Prawda

Niedziela, 9 sierpnia 2020 - 17:21

« Poprzedni Następny »


Dlaczego sądy nie powinny rozstrzygać o nauce


Orac 2018-12-13

Woda po wątrobie tej kaczki uleczy cię z grypy.
Woda po wątrobie tej kaczki uleczy cię z grypy.

Pozwólcie, że zacznę od powtórzenia: W nauce nie decydują prawa, sądy, prawnicy ani ławy przysięgłych. Poprawność tego zdania powinna być tak całkowicie oczywista. Często jednak nie jest możliwe uniknięcie sytuacji, w której prawodawcy uchwalają prawo o tym, co słuszne w nauce, a sądy wydają wyroki w sprawach dotyczących naukowej i medycznej poprawności.

Niebezpieczeństwem jest tu jednak to, że wynikiem będzie groteskowy werdykt, taki jak niedawne przyznanie przez ławę przysięgłych 289 milionów dolarów człowiekowi, który twierdził, że glifosat spowodował jego raka, podczas gdy w rzeczywistości istnieją przytłaczające dowody, że glifosat nie ma związku z rakiem, mimo błędnych wniosków Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem Światowej Organizacji Zdrowia (IARC). Pełno jest innych przykładów, takich jak pozwy zbiorowe przeciwko Dow Corning w latach 1990., twierdzące, że silikonowe implanty piersi powodują rozmaite choroby autoimmunologiczne i tkanki łącznej, choć tego nie robią. Nawet Vaccine Court, który zazwyczaj poprawnie pojmuje naukę, partaczy od czasu do czasu, jak w przypadku kiedy zasądził na rzecz powodów, którzy twierdzili, że szczepienia spowodowały śmierć ich dziecka z diagnozą „nagła śmierć łóżeczkowa” (SIDS). A teraz mamy ten wyrok w sprawie firmy Boiron i jej homeopatycznego środka na grypę, Oscillococcinum, o którym dowiedziałem się parę dni temu od Jonathana Jarry’ego:

 


 <span style=\

 

Jonathan Jarry@crackedscience

 

 

 

Dziewiąty Sąd Okręgowy w Kalifornii stwierdza: “Tak, Boiron może nadal reklamować Oscillocconum [pigułka cukru] przeciwko objawom grypy, ponieważ Boiron był bardzo przekonujący!" To dlatego o poprawności nauki nie powinni orzekać sędziowie, ławy przysięgłych i prawnicy. https://www.proskaueronadvertising.com/2018/11/ninth-circuit-affirms-jury-verdict-in-favor-of-homeopathic-remedy-for-flu-like-symptoms/ ;… @CaulfieldTim @ryarmst

 

85

1:35 PM - Dec 5, 2018



Zanim omówię wyrok, przypomnijmy, czym jest homeopatia i homeopatyczny środek  Boirona na grypę, Oscillococcinum. (Przepraszam czytelników, którzy już to wiedzą.) Często mówię o homeopatii jako “Jednej Szarlatanerii, Która Rządzi Wszystkimi”. Mam po temu dobre powody. Aby homeopatia działała, trzeba wykazać, że dobrze ustalone prawa fizyki i chemii, które są poparte masą druzgoczących dowodów, są nie tylko błędne, ale spektakularnie błędne. Spójrzmy tylko na dwa główne “prawa” homeopatii. Pierwszym jest Zasada Podobieństwa, która mówi, że dla złagodzenia objawów należy wybrać substancję, która powoduje te same objawy u zdrowych ludzi. Nie tylko nie ma żadnej medycznej lub fizycznej podstawy dla tego prawa, ale dowcipem mógłby być przykład, homeopatyczny wirusa Ebola do leczenia Eboli, gdyby nie fakt, że oni to faktycznie napisali Albo homeopatyczna ślina wściekłego psa, jako terapia na warczenie u dziecka? Lista absurdów ciągnie się. (Nawet nie zamierzam poruszać homeopatycznego “dowodzenia”, czyli jak homeopaci twierdzą, że ustalają, który środek jest dobry na które objawy.) Zasadniczo homeopatia opiera się na zasadach magii sympatycznej.

 

Na szczęście w większości środków homeopatycznych po prostu niczego nie ma. W wypadku homeopatycznej śliny wściekłego psa lub homeopatycznej Eboli jedynym niebezpieczeństwem jest niebezpieczeństwo dla homeopaty, starającego się przygotować taki środek bez zabijania siebie samego. (Właściwie to nie jest pełna prawda. Homeopaci są tak niekompetentni, że mogą pozwolić na pozostawienie części aktywnej substancji, narażając tym samym każdego, kto mógłby użyć ich środka.)

 

Drugim Prawem homeopatii jest Prawo Rozcieńczania. Prawo to mówi, że dla wzmocnienia środka, rozcieńczasz go. I to właśnie robią homeopaci, i to jak! Typowy środek homeopatyczny jest 30C, z “C” oznaczającym 100-krotne rozcieńczenie. A więc homeopatyczne rozcieńczenie 30 C równa się trzydziestu stokrotnym rozcieńczeniom czyli (10-2)30, 1060-krotnemu rozcieńczeniu. Ci z was, którzy znają nieco chemię, zauważą od razu, że  jest to niewiarygodnie wysoka liczba w porównaniu do liczby Avogadro, która wynosi 6,022 x 1023 i jest liczbą cząsteczek zawartych w jednym molu substancji. Tak więc, nawet jeśli zaczyna się od jednego mola substancji (którego waga równa się jego molekularnej wadze w gramach) wynikające rozcieńczenie 30C rozcieńczy to ponad 1036-krotnie poza liczbę wyjściową cząsteczek. Innymi słowy, jest niesłychanie mało prawdopodobne, by pozostała choćby jedna cząsteczka wyjściowej substancji poza tymi, które mogłyby „przenieść się” między seriami rozcieńczeń przez przylgniecie do szklanej ścianki naczynia. Jak to mówi Richard Dawkins, liczby po prostu się nie sumują:

 

 

 

 

30C w żadnym razie nie jest „najsilniej działającym” rozcieńczeniem homeopatycznego środka. Niektóre środki dochodzą do setek C lub nawet “M”, co oznacza tysiąc. Zasadniczo, każde homeopatyczne rozcieńczenie powyżej  12C jest wodą, a rozcieńczenia „słabsze” niż to są na ogół tak rozcieńczone, że jest mało prawdopodobne, by mogły mieć jakiś efekt, choć, niestety, nie zawsze tak jest, jak na przykład z  belladonną w homeopatycznych gryzakach na ząbkowanie.

 

Co doprowadza nas do Boiron i Oscillococcinum, lub, jak Mark Crislip lubi to nazywać, “o-so-silly-o-coccinum.” Dlaczego? No cóż, wyjściowym składnikiem jest wyciąg z wątroby i serca kaczki znanej jako Anas barbariae:

Od 1925, Oscillococcinum jest przygotowywane następująco. Do litrowej butelki wlewa się mieszankę soku trzustki i glukozy. Następnie dokonuje się dekapitacji Canard de Barbarie i wkłada do butelki 35 gramów jej wątroby i 15 gramów jej serca. Dlaczego wątroby? Doktor Roy pisze: “Starożytni uważali wątrobę za miejsce cierpienia, nawet ważniejsze od serca, co jest głębokim spostrzeżeniem, ponieważ to na poziomie wątroby dzieją się patologiczne modyfikacje krwi, a także tam w trwały sposób zmienia się energia naszego mięśnia sercowego”. Być może ma z tym również coś wspólnego francuska tendencja nazywania każdego rodzaju niedomogów zdrowia “crise de foie” (“atak żółciowy). Po 40 dniach w wysterylizowanej butelce wątroba i serce dezintegrują się w rodzaj breji, która jest następnie „potencjonowana” metodą Korsakowa.  

Metoda Korsakowa jest szybszą i brudniejszą metodą dokonywania seryjnych rozcieńczeń. Przed „odkryciem” Siemjona Nikołajewicza Korsakowa homeopaci używali czystych szklanych pojemników do każdego nowego stukrotnego rozcieńczenia. „Odkrycie” Korsakowa polegało na ponownym używaniu tego samego pojemnika dla każdego kroku, co oszczędzało pieniędzy i wysiłku, kiedy trzeba zrobić setki rozcieńczeń. Używał także destylowanej wody zamiast etanolu.


Nie, nie stroję sobie żartów. Tym właśnie jest Oscillococcinum. Tak jest przygotowywany poza tym, że Boiron zmechanizował cały proces, żeby produkować olbrzymie ilości. Oscillococcinum Boirona jest niczym więcej jak rozcieńczoną 200C (lub 200 CK, jeśli chcesz zaznaczyć, że rozcieńczanie odbywa się metodą Korsakowa) zmieloną wątrobą i sercem kaczki, którym pozwolono gnić przez kilka tygodni, aż zamieniły się w obrzydliwą breję. Oczywiście, nie ma żadnych rygorystycznie zgromadzonych dowodów, że Oscillococcinum ma jakiekolwiek terapeutyczne właściwości (w odróżnieniu od wielu naprawdę śmiesznych dowodów z marnie zaprojektowanych i niekontrolowanych badań klinicznych, które homeopaci lubią przytaczać). A jeśli cofniemy się do pierwotnego uzasadnienia dla tego środka, zobaczymy dra Josepha Roya, który był francuskim lekarzem wojskowym, kiedy w 1918 roku uderzyła pandemia hiszpańskiej grypy i badał krew ofiar. Twierdził, że znalazł dziwny mikroorganizm, który składał się z dwóch nierównych, szybko wibrujących kulek. Roy nazwał je “oscillococci”. Znalazł także te dziwne „organizmy” we wrzodach syfilitycznych, w krwi pacjentów chorych na raka, w płucach pacjentów chorych na gruźlicę i w ropie cierpiących na rzeżączkę. Dzisiaj nikt nie jest pewien, co właściwie widział Roy. (Może to był kurz.) W każdym razie, używając homeopatycznych zasad, Roy wziął źródło tych “oscillococci”, a z nieznanej przyczyny tym źródłem okazała się być kaczka piżmowa.  Tak narodziło się to, co teraz znamy jako środek homeopatyczny Oscillococcinum.

 

Teraz wreszcie wracamy do sprawy sądowej, o której mówię:

8 listopada 2018 r. Dziewiąty Sąd Okręgowy zatwierdził wyrok ławy przysięgłych w sprawie konsumenckiego pozwu zbiorowego o wprowadzającą w błąd reklamę na rzecz pozwanych Boiron Inc. i Boiron USA, Inc. (razem, “Boiron”), sprzedawców homeopatycznego preparatu na objawy grypy o nazwie Oscillococcinum (“Oscillo”). Chociaż  notatka służbowa z decyzją Dziewiątego Sądu Okręgowego jest zaznaczona „Nie do publikacji” i dlatego nie jest precedensowa zgodnie z regułami Dziewiątego Sądu Okręgowego, nadal warto zauważyć tę decyzję, jako że wyroki ławy przysięgłych w pozwach zbiorowych o fałszywą reklamę są rzadkie. Według dokumentów aktywnym składnikiem Oscillo jest związek chemiczny (wydobyty z serca i wątroby kaczki piżmowej), który jest poddany homeopatycznemu procesowi rozcieńczania.  Rozcieńczony środek zostaje następnie rozpryskany na specjalnie produkowanych granulkach. Powód argumentował, że w wyniku homeopatycznego procesu rozcieńczania Oscillo jest zasadniczo „wodą rozpryskaną na cukrze”, co nie może dostarczyć złagodzenia objawów grypy, jak reklamuje Boiron. Powód twierdził, że Boiron naruszył tym samym dwie ustawy w Kalifornii o wprowadzającej w błąd reklamie, Unfair Competition Law (“UCL”) i Consumers Legal Remedies Act (“CLRA”).


W zakończeniu trwającego przez tydzień procesu ława przysięgłych osądziła na rzecz Boiron, że jej twierdzenie, że Oscillo łagodzi objawy grypopodobne nie było fałszywe. Po odwołaniu Dziewiąty Sąd Okręgowy zatwierdził to, stwierdzając, że werdykt ławy przysięgłych nie stanowi jawnego błędu, ponieważ Boiron przedstawiła wystarczające dowody, na podstawie których ława przysięgłych mogła dojść do wniosku, że Oscillo istotnie działa na grypopodobne objawy. To była dla ławy przysięgłych „bitwa ekspertów”, napisał sąd, o którą nie można ponownie procesować się przy odwołaniu. A, zdaniem sądu, ława przysięgłych bardziej wierzyła ekspertowi Boiron, badaniom klinicznym i dowodom anegdotycznym niż ekspertowi powoda.  

To jest często problem, kiedy proces z ławą przysięgłych dotyczy medycyny i nauki. Często sprowadzają się one do oceny, czy ekspert tej, czy tamtej strony jest bardziej przekonujący. Po stronie broniącej nauki będzie najprawdopodobniej występował naukowiec, który przedstawi fakty naukowe, ale to jest nudne. Ale po stronie pseudonauki występują niemal zawsze szarlatani i pseudonaukowcy, a szarlatani i pseudonaukowcy często mówią w przekonujący sposób.

Co to więc była za sprawa? To był pozew zbiorowy przeciwko Boiron,  i jak ława przysięgłych orzekła na rzecz Boiron, co rozradowało zwolenników homeopatii:

 



Jak doszło do tego wyroku? Najpierw musimy cofnąć się do 2012 roku, kiedy Boiron zawarł ugodę w sprawie z pozwu zbiorowego, według której Boiron zgodził się wypłacić 5 milionów dolarów jako zwrot pieniędzy tym konsumentom, którzy kupili pewne homeopatyczne produkty, włącznie z Oscillo, Arnicare, Chestal i Coldcalm. Steve Novella pisał w owym czasie o tej ugodzie, notując, że Boiron użył jako głównego świadka-eksperta homeopatę, który jest także lekarzem i który przyznał, że nie ma żadnych naukowych dowodów na poparcie twierdzeń stawianych przez Boiron, a następnie dodał nonsensowny argument, że istniej 200 lat anegdotycznego doświadczenia homeopatów z używaniem tych składników. (Nieważne, że w sprawie, na przykład, Oscillococcinum, środek ten ma tylko 100 lat.) Żadne solidne badanie naukowe nigdy nie wykazało, by te produkty były skuteczne na cokolwiek, chociaż notuje, że Boiron nadal podpiera się dwoma badaniami sprzed 20 lat, które było kontrolowane na placebo, a które twierdzą, że odkryły, iż Oscillococcinum zmniejsza uciążliwość i długość trwania związanych z grypą objawów (Czyli placebo vs. Placebo.) Przegląd Cochrane z 2015 r. podał jednak wniosek:

Nie ma dość dobrych dowodów, które uzasadniałyby wniosek o zapobieganiu i leczeniu grypy i podobnych do grypy chorób przez Oscillococcinum.  

Przy skrajnym nieprawdopodobieństwie, by kacze serce i wątroba rozcieńczone do nicości, miały jakiś wpływ na przebieg i objawy grypy, uważam, że powinno to zasadniczo zostać uznane za powiedzenie, że Oscillococcinum nie działa. I, nie, żadne dalsze badania nie są już potrzebne, by dojść do takiego wniosku, moim nieskromnym zdaniem.

 

Ale chwileczkę! Ktoś może powiedzieć: ”Była ugoda w 2012 roku”. Dlaczego ta sprawa trafiła przed sąd w 2016? Było tak:

Jednym była krajowa ugoda, która obejmowała wszystkie homeopatyczne produkty Boiron za okres 12 lat.


Ta ugoda w sprawie Gallucci v. Boiron, Inc., S.D. Cal., Nr 11-2039, zapewniała 5 milionów dolarów, by zwrócić koszty członkom pozwu i wzywała do zmiany oznakowania, by było jasne, że reklamowany produkt nie został oceniony przez  Food and Drug Administration (16 CLASS 200, 2/27/15).


Druga ugoda, w sprawie DeLaRosa v. Boiron, Inc., C.D. Cal. Nr 10-1569, dotyczyła jednego produktu Boiron, Childrens’ Coldcalm. Ugoda DeLaRosa także zapewniała finansowe zadość uczynienie członków pozwu i podobną zmianę oznakowania.


Ale sprawa trwała, mimo ugody.


W sprawie, która trafiła przed sąd, Christopher Lewert, reprezentujący kalifornijski pozew zbiorowy, twierdził, że środek na grypę tej firmy, Oscillococcinum (Oscillo), nie jest skuteczniejszy niż pigułka z cukru.  

Więc:

“Wyjątkowe w naszej sprawie jest to, że zawarliśmy wcześniej ugodę i jest tak, jakby pozywający nie dali nam wyboru” – powiedziała do Bloomberg BNA Christina G. Sarchio, która reprezentuje Boiron.


“Firma powiedziała: ’wiecie, mamy zaufanie do faktów, mamy zaufanie do naszych dowodów, nie uważamy, byśmy zrobili cokolwiek złego i pozostawimy systemowi przysięgłych podjęcie tej decyzji za nas’” - powiedziała Sarchio z Orrick Herrington and Sutcliffe w Waszyngtonie.


“Inaczej będzie to śmierć przez tysiąc drobnych nacięć. Zdejmijmy po prostu plaster i zobaczmy, co się stanie” – powiedziała.

A tutaj jest naprawdę komiczny fragment:

Sprawa produktu na grypę była sądzona przez siedmiu przysięgłych, z których jeden mówił potem ze stronami, powiedziała Sarchio.


Ten przysięgły powiedział, że uważa, iż powód nie spełnił swojego obowiązku dowodu, powiedziała. „Aby mogli twierdzić, że produkt nie działa tak jak jest reklamowany, powinni byli pokazać, że rzeczywiście nie działa, a tego nie zrobili”.

Nie, nie, nie, nie! W wypadku produktu, o którym twierdzi się, że jest lekarstwem i leczy stan medyczny, ciężar dowodu w nauce nie spoczywa na osobie, która twierdzi, że nie działa. Spoczywa na firmie, która sprzedaje ten produkt z twierdzeniem, że działa. Jeśli to nie wystarczy, przeczytaj ten absurdalny z naukowego punktu widzenia fragment z rzeczywistego zatwierdzenia wyroku z 2016 r.:

Po czwarte, jedyną teorią Lewerta, dlaczego reklama Boiron wprowadza w błąd lub jest oszukańcza, było, że Oscillo jest pigułką z cukru, a więc nie może leczyć objawów grypy. Kiedy ława przysięgłych jawnie uznała, że twierdzenia Boiron nie były fałszywe, musiała skrycie odrzucić argument Lewerta, że Oscillo jest tylko cukrem. Sąd nie popełnił błędu w traktowaniu tego faktograficznego stwierdzenia jako mającego wykluczający skutek na twierdzenia UCL.


Ponieważ Lewert nie przedstawił teorii, w jaki sposób opakowanie Oscillo może wprowadzać w błąd, jeśli istotnie leczy objawy grypy – niezależnie od mechanizmu, w jaki to robi – nie przedstawił dowodu, który pozwoliłby mu na przeważenie po tym, jak ława przysięgłych odrzuciła jego twierdzenia CLRA. Patrz Cal. Bus. & Prof. Code § 17200. Faktograficzne stwierdzenie sądu, że twierdzenia Boiron nie były wprowadzające w błąd ani oszukańcze, było zatem poparte wystarczającymi dowodami i nie było ewidentnie błędne.

Pozostaję, potrząsając głową w niedowierzaniu nad tą naukową ignorancją i zwykłym idiotyzmem.


Tak, wiem, że ten wyrok nie jest precedensowy, niemniej jest przykładem wyjaśniającym, dlaczego naukowcy i lekarze nieprzychylnie patrzą na sądy wyrokujące o nauce i medycynie i dlaczego o poprawności nauki i medycyny nie decydują prawa, sądy, sędziowie i przysięgli. Niestety, aż nazbyt często robią to w sprawach polityki dotyczącej nauki i medycyny.

 

Boiron, oscillococcinum and homeopathy: Why courts do not decide science

Respectful Insolence, 7 grudnia 2018

Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska



Orac

Lekarz onkolog i naukowiec, autor blogu Respectful Insolence, (w życiu codziennym David Gorski). Autor stanowczo podkreśla, że cokolwiek czytamy na jego blogu, to opinie Orca i tylko Oraca dodając, że nie reprezentuje niczyich interesów i krytykuje różne poglądy całkowicie niezależnie od sympatii politycznych ich autorów.

Skomentuj     Wyślij artykuł do znajomego:     Wydrukuj






Nauka

Znalezionych 1137 artykuły.

Tytuł   Autor   Opublikowany

Nowy raport: Bakteria po stu milionach lat nadal żywa!   Coyne   2020-08-08
Modlitwa to nie jest lekarstwo   Nowella   2020-08-07
Maleńki, 10-centymetrowy dinosaur, który zjadał owady   Coyne   2020-08-06
Piękny skoczek, który upodabnia się do mrówki   Coyne   2020-08-03
Urodziny Rosalind Franklin!   Cobb   2020-07-31
Kondor wielki: ptak, który rzadko kiedy macha skrzydłami   Coyne   2020-07-28
Czy ludzie byli w Nowym Świecie ponad 30 tysięcy lat temu?   Coyne   2020-07-26
Oszaleć na punkcie nietoperzy w czasach korony i politykierstwa   Collins   2020-07-25
Dwa gatunki dały zdolną do życia hybrydę, mimo że rozeszły się 150 milionów lat temu   Coyne   2020-07-23
Niccolo Tartaglia jego tajemnica   Jacoby   2020-07-20
Akcja afirmatywna w wieloetnicznym narodzie   Hyams   2020-07-17
Dekolonizacja ewolucji (i Darwina) była nieunikniona   Coyne   2020-07-15
Filtr mózgu (czyli czego nie widzimy)   Novella   2020-07-14
Homeopatia jest bezwartościowa a czasami szkodliwa   Novella   2020-07-10
Pięć błędnych wyobrażeń o ewolucji: jedno jest wątpliwe, jedno niesłuszne   Coyne   2020-07-08
Wiecznie kurczący się tranzystor i wynalezienie Google   Ridley   2020-07-06
Postmodernizm: filozofia, która stoi za naszymi wojnami kulturowymi i postępującym nihilizmem   Hill   2020-07-02
Bodźce do innowacji w końcu pokonają COVID-19   Ridley   2020-06-27
Maleńkie stworzenia morskie budują olbrzymie, fantastyczne domy, by chronić się i zdobywać pokarm   Coyne   2020-06-25
Rośliny uprawne z edytowanym genomem pomagają farmerom i środowisku   Ridley   2020-06-20
Czy klucz do COVID można znaleźć w rosyjskiej pandemii?   Ridley   2020-06-18
Skąd więc wziął się ten wirus?   Ridley   2020-06-16
Nowe dane o tym, jak działają grzyby „mrówek zombie”   Coyne   2020-06-15
Czy brytyjski naukowy establishment popełnił największy błąd w historii?   Ridley   2020-06-13
Błysk światła w mroku   Sheagren   2020-06-12
Poczucie pewności napędza efekt potwierdzenia   Novella   2020-06-08
Czy możemy zobaczyć osobowość?   Novella   2020-06-05
Rozwiązanie dla obecnego kryzysu   Ridley   2020-06-02
Lokalizacja funkcji wykonawczych   Novella   2020-05-30
Przestańcie wierzyć w naukę   Greenfield   2020-05-28
Ewolucyjne korzenie sztuki   Koraszewski   2020-05-27
Innowacji nie można wymusić, ale można je zdławić   Ridley   2020-05-26
Stymulowanie kory wzrokowej   Novella   2020-05-23
Pora na telemedycynę   Novella   2020-05-19
Czy mrożącą krew w żyłach prawdą jest, że decyzja o zamknięciu społeczeństwa opierała się na luźnych matematycznych spekulacjach?   Ridley   2020-05-15
MMR jest bezpieczna i skuteczna   Novella   2020-05-14
Odporność stada na fakty   Koraszewski   2020-05-13
O COVID wiemy wszystko – i nie wiemy niczego   Ridley   2020-05-12
Nanotechnologia zastosowana do leczenia choroby Alzheimera   Novella   2020-05-11
COVID-19 – To są szkody   Novella   2020-05-05
Nadmiar teorii wszystkiego   Koraszewski   2020-05-04
Zawodnicy – i trudności – w wyścigu do wyleczenia COVID   Ridley   2020-04-30
Psychologia sprzeciwu wobec szczepień   Novella   2020-04-25
Prowokator czy prowokowany?   Witkowski   2020-04-24
Nauka on-line jest skuteczna   Novella   2020-04-23
Mądrość w pułapce autorytetu   Witkowski   2020-04-18
Znaleziono najstarszego “bilaterian”: odkryto podobne do robaka stworzenie wraz z jego skamieniałymi śladami   Coyne   2020-04-16
Nietoperze i pandemia   Ridley   2020-04-14
Pandemia ludzkiej głupoty   Novella   2020-04-12
W miarę postępu badań natura naszego wroga staje się coraz wyraźniejsza   Ridley   2020-04-04
Wzmacnianie układu odpornościowego podczas pandemii   Novella   2020-04-02
Dlaczego ten wirus inaczej dotyka pokolenia?   Ridley   2020-03-30
Czaszka maleńkiego dinozaura/ptaka znaleziona w bursztynie   Coyne   2020-03-27
Szczepionka na koronawirusa nie przybędzie szybko   Ridley   2020-03-25
Niebawem dowiemy się jak solidna jest nasza cywilizacja   Ridley   2020-03-23
Żywotność wirusa Covid-19 na różnych powierzchniach (rada: używaj rękawiczek, kiedy odbierasz paczki i nie otwieraj ich przez 24 godziny)   Coyne   2020-03-21
Dzień był krótszy 70 milionów lat temu   Novella   2020-03-20
Jak często powstają ptasie hybrydy?   Coyne   2020-03-18
Mózgi noworodków   Novella   2020-03-16
Twierdzenie o białku i DNA dinozaurów   Novella   2020-03-10
Porażka jest stałym elementem pracy naukowca   Konrad Bocian   2020-03-07
Jak myśleć o naszych problemach   Tupy   2020-03-03
Dlaczego tak wiele nowych wirusów pochodzi od nietoperzy?   Ridley   2020-02-29
Odkrycie antybiotyku przez AI   Novella   2020-02-27
Wizyta w Andach u łysek rogatych   Lyon   2020-02-26
Zioła nie pomagają na utratę wagi   Novella   2020-02-25
Dawkins pisze tweeta   Coyne   2020-02-24
W obronie binarności płci u ludzi   Coyne   2020-02-21
Nie palmy pieniędzy na ołtarzu zielonej manii   Lomborg   2020-02-20
Więcej dowodów ewolucji: końskie zarodki zaczynają tworzyć pięć palców, a cztery zawiązki znikają   Coyne   2020-02-18
Homeopatyczny rentgen   Novella   2020-02-14
Różnice płci w wyborze zabawek: chłopcy bawią się chłopięcymi zabawkami, dziewczynki dziewczęcymi zabawkami   Coyne   2020-02-13
Śmiertelność z powodu raka nadal spada wbrew twierdzeniom szarlatanów     2020-02-11
Odkrycie w immunologii, a leczenie nowotworów   Novella   2020-02-10
Ponowne psucie nauki przez ideologię: ”Slate” wypacza biologię ewolucyjną, by wyglądała na kapitalistyczną i antysocjalistyczną   Coyne   2020-02-07
Flamingi z braku łysek rogatych   Lyon   2020-02-06
Moja ostatnia praca badawcza. Część 3: Znaczenie   Coyne   2020-02-04
Moja ostatnia praca badawcza. Część 2: Wyniki   Coyne   2020-02-03
Moja ostatnia praca badawcza: Część 1: Cele i metody   Coyne   2020-02-01
Ewolucyjne wyjaśnienie nienaukowych przekonań   Bretl   2020-01-31
Zdumiewająca mimikra   Coyne   2020-01-27
Reality check: Pęd do szybkiej „zerowej” emisji to gwarancja przegranej   Lomborg   2020-01-27
Sfuszerowany artykuł o biologii w „Washington Post”   Coyne   2020-01-24
Punkty dla Ameryki w konflikcie między Iranem i USA   Destexhe   2020-01-24
Zbliżanie się do rozumienia pamięci   Novella   2020-01-22
Z perspektywy naszego kurnika   Witkowski   2020-01-16
Fałszywa pokora nie uratuje planety   Boudry   2020-01-09
Złoty ryż zatwierdzony na Filipinach   Novella   2020-01-07
Cudowna animacja DNA i komórek   Coyne   2020-01-06
Dychotomiczne myślenie, niepewność i zaprzeczanie nauce     2020-01-01
Mieliśmy najlepszą dekadę w historii. Naprawdę   Ridley   2019-12-31
Kreacjonista opowiada się za ”argumentem z niedowierzania”   Coyne   2019-12-26
Biologia męskiej agresji i dlaczego nie jest to tylko „socjalizacja”   Coyne   2019-12-24
Wydajność, wyzysk, wybory   Koraszewski   2019-12-23
Społecznościowe finansowanie szarlatanerii   Novella   2019-12-20
Wykład Dawkinsa o czerpaniu odwagi z darwinizmu   Coyne   2019-12-18
Uprawy GM, takie jak Złoty Ryż, uratują życie setek tysięcy dzieci   Ridey   2019-12-13
Darwin, lisy i inne ssaki na Falklandach   Mayer   2019-12-11
Wirtualna edukacja   Novella   2019-12-03
Teoria klasy próżniaczej Thorsteina Veblena – uaktualnienie statusu   Henderson   2019-12-02

« Poprzednia strona  Następna strona »
Polecane
artykuły

Wzmacnianie układu odpornościowego



Wykluczenie Tajwanu z WHO



Drzazgę źle się czyta



Sześć lat



Pochodzenie



Papież Franciszek



Schadenfreude



Pseudonaukowa histeria...


Panstwo etc



Biły się dwa bogi


 Forma przejściowa


Wstęga Möbiusa


Przemysł produkcji kłamstw


Jesteś tym, co czytasz,



Radykalne poglądy polityczne


Einstein



Socjologia



Allah stworzyl



Uprzednie doświadczenie



Żydowski exodus



PRL Chrystusem narodów



Odrastające głowy hydry nazizmu



Homeopatia, wibracje i oszustwo


Żołnierz IDF



Prawo powrotu



Mózg i kodowanie predyktywne



Nocna rozmowa



WSzyscy wiedza



Nieustający marsz



Oświecenie Pinker



Alternatywna medycyna zabija



Kobiety ofiarami



Prometeusz



modyfikowana pszenica


Listy z naszego sadu
Redaktor naczelny:   Hili
Webmaster:   Andrzej Koraszewski
Współpracownicy:   Jacek, , Malgorzata, Andrzej, Marcin, Henryk