Prawda

Poniedziałek, 8 sierpnia 2022 - 07:22

« Poprzedni Następny »


Dlaczego sądy nie powinny rozstrzygać o nauce


Orac 2018-12-13

Woda po wątrobie tej kaczki uleczy cię z grypy.
Woda po wątrobie tej kaczki uleczy cię z grypy.

Pozwólcie, że zacznę od powtórzenia: W nauce nie decydują prawa, sądy, prawnicy ani ławy przysięgłych. Poprawność tego zdania powinna być tak całkowicie oczywista. Często jednak nie jest możliwe uniknięcie sytuacji, w której prawodawcy uchwalają prawo o tym, co słuszne w nauce, a sądy wydają wyroki w sprawach dotyczących naukowej i medycznej poprawności.

Niebezpieczeństwem jest tu jednak to, że wynikiem będzie groteskowy werdykt, taki jak niedawne przyznanie przez ławę przysięgłych 289 milionów dolarów człowiekowi, który twierdził, że glifosat spowodował jego raka, podczas gdy w rzeczywistości istnieją przytłaczające dowody, że glifosat nie ma związku z rakiem, mimo błędnych wniosków Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem Światowej Organizacji Zdrowia (IARC). Pełno jest innych przykładów, takich jak pozwy zbiorowe przeciwko Dow Corning w latach 1990., twierdzące, że silikonowe implanty piersi powodują rozmaite choroby autoimmunologiczne i tkanki łącznej, choć tego nie robią. Nawet Vaccine Court, który zazwyczaj poprawnie pojmuje naukę, partaczy od czasu do czasu, jak w przypadku kiedy zasądził na rzecz powodów, którzy twierdzili, że szczepienia spowodowały śmierć ich dziecka z diagnozą „nagła śmierć łóżeczkowa” (SIDS). A teraz mamy ten wyrok w sprawie firmy Boiron i jej homeopatycznego środka na grypę, Oscillococcinum, o którym dowiedziałem się parę dni temu od Jonathana Jarry’ego:

 


 <span style=\

 

Jonathan Jarry@crackedscience

 

 

 

Dziewiąty Sąd Okręgowy w Kalifornii stwierdza: “Tak, Boiron może nadal reklamować Oscillocconum [pigułka cukru] przeciwko objawom grypy, ponieważ Boiron był bardzo przekonujący!" To dlatego o poprawności nauki nie powinni orzekać sędziowie, ławy przysięgłych i prawnicy. https://www.proskaueronadvertising.com/2018/11/ninth-circuit-affirms-jury-verdict-in-favor-of-homeopathic-remedy-for-flu-like-symptoms/ ;… @CaulfieldTim @ryarmst

 

85

1:35 PM - Dec 5, 2018



Zanim omówię wyrok, przypomnijmy, czym jest homeopatia i homeopatyczny środek  Boirona na grypę, Oscillococcinum. (Przepraszam czytelników, którzy już to wiedzą.) Często mówię o homeopatii jako “Jednej Szarlatanerii, Która Rządzi Wszystkimi”. Mam po temu dobre powody. Aby homeopatia działała, trzeba wykazać, że dobrze ustalone prawa fizyki i chemii, które są poparte masą druzgoczących dowodów, są nie tylko błędne, ale spektakularnie błędne. Spójrzmy tylko na dwa główne “prawa” homeopatii. Pierwszym jest Zasada Podobieństwa, która mówi, że dla złagodzenia objawów należy wybrać substancję, która powoduje te same objawy u zdrowych ludzi. Nie tylko nie ma żadnej medycznej lub fizycznej podstawy dla tego prawa, ale dowcipem mógłby być przykład, homeopatyczny wirusa Ebola do leczenia Eboli, gdyby nie fakt, że oni to faktycznie napisali Albo homeopatyczna ślina wściekłego psa, jako terapia na warczenie u dziecka? Lista absurdów ciągnie się. (Nawet nie zamierzam poruszać homeopatycznego “dowodzenia”, czyli jak homeopaci twierdzą, że ustalają, który środek jest dobry na które objawy.) Zasadniczo homeopatia opiera się na zasadach magii sympatycznej.

 

Na szczęście w większości środków homeopatycznych po prostu niczego nie ma. W wypadku homeopatycznej śliny wściekłego psa lub homeopatycznej Eboli jedynym niebezpieczeństwem jest niebezpieczeństwo dla homeopaty, starającego się przygotować taki środek bez zabijania siebie samego. (Właściwie to nie jest pełna prawda. Homeopaci są tak niekompetentni, że mogą pozwolić na pozostawienie części aktywnej substancji, narażając tym samym każdego, kto mógłby użyć ich środka.)

 

Drugim Prawem homeopatii jest Prawo Rozcieńczania. Prawo to mówi, że dla wzmocnienia środka, rozcieńczasz go. I to właśnie robią homeopaci, i to jak! Typowy środek homeopatyczny jest 30C, z “C” oznaczającym 100-krotne rozcieńczenie. A więc homeopatyczne rozcieńczenie 30 C równa się trzydziestu stokrotnym rozcieńczeniom czyli (10-2)30, 1060-krotnemu rozcieńczeniu. Ci z was, którzy znają nieco chemię, zauważą od razu, że  jest to niewiarygodnie wysoka liczba w porównaniu do liczby Avogadro, która wynosi 6,022 x 1023 i jest liczbą cząsteczek zawartych w jednym molu substancji. Tak więc, nawet jeśli zaczyna się od jednego mola substancji (którego waga równa się jego molekularnej wadze w gramach) wynikające rozcieńczenie 30C rozcieńczy to ponad 1036-krotnie poza liczbę wyjściową cząsteczek. Innymi słowy, jest niesłychanie mało prawdopodobne, by pozostała choćby jedna cząsteczka wyjściowej substancji poza tymi, które mogłyby „przenieść się” między seriami rozcieńczeń przez przylgniecie do szklanej ścianki naczynia. Jak to mówi Richard Dawkins, liczby po prostu się nie sumują:

 

 

 

 

30C w żadnym razie nie jest „najsilniej działającym” rozcieńczeniem homeopatycznego środka. Niektóre środki dochodzą do setek C lub nawet “M”, co oznacza tysiąc. Zasadniczo, każde homeopatyczne rozcieńczenie powyżej  12C jest wodą, a rozcieńczenia „słabsze” niż to są na ogół tak rozcieńczone, że jest mało prawdopodobne, by mogły mieć jakiś efekt, choć, niestety, nie zawsze tak jest, jak na przykład z  belladonną w homeopatycznych gryzakach na ząbkowanie.

 

Co doprowadza nas do Boiron i Oscillococcinum, lub, jak Mark Crislip lubi to nazywać, “o-so-silly-o-coccinum.” Dlaczego? No cóż, wyjściowym składnikiem jest wyciąg z wątroby i serca kaczki znanej jako Anas barbariae:

Od 1925, Oscillococcinum jest przygotowywane następująco. Do litrowej butelki wlewa się mieszankę soku trzustki i glukozy. Następnie dokonuje się dekapitacji Canard de Barbarie i wkłada do butelki 35 gramów jej wątroby i 15 gramów jej serca. Dlaczego wątroby? Doktor Roy pisze: “Starożytni uważali wątrobę za miejsce cierpienia, nawet ważniejsze od serca, co jest głębokim spostrzeżeniem, ponieważ to na poziomie wątroby dzieją się patologiczne modyfikacje krwi, a także tam w trwały sposób zmienia się energia naszego mięśnia sercowego”. Być może ma z tym również coś wspólnego francuska tendencja nazywania każdego rodzaju niedomogów zdrowia “crise de foie” (“atak żółciowy). Po 40 dniach w wysterylizowanej butelce wątroba i serce dezintegrują się w rodzaj breji, która jest następnie „potencjonowana” metodą Korsakowa.  

Metoda Korsakowa jest szybszą i brudniejszą metodą dokonywania seryjnych rozcieńczeń. Przed „odkryciem” Siemjona Nikołajewicza Korsakowa homeopaci używali czystych szklanych pojemników do każdego nowego stukrotnego rozcieńczenia. „Odkrycie” Korsakowa polegało na ponownym używaniu tego samego pojemnika dla każdego kroku, co oszczędzało pieniędzy i wysiłku, kiedy trzeba zrobić setki rozcieńczeń. Używał także destylowanej wody zamiast etanolu.


Nie, nie stroję sobie żartów. Tym właśnie jest Oscillococcinum. Tak jest przygotowywany poza tym, że Boiron zmechanizował cały proces, żeby produkować olbrzymie ilości. Oscillococcinum Boirona jest niczym więcej jak rozcieńczoną 200C (lub 200 CK, jeśli chcesz zaznaczyć, że rozcieńczanie odbywa się metodą Korsakowa) zmieloną wątrobą i sercem kaczki, którym pozwolono gnić przez kilka tygodni, aż zamieniły się w obrzydliwą breję. Oczywiście, nie ma żadnych rygorystycznie zgromadzonych dowodów, że Oscillococcinum ma jakiekolwiek terapeutyczne właściwości (w odróżnieniu od wielu naprawdę śmiesznych dowodów z marnie zaprojektowanych i niekontrolowanych badań klinicznych, które homeopaci lubią przytaczać). A jeśli cofniemy się do pierwotnego uzasadnienia dla tego środka, zobaczymy dra Josepha Roya, który był francuskim lekarzem wojskowym, kiedy w 1918 roku uderzyła pandemia hiszpańskiej grypy i badał krew ofiar. Twierdził, że znalazł dziwny mikroorganizm, który składał się z dwóch nierównych, szybko wibrujących kulek. Roy nazwał je “oscillococci”. Znalazł także te dziwne „organizmy” we wrzodach syfilitycznych, w krwi pacjentów chorych na raka, w płucach pacjentów chorych na gruźlicę i w ropie cierpiących na rzeżączkę. Dzisiaj nikt nie jest pewien, co właściwie widział Roy. (Może to był kurz.) W każdym razie, używając homeopatycznych zasad, Roy wziął źródło tych “oscillococci”, a z nieznanej przyczyny tym źródłem okazała się być kaczka piżmowa.  Tak narodziło się to, co teraz znamy jako środek homeopatyczny Oscillococcinum.

 

Teraz wreszcie wracamy do sprawy sądowej, o której mówię:

8 listopada 2018 r. Dziewiąty Sąd Okręgowy zatwierdził wyrok ławy przysięgłych w sprawie konsumenckiego pozwu zbiorowego o wprowadzającą w błąd reklamę na rzecz pozwanych Boiron Inc. i Boiron USA, Inc. (razem, “Boiron”), sprzedawców homeopatycznego preparatu na objawy grypy o nazwie Oscillococcinum (“Oscillo”). Chociaż  notatka służbowa z decyzją Dziewiątego Sądu Okręgowego jest zaznaczona „Nie do publikacji” i dlatego nie jest precedensowa zgodnie z regułami Dziewiątego Sądu Okręgowego, nadal warto zauważyć tę decyzję, jako że wyroki ławy przysięgłych w pozwach zbiorowych o fałszywą reklamę są rzadkie. Według dokumentów aktywnym składnikiem Oscillo jest związek chemiczny (wydobyty z serca i wątroby kaczki piżmowej), który jest poddany homeopatycznemu procesowi rozcieńczania.  Rozcieńczony środek zostaje następnie rozpryskany na specjalnie produkowanych granulkach. Powód argumentował, że w wyniku homeopatycznego procesu rozcieńczania Oscillo jest zasadniczo „wodą rozpryskaną na cukrze”, co nie może dostarczyć złagodzenia objawów grypy, jak reklamuje Boiron. Powód twierdził, że Boiron naruszył tym samym dwie ustawy w Kalifornii o wprowadzającej w błąd reklamie, Unfair Competition Law (“UCL”) i Consumers Legal Remedies Act (“CLRA”).


W zakończeniu trwającego przez tydzień procesu ława przysięgłych osądziła na rzecz Boiron, że jej twierdzenie, że Oscillo łagodzi objawy grypopodobne nie było fałszywe. Po odwołaniu Dziewiąty Sąd Okręgowy zatwierdził to, stwierdzając, że werdykt ławy przysięgłych nie stanowi jawnego błędu, ponieważ Boiron przedstawiła wystarczające dowody, na podstawie których ława przysięgłych mogła dojść do wniosku, że Oscillo istotnie działa na grypopodobne objawy. To była dla ławy przysięgłych „bitwa ekspertów”, napisał sąd, o którą nie można ponownie procesować się przy odwołaniu. A, zdaniem sądu, ława przysięgłych bardziej wierzyła ekspertowi Boiron, badaniom klinicznym i dowodom anegdotycznym niż ekspertowi powoda.  

To jest często problem, kiedy proces z ławą przysięgłych dotyczy medycyny i nauki. Często sprowadzają się one do oceny, czy ekspert tej, czy tamtej strony jest bardziej przekonujący. Po stronie broniącej nauki będzie najprawdopodobniej występował naukowiec, który przedstawi fakty naukowe, ale to jest nudne. Ale po stronie pseudonauki występują niemal zawsze szarlatani i pseudonaukowcy, a szarlatani i pseudonaukowcy często mówią w przekonujący sposób.

Co to więc była za sprawa? To był pozew zbiorowy przeciwko Boiron,  i jak ława przysięgłych orzekła na rzecz Boiron, co rozradowało zwolenników homeopatii:

 



Jak doszło do tego wyroku? Najpierw musimy cofnąć się do 2012 roku, kiedy Boiron zawarł ugodę w sprawie z pozwu zbiorowego, według której Boiron zgodził się wypłacić 5 milionów dolarów jako zwrot pieniędzy tym konsumentom, którzy kupili pewne homeopatyczne produkty, włącznie z Oscillo, Arnicare, Chestal i Coldcalm. Steve Novella pisał w owym czasie o tej ugodzie, notując, że Boiron użył jako głównego świadka-eksperta homeopatę, który jest także lekarzem i który przyznał, że nie ma żadnych naukowych dowodów na poparcie twierdzeń stawianych przez Boiron, a następnie dodał nonsensowny argument, że istniej 200 lat anegdotycznego doświadczenia homeopatów z używaniem tych składników. (Nieważne, że w sprawie, na przykład, Oscillococcinum, środek ten ma tylko 100 lat.) Żadne solidne badanie naukowe nigdy nie wykazało, by te produkty były skuteczne na cokolwiek, chociaż notuje, że Boiron nadal podpiera się dwoma badaniami sprzed 20 lat, które było kontrolowane na placebo, a które twierdzą, że odkryły, iż Oscillococcinum zmniejsza uciążliwość i długość trwania związanych z grypą objawów (Czyli placebo vs. Placebo.) Przegląd Cochrane z 2015 r. podał jednak wniosek:

Nie ma dość dobrych dowodów, które uzasadniałyby wniosek o zapobieganiu i leczeniu grypy i podobnych do grypy chorób przez Oscillococcinum.  

Przy skrajnym nieprawdopodobieństwie, by kacze serce i wątroba rozcieńczone do nicości, miały jakiś wpływ na przebieg i objawy grypy, uważam, że powinno to zasadniczo zostać uznane za powiedzenie, że Oscillococcinum nie działa. I, nie, żadne dalsze badania nie są już potrzebne, by dojść do takiego wniosku, moim nieskromnym zdaniem.

 

Ale chwileczkę! Ktoś może powiedzieć: ”Była ugoda w 2012 roku”. Dlaczego ta sprawa trafiła przed sąd w 2016? Było tak:

Jednym była krajowa ugoda, która obejmowała wszystkie homeopatyczne produkty Boiron za okres 12 lat.


Ta ugoda w sprawie Gallucci v. Boiron, Inc., S.D. Cal., Nr 11-2039, zapewniała 5 milionów dolarów, by zwrócić koszty członkom pozwu i wzywała do zmiany oznakowania, by było jasne, że reklamowany produkt nie został oceniony przez  Food and Drug Administration (16 CLASS 200, 2/27/15).


Druga ugoda, w sprawie DeLaRosa v. Boiron, Inc., C.D. Cal. Nr 10-1569, dotyczyła jednego produktu Boiron, Childrens’ Coldcalm. Ugoda DeLaRosa także zapewniała finansowe zadość uczynienie członków pozwu i podobną zmianę oznakowania.


Ale sprawa trwała, mimo ugody.


W sprawie, która trafiła przed sąd, Christopher Lewert, reprezentujący kalifornijski pozew zbiorowy, twierdził, że środek na grypę tej firmy, Oscillococcinum (Oscillo), nie jest skuteczniejszy niż pigułka z cukru.  

Więc:

“Wyjątkowe w naszej sprawie jest to, że zawarliśmy wcześniej ugodę i jest tak, jakby pozywający nie dali nam wyboru” – powiedziała do Bloomberg BNA Christina G. Sarchio, która reprezentuje Boiron.


“Firma powiedziała: ’wiecie, mamy zaufanie do faktów, mamy zaufanie do naszych dowodów, nie uważamy, byśmy zrobili cokolwiek złego i pozostawimy systemowi przysięgłych podjęcie tej decyzji za nas’” - powiedziała Sarchio z Orrick Herrington and Sutcliffe w Waszyngtonie.


“Inaczej będzie to śmierć przez tysiąc drobnych nacięć. Zdejmijmy po prostu plaster i zobaczmy, co się stanie” – powiedziała.

A tutaj jest naprawdę komiczny fragment:

Sprawa produktu na grypę była sądzona przez siedmiu przysięgłych, z których jeden mówił potem ze stronami, powiedziała Sarchio.


Ten przysięgły powiedział, że uważa, iż powód nie spełnił swojego obowiązku dowodu, powiedziała. „Aby mogli twierdzić, że produkt nie działa tak jak jest reklamowany, powinni byli pokazać, że rzeczywiście nie działa, a tego nie zrobili”.

Nie, nie, nie, nie! W wypadku produktu, o którym twierdzi się, że jest lekarstwem i leczy stan medyczny, ciężar dowodu w nauce nie spoczywa na osobie, która twierdzi, że nie działa. Spoczywa na firmie, która sprzedaje ten produkt z twierdzeniem, że działa. Jeśli to nie wystarczy, przeczytaj ten absurdalny z naukowego punktu widzenia fragment z rzeczywistego zatwierdzenia wyroku z 2016 r.:

Po czwarte, jedyną teorią Lewerta, dlaczego reklama Boiron wprowadza w błąd lub jest oszukańcza, było, że Oscillo jest pigułką z cukru, a więc nie może leczyć objawów grypy. Kiedy ława przysięgłych jawnie uznała, że twierdzenia Boiron nie były fałszywe, musiała skrycie odrzucić argument Lewerta, że Oscillo jest tylko cukrem. Sąd nie popełnił błędu w traktowaniu tego faktograficznego stwierdzenia jako mającego wykluczający skutek na twierdzenia UCL.


Ponieważ Lewert nie przedstawił teorii, w jaki sposób opakowanie Oscillo może wprowadzać w błąd, jeśli istotnie leczy objawy grypy – niezależnie od mechanizmu, w jaki to robi – nie przedstawił dowodu, który pozwoliłby mu na przeważenie po tym, jak ława przysięgłych odrzuciła jego twierdzenia CLRA. Patrz Cal. Bus. & Prof. Code § 17200. Faktograficzne stwierdzenie sądu, że twierdzenia Boiron nie były wprowadzające w błąd ani oszukańcze, było zatem poparte wystarczającymi dowodami i nie było ewidentnie błędne.

Pozostaję, potrząsając głową w niedowierzaniu nad tą naukową ignorancją i zwykłym idiotyzmem.


Tak, wiem, że ten wyrok nie jest precedensowy, niemniej jest przykładem wyjaśniającym, dlaczego naukowcy i lekarze nieprzychylnie patrzą na sądy wyrokujące o nauce i medycynie i dlaczego o poprawności nauki i medycyny nie decydują prawa, sądy, sędziowie i przysięgli. Niestety, aż nazbyt często robią to w sprawach polityki dotyczącej nauki i medycyny.

 

Boiron, oscillococcinum and homeopathy: Why courts do not decide science

Respectful Insolence, 7 grudnia 2018

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Orac

Lekarz onkolog i naukowiec, autor blogu Respectful Insolence, (w życiu codziennym David Gorski). Autor stanowczo podkreśla, że cokolwiek czytamy na jego blogu, to opinie Orca i tylko Oraca dodając, że nie reprezentuje niczyich interesów i krytykuje różne poglądy całkowicie niezależnie od sympatii politycznych ich autorów.

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1325 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Nauka o wolności: rozmowa z Anną Kryłow   i Anna Kryłow   2022-08-06
Pierwsze dowody kopalne na opiekę nad lęgiem i niezwykły przypadek asymetrii kierunkowej   Coyne   2022-08-05
Badania dowodzą, że fakty nie mają znaczenia: jak propaganda wykorzystuje i normalizuje antysemityzm     2022-08-03
Horyzontalny transfer genów u owadów: jest rozpowszechniony, ale co to znaczy?   Coyne   2022-08-02
Dokonane w Afryce badanie genomu fasolnika egipskiego oznacza krok naprzód w dywersyfikacji światowego zaopatrzenia w żywność   Karavolias   2022-08-01
Grupy anty-GMO przegrywają sprawę sądową w Nigerii    i Nkechi Isaak   2022-07-30
Raz jeszcze: czy rasy są tylko społecznym konstruktem bez naukowego lub biologicznego znaczenia?   Coyne   2022-07-28
„New Yorker” pisze o hoacynie, sugeruje, że koncepcja Darwina drzew ewolucyjnych może być urojeniem   Coyne   2022-07-25
Nazistowscy lekarze i dzisiejsi antysemici: redefinicja etyki, żeby usprawiedliwić prześladowania Żydów     2022-07-18
Carl Sagan i wolność wątpienia   Jacoby   2022-07-18
Jak Darwin spowodował globalne ocieplenie swoją teorią doboru płciowego   Coyne   2022-07-16
Dieta mieszana misiów i innych   Júnior   2022-07-14
Londyńskie Natural History Museum popełnia błąd naturalistyczny - wielokrotnie   Coyne   2022-07-11
Nigeria gotowa na spełnienie oczekiwań rolników     2022-07-08
Szczepionki przeciwko grypie związane ze zmniejszonym ryzykiem choroby Alzheimera   Novella   2022-07-07
Nowoczesność Darwina: w O powstawaniu jest antycypacja neutralnej teorii i przerywanej równowagi   Coyne   2022-07-06
Pinker: “Wojna o ewolucję jest także wojną kulturową”   Coyne   2022-07-05
Raz jeszcze: błędny artykuł o tym, dlaczego teoria ewolucji jest przestarzała   Coyne   2022-07-04
Niech Moc będzie z pszczołą   Júnior   2022-06-28
Dramatyczny wzrost cen paliw kopalnych jest bolesny, ale daje niewielkie korzyści w walce z globalnym ociepleniem   Lomborg   2022-06-25
Efekt grupy – paskudny błąd poznawczy   Novella   2022-06-22
Nasiona z edytowanymi genomami będą miały przystępną cenę   Maina   2022-06-15
„Zapylisz mnie!”: nachalni bohaterowie świata roślin   Júnior   2022-06-11
Agroekologia zmienia biednych farmerów w biedniejszych   Muhumuza   2022-06-09
Kartofel z Matką Boską w jednej klapie i Karolem Marksem w drugiej   Koraszewski   2022-06-06
Jak nasze wspomnienia są powiązane   Novella   2022-06-04
Wielka Brytania dąży do zezwolenia na edytowanie genów   Novella   2022-06-02
„Grubogłowi przedsiębiorcy pogrzebowi w noc żywych trupów”   Júnior   2022-05-31
Coraz mniejsza część głównych plonów roślin jadalnych na świecie idzie na wyżywienie głodnych, a coraz więcej wykorzystuje się do celów niespożywczych     2022-05-28
Naukowiec z Ghany: “Afryka potrzebuje GMO bardziej niż reszta świata”   Gakpo   2022-05-26
GMO i edytowanie genów: jaka jest różnica?   Karavolias   2022-05-23
Toksyczny nektar, czyli ostrożnie z tureckim miodem   Júnior   2022-05-20
Kolejna nieudana i podyktowana ideologią próba wykazania, że płeć u ludzi nie jest binarna   Coyne   2022-05-18
Brian Charlesworth o błędach nowego artykułu rzekomo pokazującego, że fundamentalne założenie ewolucji neodarwinowskiej jest błędne   Coyne   2022-05-16
Trutnie i inni fruwający panowie   Junior   2022-05-13
Wygnanie z uniwersyteckiego świata – dwa lata później   Winegard   2022-05-10
Życie kwitnące po śmierci   Junior   2022-05-05
Organiczne środki owadobójcze są szkodliwe dla pożytecznych owadów     2022-04-30
Oxitec rozszerza próby z komarami GMO, by zredukować szerzenie się malarii   Conrow   2022-04-28
Słowa w wosku zapisane   Tonhasca Junior   2022-04-26
Rodzice, szkoła, państwo: kultura niskich oczekiwań   Koraszewski   2022-04-25
Nowoczesne ulepszanie roślin uprawnych przyjmuje historyczne podejście   Karavolias   2022-04-20
Pierwsza spożywcza roślina GMO w Ghanie   Baffour-Awuah   2022-04-16
Indie zwalniają edytowanie genów z wymaganej dla GMO oceny bezpieczeństwa   Paranjape   2022-04-11
Metamorfozy    Júnior   2022-04-09
Rolnicy nie mogą uprawiać tego, na co ich nie stać   Ongu   2022-04-07
Rośliny zmodyfikowane: odkłamać opinię o GMO   Conrow   2022-04-07
Odmowa szczelinowania jest szaleństwem   Ridley   2022-04-02
Jak wirusy chorób układu oddechowego ewoluują, by stać się łagodniejsze   Ridley   2022-03-22
Czy globalne ocieplenie może być dla nas dobre?   Ridley   2022-03-03
Południowa Afryka powinna przemyśleć regulacje dotyczące genetycznie modyfikowanych roślin   i Priyen Pillay   2022-03-01
Dlaczego środowiskowcy stanowią większą przeszkodę dla skutecznej polityki klimatycznej niż negacjoniści?   Boudry   2022-02-21
O figach i osach   Júnior   2022-02-18
Pień liczący 40 tysięcy lat przekazany Maorysom zamiast nauce   Coyne   2022-02-14
Propaganda anty-GMO obraża drobnych farmerów w Afryce i w Azji   Gakpo   2022-02-08
Jak “tubylcza medycyna” różni się od medycyny   Coyne   2022-02-07
Biotechnologia podnosi plony wysokobiałkowego afrykańskiego pochrzynu   Wetaya   2022-02-04
Spadanie w przepaść   Turski   2022-01-27
Czy koniki morskie coś nam mówią o LGBT? Błąd naturalistyczny popełniony przez Sussex Wildlife Trust   Coyne   2022-01-25
Ojczyznę wolną (od GMO) zachowują pany   Koraszewski   2022-01-22
Namawianie roślin, żeby podjęły ryzyko   Karavolias   2022-01-20
Czy uczenie się metodą prób i błędów jest „nauką”?   Coyne   2022-01-14
Czy gaz i energia jądrowa są “zielone”   Novella   2022-01-12
Ptasia grypa w czasach ludzkiej zarazy   Collins   2022-01-11
Rasa jest kontinuum. Płeć jest cholernie binarna   Dawkins   2022-01-10
Komiczne krzyki o klimatycznej Apokalipsie –— 50 lat nieuzasadnionego siania paniki   Lomborg   2022-01-06
Gnidy, o których PIS ci nie powie   Koraszewski   2022-01-05
Niebezpieczeństwo upolitycznienia nauki   Krylov   2022-01-01
Specjalne przesłanie do muzułmanów na całym świecie   Pandavar   2021-12-28
Nowe badania pokazują, że kraje rozwijające się płacą wysoką cenę za ograniczanie upraw roślin GMO   Maina   2021-12-25
Jajo, które wywołało sensację   Koraszewski   2021-12-24
Pięć powodów zakończenia debaty o GMO   Evanea   2021-12-16
Richard Dawkins pisze do “przyjaciół nauki i rozumu” w Nowej Zelandii   Coyne   2021-12-14
 Syntetyczna biologia oferuje obietnicę rozwiązania globalnego problemu z plastikiem   Agaba   2021-12-13
Nigeria wzywa Afrykę, by szła w jej ślady w sprawie GM wspięgi wężowatej   Opoku Gakpo   2021-12-09
Małe nietoperze idą do przedszkola   Koraszewski   2021-12-06
Afrykańscy naukowcy wzywają do polityki poparcia biologii syntetycznej i innych innowacji   Agaba   2021-12-02
Uprawy GMO zredukowały zatrucia farmerów pestycydami   Maina   2021-11-27
Czy genetyka może pomóc wyeliminować nierówność?   Coyne   2021-11-26
Matematyka i prawdziwa historia katastrofy klimatycznej   Lomborg   2021-11-24
Nigeria daje zielone światło kukurydzy GMO   Conrow   2021-11-22
Ugandyjscy studenci nalegają na powszechne stosowanie biotechnologii i uchwalenie prawa o biobezpieczeństwie   Agaba   2021-11-17
Organiczny eksperyment Sri Lanki   Novella   2021-11-16
Ruanda skwapliwie przyjmuje biotechnologię poprzez ekspansję OFAB   Meeme   2021-11-12
Sprzeciw wobec anulowania Huxleya   Coyne   2021-11-05
Farmerka z Kenii zbiera obfity plon z bawełny GM   Meeme   2021-11-04
Czarni uczeni i nauka o rasizmie   Koraszewski   2021-11-03
Kłusownictwo narzuca na słonie dobór w kierunku ewolucji słoni bez ciosów   Coyne   2021-11-01
Marnujemy naszą wielką szansę na edytowanie genów   Ridely   2021-10-29
“Czarne tygrysy” w małym indyjskim rezerwacie sugerują losowy dryf genetyczny   Coyne   2021-10-26
Wytwarzanie białek w roślinach przez rolnictwo molekularne   Novella   2021-10-20
Strzelby, zarazki, maszyny to zdecydowanie antyrasistowska książka. Dlaczego lewica jej nie kocha?   Barnett   2021-10-13
Nigeryjscy farmerzy nie mogą się doczekać wystarczających ilości GM nasion wspięgi wężowatej   Gakpo   2021-10-12
Dobór płciowy versus dobór naturalny: na przykładzie chrząszczy   Coyne   2021-10-08
Edytowanie genów kluczem do ulepszenia podstawowych upraw w Afryce   Abugu   2021-10-01
Bakłażan GMO jest udokumentowaną wygraną ubogich farmerów   Conrow   2021-09-23
O Jezu, wskrzeszają mamuta!   Koraszewski   2021-09-17
Wszystkie antyizraelskie wiadomości zasługują na publikację   Bard   2021-09-04
Tożsamość etniczna i rasa   Coyne   2021-08-30
Środowiskowcy mylili się – nie stoimy przed apokalipsą owadów   Ridley   2021-08-13

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

&#8222;Przebudzeni&#8221;


Pod sztandarem


Wielki przekret


Łamanie praw człowieka


Jason Hill


Dlaczego BIden


Korzenie kryzysu energetycznego



Obietnica



Pytanie bez odpowiedzi



Bohaterzy chińskiego narodu



Naukowcy Unii Europejskiej



Teoria Rasy



Przekupieni



Heretycki impuls



Nie klanial



Cervantes



Wojaki Chrystusa



 Palestyńskie weto



Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk