojcostwa, pokazując podobno, że kobieta nie jest matką własnego dziecka. To zdarza się, kiedy chimeryzm daje komórki krwi kobiety, które przeszły od bliźniaka A (używa się komórek krwi do określenia genetycznej tożsamości matki), podczas gdy jej komórki reprodukcyjne – te, które dały jajeczko, z którego powstało dziecko – przeszły od bliźniaka B. Takie fakty genetyczne wydają się niemal z kosmosu. [Co mówią nam nasze geny? Odpowiedź dalece nie jest jasna.]


To prawda, większość z nas nie jest genetycznymi chimerami, ale ta opowieść pokazuje dwie rzeczy: dziwaczność dziedziczności – jest to coś znacznie więcej niż fakt, że odziedziczyłeś niebieskie oczy po wuju – i możliwości nowoczesnej nauki i technologii do rozwikłania tych zagadek genetycznych. Jest w tym ważny komunikat: niezależnie od chimer, genetyczne technologie naprawdę są tutaj i są gotowe wywrzeć wielki wpływ na nasze życie. Genetycznie modyfikowane rośliny uprawne rozkwitają. Projekt Zbadania Ludzkiego Genomu – pełen katalog ponad 3 miliardów A, T, G i C, które składają się na nasz genom – kosztował około trzech miliardów dolarów w latach 1990. Dzisiaj za jeden tysiąc dolarów może zsekwencjonować cały swój genom; za cenę rocznego popijania kawy w Starbucks możesz wybrać się na podróż odkrywczą w swoje genetyczne sedno, dowiadując się kim jesteś i skąd pochodzisz. A wkrótce będziemy w stanie manipulować zapłodnionym ludzkim jajeczkiem, zmieniając każdy gen, który chcemy – nie tylko te, które powodują choroby, ale te, które zmieniają zachowanie, wygląd i inteligencję.


Musimy mieć wiedzę o tym rozwoju nauki. Czy mogę wpłynąć na mendlowski los, kiedy mam dziecko, i zapewnić, że naprawdę będzie miało niebieskie oczy wujka Franka? Czy powinniśmy pozwolić ludziom na tworzenie „dzieci na zamówienie” z wyższym IQ? Jakie jest prawdopodobieństwo, że zachoruję na raka, który zabił moja babkę? A jeśli zachoruję, co mogę zrobić, by się go pozbyć?


Książka Zimmera jest znakomitym sposobem zapoznania się z tym wszystkim, ale należy wspomnieć, że istnieje para niedawnych rywali, którzy dają podobne informacje. Są to Siddhartha Mukherjee znakomicie napisana chronologia The Gene: An Intimate History i Jamesa Watsona bogato ilustrowana relacja (głównie z pierwszej ręki) DNA: The Story of the Genetic Revolution.


Przeczytajcie przynajmniej jedną z tych trzech książek, bo jest to ważny materiał: jeśli nauka nic dla ciebie nie znaczy teraz, wkrótce nabierze znaczenia.

 

SHE HAS HER MOTHER’S LAUGH The Powers, Perversions, and Potential of Heredity
Carl Zimmer, Dutton. 657 s. $30

Washington Post, 8 czerwca 2018

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Jerry Coyne

Profesor (emeritus) na wydziale ekologii i ewolucji University of Chicago, jego książka "Why Evolution is True" (Polskie wydanie: "Ewolucja jest faktem", Prószyński i Ska, 2009r.) została przełożona na kilkanaście języków, a przez Richarda Dawkinsa jest oceniana jako najlepsza książka o ewolucji.  Jerry Coyne jest jednym z najlepszych na świecie specjalistów od specjacji, rozdzielania się gatunków.  Jest wielkim miłośnikiem kotów i osobistym przyjacielem redaktor naczelnej.
 

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 795 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Kreacjonizm i nagonka na Coyne’a w „Daily Caller”   Coyne   2018-06-22
Kłamstwa anty-GMO   Novella   2018-06-20
Protezy kończyn - kolejny postęp   Novella   2018-06-16
Dziwne zawiłości procesu dziedziczenia   Coyne   2018-06-13
Homeopatia, wibracje i oszustwo     2018-06-12
Wyników Séraliniego nie daje się powtórzyć   Novella   2018-06-11
Helen Lawson i czarna maść: wycinanie, wypalanie i zatruwanie w sposób „naturalny”     2018-06-09
Patyczaki mogą rozprzestrzeniać się jak nasiona roślin: w ptasich odchodach   Coyne   2018-06-08
Czy teoria doboru naturalnego Darwina zmieniła nasz pogląd na miejsce ludzkości   Dennett   2018-06-07
Kosmici-głowonogi i panspermia   Novella   2018-06-05
Marność dowodów na przekazywanie wprowadzonych środowiskowo, „epigenetycznych” zmian w DNA kolejnym pokoleniom u ludzi   Coyne   2018-06-04
Homeopatyczne nosodes   Novella   2018-05-31
Fałszywa dychotomia i negacja nauki   Novella   2018-05-28
Nicień w oku bliźniego   Łopatniuk   2018-05-26
Budzenie zmarłych   Novella   2018-05-21
Finansowanie społecznościowe terapii komórkami macierzystymi o nieudowodnionej skuteczności: wykorzystywanie hojności obcych, by płacić za szarlatanerię     2018-05-18
Co mówi nam ruch płaskiej Ziemi     2018-05-17
Osy papierowe + sprytny biolog = tęczowe gniazda   Coyne   2018-05-14
Jak to jest, że Stanisław Burzyński nadal żeruje na zrozpaczonych pacjentach z rakiem?     2018-05-12
Przekonania antyoświeceniowe są „zaskakująco trwałe”     2018-05-11
Jeremy Sherman nadal nie rozumie ewolucji   Coyne   2018-05-09
Zdrowy tryb życia ma znaczenie   Novella   2018-05-08
Miasta są nowymi wyspami Galapagos   Ridley   2018-05-04
O obowiązkowym oznakowywaniu GMO   Novella   2018-05-03
Tydzień Świadomości Homeopatii. Pomaga przypomnieć ludziom, że jest to szarlataneria!     2018-05-02
Znajdź Tiktaalika!   Coyne   2018-05-01
Wzrost potęgi dinozaurów   Novella   2018-04-30
Niebezpieczeństwa martwienia się o sądny dzień   Pinker   2018-04-27
Tako rzecze antyszczepionkowa “wojowniczka mama”, Brittney Kara: jeśli szczepionki są tak wspaniałe, to dlaczego nie wspomina ich Biblia?     2018-04-26
Geny wydają się wyjaśniać większość sukcesów uczniów szkół elitarnych   Ridley   2018-04-25
Akupunktura jadu pszczelego: śmiercionośne znachorstwo, które może zabić     2018-04-23
Mumia z Atakama nie jest kosmitą   Novella   2018-04-20
Feministyczna geografia w Dartmouth   Coyne   2018-04-19
Dlaczego odmawiamy dostrzegania jaśniejszej strony, choć powinniśmy   Pinker   2018-04-17
Inicjatywa „Globalna Spójność”: nonsens na globalną skalę     2018-04-11
Wreszcie: sensowna dyskusja o “rasie”   i Greg Mayer   2018-04-10
Rolnictwo biodynamiczne: podobne do antropozoficznej medycyny, ale dla farm     2018-04-06
Mózg i kodowanie predyktywne   Novella   2018-04-05
Dziwaczne życie seksualne żabnicy   Coyne   2018-04-04
Dwa kilo prostaty poproszę   Łopatniuk   2018-03-31
Dziennik z Mozambiku: Demony w kurzu   Naskręcki   2018-03-30
Otumaniony myśliciel twierdzi, że ewolucja nie może wyjaśnić organizmów i ich “dążeń”   Coyne   2018-03-28
Orientacja na złe wiadomości nasila się i wpływa na nasze działania   Ridley   2018-03-27
Urojenie fałszywej flagi   Novella   2018-03-24
Zły tydzień dla homeopatii jest dobrym tygodniem dla nauki     2018-03-23
Czy farmerzy mają czekać aż parlamentarzyści podszkolą się w nauce o manioku?   Ongu   2018-03-22
David Barash namawia naukowców do stworzenia człowieko-szympansiej hybrydy   Coyne   2018-03-20
Déjà vu i swojskość   Novella   2018-03-17
“Odwrócenie specjacji” (fuzja gatunków) u kruków   Coyne   2018-03-16
Błąd atrybucji, sofizmat rozszerzenia (atakowanie chochoła) i zasada wielkoduszności   Novella   2018-03-14
Mutualistyczne ptaki nocują w pachwinach i na brzuchach żyraf   Coyne   2018-03-13
Polityczny szympans   Martino   2018-03-09
Najstarsza sztuka jaskiniowa w Europie, to niemal z pewnością dzieło neandertalczyków   Coyne   2018-03-06
Nowa inicjatywa w Kalifornii – magnetyzm nonsensu w działaniu   Novella   2018-03-05
Nie zostawić żadnej mrówki: mrówki noszą rannych towarzyszy do mrowiska i opatrują ich rany   Coyne   2018-03-03
Unikatowy skamieniały owad z nożycami na głowie i tułowiu   Coyne   2018-02-28
Serce na wierzchu   Łopatniuk   2018-02-24
Skąd się wzięły pająki?   Coyne   2018-02-23
Czy kometa zabiła mamuty   Novella   2018-02-22
Zagadka: co zapyla muchołówkę?   Coyne   2018-02-20
“Partenogenetyczny” rak rozmnaża się bez seksu: czy to jest nowy gatunek?   Coyne   2018-02-17
Naturopatyczna propaganda głosi normalne porady dotyczące stylu życia jako własne i dodaje szamaństwo     2018-02-14
Bezwstydne organiczne sianie strachu   Novella   2018-02-12
Fałszywe nadzieje i niewidzialni wrogowie   Anomaly   2018-02-09
Pierwszy exodus Homo sapiens z Afryki?   Coyne   2018-02-06
Niebezpieczeństwa kultury celebrytów   Novella   2018-02-05
Małe kroki, czyli białko, które nie jest młotem na raka (ale i tak się przydaje)   Łopatniuk   2018-02-03
Opera mydlana: Z życia łysek amerykańskich – część VI   Lyon   2018-02-02
List otwarty do Charlotte Allen   Coyne   2018-01-31
Naiwna promocja “integrowania” znachorstwa do medycyny     2018-01-29
Kolejne zachwalanie “całkowicie innego” wyjaśnienia ewolucji   Coyne   2018-01-26
Bekon bez azotynów   Novella   2018-01-25
Specjacja przez hybrydyzację u amazońskich gorzyków?   Coyne   2018-01-23
Dowody, że ptaki drapieżne szerzą pożary leśne, by wypłoszyć zdobycz   Coyne   2018-01-20
Tajemnicze cykle epok lodowych   Ridley   2018-01-19
Pochodzenie ludzkiej muzyki? Samiec kakadu palmowej używa patyka do rytmicznego uderzania w wydrążone drzewa   Coyne   2018-01-18
Powrót “tradycyjnej” astrologii   Novella   2018-01-17
Nowe badanie o tym, jak ewoluują ludzie   Coyne   2018-01-16
Krąg mimikry müllerowskiej   Coyne   2018-01-12
Sztuczna inteligencja będzie symbiozą, nie zaś zastąpieniem   Ridley   2018-01-11
Czy nauka zabija duszę?   S. Pinker   2018-01-09
Dlaczego nie będzie doboru na inteligentne niemowlęta   Ridley   2018-01-05
Powrót łysenkoizmu w Putinowskiej Rosji   Novella   2018-01-03
Pozory mylą, czyli niespodzianki nie zawsze przykre   Łopatniuk   2017-12-30
Obniżenie poprzeczki dla tradycyjnej medycyny chińskiej dla ideologii i zysku     2017-12-29
Multikulturaliści unicestwiają zachodnią cywilizację   Salzman   2017-12-28
Nie znasz przeszłości, nie znasz przyszłości   Mayer   2017-12-27
Alternatywna medycyna zabija   Novella   2017-12-26
Na wpół syntetyczne życie z powiększonym kodem genetycznym   Novella   2017-12-23
Ziemniaki GMO zmniejszą użycie pestycydów i dostarczą więcej gotówki farmerom w Ugandzie   Ongu   2017-12-22
Słusznie o plastiku i PCB, błędnie o zakwaszeniu   Ridley   2017-12-21
Chwytówka modliszkowata ma chodzącą poczwarkę, która wspina się na drzewa przed przekształceniem   Coyne   2017-12-19
Pseudonauka Masaru Emoto   Novella   2017-12-18
Fantastyczne oko przegrzebka pokazane w nowej pracy   Coyne   2017-12-16
Czy ptaki wyewoluowały większe dzioby, by zjadać duże, inwazyjne ślimaki?   Coyne   2017-12-13
Biotechnologia jest pilnie potrzebna w Afryce – dla gospodarki i środowiska   Ridley   2017-12-08
Okrutne zabawy wielorybów   Lyon   2017-12-07
Specjacja zięb z Galápagos przez hybrydyzację   Coyne   2017-12-04
Zrób sobie test ciążowy, Krzysiu   Łopatniuk   2017-12-02
Szopy pracze są inteligentne, ale bywają kłopotliwe   Novella   2017-11-30

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica



Arabowie



Roboty będą uprawiać ziemię



Sumienie, czyli moralność bez smyczy



Skomplikowana ewolucja



Argument neuroróżnorodności



Nowe badanie pamięci długotrwałej



Ściganie bluźnierstwa



Ryby jaskiniowe



Autyzm



Od niepamiętnych czasów



Tunezyjczycy przeciw złemu prawu



Drugie prawo termodynamiki



Pochwała ignorancj



Mistyfikacja Sokala



Intronizacja Chrystusa



Obama chrzescijanie



Szelest liści



Czego wam nie pokazują?



Rozdzielenie religii i państwa



Trwa ewolucyjne upokorzenie archeopteryksa



Trucizna, kamuflaż i tęcza ewolucji



Religia zdrowego rozsądku



Kto się boi czarnego luda?



Land of the pure


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk